Çoğunluk, altın, gümüş ve hayvanlarda zekâtın farz olması için hevlin, yani bir yılın geçmesinin şart olduğunu ileri sürmektedir; çünkü bu, dört halifeden nakledilmiş, Sahabe arasında geniş ölçüde bilinmiş ve uygulanmış, ayrıca bu kadar yaygın biçimde bilinip uygulanan ve hiçbir itiraz görmeyen bir uygulamanın, daha önceden (Peygamber'den gelen) bir örneği olmadan mümkün olmayacağına inanılmıştır. İbn Ömer'den, Peygamber'in (ona Allah'ın selamı ve bereketi olsun) merfû' bir rivayetle şöyle dediği nakledilmektedir: "Üzerinden bir hevl (yıl) geçmedikçe malda zekât yoktur." Bu, şehirlerdeki fakihler tarafından oybirliğiyle kabul edilmiştir. İlk nesilde bu konuda, İbn Abbas ve Muaviye'den nakledilen görüş dışında, bir ihtilaf yoktur. İhtilafın sebebi, bu konuda sabit bir rivayetin bulunmamasıdır. Bu konuda sekiz meşhur mesele üzerinde ihtilaf etmişlerdir. Birinci mesele, madenlerde zekâtın miktarının onda birin dörtte biri olduğunu savunduğumuzda, bunlarda hevlin şart koşulup koşulmayacağıdır. İkincisi, sermaye kârlarında hevlin dikkate alınmasıdır. Üçüncüsü, zekâta tabi malların artışlarında hevlin geçmesidir. Dördüncüsü, borçlarda zekât alındığını savunduğumuzda, borçlarda hevlin dikkate alınmasıdır. Beşincisi, ticaret malında zekât olduğunu savunduğumuzda, ticaret malında hevlin dikkate alınmasıdır. Altıncısı, hayvanlardan elde edilen faydalarda hevldir. Yedincisi, koyunların yavrularında hevldir; bunların annelere eklendiğini savunduğumuzda, ya annelerin nisabı tamamlaması gerektiğini şart koşanların görüşüne göre -ki bunlar Şâfiî ve Ebû Hanîfe'dir- ya da bunu şart koşmayanların görüşüne göre -ki bu Malik'in görüşüdür-. Sekizincisi, zekâtın hevlden önce ayrılmasının caiz olup olmadığıdır.

The majority stipulates for the obligation of zakat on gold, silver, and cattle, the passage of the hawl, because this is established from the four caliphs, was known widely among, the Companions, was practised widely, and because of their belief that its being so widely known and practised without any opposition is not possible, unless there was an earlier precedent (from the Prophet). It is related from Ibn TJmar from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in a (marfiF) tradition that he. said, “There is no zakat on wealth unless one hawl (year) has passed over it”. This is agreed to unanimously by the jurists of the provinces. There is no disagreement about it in the first generation, except what is related from Ibn Abbas and Mu^awiya.- c The reason for the disagreement is that there is no established tradition about it. In this topic they disagreed about eight well-known issues. The first issue is whether a hawl is to be stipulated for minerals, if we maintain that the amount due on them is one-fourth of a tenth. Second, the consideration of a hawl in the case of profits on capital. Third, the passage of a hawl on the additions to things that are liable to zakat. Fourth, the consideration of the passage of a hawl on loans, if we maintain that zakat is levied on them. Fifth, the consideration of a hawl for goods, if we maintain that there is zakat on them. Sixth, the hawl on the benefits derived from cattle. Seventh, the hawl on the offspring of sheep, if we maintain that they are to be added to the mothers, either according to the opinion of those who stipulate that the mothers should complete the nisab, and these are al-ShaficT and Abu HanTfa, or according to the opinion of those who do not stipulate this, which is Malik’s opinion. Eighth, the permissibility of setting aside zakat prior to the hawl.

