Üç unsur vardır. Bunlardan ikisi üzerinde ittifak edilmiştir: süre ve orucu bozan fiillerden kaçınmak. Üçüncüsü ise ihtilaflıdır: niyetin oluşturulması.

There are three elements. Two of them are agreed upon, and, these are duration and abstinence from acts breaking the fast, while the third is disputed, which is formulation of the intention.

Birinci unsur olan süre iki türe ayrılır. Birincisi, Ramazan ayı olan farz kılınmış süredir; diğeri ise orucu bozan fiillerden kaçınma süresidir ve bu, bu ayın günlerindeki gündüz vaktini kapsar, dolayısıyla geceleri dışarıda bırakır. Bu sürelerin her birine ilişkin, üzerinde ihtilaf edilen temel meseleler vardır. Önce farz oruç süresine ilişkin olanlarla başlıyoruz. Bunlardan ilki, bu sürenin iki sınırının belirlenmesidir. İkincisi, her bir kişi ve farklı ufuklar açısından sınırlayıcı işaretlerin nasıl bilineceğinin tespit edilmesiyle ilgilidir. Farz oruç süresinin iki sınırına gelince, fakihler Arap ayının yirmi dokuz gün, bazen de otuz gün sürdüğü konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ramazan ayının belirlenmesinde ölçütün hilalin görülmesi olduğu konusunda da görüş birliği vardır; bunun dayanağı Peygamber ﷺ'in şu sözüdür: "Ayı görünce oruca başlayın, ayı görünce orucu bozun." Burada görmekten kastedilen, güneşin batmasından sonra yeni hilalin ilk görünüşüdür. Ancak görmeyi engelleyen ve onu imkânsız kılan etkenler bulunduğunda hükmün ne olacağı konusunda ihtilaf etmişlerdir. Ayrıca yeni hilalin görülmesi için uygun vaktin ne olduğu konusunda da ihtilaf etmişlerdir. Hilalin (bulutlar arkasında) gizlendiği durumdaki ihtilafa gelince, çoğunluk bu durumda hükmün önceki ayın süresini tamamlamak, yani otuz gün olarak saymak olduğunu savunmaktadır (Şa'ban). Hilal, (muhtemel) ayın başlangıcında gizlenirse, ondan önceki ay otuz gün sayılır. Böylece Ramazan'ın ilk günü ertesi gün olur. Hilal ayın sonunda (Ramazan'ın sonunda) gizlenirse, insanlar otuz gün oruç tutarlar. İbn Ömer farklı bir görüşteydi; yani hilal gizlenmişse Ramazan ayının başlangıcına ilişkin, buna "Şüphe Günü" denilen ertesi günün oruçla geçirilmesi gerektiğini savunuyordu. Selef âlimlerinden (erken dönem fakihlerinden) bazılarından nakledildiğine göre, hilal gizlendiğinde astronomik hesaba başvurulur; bu görüş, önde gelen tabiîn âlimlerinden Mutarrif İbn eş-Şihhîr'in görüşüdür. İbn Süreyc'in el-Şafiî'den aktardığı bir rivayette ise şöyle denmiştir: Bir kimse astronomide mahirse ve onun hesabına göre, engel olmasaydı yeni ay görülebilecekken, oruca başlayabilir (başlamalıdır) ve orucu sahih olur.

The first element, which is duration, is divided into two kinds. The first is the period of obligation, which is the month of Ramadan, while the other is the period of abstinence from acts that break the fast, and this covers day-time of the the days of this month, thus, excluding the nights. To each of these periods are related fundamental issues over which they disagreed. We begin with those that relate to the period of the obligation. The first of these is the determination of the two ends of this period. The second relates to the identification of the method by which a knowledge of the limiting signs is attained with respect to each individual and to the various horizons. With respect to the two ends of the period (of obligatory fasting), the jurists agreed that the Arabic month spans over twenty-nine days that are sometimes thirty, and that the criterion for the determination of the month of Ramadan is the sighting of the new moon, because of the saying of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Fast with its [the moon’s] sighting and break it with its sighting”. By sighting here is meant the first appearance of the new moon after the declining of the sun. They disagreed about the hukm when; there are factors that conceal sighting and make it impossible. They also disputed the proper time for sighting the new moon. As to their disagreement when the moon is concealed (in clouds), the majority maintain that the hukm in such a case is to complete the period of the preceding month (Shahan), thirty days. If the moon is concealed at the (probable) beginning of the month, the month before it is to be counted as having thirty days. Thus, the first day of the Ramadan would be the next day. If the moon is concealed at the end of the month (of Ramadan), the people will fast for thirty days. Ibn TJmar held a different opinion, that is, if the concealed moon is that of the beginning of the month of Ramadan, the next day which is called the Day of Doubt is to to be observed as a fast. It is related from some of the predecessors (early jurists) that if the moon is concealed recourse is to be had to astronomical calculation, and this is the opinion of Mutarrif ibn al-ShikhkhTr, one of the leading Tabi un. In a narration by Ibn Surayj c from al- Shafi T he said that c if a person is proficient in astronomy, and according to his calculation the new moon could be sighted had it not been for the obstruction he may (should) commence fasting and his fast would be valid.

Görüş ayrılığının sebebi, Peygamber'in (ﷺ) "Hilali görünce oruç tutun, hilali görünce orucu bırakın. Eğer (hilal) gizlenirse, ona takdir yapın (fa yqduru lahu)" sözündeki ijmal'den (kapalılıktan) kaynaklanmaktadır. Çoğunluk, bunun "otuz günlük süreyi tamamlayın" anlamına geldiğini savunmuştur. Bir grup fakih, buradaki takdirin anlamının hesaplama yoluyla süreyi belirlemek olduğunu söylemiştir. Bunlardan bazıları, mümin kişinin oruca niyet ederek uyanması gerektiğini bile söylemiştir ki bu, daha önce de zikrettiğimiz gibi İbn Ömer'in görüşüdür. Ancak bu yorum uzak bir yorumdur. Çoğunluk, İbn Abbas'ın sahih bir rivayetine dayanarak kendi yorumunda karar kılmıştır. Buna göre Peygamber (ﷺ) şöyle buyurmuştur: "Eğer (hilal) sizden gizlenirse, o zaman otuz günlük sayıyı tamamlayın." Birincisi (hadis), onların söylediğine göre ayrıntıdan yoksundur ve bu, onun açıklamasıdır; dolayısıyla açıklanmamış olanın, açıklaması üzerinden yorumlanması gerekir. Bu, usul uzmanları arasında hiçbir ihtilafın bulunmadığı bir yöntemdir, zira mücmel ile müfessar arasında gerçekte hiçbir çelişki yoktur. Bu konudaki çoğunluğun görüşü daha ikna edicidir. Doğrusunu Allah en iyi bilir.

