Çoğunluk, camiye girildiğinde kılınan iki rekâtın müstehap olduğu ve farz olmadığı görüşündedir. Zahiriler ise bunların farz olduğunu söylemişlerdir. Bu konudaki ihtilafın sebebi, Peygamber'in (ﷺ) "Biriniz mescide girdiğinde iki rekât namaz kılsın" sözündeki emrin, müstehaplık mı yoksa farziyet mi ifade ettiğinin nasıl anlaşılması gerektiğidir. Bu hadis, sahihliği konusunda ittifak edilen rivayetlerdendir (Buhârî ve Müslim). Mutlak emirlerin, bir delil müstehaplığa işaret etmediği ve emri farziyetten müstehaplığa çeviren delile bir itiraz bulunmadığı sürece farziyet ifade ettiğini kabul edenler, çoğunlukla birlikte, bu iki rekâtın farz olduğunu söylemişlerdir. Emirlerin müstehaplığa çevrilmesine delil teşkil eden hususa itiraz edenler veya mutlak emirlerin, farziyeti gösteren bir delil olmadıkça müstehaplık ifade edeceğini kabul edenler (ki bu bir grubun görüşüdür), bu iki rekâtın farz olmadığını söylemişlerdir.

The majority maintain that the two rak^as (to be offered) upon entry into a mosque are recommended and are not obligatory. The Zahirites said that they are obligatory. The reason for the disagreement over this is whether the command, in the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If one of you enters the mosque he should kneel for two ra£W’, is to be interpreted to imply a recommendation or an obligation. The tradition is agreed upon (by al-BukharT and Muslim) for its authenticity. Those who maintained with the majority that the rule is. to construe absolute commands as implying obligation, unless an evidence indicates a recommendation and there is no objection against the evidence that transfers the hukm from being an obligation to that conveying a recommendation, said that these two raktas are obligatory. Those who raised an objection to the evidence converting the commands to recommendation, or for whom the rule is that the commands are to be construed to imply a recommendation, unless there is an evidence indicating an obligation, a rule which is held by one group, said that the two rak^as are not obligatory.

Ancak çoğunluk, bu konudaki emri, başlangıçta bu kitapta zikrettiğimiz rivayetlerle, örneğin çöl halkından birinin rivayetiyle ve farz namazların yalnızca beş olduğunu zahir veya açık anlamıyla ifade eden rivayetlerle çeliştiği için, tavsiye anlamında yorumlamıştır. Çünkü buradaki emir farz ifade edecek şekilde yorumlanırsa, farz namazların beşten fazla olması zorunlu olarak ortaya çıkar. Bunu farz kılanlar, buradaki yükümlülüğün camiye girişle ilgili olduğunu ve beş vakit farz namaz için olduğu gibi mutlak bir emir olmadığını savunmuşlardır. (Çoğunluk) fakihler, emrin mekân bakımından sınırlandırılmasının, zaman bakımından sınırlandırılmasına benzediğini ileri sürmüşlerdir. Zahiriler ise belirli bir mekânın namazın sahih olmasının şartlarından biri olmadığını, buna karşılık zamanın farz namazların sahih olmasının şartı olduğunu kabul etmişlerdir.157

The majority, however, construed“ the command in this case to indicate a recommendation owing to the existence of a conflict between this tradition and the traditions which we have mentioned at the beginning of this book, like the tradition of the desert dweller, (the traditions) that imply through their apparent, or explicit, meaning that the obligatory (daily) prayers are only five. The reason is that if the command here is construed to imply obligation it necessarily follows that the obligatory prayers become more than five. Those who made them obligatory maintain that the obligation here is related to the entry into a mosque and is not an absolute command like that for the five obligatory prayers. The (majority of the) jurists maintain that qualifying the command with respect to place is similar to qualifying it with respect to time.156 The Zahirites, however, hold that a specific place is not one of the conditions of the validity of prayer, while time is a condition for the validity of the obligatory prayers.157

Fıkıh âlimleri bu başlık altında, evine girip sabah namazının iki rek'atını kılmış olan bir kimsenin, mescide girdiğinde tahiyyetü'l-mescid namazını kılıp kılmayacağı meselesinde görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Şâfiî, bu kimsenin kılması gerektiğini söylemiştir; bu görüş aynı zamanda Eşhab'ın Mâlik'ten naklettiği bir rivayettir. Ebû Hanîfe ise bu kimsenin kılmaması gerektiğini söylemiştir; bu görüş de İbnu'l-Kâsım'ın Mâlik'ten naklettiği bir rivayettir. Görüş ayrılıklarının sebebi, Peygamber'in (ﷺ) "Biriniz mescide girdiğinde iki rek'at namaz kılsın." sözündeki genel anlamla, "Sabah namazından sonra, sabahın iki rek'atından başka namaz yoktur." sözünün zahirî anlamı arasındaki çatışmadan kaynaklanmaktadır. Burada iki genel, iki de özel delalet vardır. Birincisi zamanla, ikincisi ise namazla ilgilidir. Sebep şudur: mescide girildiğinde namaz kılınmasını emreden hadis zaman bakımından geneldir, ancak namaz bakımından özeldir; sabahın iki rek'atı dışında, fecirden sonra namaz kılmayı yasaklayan hadis ise zaman bakımından özel, namaz bakımından ise geneldir. Genel hükümden namaz bakımından özel olan durumu istisna edenler, sabahın iki rek'atından sonra namaz kılmayı geçerli saymışlardır; zaman bakımından özel olan durumu genel hükümden istisna edenler ise bunu farz kılmamışlardır.

The jurists disagreed, under this subject heading, about the case of a person who enters a mosque and has already prayed the two rak'as of the morning prayer in his house, whether he should offer the rakfas on entering the mosque. Al-Shafi T said that c he should, and this is also a narration of Ashhab from Malik. Abu HanTfa said that he is not to offer them, and this is also a narration of Ibn al-Qasim from Malik. The reason for their disagreement stems from the conflict of the general implication of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “When one of you enters a mosque he is to offer two miW’, with the apparent meaning of his words, “There is no prayer after daybreak, except the two rak*as> of the morning”. Here there are two general implications and two particular implications. The first is about time and the second about prayer. The reason is that the tradition prescribing prayer upon entry into a mosque is general with respect to time, but is particular with respect to prayer, while the tradition proscribing prayer after daybreak, except the two morning rak^as, is particular with respect to time and general with respect to prayer. Those who exempted the particular case of prayer from the general upheld bowing (prayer) after the two morning rak*as, while those who exempted the particular case of time from the general did ..not make this obligatory.

Daha önce de söylediğimiz gibi, böyle bir çelişki ortaya çıktığında, ek bir delil olmadıkça iki yorumdan herhangi birine dayanarak karar vermek bağlayıcı değildir. Ayrıca, yasaklayan rivayet, emri ortaya koyan rivayetle çelişmez; Allah en doğrusunu bilir. Eğer rivayet sahih olarak sabit olursa, delil başka bir yerden aranmalıdır.

We have already said that if such a conflict arises, it is not binding to decide on the basis of either particular implication except on the basis of (further) evidence. Further, the proscribing tradition is not opposed by the tradition establishing the command, Allah knows best. If the tradition is proved authentic then the evidence is to be sought from another quarter.