Bu mesele madenlerle ilgilidir. Şâfiî, madenlerde nisabın yanı sıra havli de dikkate almıştır; Mâlik ise nisabı dikkate almış, ancak havli dikkate almamıştır.

This issue relates to minerals. Al-Shafi T took into account c the hawl as well as the nisab in minerals, while Malik took into account the nisab, but not the hawl.

Ayrılıklarının sebebi, bu malların yer ürünlerine benzediği ile sahip olunan altın ve gümüşe benzediği arasında gidip gelen benzerlik durumundan doğmaktadır. Onları yer ürünlerine benzer sayanlar bunlar için hevl şartı koşmamışlardır; onları altın ve gümüşe benzer sayanlar ise hevl şartı koşmuşlardır. Altın ve gümüşle benzerlik daha açıktır, doğrusunu Allah bilir.

The reason for their disagreement arises from the vacillation of their resemblance between what is derived from the land and between owned gold and silver. Those who held them to be similar to what is derived from the land did not stipulate a AaW for them, while those who held them to be similar to gold and silver stipulated the hawl. The resemblance with gold and silver is clearer, Allah knows best.

Fakihler, sermaye üzerinden elde edilen kârın haul'ü konusunda ihtilaf etmişlerdir ve bu konuda üç görüş ortaya çıkmıştır. eş-Şafiî, kârın haul'ünün, sermayenin bizzat nisaba ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın, kârın hasıl olduğu günden itibaren hesaplanacağını ileri sürmüştür. Bu görüş, kârdan zekât alınmaması için haul'ün geçmesi gerektiğini emreden Ömer b. Abdülaziz'den rivayet edilmiştir. Malik ise kârın haul'ünün sermayenin haul'üne uyduğunu, yani sermaye için yıl geçtiğinde kârın da aynı anda zekâta tabi olacağını söylemiştir; bu durum, sermayenin tek başına nisaba ulaşmasında da, kârların eklenmesiyle nisaba ulaşmasında da geçerlidir. Ebû Ubeyd ise bu görüşün, kendi öğrencileri dışında diğer fakihlerden hiçbirinin benimsemediğini belirtmiştir. Bir grup fakih ise sermayenin haul'ünün nisaba ulaşıp ulaşmadığına göre ayrım yapmıştır. Onlara göre sermaye tek başına nisaba ulaşıyorsa kâr da onunla birlikte zekâta tabi olur; ancak sermaye nisaba ulaşmıyorsa, kârların eklenmesiyle nisaba ulaşsa bile zekât alınmaz. Bu görüşte olanlar arasında el-Evzaî, Ebû Sevr ve Ebû Hanîfe yer almaktadır. Bu ihtilafın sebebi, kârın, dolayısıyla bir fayda olarak elde edilen mal hükmü ile sermaye hükmü arasında gidip gelmesinden kaynaklanmaktadır. Kârı, hasıl olan bir fayda gibi gören âlimler, kârın bağımsız olarak bir haul geçirmesi gerektiğini söylemişlerdir. Kârı sermayeye benzeten âlimler ise kârın sermayenin hükmünü aldığını söylemişlerdir; ancak bu benzetmenin şartlarından biri, sermayenin zekâta tabi olmasıdır ve bu da ancak sermayenin nisaba ulaşmasıyla gerçekleşir. Bu nedenle Malikî mezhebinde sermayeden elde edilen kâra kıyas zayıf kabul edilmektedir. Malik'in (Allah ondan razı olsun) dayandığı şeyin, sermayeden elde edilen kâr ile koyunların yavrusu arasındaki benzerlik olduğu görülmektedir; ancak koyunların yavrusu meselesi de ihtilaflıdır. Malik'ten de çoğunluğun görüşüne benzer bir görüş rivayet edilmiştir.

