Altın ve gümüş, değerli ve faydalı madenlerdir. Birçok ulus altını para ve değer ölçüsü olarak kullanmıştır. Şeriat, altın ve gümüşü tanım gereği artan servet sayar; bunlar sikke ya da külçe halinde kullanılsalar, hatta süs eşyası ve dekoratif malzeme olarak kullanılsalar bile zekâta tabidir. Ancak kadınların süs ve takısı olarak kullanıldıklarında farklı bir hükme tabi olurlar. Bu bölüm iki kısımdan oluşacaktır: biri paraya ait zekâta, diğeri ise takı ve süs eşyasına ait zekâta ayrılmıştır.

Gold and silver are useful precious metals. Many nations have used gold as money and a measure of value. Shari'ah considers gold and silver growing wealth by definition, and they are zakatable whether they are used in the form of coins or bullion, or even as ornaments and decorative materials. However, they carry a different ruling when they are used as women's ornament and jewelry. This chapter will have two sections, one devoted to zakah on money and another to zakah on jewelry and ornament.

İlkel kabileler için takas, alışveriş yöntemiydi. Toplum ve ticaret büyüdükçe, takas tüm alışverişleri karşılayamaz hale geldi; çünkü tam olarak birinin istediğini değiş tokuş etmek isteyen başka bir tarafı bulmak zordu. Tanrı, insanlığı alışverişleri ve işlemleri kolaylaştırmak amacıyla parayı bir değişim aracı ve bir değer ölçüsü olarak kullanmaya yönlendirdi.1 Altın ve gümüşün yükselişine kadar insanlar birçok şeyi para olarak kullandı. Altın ve gümüş, Tanrı'nın onlara yerleştirdiği doğal fiziksel özellikler sayesinde yüzyıllar boyunca uluslararası ve ulusal ticarete hâkim oldu.2

Barter was the method of exchange for primitive tribes. Once society and trade grew, barter could not satisfy all transactions because of the difficulty of finding another party that wants to exchange exactly what the first party wants. God guided humanity to use money as a medium of exchange and a measure of value in order to facilitate exchanges and transactions.1 Man used many items as money until the rise of precious metals. Gold and silver dominated international and national trade for centuries because of the natural physical characteristics God implanted in them.2

Peygamber (s.a.v.) vahiy alırken, Araplar bu iki madeni para olarak kullanıyorlardı. Altın, dinar adı verilen sikke biçiminde; gümüş ise dirhem adı verilen sikke biçiminde kullanılıyordu. Dinarlar ve dirhemler komşu krallıklardan Arabistan'a gelmişti; altın ağırlıklı olarak Bizanslılardan, gümüş ağırlıklı olarak Pers İmparatorluğu'ndan. Dirhemlerin ağırlıkları farklıydı, kimi ağır kimi hafifti. Bu yüzden Müslümanlık öncesi Mekkeliler gümüş dirhemleri sayısına göre değil, ağırlığına göre kullanıyorlardı; sanki bunlar darp edilmemiş gibi. Kendilerine ait bir ağırlık ölçü sistemleri vardı; bu sistem ratl (on iki ukıyyeye eşit), ukıyye (kırk

When the Messenger (p) was receiving revelation, Arabs used these two metals as money. Gold was used in the form of the coin dinar, and silver in the form of the coin dirham. Dinars and dirhams came to Arabia from the neighboring kingdoms, gold mainly from the Byzantines and silver mainly from the Persian Empire. Dirhams had different weight, heavy and light, and so pre-Islamic Makkans used silver dirhams by weight and not by number, as if they were not minted. They had their weight measure system, which is composed of ratl (equals twelve uqiyyah), uqiyyah (equals 40

dirhem), nash (20 dirhem ya da bir uqiyye'nin yarısına eşittir) ve nevat (beş dirheme eşittir).3 Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Ağırlık ölçüsü Mekkelilerin ölçüsüdür."4 O, aşağıda göreceğimiz gibi, dirhem ve dinar üzerinden zekât farz kılmıştır. Bu durum altın ve gümüşe, Müslüman topraklarında para olarak tanınan bir statü kazandırdı. Zekâtın yanı sıra, medeni ve ticari işlemlere ilişkin birçok şer'î hükme de tabi olmuşlardır; ayrıca mehir, fidye ve zekâttaki nisap gibi birçok değerin belirlenmesinde ölçü olarak kullanılmaktadırlar.