The reason for their disagreement arises from the lack of detail (ijmdl) in the saying of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Fast on sighting it and break the fast on sighting it. If it is concealed, make an assessment about it (fa yqduru lahu)”. The majority maintained that this means “complete the period of thirty days”. One group of jurists said that the meaning of taqdir here is to fix its time by reckoning. Some of them even said that the believer should wake up fasting, which is the opinion of Ibn TJmar, as we have mentioned. This, however, is a remote interpretation. The majority decided upon their interpretation due to the authentic tradition of Ibn ‘Abbas that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “If it is concealed from you, then, complete the count of thirty days”. The former (tradition) lacks detail (they said) and this is its explanation, thus, it is necessary to construe the unelaborated through its explanation. This is a method over which there is no dispute among the experts on usul, as there is in fact no conflict at all between the mujmal and the mufassar. The opinion of the majority on this point is more convincing, Allah knows best.

Hilal'in görülme vaktinin meşruiyeti konusundaki ihtilaflarında, önce şu noktada görüş birliğine vardılar: Hilal akşam görülürse, ay bir sonraki gün başlar (güneş battıktan sonra başlayarak). Hilal, Şaban'ın son gününde, yani ilk görüldüğü vakitte gündüz görüldüğünde ise ihtilafa düştüler. Çoğunluğun görüşü şudur: Hilal'in ilk görülmesi gündüz olursa, tıpkı akşam görülmesi gibi, o hilal bir sonraki günün hilalidir. Bu görüşü Malik, eş-Şafiî, Ebu Hanife ve öğrencilerinin çoğunluğu benimsemiştir. Ebu Hanife'nin öğrencisi Ebu Yusuf, es-Sevrî ve Malik'in öğrencilerinden İbn Habib ise şu görüştedir: Hilal güneşin zevalinden önce görülürse önceki geceye aittir, ama güneşin zevalinden sonra görülürse gelecek geceye aittir.

In their disagreement about the legitimate time of sighting, they first agreed that if it is sighted in the evening the month begins on the next day (starting after sunset). They disagreed when it was sighted during the daytime on the last day of Shahan, that is, the first time of its sighting. The opinion of the majority is that if the first sighting of the moon is during the day, it is the moon of the next day, just like its sighting in the evening. This opinion was held by Malik, al-Shafi T, Abu Hanifa, and the majority of c their disciples. Abu Yusuf, the disciple of Abu Hanifa, al-ThawrT, and Ibn Habib one of the disciples of Malik held that if the moon is sighted before the declining of the sun it belongs to the previous night, but if it is sighted after the declining of the sun it belongs to the coming night.

Bu ihtilafın sebebi, tecrübeden vazgeçilmesi ve tecrübenin bir çıkış yolu sunduğu hâlde bunun yerine konuyla ilgili rivayetlere başvurulmasıdır. Bu konuda Peygamber (ﷺ) tarafından başvurulabilecek bir rivayet yoktur. Bununla birlikte Ömer'den (radiyallahu anh) iki rivayet vardır. Bunlardan biri genel, diğeri ise açıklayıcı mahiyettedir. Bir grup genel rivayete dayanmış, diğer grup ise açıklayıcı rivayete dayanmıştır. Genel anlam ifade eden rivayet, el-A'meş'in Ebu Vâil'den, İbn Selême'nin kardeşinden naklettiğine göre şöyledir: "Hanikayn'da bulunduğumuz sırada Ömer'den bize bir mektup geldi. Hilâl'in farklı büyüklüklerde göründüğünü, bazen büyük, bazen de küçük göründüğünü bildiriyordu. Mektupta şöyle yazılıydı: 'Gündüz vakti hilâli görürseniz, önceki akşam hilâli gördüklerine dair iki kişi şahitlik edene kadar orucunuzu bozmayın.'" Belirli anlam ifade eden rivayet ise es-Sevrî'nin ondan naklettiğine göre şöyledir: Ömer'e, bazı kimselerin güneşin batışından sonra hilâli görüp orucunu bozdukları haberi ulaşmıştı. Ömer onlara yazdığı mektupta bunu kınamış ve şöyle demişti: "Güneş batmadan önce gündüz vakti hilâli görürseniz orucunuzu bozun, ama güneş battıktan sonra görürseniz bozmayın."

The reason for their disagreement is the relinquishment of experience, where experience provides a way out, and having recourse instead to reports on the issue. There is no tradition on this issue from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) to which recourse can be had. There are, however, two traditions from TJmar (God be pleased with him). One of them is general and the other is explanatory. One group relied upon the general report, while the other relied upon the explanatory. The report with the general implication is related by al-A<mash from Abu Wa’il, the brother of Ibn Salama, who said, “A letter from TJmar came to us, when we were at Khaniqayn that the crescent moon appears in different sizes. Sometimes it looks large and it may look small. (The letter said:) ‘If you sight the moon during day-time, do not stop fasting till two men testify that they have seen the new moon during the (previous) evening’”. The tradition with the particular implication* is what is related by al-ThawrT from him that a report reached TJmar that some people had sighted the new moon after the declining of the sun and had broken their fast. He wrote to them reprimanding them for it and said: “If you sight the moon during the day before the declining of the sun, break your fast, but if you see it after the declining of the sun do not break it”.

Kadı (İbn Rüşd) şöyle demiştir: "Kıyas ve tecrübenin gösterdiğine göre ay, güneş batmadan görülemez; ancak güneşten uzakta olursa başka. Çünkü o zaman görüş yayından büyüktür. Ay'ın büyüklüğü artıp eksilse de, Allah en iyisini bilir, güneş batmadan önce görülecek kadar büyük olması pek muhtemel değildir. Bu konuda en sağlam dayanak, daha önce de söylediğimiz gibi, tecrübedir. Burada güneşin batmasından önce mi sonra mı olduğu fark etmez; dikkate alınması gereken, güneşin kaybolmasıdır."

The QadT (Ibn Rushd) said: “What is dictated by analogy and experience is that the moon cannot be seen when the sun has not gone down, unless it is far away from it, for at that time it is greater than the arc of vision, though it varies growing greater or lesser, but it is unlikely, Allah knows best, to be so large as to be seen when the sun has not gone down yet. The best reliance in this matter is on experience, as we have said. There is no difference here whether it is before the declining of the sun or after it, and the thing to be considered is the disappearance of the sun”.