The jurists disagreed about the hawl for profit on capital holding three opinions. Al-ShafiT held that its hawl is to be calculated from the day it accrues, irrespective of the capital itself amounting to the nisab. This is related from QJmar ibn <Abd al-cAzIz, who gave the instructions that the profits from trade should not be liable for zakat until a hawl has passed. Malik said that the hawl of the profits corresponds with the hawl of the capital, that is, when the year has passed for the capital the profit becomes subject to zakat at the same time, whether the principal amounts to a nisab on its own or reaches the nisab by adding the profits to it. Abu TJbayd said that this was not followed by any of the other jurists, except his own disciples. One group of jurists made the distinction of whether the capital undergoing the hawl amounts to a nisab. They said that if it does amount to the nisab on its own the profit becomes subject to zakat along with it, but if it does not amount to the nisab, zakat is not levied on it (even if it amounts to the nisab by the addition of profits to it). Those who held this opinion include al-AwzacT, Abu Thawr, and Abu HanTfa. The reason for their disagreement arises from the vacillation of profit between the hukm of wealth derived as a benefit and the hukm of the capital. Those who held it to. be similar to an accruing benefit said that it has to independently undergo a hawl, while those who held it to be similar to capital said that it takes the hukm of the capital, except that one of the conditions of such comparison is that zakat should be due on the capital, and this does not happen unless it amounts to the nisab. It is for this reason that the analogy for profit over capital is considered weak in Malik’s school. It appears that what Malik (God be pleased with him) relied upon is the similarity between profit from capital and the offspring of sheep, but the case of the offspring of sheep is also disputed. An opinion like that of the majority is also related from Malik.

Bu konu, ek kazançların (fevaid) hevlinin (bir yıl süresi) hakkındadır. Âlimler şu noktada görüş birliğine varmışlardır: Mal nisaptan az olduğunda ve sahibine kâr dışında bir artış gelip nisabı tamamladığında, bu toplam için hevl, artışın geldiği günden itibaren ayrıca başlar. Ancak bu artışın, sahibinde zaten nisap miktarında mal bulunduğu ve üzerinden hevlin tamamlandığı durumda ne zaman gelmiş sayılacağı konusunda ihtilaf etmişlerdir. Malik, ek kazancın nisap miktarına ulaşması hâlinde kendi hevline göre zekâta tabi olacağını, zekâtı şu an vacip olan mala eklenmeyeceğini söylemiştir. Ek kazançlar hakkında aynı görüşü Şafiî de dile getirmiştir. Ebu Hanife, onun talebeleri ve es-Sevrî ise, sermayenin hevline dayanarak, nisaba ulaşması hâlinde tüm ek kazançların zekâta tabi tutulacağını söylemişlerdir. Onlara göre kâr için de durum aynıdır.

This issue deals with the hawl of additions (fawatid)™ They agreed that if the wealth is less than the nisab and some addition other than the profit accrues to the owner thus completing the nisab, then, the hawl is to be commence independently for the total from the day of accrual. They disagreed over when the addition accrues to him when he already has wealth that is equal to the nisab on which the hawl is complete. Malik said that the addition is to be liable for zakat according to its own hawl, if it amounts to the nisab, and it is not to be added to the wealth on which zakat is now due. The same opinion about additions is expressed by al-ShafiH. Abu Hanifa, his disciples, and al-ThawrT said that all additions are to be subjected to zakat on the basis of the hawl of the capital, if that amounts to the nisab. The same is the case for profit in their view.

