جو شخص اسلام کو سچائی کے ساتھ اٹھاتا ہے اور اخلاص کے ساتھ اسے حکمرانی اور زندگی میں دوبارہ قائم کرنے کے لیے کام کرتا ہے، خواہ وہ فرد ہو یا جماعت، وہ کسی کفر والی حکومت میں شریک نہیں ہو سکتا، جبکہ ساتھ ہی دعویٰ کرے کہ وہ اسے ختم کرنے کے لیے کام کر رہا ہے۔ اس کی وجہ یہ ہے کہ کفر والی حکومت میں شرکت، جو کفر کے نظاموں اور قوانین کو نافذ کرتی ہے، کفر کے نظاموں کو مضبوط کرنا ہے، نہ کہ ان کو ختم کرنا۔ کفر والی حکومت میں شرکت کو درست ثابت کرنے کے لیے جو دلیل پیش کی جا سکتی ہے، وہ اللہ اور اہلِ ایمان کو دھوکا دینے سے پہلے خود اپنے آپ کو دھوکا دینے کے سوا کچھ نہیں۔ خاص طور پر جب وہ دلیل شرعی دلائل کے خلاف ہو، جو معنی اور ثبوت میں قطعی ہیں۔

The one who carries Islam truthfully, and works with sincerity to re-establish it in ruling and life, whether as an individual or group, is not able to participate in any kufr rule, while claiming that he is working to destroy it. This is because participating in a kufr rule, which applies the systems and laws of kufr, is consolidation of the systems of kufr and not destruction of them. The proof that may be brought, to justify participation in a kufr rule, is nothing but selfdeception, before deception to Allah 􀀬 and the believers. Especially when that proof is in conflict with the Shar’ee evidences, which are definite in meaning and authenticity.

یقیناً دا یو سخت امتحان او لوی ګناه ده، کله چې د دعوت کرونکی د مصلحت (ګټې) پر بنسټ داسې څه ته لاس واچوي چې خپل عقل ېې استنباط کړی وي، خو شریعت ېې معتبر نه ګرځولی، ترڅو په دې بهانه د هغه نص سره مخالفت وکړي چې معنا او ثبوت ېې قطعي دی. یا داسې څه ته متوسل شي چې د شبهة الدلیل په درجه هم نه وي، ترڅو د کفر پر هغه حکومت کې د ګډون جواز ومومي چې د الله ﷻ له نازل شوي حکم پرته بل پر بنسټ حکم کوي؛ حال دا چې د کفر حکومت کې ګډون د هغو دلایلو سره ټکر کوي چې معنا او ثبوت ېې قطعي دي. دا دلایل د الله ﷻ د نازل شوي حکم پر بنسټ د حکومت کولو فرض کوي او د هغه پرته بل حکم کولو څخه منع کوي.

It is indeed a severe test and a great sin, for the da’wah carrier to resort to taking a maslahah (interest), which his mind deduces, but the Shar’a did not consider, as an evidence to justify for himself his opposition to the text that is definite in meaning and authenticity. Or for him to resort to something not amounting to be a shubhat ad-daleel (semblance of an evidence), in order to justify participation in a kufr rule, which governs by other than what Allah 􀀬 has revealed; even though participation in kufr rule contradicts the evidences that are definite in meaning and authenticity. These evidences oblige ruling by what Allah 􀀬 has revealed and prohibit ruling by other than what Allah 􀀬 has revealed.

یوه ډله د نجاشي د قصې څخه دلیل اخلي، چې د هغه مرګ رسول الله ﷺ د مرګ په ورځ صحابه کرامو ته خبر ورکړ او بیا د هغه لپاره صلاة الجنازه ادا کړه، او دا قصه د کفر په یوه حکومت کې د ګډون د جواز لپاره دلیل ګرځوي، هغه حکومت چې د الله ج د نازل کړي شریعت پر خلاف حکم کوي۔ دوی دا نظر لري چې نجاشي د رسول الله ﷺ په زمانه کې اسلام قبول کړی و، خو بیا هم هغه غیر اسلامي نظام چې د اسلام له قبلولو مخکې یې پرې حکم کاوه، د هغې پر بنسټ حکومت ته دوام ورکړ۔ د دې دعوې د ثابتولو لپاره دوی د امام البخاري له خوا روایت شوي شپږ احادیث راوړي، چې د نجاشي د مرګ او د هغه د جنازې له کیفیت سره اړه لري۔ درې حدیثونه د جابر بن عبدالله الانصاري له خوا روایت شوي دي او درې نور د ابوهریرۃ له خوا۔ خو دا شپږ دلیلونه د کفر په حکومت کې د ګډون د جواز لپاره د دلیل په توګه نه شي ولاړیدای، ځکه دوی د کفر نظامونو او قوانینو پر بنسټ حکومت کوي۔