Hilal görme bilgisinin meşruiyeti konusundaki ihtilaflarına gelince, bunun iki yöntemi vardır. Bunlardan biri duyulara (algıya) dayanır, diğeri ise rivayetlere. Fıkıh âlimleri, hilali tek başına gören kişinin oruç tutmakla yükümlü olduğu konusunda icma etmiştir; ancak bunun istisnası Ebû Rebah'ın oğlu Atâ'dır; o, başkası da görmedikçe oruç tutmayacağını söylemiştir. Kişinin kendi görmesine dayanarak orucu bozup bozamayacağı konusunda ihtilaf etmişlerdir. Mâlik, Ebû Hanîfe ve Ahmed, bu kişinin orucu bozmayacağını ileri sürmüştür. Şâfiî, kişinin orucu bozabileceğini söylemiş, bu görüş Ebû Sevr'e de aittir. Bu ihtilafın bir anlamı yoktur, çünkü Peygamber (ﷺ), oruç tutmayı ve orucu bozmayı hilal görmeye bağlamıştır ve görme algıyla gerçekleşir. Eğer bu hadisin zahiri anlamı nedeniyle, rivayete dayalı görmeyle oruç tutmanın vacip olduğu konusunda icma olmasaydı, rivayetlere dayanarak oruç tutma yükümlülüğü getirmek uzak bir ihtimal olurdu. Oruç tutmanın hilali ile orucu sonlandırmanın hilalini birbirinden ayıranlar, bunu sahtekârların orucu haksız yere bozmak amacıyla hilali gördüklerini asılsız olarak iddia etmelerinin önlenmesi için yapmışlardır. Bu nedenle Şâfiî, kişinin suçlanmaktan korkması hâlinde yemekten ve içmekten kaçınması ve kendisini orucu bozmuş saymasını söylemiştir. Mâlik bundan ayrılarak, hilali tek başına görüp orucunu bozan kişinin hem kazâ hem de kefâret yükümlü olacağını söylemiştir. Ebû Hanîfe ise bu kişinin yalnızca kazâ ile yükümlü olacağını belirtmiştir.

As far as their disagreement about the legitimate knowledge of sighting is concerned, there are two methods for it. One of these is based upon the senses (perception) and the other upon reports. The jurists agreed that a person, who alone sights the moon, is under an obligation to fast, except for (A|3? ibn AbT Rabah, who said that he is not to fast unless another person besides him has sighted it too. They disagreed about whether he can stop fasting on the basis of his own sighting. Malik, Abu HanTfa, and Ahmad held that he is not to cease fasting. Al-Shafi T said that he c is to stop fasting, and this was also the opinion of Abu Thawr. This dispute has no meaning, as the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) made fasting and breaking the fast dependent upon sighting, and sighting is by perception. Had there been no consensus about fasting on the basis of a report of sighting, because of the apparent meaning of this tradition, the imposition of an obligation of fasting on the basis of reports would be far-fetched. Those who made a distinction between the moon of fasting and that of terminating the fast did so for the prevention of improper claims that may be made falsely by the devious, who may cease fasting illegitimately, claiming they have seen the moon when in actual fact they have not. Al-Shafi<T, therefore, said that if he fears accusations he should abstain from eating and drinking and consider himself as having ceased fasting. Malik deviated from this and said that the person who sights the moon alone and breaks his fast is liable to qada* as well as expiation. Abu HanTfa said that he is only liable for qadtf.

Ay görünümüne ilişkin haberle ilgili bazı meselelerde ihtilaf etmişlerdir. Önce, kabul edilmesi gereken haber verenlerin sayısı üzerinde, sonra da onların niteliklerine dair ihtilaf etmişlerdir. Mâlik, güvenilir iki erkeğin tanıklığından azı ile orucun başlamasının veya orucun bozulmasının caiz olmadığını söylemiştir. eş-Şâfiî, el-Müzenî'nin rivayetinde, görmeye dair bir kişinin tanıklığıyla orucun başlamasının gerektiğini, ancak iki kişiden azının tanıklığıyla orucun bitirilmemesi gerektiğini söylemiştir. Ebû Hanîfe ise gökyüzü bulutluysa bir kişinin tanıklığının kabul edileceğini, ancak gökyüzü açık ve büyük bir şehirdeyse yalnızca çok sayıda kişinin tanıklığının kabul edilebileceğini söylemiştir. Ondan ayrıca, gökyüzü açıkken adil iki kişinin tanıklığını kabul edeceği de rivayet edilmiştir. Mâlik'ten de gökyüzü bulutluyken iki tanığın tanıklığını kabul etmeyeceği rivayet edilmiştir. Orucu bozmak için en az iki tanığın kabul edilebileceği konusunda ittifak etmişlerdir; ancak eş-Şâfiî'den farklı olarak orucun tutulması ile bozulması arasında ayrım yapmayan Ebû Sevr bunun istisnasıdır.

They disagreed regarding certain questions related to the report of moon sighting. First, over the number of reporters whose reports must be accepted, and then about their qualifications. Malik said that it is not permitted to commence fasting or to cease fasting on the testimony of less than two trustworthy men. Al-ShafiT, in a narration by al-MuzanT, said that fasting is to commence on the testimony of one man about sighting, but fasting is not to be stopped with the testimony of less than two men. Abu HanTfa said that if the sky is overcast the testimony of one person is accepted, but if it is clear in a large city only the testimony of a large number of persons is acceptable. It is also related from him that he would accept the testimony of two morally upright persons when the sky was clear. It is related from Malik that he would not accept the testimony of two witnesses when the sky was overcast. They agreed that for breaking the fast not less than two witnesses are acceptable, except for Abu Thawr who did not make a distinction between fasting and breaking the fast, unlike al-Shafi T.