dirhams), nash (equals 20 dirhams or one-half uqiyyah), and nawat (equals five dirhams).3 The Prophet (p) said "The weight [measurement system] is that of the Makkans."4 He obligated zakah on dirhams and dinars, as we will see. This gave gold and silver recognized status as currency in Muslim lands. They have come to be subject to many Shari'ah rulings in transactions related to civil and commercial matters in addition to zakah and they are used as measures in determining many values, such as dowries, ransoms, and nisab in zakah.

Paranın üzerindeki zekâtın farz oluşu Kur'an, Sünnet ve icma ile sabittir.

The obligation of zakah on money is confirmed by the Qur'an, Sunnah, and ijma'.

Tanrı şöyle buyurur: "Altın ve gümüşü biriktirip onu Tanrı yolunda harcamayanlar vardır. Onlara, o servetin Cehennem ateşinde kızdırılıp alınlarının, yanlarının ve sırtlarının dağlanacağı günü müjdele. 'Bu, kendiniz için biriktirdiğiniz hazinedir. Öyleyse biriktirdiğiniz şeyin tadını tadın.'"5 Bu iki ayet, altın ve gümüş üzerinde Tanrı'nın bir hakkı bulunduğunu, bunu da çok sert bir uyarıyla bildirmektedir. "Onu harcamazlar" ifadesi ise altın ve gümüşün para niteliğine işaret eder, çünkü para harcanabilir.

God says, "and there are those who hoard gold and silver and spend it not in the way of God. Announce unto them a most grevious penalty on the day when heat will be produced out of that wealth in the fire of Hell and with it will be branded their foreheads, their flanks, and their backs. This is the treasure which ye hoarded for yourselves. Taste ye then the treasure ye buried."5 These two verses indicate--with a strong warning--that there is a right for God on gold and silver. The words "and do not spend it" refer to the monetary character of gold and silver, since money can be spent.

Ayet "onları" yerine "onu" diyor, çünkü "onu" zikredilen mala (paraya) işaret eder; "onları" ise altın ve gümüşe işaret edebilirdi. Bu ayetler ayrıca iki kötü davranış için acı bir azabın vaat edildiğini göstermektedir: biriktirmek ve Allah yolunda harcamaktan kaçınmak. Şüphesiz zekatın verilmemesi, Allah yolunda harcamaktan kaçınmanın en açık türüdür.

The verse says ''do not spend it" instead of "them" because "it" refers to money, while the pronoun "them" could have been used to refer to gold and silver. These verses indicated also that there is grevious penalty promised for two evil actions, hoarding and abstention from spending for the sake of God. No doubt non-payment of zakah is the most obvious sort of abstention from spending for the sake of God.

Sünnet, bu ayetlerin bazı ayrıntılarını verir. Müslim, Ebû Hureyre'den naklen Resulullah ﷺ'in şöyle buyurduğunu bildirir: "Altın ve gümüşe sahip olup da bunun hakkını (zekâtını) ödemeyen hikimse yoktur ki, Kıyamet Günü onun serveti ateşten levhalar haline getirilip cehennem ateşinde kızdırılır ve bununla alnı, yanları ve sırtı dağlanır. Bunlar soğuduğunda yeniden kızdırılır; bu, uzunluğu elli bin yıl olan bir günde olur; kulların arasında hüküm verilinceye kadar böyle devam eder, sonra da yolu ya Cennet'e ya da Ateşe gösterilir."6 Bütün bu uyarı, altın ve gümüşün hakkının ödenmemesi içindir. Bu hadisin başka bir rivayetinde ise bu hakkın zekât olduğu belirtilir: "Bir hazineye sahip olup da zekâtını vermeyen hiç kimse yoktur ki, o hazine Cehennem ateşinde kızdırılmasın..."

