Bu konunun ele alınışı beş bölümde incelenir: secdelerin hükmü; farz olan secde sayısı, yani kişinin secde etmesi gereken durumlar; secde edilebilecek vakitler; secde etmekle yükümlü olan kişi; ve secdelerin niteliği.

The discussion of this topic is covered in five sections: the hukm of the prostrations; the number of prostrations that are obligatory, that is, those (occasions) for which the person is to prostrate; the times during which he may prostrate; the person who is under an obligation to prostrate; and the description of the prostrations.

Tilavet secdelerinin hükmü hakkında Ebû Hanîfe ve onun talebeleri, bunların vâcib olduğunu söylemişlerdir. Mâlik ve eş-Şâfiî ise bunların sünnet olarak meşrû kılındığını ve vâcib olmadığını söylemişlerdir. İhtilafın sebebi, secdeyi emreden âyetlerin ve emir anlamı taşıyan hadislerin delâlet ettiği hükmün ne olduğu konusundaki tartışmalarından kaynaklanmaktadır. Örneğin, Yüce Allah'ın şu sözü: {Onlara Rahmân'ın âyetleri okunduğunda secdeye kapanarak ağlarlar.}166 bu emrin vâcib mi yoksa müstehab mı olarak yorumlanacağı meselesidir. Ebû Hanîfe bu âyeti zahirî anlamı olan vücub anlamında yorumlamış; Mâlik ve eş-Şâfiî ise emir hükümlerinin manasını en iyi bilen kimseler oldukları için Sahâbenin yorumunu takip etmişlerdir. Nitekim şu rivayet sabittir: Ömer ibnu'l-Hattâb, bir cuma günü Secde suresini okudu, minberden inip secde yaptı ve insanlar da onunla birlikte secde ettiler. Bir sonraki cuma günü yine okudu ve insanlar secde için hazırlandılar. Bunun üzerine şöyle dedi: "Durun! Durun! Allah bunu bize farz kılmadı, ancak biz isteyerek yaparsak (o başka)." Bu olayın Sahâbenin huzurunda gerçekleştiği ve onlardan hiçbirinden buna muhalefet nakledilmediği söylenmiştir. Onlar, şeriatın özünü en iyi bilen kimselerdi. Diğer delil çelişmediği sürece sahâbî görüşüne dayanan âlimler bu rivayeti bu görüşün delili olarak kullanmışlardır. Eş-Şâfiî'nin talebeleri ise Zeyd ibnu Sâbit'in rivayetine dayanarak şöyle delil getirmişlerdir: "Allah Resûlü'ne (ﷺ) Kur'ân okurdum. Bir defasında Hac suresini okudum, fakat O secde etmedi, biz de secde etmedik." Bu fakihler ayrıca şu rivayete dayanarak da görüş bildirmişlerdir: "Peygamber (God'un selamı ve bereketi onun üzerine olsun) Mufassal surelerini okurken secde etmemiştir." Yine de onun bu surelerin okunması sırasında secde ettiğini bildiren rivayetler de vardır. Bu iki rivayet arasında uzlaştırma yapmak, secdelerin farz olmadığını ima eder. Bunlardan her biri gördüğünü aktarmıştır; yani onun secde ettiğini söyleyenler de, etmediğini söyleyenler de kendi gördüklerini nakletmişlerdir.

About the hukm of the prostrations of recitation, Abu HanTfa and his disciples said that they are obligatory. Malik and al-ShafFT said that they are prescribed as a sunna and are not obligatory. The reason for disagreement arises from their dispute about the implication of the commands requiring prostrations and the traditions that convey the meaning of commands. For example, whether the (following) words of the Exalted, “When the revelations of the Beneficent were recited unto them, they fell down, adoring and weeping”,166 are to be interpreted as an obligation or a recommendation. Abu HanTfa interpreted them in their apparent meaning of obligation, while Malik and al-Shafi T followed the c (interpretation of) the Companions, for they were the ones best grounded in the meaning of the commands of law. Thus, it has been established that TJmar ibn al-Khattab recited surat al-Sajda on a Friday. He descended (from the pulpit) and made a prostration, and the people prostrated with him. On the next Friday, he recited it again and the people prepared for the,prostrations, so he said, “Wait! Wait! Allah has not prescribed it for us, unless we want to do it”. They said that this occurred in the presence of the Companions, and no disagreement was transmitted from any of them. They were the ones who best knew the essence of the law. This is used in support of that view by those who rely on the opinion of a Companion when there is no other conflicting evidence. The disciples of al-ShafiT argued on the basis of the tradition of Zayd ibn al-Thabit, who said, “I used to read out the Qur’an for the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him). Once I recited sural al-Hajj and he did not prostrate, and^ neither did we”. These jurists also argued on the basis of the report “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) did not prostrate during (the recitation of) al-Mufassal surahs”, and also on1 the reports that he did prostrate during their recitation; a reconciliation between these implies that the prostrations are not obligatory. Each one of them reported what he saw, that is, those who said that he prostrated and those who said that he did not.

