داسې پوښتنه راپورته کیږي چې آیا هغه څه چې رسول الله ﷺ د مکې په ژوند کې ویلي یا کړي دي، د الله ﷺ له لوري وحي ګڼل کیږي او له همدې امله د هغې تعقیب فرض دی؟ که داسې نه وي، ایا ځینې داسې ویناوې او کارونه هم شته چې له وحي څخه نه وي او د تقلید په ساحه کې نه راځي؟

The question that arises now is whether what the Messenger 􀁕 said or did during his life in Makkah is considered a revelation from Allah 􀀬, and consequently it is an obligation to adhere to it. Or are there actions and sayings which are not from the revelation and do not come under the area that one is obliged to emulate?

د همدې زاویې څخه د میتود، وسیلو او طرز په اړه بحث راپورته کیږي.

It is from this angle that the discussion on method, means and style arises.

دا هم یوه پوښتنه راپورته کیږي، هغه دا چې: ایا دا سمه ده چې "منهج" (کوم چې د شرعي قواعدو یوه مجموعه ده، نه د سبک یا طرز) د تجربې تابع وګڼل شي؟ که چیرې هغه تجربه شي او نتیجه ورکړي، نو موږ هغه سم ګڼو، ورنه ناسم؟

Another question also arises, which is: is it correct to judge on the method (which is a set of Shar’ee rules and not styles) as being subject to experiment? If after trying it, it gives fruit then we judge it to be correct, otherwise it is incorrect?

لومړی مسئلې په اړه مونږ داسې وایو: الله ﷻ مسلمانانو ته امر کړی چې د رسول ﷺ پیروي وکړي او هغه څه چې هغه ویلي یا کړي دي، هغه ته ورته عمل وکړي. هغه ﷻ فرمایي: ﴿وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىٰ﴾ [سورة النجم: ۳-۴]

Regarding the first issue We say the following: Allah 􀀬 ordered the Muslims to follow the Messenger 􀁕 and emulate everything he said or did. He 􀀬 says; “Nor does he speak of (his own) desire. It is only an Inspiration that is revealed.” [TMQ 53:3-4].

او هغه (الله) وایی: «او هر هغه شی چې رسول (محمد ﷺ) تاسو ته درکړي، هغه واخلئ، او هر هغه شی چې هغه له تاسو منع کړی، له هغې څخه ځان وساتئ.» [TMQ 59:7]. په دې آیت کې «ما» کلمه د عمومیت له لفظونو څخه ده. له همدې امله، هیڅ شی داسې نشته چې الله ﷺ رسول ﷺ راوړی وي (یعنې موږ ته یې رسولی وي) او د رسول ﷺ له تعقیب او اقتداء څخه خارج وي، مګر داچې یو شرعي حکم دا عمومیت مشخص کړي.

And He 􀀬 says; “And whatsoever (maa) the Messenger (Muhammad 􀁕) gave you, take it, and whatsoever (maa) he forbade you, abstain from it.” [TMQ 59:7]. The word “maa” here is from the expressions of generality. Hence there is nothing that Allah’s Messenger 􀁕 has brought (ie conveyed to us) that is excluded from following and emulation of the Messenger 􀁕, unless there is a Shar’ee rule that specifies this generality.

ځینې دلیلونه راغلي چې د هغه ﷺ په ځینو خبرو او عملونو کې د هغه تعقیب څخه مستثنی کوي، لکه:

Some evidences have come which exclude from following him in certain sayings and actions of his 􀁕, like:

د رسول الله ﷺ دا حدیث: «تاسو د خپلې دنیا د کارونو ډېر پوهېږئ.» نو د دنیا کارونه لکه کرنه، صنعت، ایجادات، او د طب او انجینیرۍ څېړنې، دغه هېڅ یو هم د وحي په دایره کې نه راځي. رسول الله ﷺ دا ښودلې ده چې په دغو کارونو کې هغه هم د نورو انسانانو په شان یو انسان دی، او په دې برخه کې هغه ځانګړی نه دی؛ لکه څنګه چې هغه ﷺ دا د خرمو د ونو د ګرده کولو په پېښه کې روښانه کړی.

- The hadith of the Messenger 􀁕; “You are more knowledgeable about the matters of your dunya.” Thus, matters of the dunya such as agriculture, manufacturing, inventions and studies in medicine and engineering; none of these come under the wahy (revelation). The Messenger 􀁕 has shown us that, in these matters, he is a man like anyone else, and he is not distinguished in this regard; just as he 􀁕 clarified this in the incident of pollinating the date palm trees.

- هغه کارونه چې ثابت شوي دي چې یوازې د هغه لپاره خاص دي او هیڅوک دې کې شریک نه دي، لکه دا چې یوازې هغه ته د چاشت لمونځ فرض دی، یوازې هغه ته اجازه ده چې د شپې هم روژه ونیسي، یا دا چې هغه د څلورو ښځو څخه زیاتې سره واده کولی شي.

- Actions that are proven to be specific to him, and no one shares with him in these. Such as the fact that only he is obliged to pray duha, permitted to continue fasting at night or marry more than four women.

دا د نورو داسې مسائلو تر څنګ دی چې ثابت شوي دي چې د رسول الله ﷺ لپاره خاص دي. له همدې کبله په دې مسایلو کې د پیغمبر ﷺ پیروي جایز نه ده.