c Ihtilaflarının sebebi, konuyla ilgili rivayetlerin çelişkisi ile bir rivayetin şahitlik kategorisine girip girmemesi arasında gidip gelmesinden (şahitler için belirlenmiş bir sayı taşımayan kategoriye) kaynaklanmaktadır. Bu rivayetler arasında Ebû Dâvûd'un Abdurrahman İbn Zeyd İbn el-Hattab'dan rivayet ettiğine göre, Şüphe Günü'nde insanlara hitap ederek şöyle demiştir: "Allah'ın Resûlü'nün (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) Ashabı ile birlikte bulunur ve onlara sorardım; hepsi bana Allah'ın Resûlü'nün (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) şöyle buyurduğunu anlatmıştır: 'Hilali görünce oruca başlayın, görünce orucu bırakın. Eğer hilal sizden gizlenirse, otuz günü tamamlayın. İki şahit (hilali gördüklerine) şahitlik ederlerse, oruca başlayın veya orucu bırakın.'" Bunlar arasında ayrıca İbn Abbas'ın şöyle dediğine dair rivayet de vardır: "Bir bedevi Peygamber'e (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) gelip, 'Bu gece hilali gördüm' dedi. O da, 'Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik ediyor musun?' diye sordu. Adam, 'Evet' dedi. Peygamber, 'Ey Bilâl, insanlara yarın oruç tutmalarını duyur' buyurdu." Bunu el-Tirmizî kaydetmiştir ve senedi hakkında ihtilaf olduğunu, bir grubun bunu mürsel olarak rivayet ettiğini belirtmiştir. Bir de Rib'î İbn Hirâş (Hirâş?) rivayeti vardır.

c The reason for their disagreement stems from the conflict of traditions on the subject, and the vacillation of a tradition between falling under the category of testimony and the category conveying no stipulated number (for witnesses). The traditions include what has been related by Abu Dawud from cAbd al- Rahman ibn Zayd ibn al-Khattab that he addressed the people on a Day of Doubt and said, “I used to mix with the Companions of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) and asked them, and all of them related to me that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, ‘Commence fasting on sighting it and cease fasting on sighting it. If it is concealed from you, then, complete a period of thirty (days). If two witnesses render testimony (of sighting the moon), commence fasting or cease fasting’”. They also include the tradition of Ibn <Abbas that he said, “A Bedouin came up to the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) and said, ‘I sighted the moon tonight.’ He said, ‘Do you testify that there is no god but Allah and that Muhammad is his servant and messenger?’ He replied, ‘Yes’. He (the Prophet) said, ‘Bilal, announce to the people that they are to fast tomorrow’”. This is recorded by al-TirmidhT, who stated that there is a dispute about its isnad as a group has reported it as mursal. There is also the tradition of Rib T ibn Khirash (Hirash?)

c, Ebu Davud'un Rib'î ibn Hirâş'tan, o da Peygamber'in (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) Ashâbı'ndan birinden naklettiği rivayettir. Ashâb şöyle demiştir: "Ramazan'ın son gününde insanlar oruç tutuyordu. Bu sırada iki bedevi ayağa kalktı ve Peygamber'e (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) bir önceki akşam hilali gördüklerini şahitlik ettiler. Allah'ın Resûlü ﷺ (Allah'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) insanlara orucu bozmalarını ve [ £/j namaz yerine gitmelerini emretti."

c that is recorded by Abu Dawud from Rib€T ibn Khirash from one of the Companions of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), who said, “The people were fasting on the last day of Ramadan, when two Bedouins stood up and testified to the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that they had sighted the moon the previous evening. The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) ordered the people to break the fast and to go to the place of [ £/j prayer”.

Fakihler bu rivayetler için tercih yöntemini ya da telif yöntemini benimsediler. eş-Şâfiî, İbn Abbas ve Rib'î İbn Hirâş rivayetlerini zahirî anlamları üzerinden telif etti ve böylece orucun başlamasının tek bir kişinin şahitliğiyle, sona ermesinin ise iki kişinin şahitliğiyle vacip olduğunu kabul etti. Mâlik ise Abdurrahman İbn Zeyd rivayetini kıyas esasına dayanarak tercih etti; yani onu diğer davalardaki şahitliğe benzer kabul etti. Görünen odur ki Ebû Sevr, İbn Abbas rivayetiyle Rib'î İbn Hirâş rivayeti arasında bir çelişki görmedi. Bunun nedeni, Peygamber'in (s.a.v.) Rib'î İbn Hirâş rivayetine göre iki şahidin şahitliğiyle hükmetmesi, İbn Abbas rivayetinde ise bir şahidin şahitliğiyle hükmetmesidir. Ebû Sevr'e göre bu, ikisinin de caiz olduğunu gösterir, bir çelişki olduğunu değil. Birincisindeki hükmün orucun başlangıcına, ikincisindekinin ise sona erişine özgü olduğuna dair bir delil de yoktur, zira böyle bir görüş çelişki varsayımına dayanır. Aynı durum Abdurrahman İbn Zeyd ile İbn Abbas rivayetleri arasındaki çelişki için de geçerli görünmektedir; ancak metnin dolaylı delaletine dayanarak çelişki iddia edilmedikçe, ki bu da metin buna karşı çıktığı için zayıftır. Böylece Ebû Sevr'in görüşünün, çoğunluk görüşünden ayrılmasına rağmen daha açık olduğunu görüyoruz; her ne kadar hilali görmeyi rivayete kıyas etmek, şahitliğe kıyas etmekten daha yakın olsa da. Bunun sebebi şudur: Şahitlikte şahit sayısının belirlenmesi ya vahiyle yapılmış bir yönlendirmedir ve bu yüzden akli yoruma tabi tutulamaz, çünkü ondan kıyas yapmak caiz değildir; ya da sayının belirlenmesi, davaların beraberinde getirdiği çekişmeye ve davacıların bir kişinin şahitliğine yönelttiği şüpheye bağlanabilir. Bu nedenle, Birden fazla şahit şart koşulmuştur; böylece hüküm üzerindeki kanaat kuvvetlenir ve davacılardan birinin iddiasına doğru meyil güçlenir. Sayı ikiyi aşmamıştır, çünkü delil getirmek zorlaşmasın ve bu yüzden haklı iddialar boşa çıkmasın. Hilalin görülmesi meselesinde, sayının artırılarak açıklığa kavuşturulmasını gerektirecek şekilde karşı taraftan kaynaklanan bir şüphe eşlik etmez.