Ihtilaflarının sebebi, sonradan eklenen malın, üzerine ilave yapıldığı malın hükmünü alıp almayacağı, yoksa başka bir mal üzerine birikmemiş olan malın hükmünü mi alacağıdır. Eklenen malın hükmünün, başka maldan bağımsız olan asıl malın hükmü, yani üzerine zekât farz olan mal hükmü olduğunu savunanlar, ilaveye zekât olmadığını söylemişlerdir. Ona zekât farz olan malın hükmünü verenler ve bunu, nisaba ulaştığı için üzerine zekât vacip olan malla aynı mal sayanlar ise onun haulünü, zekât farz olan malın haulüne göre değerlendirmişlerdir. Peygamber ﷺ'in, "Üzerinden bir hevl geçmedikçe mala zekât yoktur" sözündeki genel anlam, yanda bulunan mala yeni kazanılan malın, ancak bir delile dayanarak eklenmesi gerektiğini ima eder. Ebû Hanîfe'nin bu konuda, nakit varlıkların hayvanlar üzerine kıyas edilmesine dayandığı görülmektedir. Bu konudaki dayandığı ilkelerden biri de şudur: Hevlin şartı, malın bütün parçalarının yıl boyunca nisabı oluşturmasının gerekmediği, yılın iki ucunda nisabın bulunmasının ve parçalardan birinde hevlin bulunmasının yeterli olduğudur. Böylece ona göre, mal hevlin başında nisabı oluşturmuş, ardından bir kısmı kaybolup ya da telef olup nisabın altına düşmüş, ancak yılın sonunda nisabı tamamlayacak şekilde ilaveler olmuşsa, o mala zekât alınır. Bu durum ona göre bu tür mallarda geçerlidir, çünkü hevl henüz tamamlanmamıştır. Mal, bütün parçalarıyla esasen aynı maldır; hatta daha fazladır, ancak hevlin farklı aşamalarında nisabı kaybetmiştir.

Bu konu, borç olarak verilen mallar için (başkalarına verilen borçlar), eğer bunlardan zekât alınması gerektiğini savunuyorsak, hevl (bir yıllık süre) şartının nasıl ele alınacağıyla ilgilidir. Bir grup fakih, borcun verildiği andan itibaren hevlin dikkate alınması gerektiğini, bu süre boyunca her yıl için zekât alınacağını söylemiştir. Eğer borç bir hevl boyunca sürerse bir hevl için, birden çok hevle yayılırsa o sayıda hevl için zekât alınır. Yani tek bir hevl ise bir kez zekât alınır, birkaç yıla yayılırsa o yıl sayısınca zekât alınır. Başka bir grup fakih ise, borç borçlunun yanında yıllarca kalsa bile yalnızca bir yıl için zekât alınacağını söylemiştir. Bir grup da borç yüzünden hevlin ertelendiğini ileri sürmüştür. Borcun verildiği günden itibaren hevlin ertelendiğini söyleyenler, borç üzerinden zekât alınmasını benimsememiştir. Borcun durduğu yıllar kadar zekât alınmasını savunanlar ise borcun elde bulunan mala benzerliğine dayanmıştır. Borç kaldığı yıllar boyunca bir yıl için zekât alınacağını söyleyenlerin dayandığı delili şu an bilmiyorum. Çünkü borç olduğu sürece, ya üzerinden zekât alınır ya da alınmaz diyebilirler. Eğer "üzerinde zekât yoktur" derlerse, tartışmanın bir anlamı kalmaz; konuyu baştan ele almak gerekir. Üzerinde zekât varsa, o zaman hevl şart koşulmuş olur ya da olmaz. Şart koşulursa, yıl sayısının dikkate alınması zorunlu hâle gelir; ancak her hevl tamamlandığında borçlu ödemediği için zekâtı ödeyemiyorsa, o yıl için bu yükümlülük ondan düşer diye söylenmedikçe. Zekâtın farz kılınması iki şarta bağlı olduğundan, yani malın varlığı ve haulün tamamlanmasından, bu durumda yalnızca geçen yıl için vacip olan zekât geriye kalır. Bu, Mâlik tarafından ticaret için edinilmiş mallara benzer görülmektedir. Ona göre, kişi onları satana kadar bu mallara zekât farz kılınmaz, malların birkaç yıl elinde kalmış olsa bile.