They take the story of an-Najashi - whose death the Messenger 􀁕 announced to the Sahabah the day he died and then prayed Salatul Janazah for him - as an evidence to justify participation in a kufr rule that rules by other than what Allah 􀀬 has revealed. They take the view that the Najashi had embraced Islam in the time of the Messenger 􀁕 and continued to rule by the system that he used to rule with before he had embraced Islam, even though it was a non-Islamic system. To prove this, they cite six ahadith, reported by al-Bukhari, relating to Najashi’s death and the prayer that was performed for him. Three of them have been narrated by Jaabir b. ‘Abdullah al-Ansari and the other three by Abu Hurayra. Even though these six evidences cannot stand up as an evidence to justify participation in a kufr rule that rules by kufr systems and laws.

دا لاندې ټکي به دې موضوع تشریح کړي.

The following points will explain this matter.

کله چې بخاري دا احادیث روایت کړل، نو هغه پنځه یې د سرلیک «باب موت النجاشي» (د نجاشي د مړینې باب) لاندې راوړل.

1 - When Bukhari reported these ahadith, he placed five of them under the heading ‘Bab mawt an-najashi’ (Chapter on the death of an-Najashi)

او هغه شپږم حدیث د «باب الجنائز» (د جنازې لمانځنې فصل) کې روایت کړی دی۔

and he reported the sixth in ‘bab al-janaaiz’ (Chapter of funeral prayers).

دا شپږ احادیث ټول د نجاشي د مرګ سره تړاو لري، د رسول الله ﷺ د صحابه کرامو ته د هغه د مرګ خبر ورکول، دا چې هغه یو نیک سړی و، او دا چې هغه د دوی ورور و، بیا هغه ﷺ دوی ته امر وکړ چې د الله ﷺ څخه د هغه د بخشش غوښتنه وکړي، او د نجاشي د جنازې لمونځ ورسره وکړي. دا ټول دلالت کوي چې هغه مسلمان و.

All six ahadith are to do with the death of an-Najashi, the Messenger’s 􀁕 informing of the Sahabah about his death, that he was a pious man, and he was their brother, then he 􀁕 ordered them to ask Allah 􀀬 to forgive him, and to pray with him the funeral prayer for an-Najashi. These indicate that he was a Muslim.

۲ - ابن حجر العسقلانی، په خپل کتاب «فتح الباری» (د بخاری د صحیح شرح) کې، د بخاري د روایت (پر دې پیښې) تبصره کړې ده

2 - Ibn Hajar al-’Asqalaani, in his book ‘Fathul Baari’ (commentary on the Sahih of Bukhari), commented on Bukhari’s report (on the incident)

تحت عنوان «د نجاشي مرګ» نه، بلکې د هغه د اسلام قبلولو په اړه د هغه د روایت لاندې. هغه وویل: «داسې شک شتون درلود چې البخاري د نجاشي د اسلام قبلولو په اړه روایت نه دی کړی، چې دا د هغې حقیقي ځای دی، بلکې د هغه د مرګ روایت یې کړی دی. دا ځکه چې د هغه د اسلام قبلولو کیسه هغه ته ثابته نه وه، خو د هغه په مرګ کې دا ښکاره ده. نو هغه د هغه د مرګ کیسه روایت کړې ترڅو پوه شو چې نجاشي د هغه د جنازې د لمانځه څخه اسلام قبول کړی و.» 3 - د البخاري له خوا روایت شوو احادیثو الفاظ ښیي چې رسول الله ﷺ د نجاشي د مرګ او د هغه د اسلام قبلولو خبر د وحي له لارې په هغه ورځ درلود چې هغه مړ شو. دا هم ښیي چې صحابه کرام د هغه د اسلام قبلولو او مرګ څخه نه خبر وو، مګر کله چې رسول الله ﷺ دوی ته خبر ورکړ. نو د جابر په حدیث کې ویلي شوي دي: «رسول الله ﷺ وفرمایل کله چې نجاشي مړ شو: "نن یو نیک سړی مړ شو. نو ودریږئ او د خپل ورور اصحمه لپاره لمونځ وکړئ."» د ابوهریرې په حدیث کې ذکر شوي دي چې: «د الله رسول ﷺ دوی ته د حبشې د واکمن نجاشي د مرګ خبر ورکړ، په هغه ورځ چې هغه مړ شو.» دا ښیي چې رسول الله ﷺ د نجاشي د مرګ او د اسلام قبلولو خبر د وحي له لارې په هغه ورځ پیدا کړ چې هغه مړ شو. د رسول الله ﷺ دا وینا چې د جابر بن عبدالله له خوا روایت شوې ده، چې «نن یو نیک سړی مړ شو» او «ودریږئ او د خپل ورور اصحمه لپاره لمونځ وکړئ»، ښیي چې دوی د هغه د اسلام قبلولو څخه نه خبر وو، ځکه که دوی دا مخکې پیژندلی وای، نو د رسول الله ﷺ لپاره د داسې الفاظو کارولو اړتیا نه وه، لکه «یو نیک سړی» او «ستاسو ورور». دا ځکه چې هغه ﷺ داسې الفاظ نه کاروله کله چې دوی ته د جنازې لمانځه ته بلنه ورکوله، کله چې له صحابه کرامو څخه یو مړ شو.