Ebu Hanife ise bu konuda, emrin vücubu ifade ettiğini ve emir niteliğindeki rivayetlerin de aynı şekilde değerlendirilmesi gerektiği ilkesine dayandı. Ebu'l-Ma'li, Ebu Hanife'nin emredilen emirlere dayanan görüşünün geçerli olmadığını söyledi; çünkü secdelerin mutlak olarak farz kılınması, okuma anında, yani secde ayetlerinin okunmasında, kayıtlı bir biçimde farz olduğunu gerektirmez. Ona göre durum Ebu Hanife'nin inandığı gibi olsaydı, namaza dair emirleri içeren ayetlerin okunmasıyla namaz da farz olurdu; oysa bu farz değildir, dolayısıyla secde emirlerinin yer aldığı ayetlerin okunmasıyla secdeler de farz değildir. Ebu Hanife ise şöyle derdi: Müslüman âlimler, Kur'an okunurken yapılacak secdelere dair rivayetlerin emir kipinde olduğu ve çoğu durumda böyle olduğu konusunda icma etmişlerdir. Durum buysa, secde emri okuma anına aittir ve emir mutlak olarak da geldiğine göre, mutlağı kayıtlı anlamda değerlendirmek gerekir. Secde meselesi namaz gibi değildir, çünkü namazın farziyeti başka kayıtlarla sınırlandırılmıştır. Ayrıca Peygamber ﷺ bu gibi durumlarda secde etmiştir; dolayısıyla bu durumlarda gelen emrin anlamı bize açıktır, yani okuma anına aittir. Bu nedenle emrin ifade ettiği şeyi farz olarak anlamak gerekir. Secde sayısına gelince, Malik el-Muvatta'da şöyle der: "Bizim görüşümüze göre Kur'an secdelerine dair hüküm, Mufassal surelerden hiçbirini içermeyen on bir secdedir." Onun ashabı, bu secdelerden birincisinin el-A'raf suresinin sonunda olduğunu; ikincisinin er-Ra'd suresinde, "Göklerde ve yerde olan herkes, isteyerek ya da istemeyerek, Allah'a secde eder; gölgeleri de sabah ve akşam vakitlerinde (secde eder)" sözünden sonra olduğunu; üçüncüsünün en-Nahl suresinde, "Göklerde ve yerde bulunan canlıların hepsi ve melekler de Allah'a secde eder; onlar büyüklenmezler. Üstlerindeki Rablerinden korkarlar ve kendilerine emredileni yaparlar" sözünden sonra olduğunu; dördüncüsünün Beni İsrail suresinde, "Yüzüstü ağlayarak secdeye kapanırlar ve bu (Kur'an), onlarda alçakgönüllülüğü artırır" sözünden sonra olduğunu; beşincisinin Meryem suresinde, "Rahman'ın ayetleri kendilerine okunduğunda, ağlayarak secdeye kapanırlar" sözünden sonra olduğunu; altıncısının Hac suresinde, ilk secde olarak, "Göklerde ve yerde olan herkesin, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, canlılar ve insanlardan birçoğunun Allah'a secde ettiğini görmedin mi? Azabın hak olduğu birçokları da (secde etmez). Allah'ın değersiz gördüğünü değerli kılacak kimse yoktur. Şüphesiz Allah dilediğini yapar" sözünden sonra olduğunu; yedincisinin el-Furkan suresinde, "Onlara 'Rahman'a secde edin' denildiğinde, 'Rahman da nedir? Bize emrettiğin şeye mi secde edeceğiz?' derler" sözünden sonra olduğunu söylemişlerdir. Ve bu, onların nefretini artırır”; 173 sekizincisi, en-Neml suresinde, "Gökte ve yerde gizli olanı çıkaran, gizlediğinizi ve açığa vurduğunuzu bilen Allah'a secde etmemeleri için" sözlerinden sonradır; 174 dokuzuncusu, es-Secde suresinde, "Ayetlerimize yalnızca, kendilerine onlarla öğüt verildiğinde secdeye kapanan, Rablerini tesbih ile överek hamd eden ve kibirlenmeyenler inanır" sözlerinden sonradır; 175 onuncusu, Sad suresinde, "Davud, onu imtihan ettiğimizi sanıp Rabbinden bağışlanma diledi, rükû ederek secdeye kapandı ve tövbe etti" sözlerinden sonradır; 176 on birincisi ise <Fussilet suresinde, "Gece, gündüz, güneş ve ay O'nun ayetlerindendir. Güneşe de aya da secde etmeyin; onları yaratan Allah'a secde edin, eğer gerçekten O'na ibadet ediyorsanız" sözlerinden sonradır ve bunun, "Eğer büyüklenirlerse, Rabbinin yanındakiler gece gündüz O'nu tesbih ederler ve usanmazlar" sözlerinden sonra olduğu da söylenmiştir>. 177 178