This issue deals with the consideration of the hawl for loans (given to others),202 if we maintain that zakat is levied upon them. A group of jurists said that the hawl is to be considered for it from the time of its commencement (as a loan) imposing zakat on it for its duration. If it is spread over one hawl, then, it is for one hawl, but if it is spread over a number of hawls, then, it is for such a number of hawls. This means that if it is a single hawl a single levy of zakat is imposed, but if it is spread over several years the zakat is levied for such number of years. A group of jurists said that it is to be subjected to zakat for a single year, even if the loan stays outstanding for a number of years with the person who owes the debt. A group of jurists said that the hawl is to be postponed because of it. Those who said that the hawl is to be postponed because of the debt from the day the loan was made, did not uphold the imposition of zakat on a loan, while those who maintained that zakat is to be levied upon it for the number of years it stayed outstanding decided on the basis of the resemblance of a loan with wealth in hand. For those who said that zakat is to be levied on it for a single year even if it stays outstanding for a number of years, I do not know of their reliance at the present moment, because as long as it remains a loan they may either say that zakat is levied on it or they may say that it is not, and if they say that there is no zakat on it then there is no point in discussing it; rather we start all over again. If there is zakat on it, then, the hawl is either stipulated for it or it is not. If we stipulate it, it becomes obligatory to take into account the number of years, unless it is said that each time the hawl is completed and he is not able to pay zakat for it (due to non-payment by the debtor), this obligatory right against him is dropped for that year. As zakat is imposed with two conditions, the presence of the substance of the wealth and the completion of the hawl, then in this case only the zakat due for the last year remains. This is held to by Malik to be similar to goods acquired for trade. In his view, zakat is not to be imposed on them until the person sells them off, even if they remained with him for a number of years.

Bu konu, mallar için hevl (bir yıl geçme şartı) ile ilgilidir ve tartışması, mallar için nisap konusu altında daha önce geçmiştir.

This relates to the hawl for goods and its discussion has preceded under the topic of the nisab for goods.

Bu mesele hayvanlardaki kazançlarla ilgilidir. Bu konudaki Mâlik'in görüşü, nakit mallardaki görüşünün tam tersidir. Sebebi, kazançların, sermayenin nisaba ulaşması durumunda sermayeye dayandırılmasıdır; tıpkı Ebû Hanîfe'nin dirhem ve hayvanlardaki kazançlarda yaptığı gibi. Ebû Hanîfe'nin kazanç konusundaki görüşü, kazancın koyun veya nakit mallarda olmasına bakılmaksızın ortak bir hükmün bulunduğu, yani sermayenin nisaba ulaşması durumunda ona dayandırıldığıdır. Ona göre kârlar ve yavrulanma artışları kazanç gibidir. Mâlik'e göre ise kârlar ve yavrulanma ortak bir hükme sahiptir; ancak nakit mallardaki kazançlarla hayvanlardaki kazançları birbirinden ayırır. eş-Şâfiî'ye göre ise kârlar ve kazançlar, bunlar için ayrı bir hevelin (yıl dönümünün) dikkate alınması yoluyla ortak bir hükme sahiptir; ayrıca hayvanlardaki kazançlar ve yavrulanma da, sermaye nisaba ulaştığı takdirde, bunların hevelinin sermayeyle birlikte dikkate alınması yoluyla ortak bir hükme sahiptir.

This issue relates to gains in cattle. The opinion of Malik in this case is the opposite of what it is in the case of liquid assets. The reason is that he bases the gains oh the capital,203 204 if that capital amounts to a nisab, just as Abu Harnfa does it in the cases of dirhams and gains in cattle. Abu Hamfa’s opinion on gains is that there is a common hukm, that is, it is based upon the capital if it amounts to a nisab, whether the gain is in sheep or in liquid assets. The profits and increase in offspring, in his view, are like gains. For Malik profits and offspring have a common hukm, but he distinguishes between the gains in liquid assets and those in cattle. For al-ShafiT profits and gains have a common hukm through the consideration of an independent hawl for them, and also the gains in cattle and offspring have a common hukm through the consideration of their hawl along with the capital if that amounts to the nisab.