c The jurists adopted the methods of preference or the method of reconciliation for these traditions. Al-Shaf^T reconciled the traditions of Ibn c Abbas and Rib<T ibn Khirash through their apparent meanings and, thus, deemed the commencement of fasting obligatory on the testimony of one person and its cessation on the testimony of two. Malik preferred the tradition of cAbd al-Rahman ibn Zayd on the basis of analogy, that is, holding it to be similar to testimony in other claims. It appears that Abu Thawr did not see a conflict between the traditions of Ibn cAbbas and that of RibT ibn Khirash. This is so as he (the Prophet) decided on the testimony of two witnesses according to the tradition of Rib<T ibn Khirash, and in the tradition of Ibn SAbbas he decided on the the testimony of one witness. This (Abu Thawr said) indicates the permissibility of both, and not that there is a conflict. Nor is there an indication that the decision in the first was specific to the commencement of fasting and that in the second to its cessation, for such an opinion would be based on the assumption of a conflict. The same appears to be true for the conflict between the traditions of cAbd al-Rahman ibn Zayd and Ibn Abbas, unless c the conflict is claimed on the basis of the indirect indication of the text, which is weak as the text opposes it. Thus, we see that the opinion of Abu Thawr, despite its deviation (from the majority view), is more evident, although comparing sighting to narration is closer than comparing sighting to testifying. The reason is that in testimony the stipulation of a number (for witnesses) may either be guidance by revelation, and thus it cannot be subjected to intellectual interpretation as it is not permitted to draw an analogy from it, or it may be said that the stipulation of number is due to the litigation that accompanies claims and the doubt that is associated with the testimony of a person by the litigants. Thus,. a multiplicity of witnesses is stipulated so that the conviction becomes predominant and the inclination toward the claims of one litigant is strengthened. The number did not go beyond two so that adducing evidence does not become difficult thereby vitiating claims. There is no accompanying doubt due to an opponent in the case of the sighting of the moon that should necessitate its clarification through an increase in number.

Şafiî'nin, oruç ayının hilaline ilişkin hüküm ile oruca son verme (bayram) hilaline ilişkin hüküm arasında ayrım yaptığı görünmektedir; bu ayrımı, oruca son verme hilalinin görülmesinde insanlarla ilgili bir şüphenin bulunması, oruç hilalinde ise bu şüphenin bulunmamasına dayandırmıştır. Ebu Bekir İbnu'l-Munzir'in görüşü, Ebu Sevr'in görüşüyle aynıdır ve bence Zahiriler'in görüşü de budur. Ebu Bekir İbnu'l-Munzir, bu rivayete dayanarak, tek bir kişinin şahitliğiyle orucu bozmanın ve yemekten kaçınmayı terk etmenin farz olduğu konusunda icmanın gerçekleştiğini savunmuştur. Bu durumda, ayın başlamasıyla bitmesi hakkında da hükmün aynı olması gerekir; zira her ikisi de oruçsuz dönemi oruçlu dönemden ayıran işaretlerdir.

It appears that al-ShaficT made a distinction between the moon of fasting and the moon of cessation of fasting on the basis of the suspicion that is associated with people in the sighting of the moon of cessation of fasting, but is not present in the case of the moon of fasting. The opinion of Abu Bakr ibn al- Mundhir is the same as the opinion of Abu Thawr, and I believe it is also that of the Zahirites. Abu Bakr ibn al-Mundhir argued on the basis of this tradition for the occurrence of a consensus for the obligation of breaking the fast and abstaining from eating on the testimony of one person. It therefore becomes necessary that the matter be the same for entering into the month and moving out of it, as both are signs separating the period of non-fasting from the period of fasting.

Eğer, görmeyenler için görme hükmünün bir rivayete dayanarak sabit olduğunu söylersek, bu hüküm bir diyardan diğerine genişletilebilir mi? Yani bir bölge halkı ay görmemişse, başka bir yerdeki görmeyi benimsemeleri gerekir mi, yoksa her diyar için görme şart mıdır? Bu konuda ihtilaf vardır. İbnu'l-Kasım ve (Mâlik'i izleyen) Mısırlı fakihler, Mâlik'ten şöyle rivayet etmişlerdir: Bir kasabanın halkı için, başka bir kasabanın halkının ayı gördüğü sabit olursa, bu kimseler, başkalarının oruç tuttuğu ve kendilerinin kaçırdığı gün için kaza yükümlülüğü altındadırlar. Bu görüş, eş-Şâfiî ve Ahmed'in de görüşüdür. Medineliler ise Mâlik'ten şöyle rivayet etmişlerdir: Rivayete dayanan görme, görmenin gerçekleştiği diyarda yaşamayan insanlar için bağlayıcı değildir; ancak imam bunu halka emretmişse bağlayıcı olur. Bu görüş, İbnu'l-Mâceşûn ve Mâlik'in öğrencilerinden el-Muğîra'nın görüşüdür. Birbirinden uzak diyarlar, mesela el-Endelüs ile el-Hicaz için bunun dikkate alınmayacağı konusunda ise görüş birliği vardır.

If we say that sighting is established for those who have not sighted it on the basis of a report, then, can this be extended from one land to the other, I mean, is it obligatory upon the people in one region, if they have not sighted the moon, to adopt the sighting in another land, or is sighting necessary for every land? There is disagreement over this. Ibn al-Qasim and the Egyptian jurists (who follow Malik) have related from Malik that if it is established for the people of one town that the people in another have sighted the moon, they are under an obligation of qadffi for the day observed by others and missed by them. This was also the opinion of al-ShafiT and Ahmad. The Medinites have related from Malik that sighting on the basis of a report is not binding upon people not living in the land in which sighting occurred, unless the imam requires the people to do so. This was the opinion of Ibn al-Majishun and of al-MughTra from among the disciples of Malik. They agreed that this is not to be taken into account for lands distant from each other, like al-Andalus and al- Hijaz.

Ihtilafın sebebi, gelenekler ile akıl yürütmenin çatışmasından kaynaklanmaktadır. Akıl yürütme şudur: Güneşin ve yıldızların farklı memleketlerde doğuş zamanları çok fazla farklılık göstermiyorsa, bir bölgenin diğerini takip etmesi gerekir; çünkü akıl açısından bunların ufku aynıdır. Eğer fark çoksa, o takdirde bir bölgenin diğerini takip etmesi bağlayıcı değildir. Gelenek ise Muslim'in Kurayb'dan rivayet ettiği hadistir. Buna göre Ümmü'l-Fadl bint el-Hâris, onu Şam'da Muâviye'ye gönderdi. Kurayb şöyle anlatır: "Şam'a varıp kendisinden istenen işi yaptım. Ramazan hilali Şam'dayken bana göründü; cuma gecesinden önceki gece hilali gördüm. Ay sonuna doğru Medine'ye geldim. Orada Abdullah İbn Abbas beni sorguya çekti ve hilalden bahsederek şöyle dedi: 'Hilali (Şam'da) ne zaman gördünüz?' Ben, 'Cuma gecesinden önceki gece gördük' dedim. Sordu: 'Sen bizzat gördün mü?' Dedim ki: 'Evet, insanlar da gördü. Onlar oruç tuttu, Muâviye de oruç tuttu.' Dedi ki: 'Ama biz onu cumartesi gecesinden önceki gece gördük ve otuz günü tamamlayana ya da hilali görene kadar oruca devam ediyoruz.' Dedim ki: 'Muâviye'nin orucunu yeterli saymıyor musun?' Cevap verdi: 'Hayır! Peygamber ﷺ bize böyle emretti.'" Bu rivayetin görünen anlamı, uzak ya da yakın her bölgenin hilali kendisinin görmesi gerektiğini ima eder. Ancak inceleme, özellikle boylam ve enlem bakımından çok uzak olan bölgelerle yakın bölgeler arasında bir fark olduğunu ortaya koymaktadır. Haber tevatür derecesine ulaşmışsa, onu şahitlerle desteklemeye gerek yoktur. Vücubun süresiyle ilgili meseleler bunlardır.

