جب ہم اُس طریقے کی پیروی کرنا چاہیں جس کے ذریعے اللہ ﷻ کے نازل کردہ احکام کے مطابق حکم قائم کیا جائے، تو ہمیں اُن شرعی احکام کو تلاش کرنا ہوگا جو اس طریقے کی پیروی سے متعلق ہیں، تاکہ مسلمان بصیرت، ہدایت اور اللہ ﷻ کے نور کے ساتھ آگے بڑھے۔ اللہ ﷻ نے فرمایا: "یہ میرا راستہ ہے: میں بصیرت کے ساتھ اللہ کی طرف دعوت دیتا ہوں، اور وہ بھی جو میری پیروی کرے۔" [TMQ 12:108] یہ بات نہیں کہنی چاہیے کہ "شریعت کی فطرت یہ ہے کہ وہ مسلمان کو کسی چیز کا حکم واضح کر دے، پھر اس کی عقل، اس کے حال اور مصلحت کے تقاضوں پر چھوڑ دے کہ وہ جو طریقہ مناسب سمجھے اختیار کرے۔" اگر ایسا ہو تو اس کا مطلب یہ ہوگا کہ اللہ ﷻ نے اسلامی ریاست کے قیام کا حکم دیا اور اسے فرض ٹھہرایا، پھر امت کی کوششیں تو فرض کے قیام پر مرکوز ہوں، لیکن اس کے قیام کا طریقہ مسلمانوں کے اختیار میں چھوڑ دیا جائے۔ یہ دعویٰ درست نہیں، کیونکہ شریعت نے طریقے کو نہیں چھوڑا اور لوگوں کو اس بارے میں اختیار نہیں دیا۔

When we wish to follow the method which will establish the ruling by what Allah 􀀬 has revealed, we must search for the Shar’ee rules related to following this method, so that the Muslim proceeds with awareness, guidance and light from Allah 􀀬. He 􀀬 said; “This is my way: I invite unto Allah with awareness, I and whosoever follows me.” [TMQ 12:108] One should not say; “It is the nature of the Shar’a to clarify to the Muslim the rule of a thing and then leave to his mind, his condition and whatever is required by the benefit (maslahah) to follow the method which he sees appropriate.” This would mean that Allah 􀀬 has ordered the establishment of the Islamic State and made it fard. So the efforts of the Ummah must be focused on establishing the fard, however the method of its establishment is left to the Muslims. That should not be claimed since the Shar’a did not leave the matter (of the method) and did not give people a choice regarding it.

دا غلط دی ځکه چې دا د شرعي احکامو د طبیعت سره په ټکر کې دی۔

This is incorrect because it contradicts the nature of the Shar’ee rules.

د شرعي حکم داسې نه شته چې د یوې ستونزې حل وړاندې کړي، پرته له دې چې شریعت هغه عملي شرعي حکم روښانه نه کړي او بشپړ نه کړي چې پورې اړه لري، او د هغه د تطبیق طریقه او د ژوند په واقعیت کې د هغه کارول بیان نه کړي.

There is not a Shar’ee rule that deals with the solution of a problem without the Shar’a clarifying the practical Shar’ee rule relating to it and completing it, by explaining the manner of implementing this rule and applying it in the reality of life.

پس د اسلام افکار او احکام، که عملي لاره ونه لري، په کتابونو، د خلکو په ذهنونو او تخیلاتو کې د آیډیالونو په بڼه پاتې کیږي، چیرې چې هرڅوک د فکري خوند لپاره پرې خبرې کوي، خو هیڅ ثمر نه ورکوي.

Thus, the thoughts of Islam and its rules, if they lack a practical method, turn into ideals found in books, minds and imaginations of people, where everyone talks about them for intellectual enjoyment, but which bear no fruit.