Şafiî, secde âyetlerinin on dört olduğunu söylemiştir. Bunların üçü Mufassal surelerindedir, yani İnşikak, Necm ve Alak surelerindedir; ancak Sad suresindeki secdenin bulunduğuna inanmamıştır, çünkü ona göre oradaki secde şükür secdesidir. Ahmed ise secde âyetlerinin on beş olduğunu söylemiş, Hac suresindeki ikinci secdeyi ekleyerek Sad suresindeki secdeyi de dahil etmiştir. Ebu Hanife ise secde âyetlerinin on iki olduğunu söylemiştir. Taḥâvî ise, Ebu Hanife'nin görüşüne göre bu sayının, rivayet yoluyla ifade edilen her secdeyi kapsadığını belirtmiştir.

Al-Shafi T said that c there are fourteen prostrations. Three of these are in the Mufassal surahs, that is, in al-Inshiqaq, al-Najm, and al~*Alaq, but he did not believe that there was a prostration in Sad, the occasion there, in his view, being that of thankfulness. Ahmad said that there are fifteen prostrations adding a second one in al-Hajj and including the prostration in Sad. Abu HanTfa said that there are twelve prostrations. Al-TahawT said that this (the number in Abu HanTfa’s opinion) includes every prostration that is expressed in the form of a report.

Ayrılıklarının sebebi, secde ayetlerinin sayısı konusunda hangi kaynağa dayandıklarından kaynaklanmaktadır. Bazıları Medine fakihlerinin uygulamasına dayandı, bazıları kıyasa dayandı, bazıları ise rivayete dayandı. Uygulamaya (camel) dayananlar Malik ve onun talebeleridir. Kıyasa dayananlar Ebu Hanife ve onun talebeleridir; çünkü bunlar, üzerinde ittifak ettikleri bütün secdelerin rivayet yoluyla gelmiş olduğunu, yani Araf, Nahl, Ra'd, İsra, Meryem, Hac'ın ilk secdesi, Furkan, Neml ve Secde surelerindeki secdelerin rivayet şeklinde ifade edildiğini ileri sürdüler. Bu durum, geri kalan rivayet şeklinde ifade edilen secdeleri de bunlara bağlamayı gerekli kıldı; bunlar Sad ve İnşikak surelerindeki secdelerdir. Emir şeklinde gelen üç secde ise dışarıda bırakıldı; bunlar Necm, Hac'ın ikinci secdesi ve Alak surelerindedir. Rivayete dayananlar ise Peygamber'den (Allah'ın salat ve selamı onun üzerine olsun) İnşikak, Alak ve Necm surelerindeki secdeler hakkında sabit olanı esas aldılar. Bu, Müslim tarafından kaydedilmiştir. El-Esram, Ahmed'e Hac suresindeki secdeler sorulduğunda onun, secdelerin iki olduğunu söylediğini nakletmiştir. Ahmed, Ukbe b. Amir'in Peygamber'den (Allah'ın salat ve selamı onun üzerine olsun) rivayet ettiği ve "Hac suresinde iki secde vardır" dediği hadisi sahih saymıştır. Bu görüş Ömer ve Ali'nin de görüşüdür. Kadı (İbn Rüşd) şöyle demiştir: "Bunu Ebu Davud kaydetmiştir."

