Müslüman fakihler, Yüce Allah'ın şu sözü gereği, Kâbe'ye yönelmenin namazın geçerliliğinin şartlarından biri olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır: "Nereden çıkarsan çık, yüzünü Mescid-i Haram'a doğru çevir. Şüphesiz bu, Rabbinden gelen gerçektir."99 Ancak namaz kılan kişi Kâbe'yi görebiliyorsa, yapması gereken Kâbe'nin kendisine yönelmektir ve bu konuda bir ihtilaf yoktur. Kâbe görünmediğinde ise fakihler iki konuda ihtilaf etmişlerdir. Birincisi, yükümlülüğün Kâbe'nin kendisine yönelmek mi yoksa onun yönüne doğru yönelmek mi olduğudur. İkincisi, yükümlülüğün bu konuda kesinlik mi yoksa yönü tahmin etmek mi olduğudur; yani Kâbe'nin kendisi için mi kesinlik gerektiği yoksa genel yön için mi.

The Muslim jurists agreed that turning toward the direction of the House is one of the conditions for the validity of prayer, because of the words of the Exalted, “And whencesoever thou comest forth [for prayer, O Muhammad] turn thy face toward the Inviolable Place of Worship. Lol it is the Truth from thy Lord”.99 If, however, the worshiper can see the House, then the obligation is to face the House itself, and there is no dispute about this. The jurists disagree about two issues, when the KaQ^a is not in sight. First, whether the obligation is to face the Ka^a itself or to face in its direction. Second, whether the obligation is to be exact about it or estimate the direction, that is, being exact about the KaTia itself or about the general direction?

Bazı fakihler, yükümlülüğün Kâbe'nin bizzat yönüne değil, Kâbe'nin kendisine yönelmek olduğunu savunmuşlardır; diğerleri ise yükümlülüğün onun yönüne yönelmek olduğunu ileri sürmüşlerdir. Aralarındaki ihtilafın sebebi, Yüce olanın, "Nereden çıkarsan çık [ey Muhammed, namaz için], yüzünü Mescid-i Haram'a çevir" sözünde, "Nereden çıkarsan çık [ey Muhammed, namaz için], yüzünü Mescid-i Haram'ın yönüne çevir" anlamını verecek bir gizli kelimenin takdir edilip edilmeyeceği, yani sözün olduğu gibi okunup okunmayacağıdır. Gizli bir kelime takdir edenler yükümlülüğün onun yönüne yönelmek olduğunu, burada gizli kelime takdir etmeyenler ise yükümlülüğün Kâbe'nin kendisine yönelmek olduğunu söylemişlerdir. Sözleri gerçek anlamlarına göre yorumlamak gerekir; ancak bir delil, sözün mecazi anlamda kurulduğunu gösterirse bu başka. Yine de burada gizli bir kelimenin takdiri için delilin, Peygamber'in (Allah'ın selam ve bereketi onun üzerine olsun) "Eğer Beytullah'ın yönünü tutarsanız, doğu ile batı arasında kalan her şey kıbledir" sözünde bulunduğu ileri sürülmüştür. Kâbe'nin çevresinde, Kâbe'nin sınırının ötesine uzanan uzun bir namaz saflarının bulunduğu konusunda Müslüman fakihlerin uzlaşması da, yükümlülüğün Kâbe'nin kendisine yönelmek olmadığına, yani Kâbe görünmediği zaman bunun böyle olduğuna delildir. Benim söylemek istediğim şudur: Eğer yükümlülük Kâbe'nin bizzat kendisine yönelmek olsaydı, bu bir zorluk doğururdu. Yüce olan da şöyle buyurmuştur: "O, sizi seçti ve dinde size hiçbir güçlük yüklemedi." Bir şeye doğrudan yönelmek, geometri ve gökbilimsel gözlem kullanılmadan mümkün değildir ve bunun sonucu bile yaklaşıktır. Öyleyse bunlar olmadan, içtihatla yönü belirlemek nasıl mümkün olabilir? Astronomik gözlemlere dayanan ve böylece ülkenin tüm uzunluk ve genişliğinin türetilebileceği bir geometri yoluyla keşif yapma yükümlülüğü altında değiliz.