This is beside other such issues that have been proven to be specific to the Messenger 􀁕. Therefore it is not allowed to follow the Prophet 􀁕 in these matters.

- د هغه افعال چې د هغه د طبیعي حالت پورې تړاو لري، هغه کارونه چې د انسان د فطرت او طبیعت برخه ده، لکه ودریدل، کېناستل، تلل، خوړل، څښل او نور. په دې کې هیڅ اختلاف نشته چې داسې افعال د رسول الله ﷺ او د هغه د امت لپاره جائز دي.

- Actions relating to his natural disposition, which is part of the nature and disposition of human beings to do; such as standing, sitting, walking, eating, drinking etc. There is no dispute that such actions are permitted in respect to the Messenger 􀁕 and his Ummah.

- کله چې رسول الله ﷺ شرعي حکم تطبیقاوه، نو هغه ﷺ مختلف طریقې کارولې او مناسب وسیلې یې اختیارولې. نو شرعي حکم د الله ﷻ حکم دی او باید تطبیق شي. خو هغه طریقه چې شرعي حکم پرې تطبیقیږي، یعنې سبک او مناسبې وسیلې چې د تطبیق لپاره کارول کیږي، دا د رسول الله ﷺ په انساني حیثیت پرېښودل شوې وه، په دې شرط چې ښه سبک وي او داسې وسیله وي چې حرام ته ونه رسوي.

- When the Messenger 􀁕 used to implement the Shar’ee rule, he 􀁕 used to utilise various styles and use appropriate means. Thus the Shar’ee rule is the rule of Allah 􀀬 and must be implemented. As for the manner in which the Shar’ee rule is implemented, ie the style and the appropriate means to implement it, this was left to the Messenger 􀁕 as a human, as long as it is a good style and a means that does not lead to Haram.

For example, His 􀀬 saying: “Therefore proclaim openly that which you are commanded.” [TMQ 15:94]. It is a Shar’ee rule that must be implemented. The Shar’ee did not define a specific manner in which it should be implemented. The Messenger ﷺ proclaimed the matter in compliance with the order of Allah 􀀬, which he could not go against. As for the manner in which the Messenger ﷺ proclaimed the Da’wah, it was not binding on him. As a consequence, it is not binding on the group that emulates his ﷺ action in establishing the State. The fact that the Messenger ﷺ had stood on mount of Safa, invited people for dinner, or gone out with the Muslims in two rows circumbulating the Ka’bah; all of these styles are relating to the implementation of the Sharee’ah rule. i.e. they are subsidiary actions relating to the original rule, which is to ‘proclaim’. These styles are permitted in principle. The matter is left to the group to define the most appropriate styles, without being defined by the Shar’a. Note: I've kept the text as it appears in the source, including the symbols 􀀬 and 􀁕 and the Qur'an reference, since the instructions require faithful translation. However, I need to point out a problem with my output: the rules I was given call for the Pashto translation, but the text above is still in English. Here is the Pashto translation: مثال کے طور پر، د هغه 􀀬 ارشاد: «نو هغه څه چې تاسو ته حکم شوي دي هغه په ښکاره توګه اعلان کړئ.» [TMQ 15:94]. دا د شرعي حکم دی چې باید تطبیق شي. شرع د دې د تطبیق کومه ځانګړې طریقه نه ده ټاکلې. پیغمبر ﷺ دا خبره د الله 􀀬 د هغه امر سره سم اعلان کړه چې هغه د هغه خلاف نشو کولی. څرنګه چې د پیغمبر ﷺ د دعوت د اعلان طریقه، نو هغه د هغه ته لازمه نه وه. په پایله کې، دا د هغه ډلې لپاره هم لازمه نه ده چې د دولت د جوړولو په کار کې د پیغمبر ﷺ عمل تقلید کوي. دا چې پیغمبر ﷺ د صفا په غر ودرېد، خلکو ته د ډوډۍ دعوت ورکړ، یا مسلمانان یې په دوو قطارو کې د کعبې طواف ته بوتلل؛ دا ټول ډولونه د شریعت د حکم په تطبیق پورې اړه لري، یعنې دا د اصلي حکم، یعنې «اعلان کول»، فرعي عملونه دي. دا ډولونه په اصل کې جایز دي. دا کار ډلې ته پریښودل شوی چې خورا مناسب ډولونه وټاکي، پرته لدې چې شرع ورته ټاکنه وکړي.

For example, His 􀀬 saying; “Therefore proclaim openly that which you are commanded.” [TMQ 15:94]. It is a Shar’ee rule that must be implemented. The Shar’ee did not define a specific manner in which it should be implemented. The Messenger 􀁕 proclaimed the matter in compliance with the order of Allah 􀀬, which he could not go against. As for the manner in which the Messenger 􀁕 proclaimed the Da’wah, it was not binding on him. As a consequence, it is not binding on the group that emulates his 􀁕 action in establishing the State. The fact that the Messenger 􀁕 had stood on mount of Safa, invited people for dinner, or gone out with the Muslims in two rows circumbulating the Ka’bah; all of these styles are relating to the implementation of the Sharee’ah rule. ie they are subsidiary actions relating to the original rule, which is to ‘proclaim’. These styles are permitted in principle. The matter is left to the group to define the most appropriate styles, without being defined by the Shar’a.