ابنا، الله ﷻ په خپله شریعت کې د خلکو د ستونزو حلونه روښانه کړي دي. له همدې امله هغه د دوی لپاره داسې نظامونه نازل کړي دي چې د دوی د ژوند ټولې چارې پکې راځي. هغه ﷻ د انسان ټول فطري غوښتنې او عضوي اړتیاوې د اسلامي عقیدې او له هغې څخه راوتلو نظامونو په واسطه پوره کړي دي. له همدې امله اسلام یو روښانه کول او واضح پیغام دی. وروسته له دې هغه ﷻ په دې هم بسنه ونکړه، بلکې نور شرعي احکام یې نازل کړل چې موخه یې دا وه چې دا حلونه د ژوند په واقعیت کې پلي او عملي شي، ترڅو اسلام د یوې خیالي فلسفې یا یوازې نصیحت او پند په توګه پاتې نشي. له همدې امله رسول ﷺ یوازې هغه څوک نه و چې د خپل رب له لوري پیغام یې رسولی، بلکې د دې سربیره هغه یو واکمن او عملي کوونکی هم و چې دا پیغام یې په عمل کې تطبیق کړ. رسول ﷺ به بسنه نکوله چې یوازې روښانه کړي چې الله ﷻ یوازینی معبود دی، بلکې هڅه یې کوله چې دا خبره په واقعیت کې ثابته کړي. له همدې امله هغه خلک الله ﷻ ته راбалل، او د صحابه کرامو ډله د مکې په ښار کې د هغه سره په کار لګیده ترڅو اسلامي دولت قایم کړي.

Thus, Allah 􀀬 clarified in His Shar’a the solutions to the problems of people. Hence He has revealed systems for them, which touch upon all their affairs of life. He 􀀬 satisfied all the instincts and organic needs of man with the Islamic ‘Aqeedah, and whatever emanated from it in terms of systems. Thus, Islam is a clarification and a clear message. Thereafter, He 􀀬 was not content with that, rather he revealed other Shar’ee rules whose purpose was to make these solutions implemented in the reality of life and executed, so that Islam does not remain as a fanciful philosophy or mere admonition and exhortation. That is why the Messenger 􀁕 was not only someone who conveyed (the Message) from his Lord, but in addition to that he was a ruler and executer who implemented this message. The Messenger 􀁕 was not content just to make clear that Allah 􀀬 is the only God to be worshipped, rather he worked to establish this in the reality. Thus, he invited people to Allah 􀀬 and the kutla (group) of the Sahabah worked with him in Makkah to establish the Islamic State.

بالآخر هغه دا ادارہ/ټولنه جوړه کړه چې د ایمان پر بنسټ ولاړه وه، د اسلام د تطبیق لپاره یې کار کاوه او هر هغه څوک یې سزا ورکوله چې د عقیدې او نظام مخالفت کوي۔ هغه ﷺ د دعوت او جهاد له لارې د اسلام د خپرولو لپاره هم کار وکړ۔ همدا وجه ده چې موږ د اسلامي دولت احکام، د هغې د قیام لپاره د کار احکام، د عقوبات (سزاګانو) احکام، جهاد، او د نېکۍ د امر او بدۍ د نهي احکام لرو؛ دا ټول د عملي شرعي احکامو څخه دي چې شریعت د عقیدې او نظام د ساتنې، د هغو د ښاتلو، د خپرولو او د نړۍ شمولو لپاره ټاکلي دي۔

Finally he established this entity which, founded upon Imaan, worked to implement Islam and punish anyone who went against the ‘Aqeedah and system. He 􀁕 also worked to spread Islam via the method of da’wah and Jihaad. It is for this reason that we have the rules of the Islamic state, rules regarding the work to establish it, the rules of ‘uqubaat (punishments), Jihaad, rules of enjoining the good and forbidding the evil; all of them are from the practical Shar’ee rules which the Shar’a has laid down to protect the ‘Aqeedah and the system, to maintain them, and to work to spread them and call for them in order to make them universal.