Some Jurists maintained that the obligation is for facing the Ka<ba itself, while others maintained that it is for facing its direction. The reason for their disagreement is whether in the words of the Exalted, “And whencesoever thou comest forth [for prayer, O Muhammad] turn thy face toward the Inviolable Place of Worship”, an implied word is to be assumed, so as to read, “And whencesoever thou comest forth [for prayer, O Muhammad] turn thy face in the direction of the Inviolable Place of Worship”, or whether the words are to be read as they are. Those who assumed an implied word maintained that the obligation is for facing in its direction, while those who did not assume an implied word here said that the obligation is to face the Ka<ba itself. It js necessary to interpret the words in their actual meanings, unless an evidence indicates their construction in the metaphorical meaning. It is, however, maintained that the evidence for an implied word here is to be found in the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “.Whatever is between the east and the west is a qiblay if you take the direction of the House”. They said that the agreement of the Muslim jurists about a long row of worshipers extending beyond the boundary of the Ka<ba is an evidence that the obligation is not to face the Ka^a itself, that is when the Ka<ba is not in sight. What I would say is that if the obligation had been to aim at the Ka<ba itself it would have amounted to hardship, and the Exalted has said, “He hath chosen you and hath not laid upon you in religion any hardship”.100 Aiming directly at a thing is not possible without approaching it by the use of geometry and (astronomical) observation, and yet the result is approximate; then, how is it possible without these to determine the direction by way of ijtihad? We are not under the obligation of discovery by means of geometry based upon astronomical observation from which the whole length and breadth of the land may be derived.

Kıblenin tayinine çalışan kişinin yükümlülüğü, (doğruyu) isabet etmek midir, yoksa onu bulmak için çaba göstermenin kendisi midir? Buna göre, yükümlülüğün doğru olarak tayin etmek olduğunu söylersek, (doğru yönü tayin etmede) hata ettiğini keşfederse yeniden namaz kılmak zorundadır. Yükümlülüğün yalnızca çaba göstermek olduğunu savunursak, hata yaparsa yeniden namaz kılmak zorunda değildir; ayrıca yönü bulmak için çaba göstermeden önce namaz kılmışsa da (yeniden kılması gerekmez). eş-Şâfiî, yükümlülüğün doğruyu isabet etmek olduğunu düşünmüş ve kişiye hata ettiği açıkça anlaşılırsa, her durumda yeniden namaz kılması gerektiğini söylemiştir. Bir grup fakih ise, namazı bitirmişse yeniden kılmasının gerekmediğini, ancak bunu kasıtlı olarak (yani yanlış yöne dönerek) yapmışsa ya da yönü bulmak için çaba göstermeden kılmışsa yeniden kılması gerektiğini söylemiştir. Bu görüş Mâlik ve Ebû Hanîfe'nin görüşüdür; yalnız Mâlik, vakit hâlâ devam ediyorsa yeniden kılmayı tavsiye etmiştir.

Is the obligation of a person striving to determine the qibla (the attainment of) accuracy or is it just the exercise of effort to discover it? Thus, if we say that the obligation is to accurately determine it, he is to pray again if he discovers that he made a mistake (in determining the true direction). If we maintain that the obligation is only for exerting effort, he does not have to pray again if he makes an error, and also if he had prayed before an effort to discover the direction. Al-ShafiT thought that the obligation was for accurate determina­ tion, and if it becomes obvious to the person that he had made a mistake, he was to pray again, always. A group of jurists said that he does not pray again if he has finished praying, unless he did so intentionally (that is, prayed in the wrong direction) or prayed without making an effort to discover the direction. This was the opinion of Malik and Abu Harnfa, except that Malik i recommended praying again if there was still time.

Bu konudaki görüş ayrılığının sebebi, bir hadis ile kıyas arasındaki çatışma ile birlikte hadisin sahihliği üzerindeki tartışmadır. Kıyas, (yönün, yani kıbleye yönelme yükümlülüğünün) vakit ile benzerliğine, yani namaz vaktine dayanmaktadır. Vakit konusunda âlimler, kulun vakti tam olarak isabet etmesinin yükümlü olduğu konusunda ittifak etmişlerdir. Kişi vakitten önce namaz kıldığını fark ederse, namazı geçersiz olur ve mutlaka yeniden kılması gerekir. Ancak İbn Abbas ve eş-Şâfiî'den bundan hafif bir sapma nakledilmiştir; ayrıca Mâlik'ten de şöyle bir rivayet vardır: Yolcu vakti bilmediği için, şafağın kaybolmasından önce yatsı namazını kılar ve sonradan bunun vakitten önce olduğunu anlarsa, namazı geçerli kalır. Bu ikisi arasındaki benzerliğin temeli, bunların vaktin sınırları olduğu gibi, o da yönün sınırları olmasıdır.

The reason for disagreement in this is the conflict between a tradition and analogy, along with a dispute over the authenticity of the tradition. The analogy is based on the similarity of (the obligation to face the) direction to time, that is, the timing for prayer. They agreed (about time) that the obligation was for the worshipper to hit the time accurately. If the subject realizes that he prayed before time his prayer becomes invalid, and he must pray again, invariably. There is, however, a slight deviation reported from Ibn <Abbas and al-Sha^T, as well as the report from Malik that if a traveller is unaware of the timing and prays <ish& before the disappearance of twilight discovering later that he had prayed before this time, his prayer remains valid. The basis for the resemblance between them is that these are the bounds of timing just as those are the bounds of direction.