Para her zaman dolaşımda olmalıdır; parayı biriktirmek onun faydasını dağıtır ve iş dünyasında durgunluğa, işsizliğin yayılmasına ve genel olarak ekonomik faaliyetin gerilemesine yol açar. Biriktirme bazen salgın hâline gelebilir ve ekonomistler bundan o kadar korkmaktadır ki bazıları biriktirilemeyecek şekilde, belirli bir son kullanma tarihi olan para birimlerinin çıkarılmasını önermektedir. Bu tür paraya "eriyen para" adını vermektedirler.9 Bazı Batılı ekonomistler, kağıt paranın değerini düşürmek ve biriktirilmesini önlemek amacıyla, kağıt paradan aylık değer kuponları keserek biriktirmeyi caydırmaya yönelik başka bir fikri denemektedir.10 Bu yollar dolaşımı artırmayı ve biriktirmeyi cezalandırmayı amaçlamaktadır; ancak karmaşıklıklar ve pratik zorluklarla çevrilidirler. Yine de hepsi biriktirmeye karşı İslâmî bakış açısını yeniden teyit etmektedir. İslâm, her yıl yüzde iki buçuk oranında bir vergi koyarak insanları parayı yatırıma yönlendirmeye teşvik eder; aksi takdirde yıl be yıl ödenen zekât, sermayenin tamamını tüketecektir. Nitekim Peygamber ﷺ, yetimlerin malının zekâtla tükenmemesi için, yetimlerin mallarını yatırıma koymaları yönünde vasilere teşvikte bulunmuştur.11 Bu teşvik, yetimlerin kendi mallarının üzerinde bir denetime sahip olmadıkları hâlde, yetişkinlerin kendi servetlerini yatırmayı ihmal etmeyeceklerinin beklendiği, daha zengin olma içgüdüsü nedeniyle, yetimlerin fonlarının yatırımı için yapılmaktadır.

Money should always be circulating; hoarding money diffuses its usefulness and leads to stagnation in business, the spread of unemployment, and regression in economic activity in general. Hoarding can become epidemic sometimes, and it is feared by economists to the degree that some propose the issuance of currency that has a determined expiration date and thus cannot be hoarded. They call this kind of currency "melting money".9 Some Western economists experiment with another idea to discourage hoarding, by cutting off monthly vouchers from paper currency, in order to reduce its value and prevent its hoarding.10 These means aim at enhancing circulation and penalizing hoarding, but they are surrounded by complexities and practical difficulties; however, they all reaffirm the Islamic point of view against hoarding. By imposing a due of two-and-a-half percent every year, Islam encourages people to invest money , for otherwise zakah payments year after year will use up all the capital. Thus the Prophet (p) urged the guardians of orphans to invest the funds of orphans in order that they would not be consumed by zakah.l1 This urging comes for investment of the funds of orphans since it is expected that adults would not neglect to invest their own wealth, because of the inner impulse to be richer, while orphans do not have control over their own wealth.

Müslümanlar arasında paraya uygulanan zekâtın oranının yüzde iki buçuk olduğu konusunda oybirliği vardır. El-Mugni'nin yazarı şöyle der: "Altın ve gümüşe uygulanan zekâtın onda birin dörtte biri olduğu konusunda alimler arasında hiçbir ihtilaf bildiğim yoktur." Bu, Peygamber ﷺ'den sahih bir rivayetle nakledilmiştir: "Gümüşte onda birin dörtte biri vaciptir."12 Şeriatın paraya uyguladığı zekât oranını düşük tuttuğu açıktır, çünkü zekât hem anaparanın hem de biriken kârın üzerinden hesaplanır. Bu oran, ürünlere ve meyvelere konulan onda bir veya yirmide birden çok daha düşüktür; ancak toprak için ürün ve meyveler, sermaye için kâr gibidir. Meyve ve ürün zekâtı yalnızca kâr üzerinden hesaplanırken, paranın zekâtı bizzat anaparadan alınır; bu para yıl içinde gerçekten artsın ya da artmasın, kâr getirmiş olsun ya da olmasın.