د مثال په توګه، د هغه ﷺ ویناوې:

For example, His 􀀬 saying:

«وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ» [TMQ 8:60]۔ د هغه ځانګړی امر چې «أَعِدُّوا» دی، یو شرعي حکم دی چې باید ورته غاړه کیښودل شي. دا فرض دی او د دې خلاف عمل کول حرام دي۔ امر په تیاري کې دی، چې د شرعي علت (یعنې د وېرې د اچولو) مقصد پوره کړي۔ څه لاره (اسونه) چې دا وېره واچوي، لازمي نه ده۔ هر هغه وسیله چې د وېرې اچولو لامل شي، باید وکارول شي۔ د جهاد د پلي کېدو لارې همېشه بدلېږي، نو هغه څه چې په کار ده، هغه د شرعي حکم په پلي کولو کې اغېزمنه وسیله ده۔ زموږ په زمانه کې د جهاد او د الله د دښمنانو او منافقانو په زړونو کې د وېرې د اچولو وسیلې داسې شیان دي لکه الوتکې، ټانکونه او راکټونه۔ پس شرعي حکم هغه د الله ﷻ حکم دی چې د الله ﷻ خبره په مستقیم ډول پر هغه تطبیقېږي، ځکه دا د اصلي حکم (اصل) حکم دی۔

“And make ready against them all you can of power, including the steeds of war to frighten the enemy of Allah and your enemy.” [TMQ 8:60]. His 􀀬 statement “prepare” is a Shar’ee rule which has to be adhered to. It is a fard (obligation) and it is forbidden to go against it. The order is the preparation which will realise the aim of the ‘illah (Shar’ee reason), which is to strike fear. As for the means (horses), it is not binding. Any means that leads to the striking of the fear must be utilised. The means by which Jihaad is realised are always changing. Therefore, what is required is the effective means in implementing the Shar’ee rule. The means of Jihaad and for striking the fear in the hearts of the enemies of Allah and the hypocrites in our time is the use of such things as aeroplanes, tanks and rockets. Thus, the Shar’ee rule is the rule of Allah 􀀬 on which the speech of Allah 􀀬 is directly applied, since it is the rule of the asl (original rule).

اسلوب د اصل حکم د تطبیق د طریقې پورې اړوند یو جزئي حکم دی. دا مباح دی او زموږ پر اختیار پریښودل شوی چې مناسب اسلوب وټاکو۔ وسیله هغه وسیله ده چې په هغې سره شرعي حکم تطبیق کیږي. اصولاً دا جائز ده او زموږ پر اختیار پریښودل شوې ده چې تر ټولو مؤثره وسیله وټاکو۔

The style (usloob) is a partial hukm, related to the manner of the implementation of the hukm of the asl (original rule). It is mubah (permitted) and left to us to decide the appropriate style The means (al-waseela) is the tool through which the Shar’ee rule is implemented. It is in principle permitted and it is left to us to decide the most effective means.

بر این اساس، هر چیزی که از رسول‌الله ﷺ صادر شده باشد، خواه در مکه نازل شده باشد یا در مدینه، خواه مربوط به عقیده باشد یا نظام‌ها، خواه درباره روش یا کاربرد احکام شرعی باشد، همه اینها وحی شمرده می‌شود و تحت مسئله تأسی (پیروی و اقتدا) قرار می‌گیرد، به استثنای موارد استثناشده پیشین و نمونه‌های دیگری که مانند آنهاست.

Accordingly, anything that ensued from the Messenger 􀁕; whether it was revealed in Makkah or Madinah; whether it relates to the ‘Aqeedah or systems; regarding the methodology or application of the Shar’ee rules; all of this is considered revelation, which comes under the issue of ta’assi (emulation), excluding the aforementioned exceptions and other examples like them.

هغه څوک چې د مکې په ډګر کې د رسول الله ﷺ د دعوت لاره مطالعه کوي، ګوري چې هغه ﷺ داسې کارونه کړي چې د شرعي احکامو په توګه ګڼل کیږي، چې نه شي ماتیدلی، بلکې باید پرې عمل وشي. همدارنګه هغه ﷺ داسې کارونه هم کړي چې په حقیقت کې د طریقو (اسلوبونو) له ډلې دي. هغه ﷺ داسې وسیلې کارولې چې په هغو سره یې هغه شرعي حکم پلی کړ چې په هغه ته ګوښه شوی و. باید هغه مسایل چې حکم یې د طریقې له احکامو څخه ګڼل کیږي، له هغو مسایلو سره توپیر وشي چې د طریقو او وسیلو څخه دي، ترڅو ډله پوه شي چې څه شی په ځانګړې توګه ترې غوښتل کیږي، او څه شی د هغې په صوابدید پرېښودل شوي دي.

The one who studies the path of the da’wah of the Messenger 􀁕 in Makkah will see that he 􀁕 undertook actions that are regarded as Shar’ee rules, which cannot be contravened but rather adhered to. Likewise he 􀁕 undertook actions that actually come under the category of styles. He 􀁕 utilised means by which he implemented the Shar’ee rule demanded of him. One should differentiate between matters whose rule is considered from the rules of the method, and matters that are of styles and means, so that the group knows what is specifically required of it, and what is left to its discretion.

دا جایز نده چې ټول میتود د هغو طریقو څخه وګڼل شي چې د ډلې صوابدید ته پریښودل شوي وي د حالاتو سره سم. ځکه دا ډول نظر به د میتود پورې اړوند شرعي احکامو د پامه غورځولو او د هغو پر ځای د ځان څخه جوړ شوو قواعدو د ځای نیولو لامل شي. د دې روښانه کولو لپاره موږ ځینې مثالونه وړاندې کوو.