The reason for this disagreement comes from the conflict of traditions and reasoning. The reasoning is that if the timing of the rising of the sun and the stars in different lands does not differ very much, it is necessary that one should follow the other, as by reason they have the same horizon. If it does differ much, however, then it is not binding upon one region to follow the other. The tradition is what is related by Muslim from Kurayb that Umm al- Fadl bint al-Harith sent him to Mu^wiya in Syria. He said, "I reached Syria and did what she had required. The moon of Ramadan came upon me while I was in Syria, and I sighted it on the night before Friday. Near the end of the month I moved to Medina where cAbd Allah ibn cAbbas questioned me and then-mentioned the moon, saying, ‘When did you.sight the moon (in Syria)?’ I said, ‘We saw it on the night before Friday.’ He asked, ‘Did you, yourself, see it?’ I said, ‘Yes, and so did the people. They fasted and Mu^wiya fasted too’. He said, ‘But we sighted it on the night before Saturday, and we continue to fast till we either complete thirty days or sight it’. I said, ‘Do you not consider MuSiwiya’s fasting as sufficient?’ He replied, ‘No! This is what the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) ordered us to do’”. The apparent meaning in this tradition implies that each land, near or distant, must sight the moon. Investigation, however, reveals a difference between distant and near lands, especially those that are at a great distance in terms of longitude and latitude. If the report (about sighting) reaches the level of tawatur there is no need to support it with testimony' These, then, are the issues related to the duration of the obligation.

Oruç süresinin sona ermesi konusunda, güneşin batmasıyla sona ereceği hususunda icma etmişlerdir; çünkü Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Sonra orucu geceye kadar tamamlayın."213 Başlangıç vaktine gelince ise görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Çoğunluk, orucun başlangıcının ikinci şafağın, yani ufuktaki beyaz çizginin, gerçek sabah aydınlığının belirmesiyle olduğunu söylemiştir. Bunun dayanağı, Allah Resulü ﷺ'in bunu yayılan beyaz çizgi (ufuk) olarak tanımlamış olması ve Yüce Allah'ın şu sözüdür: "Siyah iplikten sabahın beyaz ipliği size belli olana kadar yiyin için."214 Bir grup ise bu görüşten ayrılarak, orucun başlangıcının beyazdan sonra beliren kırmızı şafak olduğunu, bunun da akşam kızıllığının bir benzeri olduğunu söylemiştir. Bu görüş Huzeyfe ve İbn Mesud'dan rivayet edilmiştir.

On the issues related to the duration of abstinence they agreed that it is terminated by the setting of the sun, because of the words of the Exalted, “Then strictly observe the fast till nightfall”.213 They disagreed about the time of its commencement. The majority said that it is at the appearance of the second dawn, the white line (horizon), the appearance of the true morning twilight, because it is established from the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him), who defined it as the spreading white line (horizon), and also because of the words of the Exalted, “Eat and drink until the white .thread becometh distinct to you from the black thread of the dawn”.214 One group deviated saying that it is the red dawn that appears after the white and it is a replica of the red dusk (the evening twilight). This is related from Hudhayfa and Ibn Mas ud.

Ayrılığın sebebi, konuyla ilgili rivayetlerin çelişkisinden ve "fecir" teriminin çok anlamlılığından, yani hem beyaz hem de kırmızı aydınlığı kapsayacak şekilde kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Tartışmanın dayandığı rivayetler arasında Ebû Hüzeyfe'den nakledilen Zarr'ın rivayeti yer almaktadır; Ebû Hüzeyfe şöyle demiştir: "Fecirden önce Peygamber (ﷺ) ile birlikte yemek yedim. İstesem gündüz olduğunu söyleyebilirdim, ancak güneş henüz doğmamıştı." Ebû Dâvûd, Kays İbnu Talk'ın babasından naklettiğine göre Peygamber'in (ﷺ) şöyle buyurduğunu kaydetmiştir: "Yiyin, için, yükselen beyaz ışık sizi korkutmasın. Kırmızı ışık (ufka) yayılana kadar yiyin için." Ebû Dâvûd, bu rivayetin yalnızca Yemâme halkı tarafından nakledildiğini belirtmiş ve bunu sapma olarak değerlendirmiştir. Çünkü Yüce Allah'ın: "Sizin için beyaz iplik siyah iplikten ayrılıncaya kadar yiyin için" {Bakara, 187} ayeti bu konuda açık, ya da neredeyse açık bir ifadedir. Fecrin yayılan beyaz çizgi olduğunu savunanlar, ki bunlar çoğunluktur ve daha sağlam bir zemindedirler, yeme-içme gibi şeylerden kaçınmanın tam sınırı konusunda görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Bir grup hukukçu, sınırın fecrin kendisinin doğması olduğunu söylemiştir. Başka bir grup ise sınırın, ona bakan kişinin bunu fark etmesi olduğunu söylemiştir. Eğer kişi fecri fark etmemişse, gerçekten fecir doğmuş olsa bile, oruç tutmak ona farz olmaz. Bu ayrımın önemi şudur: Kişi, fark etmeden önce fecrin doğmuş olduğunu anlarsa, sınırı fecrin doğuşu sayanlara göre o kişi kazâ ile yükümlüdür. Sınırı kişinin kendi farkındalığı sayanlara göre ise kendisine kazâ farz değildir.

c The reason for disagreement emanates from the conflict of traditions oh the issue and the equivocality of the term “dawn”, that is, it is applied to mean either the white or the red. The traditions on the basis of which they argued include the tradition of Zarr from Abu Hudhayfa, who said, “I had meals with* the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) before daybreak, and had I liked I could have said it was daytime, yet the sun had not risen”. Abu Dawud had recorded from Qays ibn Talq from his father that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “Eat and drink, and let not the rising white light intimidate you. Eat and drink, until you see the red light spreading across [the horizon]”. Abu Dawud stated that this tradition was narrated by the people of Yamama alone, and this is deviation, for the words of the Exalted, “Eat and drink until the white thread becometh distinct to you”,215 Qur The are explicit, or almost explicit, in this. Those who held that it is the spreading white line of the dawn, and these are the majority, who are on firmer ground, disagreed about the exact limit for abstention from such things as eating (and drinking). A group of jurists said that it is the breaking of the dawn in itself. Another group said that it is its awareness for the person looking at it. If he does not become aware of it, then, observance of abstention is not obligatory, even if it is already daybreak. The significance of the, distinction is that if the person discovers that .it was daybreak before he became ,aware of it, then, according to those for whom.the limit is the break of the dawn itself, he is liable for qadd*. Those who consider the limit to be the person’s own awareness of it, hold that qadd is not obligatory for him.