که دا شرعي احکام نه وای، کوم چې د عقیدې او نظام د قواعدو د ساتنې، د تطبیق او د خپرولو طریقه روښانه کوي، نو اسلام به جامد پاتې شوی وای، بې حرکته، او موږ ته به نه رسیده او بیا به خپره نه شوه. دا به یوازې نصیحت او لارښوونې پاتې شوې وای، لکه د عیسوي دین په څیر، کوم چې یوازې دومره وایي: «تا زنا مه کوه او د خپل ګاونډي د ښځې طمع مه کوه»، پرته لدې چې په ورته وخت کې هغه څه ولري کوم چې دا خبره په واقعیت کې پلي کوي۔ نو اسلام به بیا د نورو عملي افکارو لخوا ویجاړ او له منځه تللی وای، کوم چې هغه څه ترسره کوي چې اسلام یې نشو ترسره کولی، که څه هم په غلط ډول ترسره شوي وای. دا به یوازې د کتابونو په شان پاتې شوې وای، لکه نور خیالي افکار، د تاریخي بیان په موخه؛ لکه د افلاطون «جمهوریت» (The Republic).

If it was not for the presence of these Shar’ee rules which clarified the manner of protection, implementation, and spreading the rules of the ‘Aqeedah and system, Islam would have remained static without motion and would not have reached us and then spread. It would have remained as mere admonition and instruction like the Christian religion, which is content just to say; “Thou shall not commit adultery or covet the wife of your neighbour”, without containing at the same time that which makes this speech applicable in the reality. Islam would then have been destroyed and uprooted by other practical thoughts, which would execute what it could not execute, even if it was done in an incorrect manner. It would have remained in books like other fanciful thoughts for the purpose of historical presentation; like “The Republic”, of Plato.

څرنګه چې زنا حرام ده، نو په واقعیت کې د دې حرام اړیکې د شتون مخه نیسي بل شرعي حکم یې دی، هغه د زنا کونکي سزا ده چې اسلامي دولت یې پلي کوي. له همدې امله شریعت د زنا حکم هغه وخت بیان کړ کله چې ویې فرمایل:

Since zina (unlawful sexual intercourse) is haraam, what prevents the presence of this prohibited relationship in reality is another Shar’ee rule relating to it, which is the punishment of the one who commits zina, applied by the Islamic State. Thus, the Shar’a clarified the hukm of zina when He 􀀬 said:

«وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَىٰ ۖ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا» [TMQ 17:32]۔ اور اللہ سبحانہ وتعالیٰ نے زنا کرنے والے کا حکم بھی واضح فرمایا، جب اس نے فرمایا: «الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ» [TMQ 24:2]۔ اور شریعت نے اس اختیار کو مقرر کیا جو اس کے نفاذ اور اس کے اجراء کو برقرار رکھنے کی ذمہ داری اٹھاتا ہے، جب رسول اللہ ﷺ نے فرمایا:

“And come not near to the zina. Verly, it is a faahisha (a great sin), and an evil way.” [TMQ 17:32]. He 􀀬 also clarified the rule of the one who commits zina, when He 􀀬 said; “The women and the man guilty of illegal sexual intercourse, flog each of them with a hundred stripes.” [TMQ 24:2]. The Shar’a assigned the authority that assumes the responsibility of implementing it and maintaining its application, when the Messenger 􀁕 said:

«د مسلمانانو په اړه د حدودو په تطبیق کې څومره چې کیدای شي ځان وساتئ. که تاسو د مسلمان د خلاصون لاره ومومئ نو هغه ته آزادي ورکړئ، ځکه د امام لپاره د عفو په ورکولو کې غلطي کول د سزا په ورکولو کې غلطي کولو څخه غوره دي.» [روایت شوی د ترمذي او الحاکم لخوا]. په دې ډول شریعت امام ته د دې مسؤولیت ورکړی دی.