There is unanimous agreement among Muslims that the rate of zakah on money is two and a half percent. The. author of al Mughni says, "I am aware of no dispute among scholars that zakah on gold and silver is one-fourth of a tenth." This is authentically reported from the Prophet (p): ''On, silver, one-fourth of a tenth is due."12 It is apparent that Shari'ah makes the rate of zakah low on money, because it is calculated on both principal and accumulated profit. This rate is much lower than the one-tenth or one-twentieth imposed on crops and fruits, but crops and fruits to land are like profit to capital. Zakah on fruits and crops is calculated only on the profit, while zakah on money is taken from the capital itself, whether it actually grows or not and whether it has made profit during the year or not.

Bazı uzman olmayan yazarlar, şeriatın düzenlediği zekâtın gelirlerinin, özellikle değişen ekonomik koşullar karşısında, günümüz hayatının karmaşık ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyebileceğini ileri sürmekte ve bu nedenle zekât hükümlerinin gözden geçirilmesi ve belki de paraya uygulanan zekât oranının artırılması gerektiğini savunmaktadır.13

Some non-specialized writers argue that the proceeds of zakah as regulated in Shari'ah may not be sufficient to satisfy all the complex needs of today's life, especially with changing economic circumstances, so there is a need for revising the regulations of zakah and possibly raising the rate of zakah on money.13

Bu teklifi aşağıdaki gerekçelerle reddediyorum:

I reject this proposal on the following grounds:

1. Bu görüş, Allah'ın Resulü'nün ve onun Hidayet Yolu'ndaki halifelerinin sünnetinden gelen açık ve sahih nasslarla çelişmektedir. Bu sünnete sımsıkı sarılmakla emrolunduk ve ondan sapmanın sonuçlarına karşı Allah tarafından uyarıldık. Allah şöyle buyurur: "Artık Peygamber'in emrine muhalefet edenler, başlarına bir fitnenin gelmesinden veya acı bir azabın kendilerine erişmesinden sakınsınlar."14

1. It contradicts clear and authentic texts from the Sunnah of the Messenger of God and his Wise Successors. We are ordained to hold strongly to this Sunnah and are warned by God about the consequences of deviating from it. God says, "Then let those beware who withstand the Apostle's order, lest some trial befall them or a grevious penalty be inflicted on them."14

2. Bu, on dört asır boyunca tüm Müslümanların icmaına aykırıdır. Bu süre zarfında birçok toplumsal ve ekonomik değişim yaşanmış, birçok iç ve dış siyasi durum değişmiştir. Ek kaynaklara duyulan ihtiyaçlar ortaya çıkmış ve devlet hazinesi birçok kez boşalmıştır; ancak tüm bunlara rağmen, hiçbir İslam âlimi zekât oranında bir değişiklik önermemiştir.

2. It is in opposition to the ijma of all Muslims throughout fourteen centuries, during which many social and economic changes took place and many internal and external political situations changed. Needs arose for additional funds and the state treasury emptied many times, but in spite of all that, not a single Muslim scholar suggested a change in the rate of zakah.

3. Bu icmâ, Müslüman âlimlerin zekâttan başka ek yükümlülükler (vergiler) düşünmüş olmalarıyla desteklenmektedir. Eğer zekâtın oranı değiştirilebilir olsaydı, neden ek vergiler öngörmeleri gereksin? Ek vergiler üzerine yapılan tartışmanın kendisi, zekât oranlarının sabit olduğunu göstermektedir.