Bu üç önde gelen fakihin görüşlerinin özeti budur. Görünüşe göre Malik, Ömer'i takip ederek hayvanlar ile nakit varlıklar arasında ayrım yapmıştır; aksi takdirde kıyas her iki durumda da aynıdır, yani kârın yavrunun artışına benzediği ve sermaye üzerindeki kazancın stok üzerindeki kazanca benzediği. Buradaki Ömer rivayeti, nisaba dahil olan kuzuları saymalarını, ancak onlardan zekât olarak hiçbir şey almamalarını emretmesidir. Bu rivayet nisap bölümünde daha önce geçmiştir.

This is the summary of the opinions of these three (leading) jurists. It appears that Malik distinguished between cattle and liquid assets following ^tJmar, otherwise the analogy is the same for both cases, that is, profit being similar to (a growth in) offspring and gains (on capital) being similar to gains (in stock). The tradition of TJmar here is that he ordered them to count the young lambs (in the nisab), but not to take anything from them as zakat. The tradition has preceded in the section on nisab.

Bu meselede, koyun yavrularında hevl (bir yıl geçme şartı) dikkate alınması konusu ele alınmaktadır. Mālik, yavruların hevlinin, annelerinin hevli ile aynı olduğunu ve annelerin bir nisab oluşturup oluşturmamasının bunda fark yaratmadığını söylemiştir; nitekim onun, likit varlıkların kârı hakkındaki görüşü de böyledir. eş-Şâfiʿî, Ebû Hanîfe ve Ebû Sevr ise, annelerin bir nisab oluşturmadıkça yavruların hevlinin annelerinin hevlinden farklı olduğunu ve bunun aynı olmadığını ileri sürmüşlerdir. Bu görüş ayrılığının sebebi, kâr konusundaki görüş ayrılıklarının sebebiyle aynıdır.

This issue is about the consideration of a hawl in the case of the offspring of sheep. Malik said that it is the same hawl that applies to the mothers, irrespective of their constituting a nisab, as was his opinion about profits on liquid assets. Al-Shafi T, Abu Hanifa, c and Abu Thawr maintained that the hawl of the offspring is not the same as that for the mothers, unless the mothers constitute a nisab. The reason for their disagreement is the same reason for their disagreement about profits.

Bu mesele, hawl tamamlanmadan önce zekât ödenmesiyle ilgilidir. Malik bunu caiz görmemiştir; Ebu Hanife ve eş-Şafiî ise caiz görmüşlerdir. Aralarındaki ihtilafın sebebi, zekâtın bir ibadet mi yoksa muhtaçlara ait bir hak mı olduğu sorusudur. Zekâtın bir ibadet olduğunu söyleyenler ve onu namaza benzetenler, vaktinden önce ödenmesine izin vermemişlerdir. Zekâtı, geciktirilmiş farz borçlara benzeten görüş sahipleri ise, nafile sadaka gibi, sürenin bitiminden önce ödemeye izin vermişlerdir. eş-Şafiî, görüşünü, Peygamber'in (ﷺ) Abbas'ın sadakasını vaktinden önce ödünç aldığına dair Caʿfer'in rivayet ettiği hadise dayandırmıştır.

This issue is about the payment of zakat prior to the completion of the hawl. Malik disallowed this, while Abu Hanifa and al-Shafi€T permitted it. The reason for their disagreement is whether zakat is a form of worship or a duty owed to the needy. Those who said that it is a form of worship, and they compared it to prayer, did not permit paying it prior to the time set for it. Those who held it to be similar to delayed obligatory duties permitted paying it prior to the end of the period like voluntary donations. Al-ShafiT argued for his opinion on the basis of the tradition of CAIT “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) borrowed the sadaqa of al-cAbbas prior to its time”