It is not allowed to consider the whole of the method as being from the styles, which are left to the discretion of the group in accordance with the circumstances. This is because such a view will lead to the neglect of the Shar’ee rules relating to the method, and to their replacement by rules from oneself. For further clarification of this we present some examples.

- هو ﷻ فرماید: «پس آنچه را که مأموری آشکارا بیان کن.» [TMQ 15:94]۔ این امر از جانب الله ﷻ به پیامبرش ﷺ است که دعوت را آشکارا انجام دهد۔ این امر بر وجود دو حکم شرعی دلالت دارد۔ نخست: پیش از نزول این آیه، دعوت آشکار وجود نداشت؛ و دوم: آغاز دعوت آشکار در پیروی از این آیه است۔ پیامبر ﷺ میان آشکار کردن و آشکار نکردن مختار نبود، بلکه مکلف بود که به حکم الله ﷻ درباره دعوت آشکار عمل کند۔ این همان حکم شرعی است که شریعت آن را روشن کرده است۔ پیامبر ﷺ این کار را از خود تصمیم نگرفت، پس این امر در دایره اقتدا قرار می‌گیرد۔ سخن او ﷻ: «به آنچه مأموری» نشان می‌دهد که این موضوع به الله ﷻ مربوط است۔

- He 􀀬 says; “Therefore proclaim openly that which you are commanded.” [TMQ 15:94]. This order is from Allah 􀀬 to His Messenger 􀁕 to give the da’wah openly. This order reveals the presence of two Shar’ee rules. The first is the absence of the open da’wah before the revelation of this ayah; and the second is the initiation of the open Da’wah in compliance with the ayah. The Messenger 􀁕 was not given a choice between proclaiming publicly and not proclaiming. Rather, he was obliged to obey the rule of Allah 􀀬 regarding the public da’wah. This is the Shar’ee rule, which the Shar’a has clarified. The Messenger 􀁕 did not decide to do this of his own accord, so it comes under the area of emulation. His 􀀬 saying; “with what you have been commanded” indicates that the matter is for Allah 􀀬.

- هغه ﷻ فرمایی: "ایا تا هغو کسانو ته ونه کتل چې وویل شول چې لاسونه خپل (له جنګه) وساتئ او لمونځ وکړئ؟" [TMQ 4:77]. رسول الله ﷺ هم عبدالرحمن بن عوف ته وفرمایل کله چې هغه د کافرانو د سختو چلندونو په وړاندې د وسلو کارول غوښتل؛ "بېشکه زه ته امر شوی چې عفو وکړم، نو له خلکو سره جنګ مه کوه." [روایت شوی د ابن ابي حاتم، النسائي او الحاکم لخوا]. وروسته د هغه ﷻ دا وحي راغله چې د مکې څخه مدینې ته د هجرت په وخت کې ویې فرمایل: "جهاد ته اجازه ورکول شوې هغو کسانو ته چې دوی سره جنګیږي، ځکه چې دوی ظلم شوي دي، او بېشکه الله د دوی (مؤمنانو) د مرستې پر ځواک لري."

- He 􀀬 says; “Have you not seen those who were told to hold back their hands (from fighting) and perform salah.” [TMQ 4:77]. The Messenger 􀁕 also said to ‘Abdar-Rahman b. al-’Awf when he requested the use of weapons to confront the harsh treatment of the Kuffar; “Indeed, I have been order to forgive so do not fight the people.” [Reported by Ibn Abi Haatim, an-Nasai and al-Haakim]. Then afterwards came the revelation of His 􀀬 saying during the Hijrah from Makkah to Madinah; “Permission to fight is given to those (ie believers), who are fighting them, because they (believers) have been wronged, and surely Allah is Able to give them (believers)

"بریالتوب." [TMQ 22:39]. دا ټول دا ښیي چې جنګ اجازه نه وه، بیا اجازه ورکړل شوه. اجازه ورکوونکی الله 􀀬 دی. دا یو شرعي حکم دی، چې باید پرې عمل وشي.

victory.” [TMQ 22:39]. All of this indicates that the fighting was not permitted, and then the permission was given. The one who gave the permission is Allah 􀀬. It is a Shar’ee rule, which must be adhered to.

پیغمبر ﷺ نے یہ کام اپنی طرف سے نہ کیا اور نہ اس سے پرہیز کیا، کیونکہ یہ معاملہ اس کی صوابدید پر نہیں چھوڑا گیا تھا۔ بلکہ یہ وحی ہے اور اتباع کے دائرے میں آتا ہے۔ جس طرح پیغمبر ﷺ پر لازم تھا کہ وہ اپنے آپ کو اس کا پابند رکھیں، اسی طرح ہم پر لازم ہے کہ ہم اپنے آپ کو اس کا پابند رکھیں۔

The Messenger 􀁕 did not do it or abstain from it of his own accord because the matter has been left to his discretion; rather it is revelation and it comes under the sphere of emulation. Just as the Messenger 􀁕 had to restrict himself to it, it is incumbent on us to restrict our self to it.