"Üzerinde anlaşılan hadise göre, beş ukiyyeden az gümüş para üzerinde sadaka yoktur."15 Birçok metne ve icmaya göre, bir ukiyye kırk dirhemdir; Nevevî'nin naklettiği üzere.16 Dolayısıyla beş ukiyye iki yüz dirhem eder. Ancak Peygamber ﷺ zamanında Araplar'ın ağırlıklı olarak gümüş parayı kullandığı görülmektedir,17 bu nedenle nisabı ve oranları belirleyen hadislerdir. Bunlar, Müslüman alimler arasında tartışmalı değildir.18

The agreed-upon saying states, "There is no sadaqah on anything less than five uqiyyah of silver currency."15 uqiyyah equals 40 dirhams, according to many texts and ijma, as quoted be al Nawawi.16 Thus five uqiyyah equals 200 dirhams. It seems, however, that silver currency was predominantly used by Arabs at the time of the Prophet (p),17 so the sayings determine nisab and rates on silver currency. These are not disputed by Muslim scholars.18

Altın para (dinar) için, gümüşle ilgili olanlar kadar güçlü ve yaygın bilinen sözler olmadığı gibi, nisabını belirleyen sözler de yoktur. Bu nedenle altının nisabı konusunda icma yoktur; ancak âlimlerin büyük çoğunluğu altının nisabının 20 dinar olduğu görüşündedir. Hasan el-Basrî'den bir defasında nisabın 40 dinar, bir defasında ise 20 dinar olduğu rivayet edilmiştir. Altının nisabı gümüşün nisabından bağımsızdır; yalnızca altını gümüşle değerlendiren Tâvus'un görüşü bunun dışındadır. Ona göre değeri 200 dirheme denk gelen altın miktarı nisaptır. Benzer bir görüş Ata ez-Zührî, Süleyman b. Harb, Eyyûb ve es-Sahtiyânî'den de rivayet edilmiştir.20

As for gold currency (dinar) we have no sayings determining its nisab, or at least not as strong and commonly known sayings as those about silver. Hence the nisab of gold is not agreed upon unanimously, but the great majority of scholars are of the opinion that nisab on gold is 20 dinars. It is reported from al Hasan al Basri once that it is 40 dinars, and once that it is 20 dinars.19 Nisab on gold is independent from that on silver, except according to Taus, who evaluates gold by silver. Hence, according to him, an amount of gold whose value is 200 dirhams is the nisab.19 A similar view is also reported from 'Ata al Zuhri, Sulaiman bin Harb, Ayub and al Sakhtiani.20

Çoğunluğun görüşü şu hususlarla desteklenmektedir:

The opinion of the majority is supported by the following points:

Bazıları, el-Hasan'ın bir rivayetine göre nisabın 40 dinar olduğu yolundaki görüşünün, Peygamber'in (ﷺ) Amr bin Hazm'a yazdığı mektuptaki bir söz ile desteklenebileceğini ileri sürmektedir. Bu mektup, gümüşün nisabının zikrinden sonra şöyle devam eder: "Her 40 dinarda bir dinar vacip olur."36 Ancak bu iddia, atıf yapılan metnin açıkça nisaptan değil, zekâtın oranından bahsettiği görülerek kolayca çürütülebilir.

Some argue that al Hasan's opinion according to one version of the report from him-- that nisab is 40 dinars, may be supported by the saying from 'Amr bin Hazm that the Prophet (p) wrote for him. That letter continues, after the mention of the nisab of silver, "and on each 40 dinars there is due one dinar."36 One can easily disprove this argument by the very text cited, which talks obviously about the rate of zakah and not about nisab.

Altın ve gümüş üzerindeki zekâtın tablosunu tamamlamak için, bugün bir dirhemin gümüşün ve bir dinarın altının tam olarak ne kadar değerinde olduğunu tespit etmek esastır. Böylece günümüzdeki nisap miktarının karşılığını belirleyebiliriz. Erken ve geç dönem birçok âlim, dirhem ve dinarın kesin miktarını tespit etmeye çalışmıştır. Bunlar arasında Ebû Ubeyd (el-Emvâl'de),37 el-Belâzürî (Fütûhu'l-Buldân'da),38 el-Hattâbî (Me'âlimu's-Sünen'de),39 el-Mâverdî (el-Ahkâmu's-Sultâniyye'de),40 en-Nevevî (el-Mecmû'da),41 el-Makrîzî (Eski İslam Paraları'nda),42 İbn Haldûn (Mukaddime'de)43 ve diğerleri yer almaktadır.

