Fakihler, namazda terk edilmesi şart koşulan şeylerin söz ile birlikte fiilleri de kapsadığı konusunda icma etmişlerdir. Fiiller, namazın bir parçası olmayan ve namaz dışında caiz olan bütün fiilleri içerir; ancak namaz esnasında akrep veya yılan öldürmek bunun dışındadır. Bu konuda, konuyla ilgili bir rivayetle kıyas arasında çelişki bulunduğu için görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Sanırım küçük hareketlerin caiz olduğu konusunda ise icma etmişlerdir.

The jurists agreed that things stipulated to be relinquished in prayer include words as well as acts. The acts include all acts permissible outside prayer that are not part of prayer, except the killing of a scorpion or a snake during prayer, about which they disagreed due to the existence of a conflict between a tradition on the issue and analogy. They agreed, I think, about the permissibility of minor movements.

Namazın dışındaki sözler de buna dahildir. Bu konuda da âlimler, kasıtlı olarak söylenmesi hâlinde namazı bozduğu hususunda görüş birliğine varmışlardır; bunun delili, Yüce Allah'ın "Allah'a itaat ederek kıyam edin" {Bakara: 238} buyruğu ve Peygamber'den ﷺ rivayet edilen, "Allah dilediği emri koyar; namazda konuşmanızı da emretmemiştir" hadisidir.

The words include all those that are not part of prayer. In this too, they agreed that they invalidate prayer, if uttered intentionally, because of the j words of the Exalted, “And stand up with devotion to Allah”,109 and also because of the report from the Prophet, “Allah stipulates any command of His that He likes, and He stipulates that you should not speak during prayers”.

İbn Mes'ud'un rivayeti budur. Zeyd ibn Erkam'ın rivayeti şöyledir: "Namazda konuşurduk, nihayet 'Allah'a huşu ile kıyam edin' âyeti indi ve bize sükût etmemiz emredildi ve konuşmamız yasaklandı." Ayrıca Muâviye ibn el-Hakem es-Sülemî'nin rivayeti vardır; o şöyle demiştir: "Allah'ın Elçisi'nin (ﷺ) şöyle buyurduğunu işittim: 'İnsanların konuşması namazımıza uygun değildir; namaz, (Allah'ı) tesbih etmek, tevhid kelimesini tekrarlamak, şükretmek ve Kur'an okumaktır.'" Ancak alimler bu konuda iki noktada ihtilaf etmişlerdir: Birincisi, kişi unutkanlıkla konuştuğunda; ikincisi, namazdaki bir hatayı düzeltmek için bilerek konuştuğunda. Evzâî bundan ayrılarak, namazda bir canı kurtarmak veya başka ciddi bir mesele için konuşan kişinin namazına devam edebileceğini söylemiştir. Mâlik'in meşhur görüşü, düzeltme maksadıyla yapılan bilerek konuşmanın namazı bozmayacağı yönündedir. Şâfiî, unutkanlık dışında her türlü konuşmanın namazı bozduğunu söylemiştir. Ebû Hanîfe ise namazın, istisnasız her konuşmayla bozulduğunu belirtmiştir.

This is the tradition of Ibn Mas'ud. The tradition of Zayd ibn Arqam reads, “We used to speak during prayer, till the words, “And stand up with devotion to Allah”, were revealed and we were commanded to maintain silence and prohibited from speaking”. Further, there is the tradition of Mu<awiya ibn al- Hakam al-SulamT, who said, “I heard the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) saying, ‘The speech of people is not suitable for our prayer, for prayer is praise (of Allah), the repetition of the word of taw hid, thanksgiving, and the recitation of the Qur’an’”. They disagreed, however, about this on two points. First, when a person speaks out due to forgetfulness, and second when he speaks out intentionally for correcting an error in prayer. AFAwzaT deviated from this saying that a person who speaks out in prayer for saving a life or for another serious matter may continue his prayer after that. Malik’s widely known opinion is that intentional speech with a view to rectification does not invalidate prayer. Al-ShafiT said that speech invalidates it, whatever its nature, except in the case of forgetfulness. Abu HanTfa said that prayer is invalidated by speech without exception.