The reason for their disagreement stems from their choice of source regarding the number of prostrations. Some of them relied upon the practice of the jurists of Medina, some relied on analogy, and some relied on transmission. Those who relied upon practice (jamal) are Malik and his disciples. Those who relied upon analogy are Abu HanTfa and his disciples, as they maintained that all the prostrations that they agreed upon were found to be expressed in the form of a report—and these were the prostrations in A*rdf, al-Nahl, al-RaM, al-Isra>, Maryam, the first occasion in al-Hajj, al- Furqdn, al-Naml, and al-Sajda—and this made it necessary to link with them the remaining prostrations expressed in the form of reports, which are in Sad and al-Inshiqaq. The three that occur in the form of a command were dropped, and these occur in al-Najm, the second occasion in al-Hajj, and in al-*Alaq. Those who relied upon transmission decided on the basis of what has been established from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) about the prostrations in al-Inshiqaq, al-^Alaq, and al-Najm. This has been recorded by Muslim. Al-Athram said that Ahmad was asked about the prostrations in al-Hajj, and he replied that there were two prostrations. He declared the tradition of TJqba ibn cAmir from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) as authentic, and in which he said, “In al-Hajj there are two prostrations”. This is also the opinion of TJmar and that of CA1T. The QadT (Ibn Rushd) said: “This has been recorded by Abu Dawud”.

Şafiî, Sad suresindeki secde ayetinde secdeyi terk etme kararını, Ebu Davud'un Ebu Saîd el-Hudrî'den rivayet ettiği hadise dayanarak almıştır. Bu hadise göre Peygamber ﷺ minberde Sad suresini okuyordu, secde ayetine gelince inip secde etti. Başka bir gün tekrar okuduğunda insanlar secde için hazırlandılar. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Bu, bir peygamber için tövbedir. Ancak sizin secde için hazırlandığınızı görünce indim ve secde ettim." Bu hadiste Ebu Hanife'nin secde yapmanın vaciplik hükmünü savunduğuna dair bir delil vardır. Çünkü Peygamber ﷺ, bu secdede secdenin terk edilmesinin sebebini, diğer secde yerlerinde bulunmayan bir sebebe bağlamıştır. Dolayısıyla illetinin bulunmadığı hükmün, illetinin bulunduğu hükümden farklı olması gerekir. Bu bir tür delil gösterme yöntemidir ve dalilü'l-hitap kapsamına girdiği, yani metnin dolaylı delaletine mecazi anlam yüklemeyi içerdiği için bu konuda ihtilaf vardır.

Al-Shafi T decided upon dropping the c prostration in Sdd on the basis of what has been related by Abu Dawud of the tradition of Abu Sa Td al-Khudri “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) was reciting the verse of prostrations in surat Sad, while on the pulpit, when he descended and prostrated. When he recited it on another day the people prepared themselves for the prostrations, so he said, ‘This is repentance for a Prophet, but as I had seen you preparing for a prostration I came down and prostrated’ ”. In this there is a kind of evidence for Abu HanTfa in upholding the obligation of prostrations, for he (the Prophet) declared the underlying cause of relinquishment of prostrations in this prostration to be a cause that is absent in the other occasions of prostration. Thus, it becomes necessary that the hukm in which an underlying cause is absent be different from that in which the underlying cause is established. This is a kind of demonstrative proof, and there is disagreement over it, as it belongs to the category of assigning a metaphorical meaning to the indirect indication of the text (dalil al-khitdb).

Bazı fakihler, Mufassal surelerde secde bulunduğunu kabul etmeyerek, Ebu Davud'un kaydettiği, İkrime'nin İbn Abbas'tan naklettiği rivayete dayandılar: "Allah'ın Resulü ﷺ Medine'ye hicret ettikten sonra Mufassal surelerin hiçbirinde secde etmedi." Ebu Ömer, bu rivayetin munker (tutarsız) olduğunu söyledi; çünkü Mufassal surelerde Peygamber ﷺ'in secdesini nakleden Ebu Hureyre, Peygamber ﷺ'in sahabisi olmuş ve bu, ancak Medine'de gerçekleşmiştir. Güvenilir ravilerin ondan naklettiğine göre "Peygamber ﷺ en-Necm suresinde secde etmiştir."