Yaratanın, "Fecrin siyah ipliğinden beyaz iplik size açıkça belirinceye kadar yiyin için" sözündeki ifadelerin olası yorumlarından dolayı bu konuda ihtilaf çıkmıştır. Oruca başlamak (imsak), bu ayırt edilebilirliğin kişiye belli olduğu anda mı yoksa bu durumun gerçekten gerçekleştiği anda mı başlar? Arapça'da bu terim mecazi olarak, bir olgunun ardından gelen başka bir olguyu ifade etmek için kullanılır. Sanki "Beyaz iplik siyah iplikten size açıkça belirinceye kadar yiyin için" denmiş gibidir. Eğer bu ayırt edilebilirlik kendi başına gerçekleşiyorsa, bu bize de belli olur. Dolayısıyla ayırt edilebilirliğin bize belli olmasının kendisine nispet edilmesi ihtilafın sebebidir; çünkü beyaz iplik kendi başına açıkça belirmiş olabilir, ama bize göre henüz belli olmamış olabilir. Zahiri anlam, orucun gerçek bilgiye bağlanmasını gerektirir; kıyas ise onu gerçek olguya bağlar. Yani, akşam namazının hükmünden ve vakitle sınırlı olan diğer bütün dini ibadetlerden çıkarılan kıyas, öğle namazının güneşin zevalinde başlaması gibi örneklerle bunu gösterir. Bütün bunlarda dikkate alınan, bilginin kendisi değil, bizzat gerçek durumlardır. Malik'ten nakledilen meşhur görüş, ki çoğunluk da bu görüştedir, yeme-içme gibi işlerin fecrin doğuşuna kadar sürdürülebileceğidir. Bununla birlikte, orucun fecirden önce başlaması gerektiği de söylenmiştir. İlk görüşün delili, Buhârî'nin Sahîh'inde, bazı rivayetlerde de geçtiği üzere, Peygamber'in (ona Allah'ın salat ve selamı olsun) şöyle buyurmasıdır: "İbn Ümmü Mektum ezan okuyuncaya kadar yiyin için, çünkü o, ancak fecir doğduğunda ezan okur." Bu hadis, ihtilaf konusunda açık, ya da neredeyse açık bir delildir ve yaratanın, "Fecrin siyah ipliğinden beyaz iplik size açıkça belirinceye kadar yiyin için" sözüyle uyumludur. 218 Oruç tutmaya fecrden önce başlanması gerektiğini savunanlar bunu ihtiyat ve (ihlale götüren) yolların kapatılması amacıyla yapmışlardır. Bu görüş daha ihtiyatlı bir görüştür; ancak diğer görüş kıyasa daha uygundur. Allah en doğrusunu bilir.

The disagreement over this is caused by the possible interpretations of the words of the Exalted, “Eat and drink until the white thread becometh distinct to you from the black thread of the dawn”. Is abstinence to commence when the distinction becomes evident to the person or as soon as it actually happens? Arabs employ the .term figuratively for the occurrence of a phenomenon to denote another that follows it. It was thus as if it was said, “Eat and drink until the white thread becomes distinct to you from the black thread”. If it becomes evident in itself it becomes evident to us, thus, attributing its becoming evident to us is the reason for the dispute, because it may have become evident and distinct in itself and still not be evident to us. The. apparent meaning necessitates the linking of abstinence to actual knowledge, while analogy associates it with the actual fact. I mean, analogy drawn from the hukrn of the sunset prayer and from all the other religious obligations attached to time-limits, like the zuhr prayer starting at the declining of the sun, as well as others. The consideration in all of these is attached to the actual realities themselves, not to their knowledge. The well-known opinion from Malik, which is also held by the majority, is that engagement in acts like eating may go up the beginning of daybreak (dawn). It is said, however, that abstinence should be prior to dawn. The evidence for the first view is what is related in the Sahih of al-BukharT, and I believe in some versions of the tradition, that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “Eat and drink until Ibn Umm Maktum makes the call [for the dawn prayer], for he does not make the call unless it is the break of the dawn”. This is explicit on the point of dispute, or almost explicit, and conforms with the words of the Exalted, “Eat and drink until the white thread becometh distinct to you from the.black thread of the dawn”.218 Those who maintained that abstinence is to commence prior to the dawn did so as a precaution and for the prevention of means (to violation). This is a more conservative opinion, but the other is more in line with analogy, Allah knows best.

Âlimler, oruç süresince oruç tutan kişi için yiyecek, içecek ve cinsel ilişkiden kaçınmanın farz olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır; bunun dayanağı Yüce Allah'ın şu sözüdür: "Artık onlarla cinsel ilişkiye girin ve Allah'ın sizin için yazdığını isteyin; fecrin siyah ipliğinden beyaz ipliği ayırt edinceye kadar yiyin ve için." İhtilaf ettikleri hususlar ise bazıları açıkça şeriatta belirtilmiş, bazıları ise belirtilmemiş olan meselelerdir. Açıkça belirtilmemiş olanlar arasında; yiyecek olmayan şeylerin mideye girmesi meselesi, yiyecek ve içecek için kullanılan yol dışından, mesela lavman gibi, mideye giren şeyler meselesi ve midenin dışındaki vücut organlarına, mesela sindirim yoluna ulaşmadan beyne giren şeylere dair problem yer almaktadır.

They agreed that abstinence from food, drink, and sexual intercourse is obligatory, on the person fasting, during the period of the fast due to the words of the Exalted, “So hold intercourse with them and seek that which Allah hath ordained for you, and eat and drink until the white thread becometh distinct to you from the black thread of the dawn”. They differed in this over issues some of which are not expressly stated in the law while others are. Those that are not expressly stated include the question of things entering the stomach but are not food, that of things entering the stomach from other than the passage for food and drink, like enema, and the problem of things entering some parts of the body other than the stomach, like those entering the brain but not reaching the digestive tract.