همچنان د رسول الله ﷺ هغه وینا چې هغه به د قبیلو څخه نصرت غوښتی و، ځکه چې ویل یې: «ای فلانه قبیله، زه د الله رسول یم چې تاسو ته لیږل شوی یم. هغه امر کوي چې تاسو الله عبادت وکړئ، او د هغه سره هیڅ شریک مه ګرځوئ، او هغه بتان چې د الله پرته عبادت کوئ پریږدئ؛ او ما باور وکړئ او ما وساتئ (په یوه روایت کې "ما ملاتړ وکړئ" راغلي دي) تر هغه چې زه هغه څه تبلیغ کړم چې الله ما ته لیږلي دي.» [د ابن هشام سیرت]. په دې حدیث کې هغه ﷺ روښانه کړه چې دا کار د الله ﷻ امر دی. رسول الله ﷺ په دې اړه د وحي پیروي کوله. له دې څخه ډیر څرګند دلیل نشته چې رسول الله ﷺ د نصرت غوښتلو په اړه ټینګار وکړ، سره له دې چې ډیری رد کیدنې او د قبیلو ترخه او ناوړه ځوابونه یې وګاللی.

- Similarly, the saying of the Messenger 􀁕 when he used to seek the Nusrah from the tribes; “O such and such tribe, indeed I am the Messenger of Allah sent to you. He orders that you should worship Allah, and not associate partners with Allah, and that you should discard the idols that you worship besides Him; and you should believe in me and protect me (also in one narration ‘support me’) until I can convey from Allah what He has sent me with.” [Sira of Ibn Hisham]. He 􀁕 clarified in this hadith that the matter is an order from Allah 􀀬. The Messenger 􀁕 used to follow the revelation in this regard. There is nothing more indicative of this than the Messenger’s insistence on seeking the Nusrah, despite the numerous rejections and the harshness and ugliness of the answer of the tribes.

دا د شریعت د احکامو څو مثالونه دي چې د طریقې په اړه دي. هغه وسیلې او شکلونه چې په هغو سره شرعي حکم عملي کیږي، د اصول له پلوه موږ مکلف نه یو چې په یوه ټاکلې ډول پرې عمل وکړو. بلکې موږ په شرعي حکم د عملي کولو لپاره تر ټولو مناسب شکل او کامیابه وسیله غوره کوو.

These are examples of ahkam Sharee’ah relating to the method. As for the means and styles with which the Shar’ee rule is implemented, we are not ordered to adhere to them in a specified manner in matter of principle. We rather undertake the most appropriate style and the successful means in implementing the Shar’ee rule.

اسی طرح وہ مرتکز تربیت جو رسول اللہ ﷺ نے دعوت کے دوران دار الأرقم میں، بعض صحابہ کے گھروں میں اور وادیوں میں اہلِ ایمان کے ساتھ انجام دی۔ ہمارے نزدیک یہ ایک شرعی حکم ہے جس کی پابندی لازم ہے، اور اس کے لیے مناسب طریقہ اختیار کیا جاتا ہے۔ چنانچہ حلقات یا خاندانوں کو ایک ایسے طریقے کے طور پر منتخب کیا جاتا ہے جس میں افکار کو مرتکز انداز میں پیش کیا جائے۔ ان کے لیے ہفتہ وار ایک خاص وقت مقرر کیا جاتا ہے، اور حلقہ یا خاندان میں افراد کی تعداد ایک خاص مدت کے ساتھ طے کر دی جاتی ہے۔ یہ سب کچھ اس انداز میں طے کیا جاتا ہے جو دعوت کے ان نوجوانوں کے ذہنوں میں، جو اس پر ایمان رکھتے ہیں، افکار کے ارتکاز کے لیے موزوں ہو۔ یہ سارے امور ہمارے اختیار میں چھوڑے گئے ہیں۔ ہم یہ چیزیں اسی کے مطابق مقرر کرتے ہیں جو شرعی حکم کی تکمیل اور مرتکز تربیت کے حصول کے لیے موزوں ہو۔

Thus, the concentrated culturing the Messenger 􀁕 used to undertake with the believers in his da’wah in dar al-’Arqam, in some of their houses and in the valleys. In respect to us, it is a Shar’ee rule that must be adhered to, and the appropriate style is adopted for it. Thus circles or families are chosen as a style in which the thoughts are given in a concentrated manner. A certain weekly time is fixed for them, and the number of people in the halaqah or family is set down together with a certain period of time. All of this is decided in the manner that is suitable for the concentration of thoughts in the minds of the youth of the da’wah who believe in it. All of this has been left to us to decide. We set these things according to what suits the realisation of the Shar’ee rule, which is to bring about the concentrated culture.

پیغمبر ﷺ به بازارهای مکه کې په ښکاره توګه خپل ځان او خپله دعوت خلکو ته وړاندې کاوه. کله چې موږ دغه کار کوو، نو مناسب طریقې غوره کوو، لکه وینا کول، یا په ټولنیزو مجلسونو کې د نظر خپرول، یا د خلکو په لمانځنو او د غم او ستونزې په شیبو کې. شته وسایل کارول کیږي، لکه کتابونه، مجلې، لیکنې او کیسټونه، یا ژوندۍ وینا. دا ټول روا وسایل دي.

The Messenger 􀁕 used to offer himself and his da’wah to the people in the markets of Makkah publicly.When we ourselves do that, we adopt the fitting style, such as giving speeches, or spreading the idea in social gatherings, or on occasions such as people’s festivals and moments of grief or distress. The available means are utilised such as books, magazines, leaflets and cassettes or by live speaking. All of these are permitted means.

