Müslüman fakihler, temiz ve arındırıcı suyun bu üç nesneden necasetleri giderdiği konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ayrıca taşların iki çıkış yolundaki necasetleri giderebileceği konusunda da görüş birliği etmişlerdir. Bunların dışında kalan sıvı ve katı maddelerle necasetin giderilmesi konusunda ise ihtilaf etmişlerdir. Bir grup fakih, sıvı ya da katı olmasına bakılmaksızın temiz olan her şeyin, ve etkilenen nesne ne olursa olsun, necaseti giderebileceğini ileri sürmüştür. Bu görüş Ebu Hanîfe ve onun talebeleri tarafından savunulmuştur. Başka bir grup fakih ise su dışındaki şeylerle necasetin giderilemeyeceğini, yalnızca üzerinde görüş birliği bulunan taşların bunun istisnası olduğunu söylemiştir. Bu görüş Malik ve eş-Şafiî tarafından savunulmuştur.

The Muslim jurists agreed that clean purifying water removes impurities from those three objects. They also agreed that stones can remove impurities from the two outlets. They disagreed about removal (of impurities) with what is besides these from among fluids and solid substances. A group of jurists held that anything clean can remove impurities whether it is a fluid or a solid, and whatever the affected object. This was upheld by Abu HanTfa and his disciples. Another group of jurists said that impurities cannot be removed by things other than water, except for stones, which are agreed upon. This was upheld by Malik and al-Shafi T.

Ayrıca istincada (temizlenme amacıyla yapılan taharet) kemik ve tezekle necasetin giderilmesi konusunda da görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Bir grup fakih bunu yasaklamış, ancak temizlik sağlayan diğer şeylerle kullanılmasına izin vermiştir. Malik ise bu şeylerin dışında, ekmek gibi saygın ve değerli şeyleri istisna tutmuştur. Aynı durum, kullanılması israf sayılacak altın ve değerli taşlar için de söylenmiştir. Bir grup temizliği yalnızca taşlarla sınırlandırmış, bu da Zahiriyye'nin görüşüdür. Başka bir grup ise kemikle temizliğe izin vermiş, ancak tezekle temizliği onlar nezdinde mekruh sayılmıştır. el-Cübbâî bütün bunlardan ayrılmış ve istincada temiz ve pis her türlü şeyle silinmeye izin vermiştir. Suyun dışındaki şeylerle necasetin giderilmesi ve çıkış yerleri dışındaki yerlerde bu uygulama konusundaki görüş ayrılıklarının sebebi, suyla necasetin giderilmesinin amacının yalnızca necasetin özünün yok edilmesi olup olmadığı, öyleyse özü yok eden diğer şeylerin suyla eşdeğer sayılacağı, yoksa suyun bulunmayan ek bir özelliğe sahip olup olmadığı konusundaki tartışmadır. Suda ek bir özellik görmeyenler, temiz olan her sıvı ve katı maddeyle temizliğin geçerli olduğunu kabul etmişlerdir. Bu anlayış, çıkış yerleri dışında suyun dışındaki şeylerle necasetin giderilmesi konusundaki icmâ ile desteklenmiştir. Ayrıca, Ümmü Seleme'nin şöyle dediği rivayet edilen hadisle de desteklenir: "Ben uzun ve yere sarkan bir elbise giyen bir kadınım ve pis yerlerin üzerinden geçiyorum." Allah'ın Resulü ﷺ ona şöyle buyurdu: "(Necaset) arkasından gelen şeyle temizlenir." Buna ek olarak, Ebu Davud'un rivayet ettiği benzer olaylarla ilgili hadisler de vardır; örneğin Peygamber ﷺ'in şu sözü: "Sizden biri sandaletiyle pisliğin üzerinden geçerse, toprak onun temizleyicisidir." Bunun gibi başka benzer rivayetler de bulunmaktadır.

c They also disagreed about the removal of impurities with bones and dung in the case of istinja\ A group of jurists prohibited this, but permitted their use Wlt h other things that can clean, though Malik exempted from these esteemed stable things like bread. The same is said about things the use of which would immoderate like gold and gems. One group restricted cleaning to stones ° % which is the opinion of the Zahirites, while another group permitted it n ^th bones, but not dung, though this was considered abominable by them. Al- jg . barT deviated from all this and permitted in istinja* wiping with all things a H c|ean and unclean The reason for their disagreement about the removal of impurities with things other than water and for objects other than the outlets is their dispute as to whether the purpose of removing impurities with water is only the destruction of the essence of the impurity, in which case other things destroying the essence would be deemed equivalent to water, or whether water has an additional attribute not found in other things. Those to whom no additional attribute was visible in water, upheld the validity of cleaning with all clean fluids and solids. This meaning was supported by the agreement over the removal of impurities from the outlets with things other than water. It is also supported by what is laid down in a tradition from Umm Salama who said to the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “I am a woman having a long trailing dress and I walk over filthy spots”. The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said to her (Umm Salama), “It (the impurity) is cleansed by what follows”. In addition to this, there are traditions about similar cases recorded by Abu Dawud, like the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If one of you walks over filth in his sandals, the dust is their purifier”, as well as other similar reports.