under the title ‘death of an-Najashi’ rather than his report on his conversion to Islam. He said; “There was confusion that al-Bukhari did not report about his (ie an-Najashi) conversion to Islam, which is its true place, and instead he reported his death. This was because the story related to his embrace of Islam was not proved to him, while it is explicit in his death. So he reported his death story to understand that he (an- Najashi) embraced Islam from the prayer of janazah on him.” 3 - The wording of the ahadith reported by al-Bukhari indicates that the Messenger 􀁕 knew of Najashi’s death and his embracing of Islam on the day of his death via revelation. It also indicates that the Sahabah did not know of his embracing of Islam and his death, except when the Messenger 􀁕 informed them of it. Thus, in the hadith of Jaabir, he said; “The Messenger 􀁕 said when the Najashi died: ‘Today a pious man has died. So stand and pray for your brother Ashimah.’” In the hadith of Abu Hurayra, it mentioned that; “The Rasool of Allah 􀁕 informed them of the death of Najashi, the ruler of Habasha, on the day that he died.” This indicates that the Messenger 􀁕 came to know of the Najashi’s death and embracing of Islam via revelation on the day that he died. The Messenger’s 􀁕 saying to to the Sahabah, as narrated by Jaabir b. ‘Abdullah, that, “Today a pious man has died”, and, “So stand and pray for your brother Ashimah”, indicates that they had not known of his embracing Islam, because if they had known that before, there would have been no need for the Messenger 􀁕 to use such expressions ‘a pious man’, ‘your brother’. This is because he 􀁕 did not use such expressions when he used to call them to the funeral prayer when one of the Sahabah died.

۴ - دا احادیث دا ښيي چې نجاشي د خپل مرګ څخه لږ وړاندې اسلام قبول کړی و، خو دا نه وي بيان کړي چې هغه کله اسلام قبول کړی. د الفاظو څخه داسې معلومېږي چې رسول الله ﷺ د نجاشي د مرګ او د هغه د اسلام د قبول کولو خبر د همغه ورځې په وحي سره اوریدلی و چې هغه مړ شو، لکه څنګه چې مخکې یادونه وشوه. د رسول الله ﷺ د دې خبر د اوریدو په اړه د بل هېڅ صحیح روایت نشته چې په نورو وختونو کې ورکړل شوی وي.

4 - These ahadith indicate that the Najashi had embraced Islam shortly before his death, but they did not explain when he embraced Islam. The wording indicates that the Messenger 􀁕 came to know of his death and embracing of Islam through revelation on the day he died, as mentioned before. There is not any authentic report that mentions that the Messenger 􀁕 was informed of his embracing of Islam at any other instance.