“Avoid applying the Hudood on Muslims as much as you can. If you find a way off for the Muslim then let him go, for it is better for the Imaam to make a mistake in giving pardon than a mistake in the punishment.” [Reported by Tirmizi and al-Haakim]. Thus, the Shar’a made the Imaam responsible for undertaking it.

اسی طرح نماز کا معاملہ ہے۔ شرع نے واضح کیا ہے کہ نماز فرض ہے، اور اس نے نماز چھوڑنے والے کی سزا کا حکم بھی واضح کیا ہے۔ اسی نے اس سزا کے نفاذ کی ذمہ داری بھی متعین کی ہے، اور وہ اسلامی ریاست ہے۔ اس طرح اسلام کے ہر واضح کردہ حکم کے نفاذ کا طریقہ بھی ایک اور شرعی حکم کے ذریعے واضح کیا گیا ہے، اور امام کو اکثر معاملات میں نفاذ کا اختیار دیا گیا ہے۔

The same goes for the Salah (prayer). The Shar’a has clarified that it is fard and it clarified the rule regarding the punishment of the one who abandons prayer. It also assigned the one who would undertake the implementation of this punishment, which is the Islamic State. In this manner, for every order clarified by Islam, its method of implementation has also been clarified - by another Shar’ee rule - and the Imaam has been granted the authority of implementation in most of the matters.

په څیړنه کې موږ ګورو چې اسلام یو بنسټیز عقیده لري، چې نور جزیي باورونه له هغې څخه راوتلي دي او افکار ورسره تړاو لري.

Upon examination, we find that Islam has a fundamental creed from which other partial beliefs branch out and to which thoughts are related.

هغه همدارنگه افکار هم لري چې د خیر او شر، حسن (ښکلی او ارزښت لرونکی) او قبح (ناوړه او وړ نه) تشریح کوي، همدارنگه معروف او منکر، حلال (روا) او حرام (ناروا). دغه دین د شرعي احکامو هم لري چې د عبادتونو، معاملاتو، خوراکي توکو، جامو او اخلاقو تنظیم کوي. دا ټول شیان په اسلامي ټولنه کې او هر انساني ټولنه کې د شتون اړتیا لري. دا د هغې ټولنې یوه ممتازه انځور ورکوي چې اسلام ورته رابللی. دغه عقیدې، افکار او احکام په غوره توګه د «الفکرة الإسلامیة» (اسلامي فکر) په نوم یادیدای شي.

It also has thoughts that clarify the khayr (good) and sharr (bad), husn (beautiful and worthy) and qubh (ugly and reprehensible), the ma’roof and munkar, the Halaal (permitted) and the Haraam (prohibited). It also has Shar’ee rules which organise the ‘ibadaat (worships), mu’amalaat (transactions), mat’umaat (foodstuffs), malboosaat (clothing) and akhlaaq (morals). All of these are required to exist in the Islamic society, and in every human society. This gives a distinguished picture of the society that Islam calls to. These beliefs, thoughts and rules can be better called al-fikrah al-islamiyyah (the Islamic thought)

هغه شرعي احکام چې د اسلامي فکر بشپړوالی کوي، او چې موخه یې دا ده چې هغه ټینګ کړي، ساتنه یې وکړي او خپور یې کړي، لکه د سزاګانو احکام، د جهاد احکام، د خلافت احکام، هغه طریقه چې په هغې سره دعوت د اسلامي دولت د قیام لپاره وړاندې بوتلل کېږي، او د معروف امر او د منکر نهي کولو احکام. دا تکمیلي شرعي احکام په غوره توګه د الطریقة الاسلامیة (اسلامي طریقه) احکام بلل کېدای شي.

The Shar’ee rules which complete the Islamic thought, and whose aim is to establish it, protect it and propagate it, such as the rules of punishments, rules of Jihaad, rules of the Khilafah, rules of the manner in which the da’wah is carried to establish the Islamic State and the rules of enjoining the ma’roof and forbidding the munkar. These complementary Shar’ee rules can be better called the rules of at-tariqah al-islamiyyah (the Islamic method).