It is essential in order to complete the picture of zakah on gold and silver to find out how much, exactly, is the dirham of silver and the dinar of gold worth today. We can then determine the current equivalent of nisab. Many scholars early and late, have attempted to find out the exact quantity of the dirham and dinar. They include Abu 'Ubaid in al Amwal,37 al Baladhari in Futuh al Buldan,38 al Khattabi in Ma'alim al Sunan39, al Mawardi in al Ahkam al Sultaniyah,40 al Nawawi in al Majmu'41, al Maqrizi in Ancient Islamic Currencies,42 Ibn Khaldun in the Introduction,43 and several others.

İbn Haldun özetler: "Bilinmelidir ki, İslam'ın ilk dönemlerinden, Sahabe ve Tabiin çağından beri, şer'i açıdan dirhemin, ağırlık olarak yedi miskal altına denk gelen on tanesi olduğu konusunda icma edilmiştir. Ukiyye ise 30"

Ibn Khaldun summarizes, "One must realize that it is unanimously agreed upon since the early ages of Islam, the era of the Companions and Followers, that the dirham in Shari'ah is that ten of which equal in weight seven mithqal of gold. Uqiyyah is 30

...dirhem. Buna göre bir dirhem gümüşün ağırlığı, bir dinar altının ağırlığının onda yedisine eşittir. Bir dinar saf altın, ortalama ağırlıkta 72 tane çavdar tanesine eşittir; dolayısıyla bir dirhem elli beş tane çavdar tanesi ağırlığındadır. Bütün bu ölçüler oybirliğiyle kabul edilmiştir." Dinar [ki bu mesqal ile aynıdır], İslam öncesi dönemden itibaren değişmemiştir.

dirhams. Consequently, the weight of a dirham of silver equals seven-tenths the weight of a dinar of gold. One dinar of pure gold equals 72 grains of rye of average weight; thus, one dirham weighs fifty-five grains. All these measures are affirmed by unanimous agreement." The dinar [which is the same as a mithqal] did not change from the era before Islam.

Kâğıt para bugün hemen hemen tüm ülkelerde alışverişlerde ağırlıklı olarak kullanılmakta ve altın ile gümüş para birimi olarak dolaşımdan çıkmış bulunmaktadır. Peki, kâğıt paranın nisabı nedir? Altınınki mi, yoksa gümüşünki mi? Açıktır ki 20 dinar altın (85 gram)

Paper currency is now predominantly used in transactions in all countries, and gold and silver have disappeared from circulation as currencies. What is, then the nisab of paper money? Is it that of silver or gold? It is apparent that 20 dinar of gold (85 grams)

ve 200 dirhem gümüş (595 gram), Peygamber (ﷺ) zamanındaki gibi artık birbirine değer olarak eşit değildir.

and 200 dirhams of silver (595 grams) are no longer equal in value to each other as they were at the time of the Prophet (p).

Bu, insanî akıl yürütmeye dayanan bir konu olduğu için, bazı âlimlerin gümüş nisabını gayri maden paralar için en uygun görmeye meyledeceklerini beklemek yerindedir; çünkü gümüş nisabı Sünnet ve icma ile açıkça belirlenmiştir ve bugünkü değeriyle iki nisaptan daha küçük olanıdır. Dolayısıyla bunu nisap olarak kullanmak fakirler için daha faydalı olacaktır. Muhtemelen bu yüzden Mısır, Suudi Arabistan, Körfez devletleri, Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır.52 Diğer âlimler ise altın nisabını daha uygun görme eğilimindedirler; çünkü altının değeri asırlar boyunca gümüşün değeri kadar değişmemiştir.53 Altın nisabını tercih eden âlimler arasında merhum Ebu Zehre, Hallâf ve Hasan yer almaktadır.54 Bu görüş, altın nisabını deve, koyun ve ekinlerdeki nisapla karşılaştırmakla desteklenebilir; çünkü bugünkü fiyatlarla altın nisabının, gümüş nisabına kıyasla diğer servet kalemlerindeki nisaplara daha yakın olduğu görülür. Beş deve veya 40