۵ - دا شپږ احادیث داسې څه نه بیانوي چې هغه نجاشي چې د رسول الله ﷺ د مرګ خبر یې صحابه کرامو ته ورکړ، هماغه نجاشي دی چې هغه وخت د حبشې (ایتوپیا) واکمن و کله چې مسلمانان هلته هجرت وکړ. همدارنګه داسې څه نشته چې دا هماغه نجاشي دی چې رسول الله ﷺ ورته یو لیک واستاوه او اسلام ته یې بلنه ورکړه. دا ځکه چې "نجاشي" د یو ځانګړي شخص لپاره خاص نوم نه دی، بلکې دا یو لقب دی چې هر هغه واکمن ته ورکول کېده چې حبشه یې واکمني کوله، لکه څنګه چې امام نووي د خپل کتاب "شرح صحيح مسلم" په دوهم ټوک کې او ابن حجر العسقلاني د خپل کتاب "الإصابة" په دریم ټوک کې نقل کړي دي. ۶- د صحيح مسلم په دولسم ټوک کې امام نووي وویل چې هغه نجاشي چې رسول الله ﷺ د هجرت په شپږم کال کې، د حدیبیې له غزا څخه د بیرته راستنیدو وروسته، ورته لیک ولیږه او اسلام ته یې بلنه ورکړه، هغه هماغه نجاشي نه و چې رسول الله ﷺ د هغه جنازه ولوسته. د حدیث متن داسې دی: "انس روایت کوي چې رسول الله ﷺ کسرا، قیصر، نجاشي او هر ظالم ته لیکونه ولیږل او هغوی یې الله ته بلنه ورکړه. خو هغه نجاشي نه و چې رسول الله ﷺ د هغه جنازه ولوسته." له دې حدیث څخه ښکاره کیږي چې هغه نجاشي چې رسول الله ﷺ د هغه جنازه ولوسته، هغه هغه نجاشي نه دی چې مسلمانان د هغه په ساتنه کې د ژوند کولو لپاره هلته هجرت وکړ، او نه هغه نجاشي دی چې رسول الله ﷺ د هجرت په شپږم کال کې ورته لیک ولیږه. بلکې هغه هغه نجاشي دی چې هغه نجاشي د مرګ وروسته واک ته ورسید چې رسول الله ﷺ د عمرو بن امیه ضمري په لاس ورته لیک ولیږه او اسلام ته یې بلنه ورکړه. هغه ځواب ونه ویاست او اسلام ونه منلو، ځکه که هغه ځواب ویلی وای او اسلام یې منلی وای، رسول الله ﷺ به دا خبر صحابه کرامو ته ورکړی وای او د هغه لپاره به یې دعا کړې وای، او جعفر بن ابي طالب او مهاجرینو به د هغه د اسلام خبر درلودای. انہوں نے فتح مکہ کے بعد ساتویں سال میں رسول اللہ ﷺ کی طرف واپسی کی، یعنی اس کے بعد جب رسول اللہ ﷺ نے نجاشی کو خط بھیجا تھا۔ اگر وہ (نجاشی) اسلام لے آئے ہوتے تو مسلمانوں کے درمیان خوشی اور جشن کا باعث ہوتا، خاص طور پر خیبر کی فتح کے بعد۔ پھر رسول اللہ ﷺ اُنہیں اس کے اسلام لانے کی خبر دیتے، اور جعفر کی آمد کے بارے میں اپنے اس قول کو محدود نہ رکھتے: "مجھے نہیں معلوم کہ خیبر کی فتح زیادہ خوشی کا باعث ہے یا جعفر کی آمد۔" [سیرت ابن ہشام]۔ انہیں (اس کے ساتھ) یہ بھی شامل کرنا چاہیے تھا:

5 - These six ahadith contain nothing to indicate that the Najashi, whose death the Messenger 􀁕 informed the Sahabah of, was the same Najashi who was the ruler of Habasha (Ethiopia) when the Muslims migrated to it. As well, there is nothing to indicate that he is the same Najashi to whom the Messenger 􀁕 sent a letter in which he invited him to Islam. This is because the word ‘Najashi’ is not a proper noun for a specific person. Rather it is a laqab (title) given to every ruler who ruled Habashah, as reported by an-Nawawi in the second volume of his book ‘Sharh Sahih Muslim’ and as reported by Ibn Hajar al-’Asqalaani in the third volume of his book ‘Al-Isaabah.’ 6- In volume twelve of Sahih Muslim, An-Nawawi commented that the Najashi to whom the Messenger 􀁕 sent a letter inviting him to Islam at the end of the sixth year of the Hijrah, after his return from the expedition of Hudaybiyyah, was not the Najashi for whom the prophet 􀁕 prayed the Janazah. The text of the hadith is as follows; “Narrated by Anas that the Prophet 􀁕 wrote to the Kisra, Qaysar, Najashi and every tyrant, inviting them to Allah 􀀬. But he was not the Najashi for whom the Prophet 􀁕 made the (Janazah) prayer.” From this hadith it becomes clear that the Najashi for whom the Prophet 􀁕 prayed is not the Najashi to whom the Muslims migrated, in order to live under his protection, and he is not the Najashi to whom the Messenger 􀁕 wrote a letter in the sixth year of the Hijrah inviting him to Islam. Rather he is the Najashi who came to power after the death of the Najashi to whom the Prophet 􀁕 sent a letter with ‘Amr b. Umayyah ad- Damri inviting him to Islam. He did not respond and did not embrace Islam, because if he had responded and embraced Islam, the Messenger 􀁕 would have informed the Sahabah of this and prayed for him, and Ja’far b. Abi Taalib and the immigrants would have known about his conversion. They returned to the Messenger 􀁕 in the seventh year, after the conquest of Makkah ie after the Messenger 􀁕 had sent the letter to the Najashi. If he had embraced Islam, then it would have been a cause for reverbation and celebration amongst the Muslims, especially after the conquest of Khaybar. The Messenger 􀁕 would then have informed them of his conversion, and not restricted his saying regarding the coming of Ja’far; “I do not know what gives me more joy; the conquest of Khaybar or the arrival of Ja’far.” [Sira of Ibn Hisham]. He should have added:

یا د نجاشي د اسلام قبول کولو سره. خو هغه په دې حدیث کې نجاشي ته اشاره نه ده کړې، با وجود دې چې حالت دې ته اړ کاوه، که چیرې هغه د هغه د دعوت ﷺ ته ځواب ویلی وای او اسلام یې قبول کړی وای.

‘Or by the conversion of Najashi.’ But he did not mention Najashi in this hadith, even though the situation would have necessitated it, if he had responded to his 􀁕 da’wah and embraced Islam.

7- هغه کسان چې دا نظر یې غوره کړ چې هغه نجاشي چې رسول الله ﷺ د هغه جنازې لمونځ وکړ، همغه نجاشي دی چې مسلمانان ورته هجرت وکړ او د هغه په پناه کې داخل شول، او همغه نجاشي دی چې رسول الله ﷺ د هجرت د شپږم کال په پای کې هغه ته اسلام ته د بلنې لیک واستاوه؛ دوی په غلطۍ دا نظر غوره کړ، ځکه هغه نجاشي چې مسلمانانو ورته هجرت وکړ، هغه وو چې رسول الله ﷺ هغه ستایلی، ښه یې ویلی او هغه یې د هغو کسانو لپاره بیان کړی و چې هغه ته د هجرت اراده لري، داسې وویل:

7- Those who took the opinion that the Najashi for whom the Messenger 􀁕 prayed the Janazah prayer is the same Najashi to whom the Muslims migrated and entered into his protection, and the same Najashi to whom the Messenger 􀁕 sent the letter inviting him to Islam at the end of the sixth year of the Hijrah; they mistakenly took this view, because the Najashi to whom the Muslims made hijrah was the one whom the Messenger 􀁕 commended, praised and described to those who wished to emigrate to him by saying:

"هغه یو بادشاه دی، چې د هغه لاندې هیچا ته ظلم نه کیږي، او د هغه ځمکه د حق ځمکه ده۔" [ابن هشام]۔ دا ځکه چې هغه هغو مسلمانانو ته چې هغه ته هجرت وکړ، غوره ساتنه ورکړه او دوی ته امنیت ورکړ، نو دوی وکړای شول چې د هیچا نه ویریدو پرته الله ﷻ عبادت وکړي۔

“He is a King, under whom no one is oppressed, and his land is a land of truth.” [Ibn Hisham]. This is because he gave the best protection for those who migrated to him from the Muslims, and gave them security, so they were able to worship Allah 􀀬 not fearing anyone.