همچنان کله چې پیغمبر ﷺ د نصرت د غوښتلو لپاره طائف ته تشریف یووړ، که هغه پیاده تللی وي یا آس پر سپور شوی وي یا یې بل کوم وسیله کارولې وي، دا د اقتداء (تقلید) په دایره کې نه راځي. دا وسیلې زموږ په خوښه پرېښودل شوې دي، د شریعت له لوري پرې کومه ټاکنه نه ده شوې.

Likewise when the Messenger 􀁕 went up to Taif to seek the Nusrah, whether he went on foot or horseback or he used any other means, they are not within the sphere of emulation. The means have been left to our discretion without any specification from the Shar’a.

لهذا فإنه يجب علينا أن نعرف أن منهج رسول الله ﷺ يتكوّن من أحكام شرعية حدّدها الوحي، ولم ينحرف عنها ولو بمقدار شعرة. ويجب علينا أيضاً ألا ننحرف عنها ولو بمقدار شعرة. وإنما يتغيّر فقط الوسائل والأشكال والأساليب التي يقتضيها تنفيذ الحكم الشرعي، وهذه متروكة لنا لنقرّر فيها، كما تُركت لرسول الله ﷺ ليقرّر فيها.

Therefore, we are obliged to know that the method of the Messenger 􀁕 consists of Shar’ee rules determined by the revelation, which he did not deviate from, even by a hairbreadth. We are also obliged not to deviate from them by a hairbreadth. All that changes is the means, forms and styles that the implementation of the Shar’ee rule necessitates. They are left to us to decide, just as they were left to the Messenger 􀁕 to decide.

بې شکه، دارالاسلام قائموول یوه شرعي حکم دی. ځینې کسان داسې فکر کوي چې د دولت د قیامولو طریقه د اسلوب یوه موضوع ده او دا زموږ پر ټاکلو پریښودل شوې ده. له همدې امله موږ هر ډول داسې عمل کولی شو چې دارالاسلام د قیامولو لامل شي. موږ، د مثال په توګه، کولی شو غریبانو سره مرسته وکړو، خلکو ته د اخلاقو بلنه ورکړو، ښوونځي او روغتونونه جوړ کړو، نېکو کارونو ته بلنه ورکړو، یا د واکمنانو سره جګړه وکړو، یا د واکمنۍ په برخه کې د ګډون غوښتنه وکړو. دا ټول د هغه (ﷺ) له پیروۍ څخه انحراف دي، کله چې هغه د خپل رب د امر له مخې دارالاسلام قائمولو د طریقې پیروي کوله. لکه څنګه چې رسول الله ﷺ د الله ﷻ د امر سره سم په ښکاره توګه دعوت اعلان کړ، موږ هم مکلف یو چې دا یې اعلان کړو؛ که نه، موږ به هغو کسانو کې شو چې انحراف یې کړی. لکه څنګه چې رسول الله ﷺ خپل لاس له جګړې څخه ساتلی و او مسلمانانو ته یې د وسلې اخیستو اجازه نه ورکوله، همدارنګه موږ هم باید دې ته غاړه کیردو. لکه څنګه چې رسول الله ﷺ نصرت وغوښت، موږ هم باید په همغه ډول نصرت وغواړو، سره له دې چې حالت توپیر لري. په عمومي ډول، لکه څنګه چې د طریقې پړاوونه الله ﷻ د خپل رسول ﷺ لپاره ټاکلي وو، هغه زموږ لپاره هم ټاکل شوي دي. د هغو مخالفت یا د هغو پیروي نه کول د شریعت د سرغړونې په توګه ګڼل کیږي.

Indeed, establishing the dar al-Islam is a Shar’ee rule. There are those who think that the method of establishing the State is a matter of style and that it is left to us define. Hence we can undertake any kind of action that leads to the establishment of dar al-Islam. We can, for example, help the poor, call people to morals, build schools and hospitals, call to the virtuous acts, or fight the rulers or demand to participate in ruling. All of these are deviation from his 􀁕 emulation when he followed the order of his Lord in following the method to establish the dar al-Islam. Just as the Messenger 􀁕 publicly proclaimed the da’wah in compliance with the order of Allah 􀀬, we are obliged also to proclaim it; otherwise we will be from those who deviated. Just as the Messenger 􀁕 restrained his hand from fighting and did not permit the Muslims to bear arms, likewise we must also comply with that. Just as the Messenger 􀁕 sought the Nusrah, we must also seek it in the same manner, despite the different reality. In general, just as the steps of the method were defined by Allah 􀀬 to His Messenger, they are also defined to us. Contradicting them or not following them is considered to be a violation of the Shar’a.

په طریقه کار کې موږ ته کومه انتخاب نه دی ورکړل شوی. شریعت موږ ته هدف هم بیان کړی دی، او هغه طریقه هم چې په هغې سره دغه هدف ته رسیدل کیږي. په دې برخه کې موږ ته د اطاعت پرته بل کوم انتخاب نشته.

With regards to the method we have not been given a choice. The Shar’a has defined for us the aim, as well as the method to achieve it. We have no choice in this matter other than to obey.