Some jurists, who did not uphold the occurrence of prostrations in the Mufassal surahs, argued on the basis of the tradition of cIkrima from Ibn c Abbas, which has been recorded by Abu Dawud, “that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) did not prostrate in any of the Mufassal surahs from the time that he migrated to Medina”. Abu TJmar said that it179 is a munkar (inconsistent) tradition, as Abu Hurayra who has related the prostrations of the Prophet in the Mufassal surahs did not become a Companion of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) except in Medina. Trustworthy narrators have related from him “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) prostrated in al-Najm”.

Secde vaktine dair ihtilaf etmişlerdir. Bir grup fakih, namaz için yasaklanmış olan vakitlerde secdelerin yapılmasını yasaklamıştır. Bu, Ebu Hanife'nin, bu vakitlerde farz namazların kılınmasını yasaklayan ilkesine uygun olan görüşüdür. Malik de el-Muvatta'da bunları yasaklamıştır, çünkü ona göre bunlar nafile niteliğindedir ve nafile ibadet ona göre bu vakitlerde yasaktır. İbnü'l-Kasım, Malik'ten, güneş sarardığı veya renk değiştirdiği sürece ikindi namazından sonra secdelerin yapılabileceğini nakletmiştir. Sabah namazından sonra da aynı hüküm geçerlidir. Bu görüş Şafiî tarafından da benimsenmiştir. Bu, secdelerin sünnet olduğu görüşüne dayanmaktadır ve sünnetler, güneşin batmak veya doğmak üzere olmadığı sürece bu vakitlerde kılınabilir.

They disagreed about the time of the prostrations. A group of jurists prohibited the prostrations during a period of time that is proscribed for prayer. This is the opinion of Abu HanTfa in accordance with his principle of prohibiting the obligatory prayers in these timings.181 Malik has also disallowed these in the Muwattd*, as these are supererogatory in his view, and supererogatory worship is prohibited during these timings according to him. Ibn al-Qasim has related from him that the prostrations may be made after W as long as the sun has not turned yellow or changed in colour. Likewise after the morning prayer. This was upheld by al-ShafiT. This is based on the view that the prostrations are a sunna, and the sunan may be observed in these timings as long as the sun is not about to set or about to rise.

Hükmün yöneldiği kişi hakkında, bunun okuyan kişiye yöneldiği konusunda, namazda olsun ya da olmasın, oybirliğine varmışlardır. Dinleyenin secde etmekle yükümlü olup olmadığı konusunda ise görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Ebu Hanife, dinleyenin secde etmekle yükümlü olduğunu söylemiş ve bu konuda erkek ile kadın arasında ayrım yapmamıştır. Malik ise dinleyenin iki durumda secde etmesi gerektiğini söylemiştir: birincisi, Kur'an dinlemek için oturduğunda, ikincisi ise okuyan kişinin kendisi secde ettiğinde; ayrıca Malik'e göre, ikinci durumda okuyan kişi dinleyenin imamı olarak geçerli bir şekilde namaz kıldırabilir. İbnu'l-Kasım, Malik'ten rivayet etmiştir ki dinleyen, okuyan kişi imam olmaya ehil olmasa bile, okuyanı dinlemek için oturduğu anda secde etmelidir.

About the person towards whom the hukm is directed they agreed unanimously that it is directed towards the person reciting, whether in prayer or otherwise. They disagreed about whether the listener is obliged to prostrate. Abu HanTfa said that he is under an obligation to prostrate, and he did not differentiate between a man or a woman. Malik said that the listener is to prostrate on two occasions: first, when he has sat down to listen to the Qur’an, and second, when the reciter himself prostrates, and that the latter can validly be an imam for the listener. Ibn al-Qasim has related from Malik that the listener is to prostrate himself once he has sat down to listen to the reciter even if the reciter is not qualified to be an imam.

Cumhurların çoğu secde tarifi hakkında şöyle demiştir: Secde tilaveti yapan kimse, kendini eğerken ve doğrulurken tekbir getirmelidir. Malik'in görüşü ise, kişi namazda değilken bu konuda farklılık göstermiştir; ancak namaz kılarken tekbir getirmesi konusunda ihtilaf yoktur.

The majority of the jurists said about the description.of the prostrations that when the person reciting prostrates he should pronounce the takbir on lowering himself and upon rising. Malik’s opinion has differed on the issue when the person is not observing prayer, but when he is praying he is to pronounce takbir without a dispute.