هغه همداسې له هغو دوه استازو سره چې د قریشو له خوا راغلي وو، د دوی د غوښتنې سره سره چې مسلمانان ورته وسپاري، د خپلو مشرانو د خوښې پر خلاف هم دا کار ونه کړ. هغه دوی له دې کار څخه منع کړل، ساتنه یې ورته وکړه، او دواړو ته یې وویل: «تاسو زما په ځمکه کې خوندي یاست، او هرڅوک چې تاسو ته ظلم وکړي، هغه به جریمه (سزا) شي.» دا هم د جعفر د هغه ځواب له امله وو چې کله هغه د رسول الله ﷺ په راوړي شوي دین په اړه پوښتنه وکړه، جعفر ورته وویل: «په حقیقت کې دا خبره او هغه څه چې عیسی راوړي دي، د یوې ښیښې چراغ څخه راوتلي دي.» همداسې د دویمې ورځې هغه ځواب له امله هم، کله چې هغه د عیسی په اړه د دوی نظر وپوښت، نو هغه له ځمکې یوه لکۍ واخیستله او وې ویل: «په الله قسم، عیسی بن مریم د دې لکۍ له اندازې څخه هم زیات تاسو وویل ته نه دی تللی.» [سیرة ابن هشام]. له دې ټولو څخه دوی گمان وکړ چې هغه اسلام منلی دی، که څه هم رسول الله ﷺ د هغه د اسلام منلو اعلان نه و کړی. ورته، ام سلمه چې د پیغمبر ﷺ مېرمن وه او د حبشې هجرت کونکو څخه وه، کله چې د هغه او د حبشې په ځمکه کې د دوی د پیښو په اړه خبرې کوي، د هغه د اسلام منلو یادونه نه کوي، کله چې وایي: «کله چې موږ حبشې ته ورسیدو، موږ ښه ګاونډی درلود؛ نجاشي. موږ د خپل دین په اړه خوندي شو، الله ﷺ مو بې له کوم زیان څخه عبادت کاوه او هیڅ داسې خبره مو نه اوریده چې زړه مو ورته بد شي…» هغه همدا راز وایي: «په الله قسم، موږ داسې حالت کې وو، تر دې چې په حبشه کې یو سړی راپورته شو چې د هغه واک ته یې ننګونه وکړه.» هغه وایي: «موږ هیڅکله داسې غم نه وو پیژندلی لکه هغه غم چې هغه وخت راباندې راغی، دا ویره چې هغه سړی ممکن نجاشي ته ماته ورکړي او بیا یو بل سړی راشي چې زموږ حق ونه پیژني، لکه څنګه چې نجاشي پیژندلی و.» هغه وایي: «وروسته له هغې چې الله ﷺ نجاشي ته د هغه د دښمن پر ضد بریا ورکړه، او په خپله ځمکه کې یې ځواک ورکړ، په الله قسم، موږ هغه وخت داسې خوشحالي نه وو پیژندلې لکه هغه وخت.» «نجاشي بیرته راستون شو کله چې الله د هغه دښمن هلاک کړ او په خپله ځمکه کې یې ځواک ورکړ، او د حبشې کار ښه ترتیب شو.» په هغه کور کې چې ښه کور و، د هغه په ګاونډ کې پاتې شو تر دې چې موږ د الله رسول ﷺ ته ورسیدو، په داسې حال کې چې هغه په مکه کې و. [سيرة ابن هشام]. د ام سلمې دا حدیث په دې نه دلالت کوي چې نجاشي اسلام قبول کړی و.

He also refused to hand them over to the two delegates of the Quraysh who demanded this, against the wishes of his patriachs. He prevented them from this, protected them, and told them both; “You are safe in my land and whoever abused you will be fined (punished).” It is also because of his comment on Ja’far’s answer, when he asked him about what the Messenger 􀁕 had brought; “Indeed this matter and what ‘Isa has brought emanate from the one lamp”, beside his comment on Ja’far’s answer on the second day, when he asked him about their view of ‘Isa, where he took a stick from the ground and said; “By Allah, Isa bin Maryam did not exceed what you said more than (the width of) this stick” [Sirah Ibn Hisham]. From all this, they thought that he had embraced Islam even though the Messenger 􀁕 had not announced his embracing it. Similarly, Umm Salamah, the wife of the Prophet 􀁕 who was one of the immigrants to Habashah, did not mention that he had embraced Islam, when she talked about him and about what happened to them in the land of Habashah, when she said; “When we arrived in the land of Habashah, we had the best neighbour; The Najashi. We felt safe in regards of our deen, worshipped Allah 􀀬 without being harmed and did not hear anything we might hate…” She also said; “By Allah, we were in such a state, until a man emerged in the Habashah who challenged his authority.” She said; “We did not ever know a sadness such as happened to us at that time, fearing that man might defeat the Najashi, and hence another man might come who does not recognise of our right, as the Najashi did.” She said; “After Allah gave victory to the Najashi against his enemy, and strengthened him in his land, by Allah, we never knew a delight as we had then.” “The Najashi returned (from the battlefield) when Allah destroyed his enemy and strengthened him in his land, and the affair of al-Habashah put in good order. So we remained in his neighbourhood, in the best home until we arrived to the Rasool of Allah 􀁕 while he was in Makkah.” [Sirah Ibn Hisham]. This hadith of Umm Salamah does not indicate that the Najashi embraced Islam.

له یو لوري پلوه څخه، دا داسې ده لکه څنګه چې هغه کسان چې وايي هغه نجاشي چې رسول الله ﷺ د هغه لپاره جنازه ادا کړه، دا همغه نجاشي دی چې رسول الله ﷺ مهاجرین ورته لیږلي وو، او هغه نجاشي چې ورته د اسلام د قبلولو دعوت لیک لیږل شوی وو؛ داسې ښکاري لکه دوی چې د انس بن مالک حدیث نه پیژني، کوم چې مسلم په خپل صحیح کې روایت کړی دی؛ "چې نبي ﷺ کسرى، قیصر، نجاشي او هر ظالم ته لیک ولیږه چې دوی الله ﷺ ته دعوت کړي. خو هغه نجاشي نه و چې نبي ﷺ د هغه جنازه ادا کړه." او هغه دوه لیکونه چې محمد حمیدالله په خپل کتاب "Political documents of the Prophetic Era" کې ذکر کړي دي، دوی دا بیانوي چې نجاشي رسول الله ﷺ ته یو لیک ولیږه چې په هغه کې یې د خپل اسلام قبلولو او د رسول الله ﷺ ته د راتلو چمتووالي بیان کړی و، که هغه ورته امر وکړي؛ او دا چې هغه خپل زوی ارحا بن الاصحم بن ... ولیږه.