پس یوازې شرعي نصوص (قرآن او سنت) د دې طریقې د مرحلو په تعریف کې اعتبار لري. موږ د هیچا عقل، حالاتو یا مصلحت (مصلحه) ته د دې مرحلو له کومې یوې په تعریف کې هیڅ حساب نه پرېږدو.

Thus, only the Shar’ee texts (Qur’an and Sunnah) have the authority in defining the steps of the method. We do not leave to the mind, circumstances or interest (maslahah) any account in defining any of the steps.

د شرعي نص هغه معنا لري چې د هغه ژبنيو دلالتونو له مخې معلومېږي، نه د خلکو د خواهشاتو او تمایلاتو له مخې. بلکه زموږ تمایلات د شریعت تابع دي، او موږ مکلف یو چې هغه څه ومنو چې الله ﷻ خوښوي.

The Shar’ee text is understood according to its linguistic indications and not according to people’s whims and inclinations. Rather our inclinations follow the Shar’a, and we are obliged to adhere to whatever pleases Allah 􀀬.

نو، زموږ پر غاړه دا لازمه ده چې د رسول الله ﷺ منهج وپیژنو او په دقت سره پرې عمل وکړو، لکه څنګه چې هغه پرې روان و، او همدارنګه د هغه د کار مرحلې او په هرې مرحله کې ترسره شوي کارونه وټاکو.

Therefore, it is incumbent on us to understand the method of the Messenger 􀁕 and stick to it exactly as he proceeded on it, and also to define the stages of his work and the actions carried out in every stage.

په دې ډول، په تربیوي مرحله کې رسول ﷺ دا کارونه کول، لکه د خلکو سره اړیکه نیول، هغو کسانو ته چې په ده ایمان راوړی و یو پټ ځای کې راټولول او د دوی په روزنه کې ټینګ پاتې کیدل. موږ د دې کارونو اصل د هغو شرعي احکامو په توګه منو چې له الله ﷻ څخه راغلي دي، او د دې کارونو لپاره اړین وسیلې او طریقې پخپله غوره کوو.

Thus, in the cultural stage, the Messenger 􀁕 undertook actions - such as contacting individuals, gathering those who believed in him in a secret place and persevering in their culturing. We adhere to the asl (basis) of these actions as Shar’ee rules that have come from Allah 􀀬, and for these actions we choose the necessary means and styles ourselves.

په تبلیغ کې د ژوند دریم مرحله کې، رسول الله ﷺ داسې کړنې ترسره کړې، لکه دعوت په ښکاره توګه اعلانول؛ د دې په ترڅ کې سلګونه آیتونه نازل شول چې د عقیدو او فاسدو دودونو پر وړاندې وو، همدارنګه د قریشو د واکمنانو په نومونو یا د هغوی په صفتونو سره انتقاد وشو، او ﷺ پخپله ځانونه قبیلو ته وړاندې کړل.

In the stage of interaction, the Messenger 􀁕 undertook actions - such as proclaiming the da’wah publicly, hundreds of ayahs were revealed attacking the creeds and corrupt traditions, attacking the rulers of Quraysh by name or description, and he 􀁕 offered himself to the tribes.

موږ هم د دې کړنو اصل د شرعي قواعدو په توګه منو. لومړي پړاو کې چې کلتوري پړاو دی، د هغو کړنو سره موږ د دویم پړاو کړنې هم اضافه کوو؛ چې هلته فکري او سیاسي مبارزه، د امت د ګټو اختیار په اسلام کې بنسټ کې، او د کافرو استعمارګرو او د هغوی د لاسپوڅو واکمنانو، د پلانونو افشا کول دي؛ ځکه چې دا همغه څه دي چې رسول الله ﷺ کاوه. بیا موږ د دې کړنو لپاره اړین وسیلې او لارې غوره کوو.

We also adhere to the asl (basis) of these actions as Shar’ee rules. To the actions of the first stage -which is the cultural stage- we add the actions of the second stage; where the intellectual and political struggle, adoption of the Ummah’s interests on the basis of Islam, and exposing the plans of the Kaafir colonialists and their henchmen, the agent rulers; exactly as the Messenger 􀁕 used to do. Then we choose the necessary means and styles for these actions.

بې شکه، د خلافت د قیام لپاره (د شرعي منهج) تقلید باید هغه دوره وي چې په کې رسول الله ﷺ په مکه کې وو۔

Indeed, the emulation (of the Shar’ee method) to establish the Khilafah should be from that period in which the Messenger 􀁕 was in Makkah.

کله چې رسول الله ﷺ دې طریقې ته لاس واچاوه او په دې لاره کې يې عملي اقدامات وکړل، نو هغه سپکاوی، کمزورۍ، تاوتریخوالی او زیان ولید۔

When the Messenger 􀁕 started on this method and undertook actions in the process, he went through humiliation, weakness, violence and harm.

خو هغه بیا هم بې‌وقفې کار وکړ او په کلکه ارادې سره یې کار ته دوام ورکړ. د الله ﷻ امر به ورته راتلو او هغه به د هغې د عملي کولو لپاره هڅه کوله. بې‌شکه هغه څوک چې د سمې لارې څخه ډیر لرې دی؛ په ځانګړې توګه هغه وخت چې د الله ﷻ دا خبره یې اورېدلې وي:

Yet he worked relentlessly with firm resolve. The order of Allah 􀀬 would come to him and he would strive to implement it. Indeed, the one who he is far from following the correct path; especially after he has heard His 􀀬 saying:

«پس جو کچھ تمہیں حکم دیا گیا ہے وہ کھول کر سنا دو۔» [TMQ 15:94]

“Therefore proclaim openly that which you are commanded.” [TMQ 15:94].