Su hakkında ek bir vasıf öne süren kimseler, bu tür temizliği, istisna edilen durum hariç yasakladılar; bu istisna, taşlarla istinca yapılan çıkış yollarıdır. Hanefîler, Şâfiîlerden suya ilişkin bu ek vasfın açıklamasını istediklerinde, Şâfiîler, akılcı bir gerekçe sunamadıkları için bunun bir ibadet olduğu argümanına başvurdular. Hatta suyun necasetten akla uygun bir biçimde arındırmadığını, arındırmanın ise yasal bir tanınma ile belirlendiğini kabul ettiler. Suyla necasetin giderilmesinin bir ibadet mi olduğu, yoksa önceki bir örnek olarak gelen akılcı bir nedene mi dayandığı konusunda ikisi arasında uzun tartışmalar ve polemikler yaşandı. Şâfiîler, necasetle ilgili hükümlerin karşılanmasında, başka şeylerde bulunmayan, (özel) bir hukuki değer atfetmek zorunda kaldılar; oysa pisliklerin (gerçek) giderilmesi açısından su, diğer şeylere benzemektedir.

Those who perceived an additional attribute in water, prohibited such cleaning except for the exempted case, which is that of the outlets (with stones). When the Hanafites demanded from the Shaficites an explanation of such an additional attribute for water, the latter resorted to the argument that it is an act of worship, for they were not able to provide a rational reason for it. They even conceded that water does not do away with impurity in a rationally satisfying way, and the removal is assigned a legal recognition. There were extended discourses and polemics between them over the question of whether the removal of impurity with water is an act of worship or has a rational cause coming down as a precedent. The Shaficites were' constrained to establish a (special) legal virtue for water, which is not found in other things, in meeting the ahkdm of uncleanliness, though it is similar to other things in the (actual) removal of the substance (of pollutions).

Amaçları, suyu necasetin aynını gidermede etkili kılan hükmün gereklerini karşılamaktır; çünkü bazen necaset zaten giderilmiş olur, ama hüküm yine de devam eder. Böylece Şafiîler, daha önce necasetten temizliğin şer'î bir temizlik (taharet-i şer'iyye) olmadığı ve dolayısıyla niyet gerektirmediği konusunda Hanefîlerle aynı görüşte olmalarına rağmen, bu amacı ikinci plana itmişlerdir. Eğer kendilerini Hanefîlerden ayırmak isteyip suda, necaseti eritme ve elbise ile bedenlerden çıkarma niteliği bulunduğunu, bu niteliğin başka şeylerde bulunmadığını, bu yüzden insanların bedenlerini ve elbiselerini temizlemede suya güvendiklerini söyleselerdi, bu daha iyi bir ifade olurdu; diğer savlar ise pek ikna edici değildir. Belki de şöyle inanmak gerekir: Şâri', her durumda yıkamada suya bu özünde bulunan nitelik sebebiyle güvenmiştir. Bunu söyleselerdi, yerleşik fıkha onun anlamıyla tutarlı bir şey katmış olurlardı. Fakih, yöntemi kendisini karşıdaki ile tartışırken sıkıştırdığında, bir şeyin ibadet olduğunu söylemeye başvurur. Bunu iyice düşün; çünkü onların birçok konudaki işlenişinden bu açıkça anlaşılmaktadır.

The purpose (the ShafWtes added) is to meet the (requirements of the) hukm that singles out water as effective in the removal of the substance of impurities, as sometimes the impurity is already removed, but the hukm subsists. They thus relegated the purpose, although they had previously agreed with the Hanafites that purification from uncleanliness is not a legal purification, that is shaft and did not therefore require intention (niyya). If they had tried to distinguish themselves from them (the Hanafites) by saying that they did perceive in water a quality of dissolving impurity and contamination and of extracting them from clothes and bodies, a quality not found in other things—for which reason people rely on water for cleansing their bodies and clothes—it would have been a better statement, while others are far from convincing. Perhaps it would be necessary to believe that the jfezr4 (law) has relied on water for washing in each instance because of this inherent quality. If they had said so, they would have introduced into the prevailing fiqh something consistent with its meaning. The jurist resorts to saying that it (a certain thing) is an act of worship when his method imposes constraints upon him in arguing with the contender. Ponder over this, for it is evident from their treatment (of issues) on most occasions.

Hayvan pislikleri (temizlikte kullanımı) konusundaki görüş ayrılıklarının sebebi, Peygamber'den (ﷺ) bu konuda nakledilen yasağın anlamı hakkındaki ihtilafa dayanmaktadır. Yani Peygamber'in (ﷺ) istincanın kemik ve tezekle yapılmayacağını bildirmesi üzerinedir. Yasağın fiilin kendisinin geçersizliğine delalet ettiğini düşünenler buna izin vermemiştir. Yasağın böyle olmadığını düşünenler ise, necasetin akli bir anlamı olduğu için bunu pis ve iğrenç olarak yorumlamış, ancak bunun istincayı bizzat geçersiz kıldığını kabul etmemişlerdir. Kemik ile tezek arasında ayrım yapanlar ise, tezeği necis saydıkları için bunu yapmışlardır.

The reason for their disagreement about (the use of) animal droppings (in cleaning) is based on their dispute about the meaning of the proscription reported from the Prophet about it, that is, the prohibition by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that istinja* is not to be performed with bones or dung. Those for whom the proscription indicated the invalidity of the thing itself did not permit it while those who did not view it as such, as uncleanliness has a rational meaning, interpreted this to mean abomination, but did not consider it as invalidating istinj# itself. Those who made a distinction between bones and dung, did so because they considered dung as unclean.