This is from one angle. From another angle, it is as if those who say that the Najashi for whom the Messenger prayed is the same Najashi to whom the Messenger 􀁕 dispatched the Muhajireen, and the Najashi to whom a letter was sent inviting him to Islam; it is as if they are not familiar with the hadith of Anas b. Malik, which was reported by Muslim in his Sahih; “That the Prophet 􀁕 wrote to the Kisra, Qaysar, Najashi and every tyrant inviting them to Allah 􀀬. But he was not the Najashi for whom the Prophet 􀁕 made the (Janazah) prayer.” As for the two letters mentioned by Muhammad Hamidullah in his book, ‘Political documents of the Prophetic Era.’ They state that the Najashi wrote a letter to the Messenger 􀁕 in which he states his conversion to Islam and his readiness to come to the Messenger 􀁕 if he orders him to do so; and that he has sent his son Arha b. al-Asham b.

ابهر، او دا لیک هغه وخت واستول شو چې رسول الله ﷺ په مکه کې وو. او د دوهم لیک په اړه ذکر شوی چې نجاشي دا د حبشې څخه راستنیدونکو صحابه کرامو سره واستاوه، پداسې حال کې چې رسول الله ﷺ په مدینه کې وو.

Abhar, and the letter was sent when the Messenger 􀁕 was in Makkah. As for the second letter, it was mentioned that the Najashi sent it with the Sahabah returning from Habashah whilst he 􀁕 was in Madinah.

ډیر پخوا د صحیح حدیثو په کتابونو کې د دې دوو لیکونو هیڅ یادونه نشته. د «سیاسي اسناد د نبوي دورې» د لیکوال په اړه ویل شوي چې هغه دا اسناد د تاریخي کتابونو، لکه طبري، قلقشندي، ابن کثیر او نورو څخه اخیستي دي، او دا یې ونه ویل چې کوم یو یې د حدیثو له کتابونو اخیستی دی. تاریخي کتابونه معتبر نه دي، ځکه هغوي د روایتونو د لېږدولو په اړه هغه اهتمام نه لري چې د حدیثو کتابونه لري. دوی ټول روایتونه راټولوي، لکه هغه څوک چې شپې لرگي راټولوي، هغه نه پوهیږي چې لاس یې د یوې ڼې پر ښاخ لويږي یا د مار پر سر. له همدې امله دا دوه لیکونه هیڅ ارزښت نلري، چې نو د دې خبرې یادونه هم ونه کړو چې دوی د انس هغې حدیث سره ټکر لري چې مسلم روایت کړی، او د امّ سلمې هغه روایت سره هم چې د نجاشي په اړه یې کړی، او د هغو مهاجرینو سره هم چې حبشې ته هجرت وکړ، چې له هغوی وروستی جعفر و، او جعفر په اوومه کال کې، د خیبر له فتحې وروسته، رسول الله ﷺ ته راستون شو، او دا چې رسول الله ﷺ د پاچاهانو او شاهزادګانو ته لیکونه له هغې وروسته ولېږل. نو دا دوه لیکونه سم نه دي، او له هغوی څخه استنباط هم سم نه دی، پس رد دي. له دې ټولو څخه څرګندېږي چې هغه نجاشي چې اسلام یې قبول کړ، او په هغه باندې رسول الله ﷺ جنازه ولوسته، هغه همدغه نجاشي نه دی چې مهاجرین ورته هجرت وکړ. همدارنګه هغه نجاشي هم نه دی چې رسول الله ﷺ د هجرت د شپږم کال له پای او اووم کال له پیل تر منځ، د امرو بن امیه ضمري په واسطه، اسلام ته د بلنې لیک ورته ولېږه. بلکې هغه نجاشي دی چې د هغه نجاشي له مرګ وروسته، چې رسول الله ﷺ اسلام ته د بلنې لیک ورولېږه، په حبشه کې واک ته ورسید.