الله تعالیٰ امر کوي چې د هغه د پیغمبر ﷺ اعلان یوازې د هغه د حکم سره سم وي، او هغه ګوري چې د رسول الله ﷺ دعوت د خپل رب د حکم له مخې دی، نه د خپل ځان د پریکړې له مخې. هغه څوک چې وایي: "دا طریقه لازمه نه ده"۔ که طریقه لازمه نه وي نو رسول الله ﷺ ولې هغه دریځ ونیو چې هغه یې ونیو، چیرې چې هغه کافرانو ته ننګونه وکړه او د هغوی معبودانو، مشرانو، دودونو او افکارو سره مخالفت وکړ؟ سربیره پر دې، دا ټول د قرآن د لارښوونې لاندې وشول. هغه کولی شو چې واکمنانو ته چاپلوسي وکړي او له هغوی سره نرمي وکړي، یا د خپلو قوم د فاسدو دودونو سره ملګرتیا وکړي، ترڅو د هغوی په نزد عزت ترلاسه کړي. په حقیقت کې، که هغه داسې کړي وای، نو د خپل رب امر یې ماتولی وای. قرآن نازل شو او رسول الله ﷺ د هغه د حکم سره سم عمل وکړ. الله تعالیٰ وفرمایل: "پاڅه او وویرووه!" [TMQ 74:2]. هغه مشرانو ته سخت ورغی، لکه څنګه چې مخکې تشریح شو: "د ابولهب دواړه لاسونه ورک شه، او هغه پخپله ورک شه!" [TMQ 111:1]. قرآن د رسول الله ﷺ دفاع وکړ کله چې وفرمایل: "ته (اې محمده ﷺ) د خپل رب په فضل سره دیوانه نه یې." [TMQ 68:2]. هغه د کافرانو حالت بیان کړ: "دوی غواړي چې ته له دوی سره نرمی وکړې، نو دوی به هم له تا سره نرمي وکړي" [TMQ 68:9]. هغه ﷺ ته امر وشو چې د ام القریٰ، یعنې مکې او د هغې شاوخوا خلکو ته اعلان وکړي او وویرووي، او هغه ﷺ او د هغه سره مل کسان یې د وسلو په واسطه د دعوت له ترسره کولو منع کړل. قرآن نازلیده او رسول الله ﷺ د هغه سره سم روان و. له دې ټولو وروسته د هغه چا لپاره به څه نور دلیل پکار وي چې وایي دا طریقه لازمه نه ده؟

Where Allah 􀀬 orders His Messenger to proclaim only in accordance with His command, and he has seen the Messenger’s 􀁕 calling because of the command of his Lord and not because of his own decision. The one who he says: ‘This method is not binding’. If the method is not binding then why did the Messenger 􀁕 have to take the stance that he took, where he challenged the kuffar and opposed their gods, leaders, customs and thoughts? In addition, all of this took place under the guidance of the Qur’an. He could have flattered the rulers and appeased them, or gone along with the corrupt traditions of his people, so as to gain prestige with them. Indeed if he had done that, he would have disobeyed the command of his Lord. The Qur’an was revealed and the Messenger 􀁕 complied with His command. Allah 􀀬 said; “Arise and warn!” [TMQ 74:2]. He 􀀬 attacked the leaders, as explained previously; “Perish the two hands of Abu Lahab, and perish he!” [TMQ 111:1]. The Qur’an defended the Messenger 􀁕 with His 􀀬 saying; “You (O Muhammad 􀁕) are not, by the Grace of your Lord, a madman.” [TMQ 68:2]. It described the condition of the Kuffar; “They wish that you should compromise with them, so they (too) would compromise with you” [TMQ 68:9] He 􀀬 ordered the Messenger 􀁕 to proclaim and warn the Umm al-Qura, ie Makkah and its surroundings, and He 􀀬 forbade him 􀁕 and those with him from undertaking the da’wah by using arms. The Qur’an used to be revealed and the Messenger 􀁕 would proceed according to it.What more proof is needed after this for the one who says that the method is not binding?

دا وایی چې دا الزامي نه ده، نو معنا یې دا ده چې دا اختیاري ده. دې معنا ته ورسیږو چې رسول الله ﷺ کولای شو چې د الله ﷺ د امر خلاف، په ټولو هغو شیانو کې چې نازل شوي وو، یا په یوه برخه کې عمل وکړي. دا ځکه چې په اصل کې هغه د هغه څه پابند نه و چې نازلیده. دې معنا ته ورسیږو چې موږ هم اختیار لرو، چې د رسول الله ﷺ میتود تعقیب کړو یا بل هر میتود.

To say that it is not binding means that it is optional. That means that the Messenger 􀁕 could have gone against the order of Allah 􀀬 in everything that was revealed, or in a part. That is because in origin, he was not bound by what was being revealed. That means we also have a choice, whether to follow the method of the Messenger 􀁕 or any other method.

دا نظر د رسول الله ﷺ د عمل او د هغه د بدلون د طریقې صحیح پوهې او صحیح پیروۍ څخه ډیر لرې دی۔

This view is far from the correct understanding and (correct) emulation of the action of the Messenger 􀁕 and his way of change.