Bu konulardaki görüş ayrılıklarının sebebi, yiyecek olmayan şeylerin yiyeceğe kıyas edilmesinden kaynaklanmaktadır. Bunun nedeni, açıkça zikredilen şeylerin yiyecek olmasıdır. Orucun amacının akli bir anlamı olduğunu düşünenler, yiyecek olmayan şeyi yiyecekle ilişkilendirmemişlerdir. Orucun akli bir anlamı olmayan bir ibadet olduğunu ve orucun amacının yalnızca mideye ulaşan şeylerden sakınmak olduğunu savunanlar ise bu amaç açısından yiyecek ile yiyecek olmayanı aynı görmüşlerdir. Malik'in görüşlerinin özeti şudur: Yiyecek olsun ya da olmasın, herhangi bir açıklıktan boğaza ulaşan şeylerden sakınmak farzdır.

The reason for their disagreement over these things stems from the analogy drawn from food for those that are not food. This is so as things expressly mentioned are food. Those who thought that the purpose of fasting has a rational meaning did not link non-food with food. Those who maintained that it is a worship that does not have a rational meaning and that the aim of fasting is abstinence alone from things that reach the stomach held food and non-food to be the same (for this purpose). The summary of Malik’s opinions is that it is obligatory to abstain from Things that reach the gullet through any opening, whether they are food or non-food.

Food ve içecek dışında orucu bozan şeylerle ilgili olarak, Mâlik hariç hepsi, öpüşüp meni boşalan kişinin orucunun bozulduğunda, ama ön sıvı (meni gelmeden önceki sıvı) salgılayan kişinin orucunun bozulmadığında görüş birliği etmiştir. Oruçlu kişinin öpüşmesi konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bazıları buna izin vermiştir. Bazıları genç bir erkek için bunu hoş karşılamamış (mekruh görmüş), ama yaşlılar için izin vermiştir. Bazıları ise bunu kesinlikle yasaklamıştır. Bu konuda ruhsat verenler, Âişe ve Ümmü Seleme'den rivayet edilen, "Peygamber (ﷺ) oruçluyken öperdi" hadislerine dayanmışlardır. Öpüşmeyi mekruh görenler ise öpüşmenin cinsel ilişkiye yol açabileceği gerekçesiyle bu görüşe sahip olmuşlardır. Bir grup ise bu konuda sapmış ve öpüşmenin orucu bozduğunu söylemiştir. Bunlar, Meymûne bint Sa'd'dan rivayet edilen, "Allah'ın Elçisi (ﷺ)'e oruçlu birinin öpüşmesi soruldu. O da şöyle buyurdu: 'Her ikisi de orucu bozar'" hadisine dayanmışlardır. et-Tahâvî bu rivayeti nakletmiş, ancak zayıf olduğunu belirtmiştir. Galip bir duygu veya unutkanlık sonucu meydana gelen bu tür fiiller, orucu bozan şeyler ve hükümleri konusu altında ele alınacaktır.

Niyetin ele alınışı çeşitli açılardan yapılmaktadır. Bunlar arasında niyetin bu ibadetin sahihliği için bir şart olup olmadığı, eğer şartsa hangi tür bir kararlılığın geçerli sayılacağı yer almaktadır. Ayrıca, Ramazan'ın her gününde niyetin yenilenmesinin farz olup olmadığı veya ilk gün ifade edilen niyetin yeterli olup olmadığı da tartışılmaktadır. Kişi niyet ederse, orucu geçerli kılan bu niyetin zamanı nedir ki, o zamanda ifade edilmezse oruç bozulsun? Niyet oluşturulmamasının orucu bozmayı gerektirip gerektirmediği ve kişi orucunu bozmazsa ne olacağı da sorulmaktadır. Fakihler bu sorulardan her birinde görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Cumhur-u fukahanın görüşü, niyetin orucun sahihliği için bir şart olduğu yönündedir. Ancak Zufer bu görüşten ayrılarak, Ramazan ayının niyet gerektirmediğini, kişinin yolculukta olmak gibi oruç tutma yükümlülüğünden muaf olmasını gerektiren bir sebebi bulunup da yine de oruç tutmak istemesi durumu hariç, söylemiştir. Aralarındaki ihtilafın kaynağı, orucun akli bir anlamı olan bir ibadet mi yoksa böyle bir anlamı bulunmayan bir ibadet mi olduğuna dair görüşleridir. Orucun akli bir maksadı olmayan bir ibadet olduğunu savunanlar niyeti farz kılmışlar; akli bir maksadı olan bir ibadet olduğunu savunanlar ise kişi niyet etmese bile maksadın hasıl olacağını söylemişlerdir. Zufer'in bu akıl yürütmeyi yalnızca bazı oruç çeşitleriyle sınırlaması bir zayıflık taşımaktadır. Görünen o ki o, Ramazan günlerinde orucu bozmanın caiz olmadığı ve ayın bu günlerinde tutulan her orucun farz olan bu oruç çeşidini yerine getirdiği gerekçesiyle bu görüşü oluşturmuştur; bu da yalnızca bu günlere özgü bir durumdur.

The discussion of intention is undertaken from different aspects. These include whether it is a condition for the validity of this worship, and if it is a condition, then, what kind of determination is considered valid? Further, whether its renewal every day of Ramadan is obligatory or is the intention expressed on the first day sufficient? If the subject makes the resolve, what is the time of this resolve that makes the fast valid, so that if it is not expressed at such time it is nullified? Does failure to form the intention necessitate breaking the fast, and what if the person does not break the fast? The jurists differed on each of these questions.The opinion of the majority of the jurists is that intention is a condition for the validity of the fast, but Zufar deviated and said that the month of Ramadan does not require intention, unless .the person happens to have reason to be relieved from the obligation of fasting, such as being on a journey, but wishes to fast. The reason for their disagreement stems from their notion about the nature of fasting whether it is a worship having a rational meaning or it has no such meaning. Those who maintained that it is a worship having no rational purpose made intention obligatory, while those who maintained that it is a worship with rational purpose said that the purpose is attained even if the person does not form an intention. The confining of this reasoning by Zufar to only some kinds of fasting presents some weakness. It appears that he formed his opinion on the grounds that it is not permitted to cease fasting during the days of Ramadan and that any fast kept during these days of the month fulfils this form of prescribed fasting, and this is something specific to these days.