There had been no mention of these two letters in the sound books of hadith. The author of, ‘Political documents of the Prophetic Era’, mentioned that he took these documents from the history books like Tabari, Qalqashandi, Ibn Kathir and others. He did not mention that he took any of them from the books of hadith. The books of history are not authentic, because they are not concerned with the transmission of the reports like the hadith books. They gather all the reports like the one who gathers wood at night, he does not know whether his hand is falling upon a branch or a snake. Hence, these two letters are of no value, not to mention their contradiction with the hadith of Anas as reported by Muslim, and the narration of Umm Salamah in her talk about Najashi, and the Muhajireen in Habashah, of whom the last was Ja’far, who did not mention that an-Najashi embraced Islam, though Ja’far returned to the Rasool 􀁕 in the seventh year, after the conquest of Khaybar, and after the Rasool 􀁕 sent the letters to the Kings and princes. Therefore, those two letters are not correct, and deducing them is not correct as well, so they are rejected. From all of this, it is clear the Najashi who embraced Islam, and on whom the Rasool 􀁕 made funeral prayer is not the same Najashi to whom the Muhajireen emigrated. He is also not the same Najashi to whom the Rasool 􀁕 sent a letter to, inviting him to Islam, between the end of the sixth year of Hijrah and the beginning of the seventh year, with Amru b. Umayyah ad-Damri. He is rather the Najashi who assumed the power in Habashah after the death of the Najashi to whom the Rasool 􀁕 sent the letter inviting him to Islam.

په اوومه کال کې هغه نجاشي چې اسلام یې قبول کړی و، واک ته رسیدلی و.

The Najashi who embraced Islam had taken power in the seventh year.

دا ځکه چې رسول الله ﷺ د حدیبیې له غزا څخه بیرته راستنیدو وروسته، پاچاهانو او واکمنانو ته، د نجاشي په ګډون، خپل استازي لیږلي وو. دا د هجرت د شپږم کال په پای کې، د ذوالقعدې په میاشت کې وو. دا نجاشي به د هجرت په اووم کال کې مړ شوی وای، چې په هغه کې هغه نجاشي واک ته ورسید چې اسلام یې منلی و، او هغه همدا وو چې رسول الله ﷺ د هغه جنازې لمونځ وکړ، او د هغه مرګ د هجرت په اتم کال کې د مکې له فتحې دمخه وو، لکه څنګه چې البیهقي په خپل «دلائل النبوة» کې یادونه کړې ده.

This is because the Messenger 􀁕 had sent his messengers to the kings and rulers, including the Najashi, after his return from the expedition of Hudaybiyah. This was at the end of the sixth year of the Hijrah, in the month of the Zhul Qa’dah. This Najashi would have died in the seventh year, in which the Najashi who had embraced Islam assumed power, and he was the one for whom the Messenger 􀁕 prayed the Salatul Janazah, and whose death was before the conquest of Makkah in the eighth year of the Hijrah, as mentioned by al-Bayhaqi in his ‘Dalaa’il an-Nubuwwah’.

ہغہ لنډه موده چې د هغه د واک ته رسیدو، اسلام قبلولو او مرګ ترمنځ تیره شوه، پټ یې اسلام قبول کړ او هیچا، حتی د رسول الله ﷺ هم، د هغه د اسلام قبلولو خبر نه درلود۔ د رسول الله ﷺ ته په وحي سره د هغه د مرګ او اسلام قبلولو خبر ورکړل شو، د هغه ورځې چې هغه مړ شو، لکه څنګه چې بخاري کې د هغه د مرګ په اړه روایت شوي شپږو احادیثو الفاظ دا ښيي۔ هغه لنډه موده چې هغه د مړینې دمخه د مسلمان په توګه تېره کړه، هغه ته اجازه نه ورکړه چې د اسلام احکام زده کړي۔ د نبي ﷺ د دې په اړه د علم نه لرلو له امله، هغه ته يې په دې اړه ونه ليکل چې څه باید وکړي۔

Hence the period of time between his assuming power, and conversion, and his death was a short time. He secretly embcraced Islam and no one knew of his conversion, not even the Messenger 􀁕. The Messenger 􀁕 was informed by revelation about his death and conversion, on the day that he died, as indicated by the wording of the six ahadith in Bukhari, which he reported about his death. The short period of time that he spent as a Muslim before he died did not enable him to know the rules of Islam. The Prophet’s 􀁕 lack of knowledge of this meant that he did not write to him about what he should do.

دا ځکه دا د هغو کسانو لپاره دلیل نشي کیدای چې د کفر حکومت کې د برخه اخیستو اجازه ورکوي، هغه حکومت چې د هغه څه پر خلاف حکم کوي چې الله ﷻ نازل کړي دي. نو د دوی استدلال باطل شو.

That is why this cannot be used as an evidence for those who permit participation in a kufr government, which rules by other than what Allah 􀀬 has revealed. Their argument is therefore invalidated.