İhtilaflarının sebebi, hadislerin zahirî anlamlarındaki çelişkidir. Önceki hadisler namazda genel olarak konuşmanın yasaklandığını ifade eder ve Ebû Hureyre'nin şu rivayetiyle çelişir gibi görünür: "Allah'ın Elçisi ﷺ iki rekât sonunda selam verdi. Zülyedeyn [bu lakapla anılan bir adam] ona, 'Namaz kısaltıldı mı, yoksa unuttun mu, ey Allah'ın Elçisi?' diye sordu. Allah'ın Elçisi ﷺ, 'Zülyedeyn doğru mu söyledi?' buyurdu. Oradakiler, 'Evet' dediler. Allah'ın Elçisi ﷺ kalkıp kalan iki rekâtı kıldı, sonra selam vererek namazı bitirdi." Bu rivayetin zahirî anlamı, Allah'ın Elçisi ﷺ'nin de yanındakilerin de konuştuğu ve bu konuşmadan sonra namazlarına devam ettikleridir; konuşma namazlarını kesmemiştir. Bu zahire tutunanlar, bu konuşmanın yalnızca namazın düzeltilmesine özgü olduğunu ileri sürerek onu genel yasaklamanın dışında tutmuşlardır. Malik b. Enes'in görüşü budur. Bazıları ise hadiste, kasıtlı olarak namazda konuştuklarına dair bir delil bulunmadığını söylemiştir. Onlara göre sahâbîler namazın kısaltıldığını sanarak konuşmuş, Peygamber ﷺ de namazın tamamlandığını sanarak konuşmuştur. Ayrıca bunlar, Peygamber ﷺ'in "Namaz kısaltılmadı, ben de unutmadım" sözünden sonra insanların konuştuğu rivayetinin kendilerine göre sahih olarak sabit olmadığını eklemişlerdir. Dolayısıyla hadis, kasıtlı olmayarak konuşan kişi için konuşmanın caiz olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, Malik ile el-Şafiî arasındaki, genel kapsamdan muafiyet konusundaki ihtilafın sebebi, bu hadisin anlamı üzerindeki tartışmalarıdır; ancak el-Şafiî bunun için bir genel ilkeye de dayanmıştır ki bu, Peygamber'in (God'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) şu sözüdür: "Hata ve unutkanlığın sorumluluğu ümmetimden kaldırılmıştır." Ebu Hanife ise yasaklayıcı hadisleri genel anlamlarıyla yorumlamış ve bunların Zü'l-Yedeyn hadisini neshettiğini ve ona tercih edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

The reason for their disagreement stems from the conflict of the apparent meaning of the traditions. The preceding traditions imply the general prohibition of speech, and appear to conflict with Abu Hurayra’s tradition, which says, “The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) once concluded his prayer after two ra&as, Dhu al-Yadayn [a man so called] asked him, ‘Has the prayer been shortened, or did you forget, O Messenger of Allah?’ The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, ‘Did Dhu al-Yadayn speak the truth?’ They said, ‘Yes’. The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) stood up and prayed the remaining two rak'as and then concluded with the salutation’”. The apparent meaning here is that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) spoke'and so did the people with him, and they continued the prayer after this speech, which did not cut off their prayer. Those who followed this apparent meaning, and maintained that this speech was specific to the rectification of prayer, exempted it from the general implication (of prohibition); This is Malik ibn Anas’s opinion. Some maintained that there is no evidence in the tradition to indicate that they spoke intentionally during prayer, and said that it appears they spoke thinking that the prayer had been shortened, while the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) spoke thinking that the prayer had been completed. Further, they added that the report that the people spoke after the statement of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “The prayer has not been shortened nor did I forget”, was not proved authentic in their view; therefore the tradition implies the permissibility of speech for a person who is not speaking intentionally. Thus, the reason for the disagreement between Malik and al-ShaficT about the exemption from the general implication is their dispute over the meaning of this tradition, though al-ShaficT also relied for this upon a general principle, which is the saying of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Liability for mistake and forgetfulness has been removed from my umma”. Abu HanTfa, on the other hand, interpreted the proscribing traditions in their general meaning and held them to have abrogated the tradition of Dhu al- Yadayn, and as being preferred over it.