It is expected that since this is a matter of human reasoning, some scholars will be inclined to consider the nisab of silver most appropriate for non-metal money because it is determined explicitly by Sunnah and ijma', and it is the smaller amount of the two in today's value, so using it as nisab would be of more benefit to the poor. This is perhaps why it is commonly used in countries like Egypt, Saudi Arabia, the gulf states, India, and Pakistan.52 Other scholars tend to consider the nisab of gold more appropriate because the value of gold did not change through the centuries as much as did the value or silver.53 Scholars favoring gold nisab include the late Abu Zahrah, Khallaf, and Hasan.54 This view can be supported by comparing nisab on gold with nisab on camels, sheep, and crops, because one finds that under today's prices, the nisab of gold is more comparable to nisab on other items of wealth than the nisab of silver. Five camels or 40

koyunun değeri, yaklaşık 85 gram altının değerine çok yakındır; 595 gram gümüş ise bir devenin fiyatına eşit olmayabilir. Veliyyullah ed-Dehlevî, Hüccetullahi'l-Bâliğa adlı eserinde şöyle der: "Gümüş üzerindeki nisap beş ukiyye olarak takdir edilmiştir, çünkü bu miktar, makul fiyatlarla ve ortalama beslenme alışkanlıklarıyla, en küçük bir hanenin bir yıl boyunca geçinmesine yeterlidir."55 Bugün 595 gram gümüşün...

Paranın değeri sabit değildir; çeşitli değişkenlere bağlı olarak zaman zaman yükselir ve düşer. Paranın gerçek değeri satın alma gücüdür ve kâğıt paranın başarılı olabilmesinin tek nedeni de satın alma gücüne sahip olmasıdır. Gümüş paranın değerinin, diğer mal varlıklarındaki nisaba kıyasla gümüş nisabını son derece düşük seviyelere indirecek ölçüde azaldığını not ettik. Bu nedenle kâğıt para için altın nisabının karşılığını kullanmayı tercih ediyorum. Altının değeri keskin biçimde düşerse ne olur? Nisab için kullanılabilecek, standart ve istikrarlı bir ölçü bulabilir miyiz? Bazıları, değeri paraya göre daha istikrarlı olabilen hayvanlar, ekinler veya meyveler gibi diğer mallara uygulanan nisablara bakabilir.

The value of money is not fixed; it goes up and down from time to time in accordance with many variables. The real value of money is its purchasing power,56 and the only reason paper currency could succeed was because it has purchasing power. We noted that silver money decreased in value to the extent that made silver nisab extremely low, compared to nisab on other items of wealth. That is the reason I prefer to use the equivalent of the nisab on gold for paper money. What would happen if the value of gold declined drastically? Can we discover a standard and stable measurement that can be used as a nisab for money? Some may look to nisabs applicable on other items, such as animals, crops, or fruits, whose value may be more stable than that of money.

Ürünler için nisab (beş vesk) konusundaki ilk gözlem, bunun değerinin hayvanlar için belirlenen nisaba kıyasla çok düşük olduğudur. Bu durum şu noktalarla açıklanabilir: Birincisi, Allah'ın lütfu tarımda daha açık seçik görülür; burada insanın rolü, diğer servet türlerini üretmekteki rolüne göre nispeten daha azdır. Allah şöyle buyurur: "Bu, onların meyvelerinden yiyip faydalanmaları içindir. Bunu onların elleri yapmadı. Hâlâ şükretmeyecekler mi?"57 İkincisi, insanlık, hayvanları besin olarak kullanmadan yaşayabildiği gibi, topraktan çıkan ürün ve meyvelerden yoksun yaşayamaz. Ürünler için nisap, muhtaçlara fayda sağlamak amacıyla daha fazla zekât geliri elde edilsin diye düşük tutulmuştur. Üçüncüsü, ürünler ve meyveler toprağa, kâr sermayeye olduğu gibidir. Sığır, deve ve koyunda zekât hem sermaye hem kâr üzerinden zorunlu kılınırken, ürün ve meyvelerde zekât yalnızca kârdan alınır.

The immediate observation on nisab of crops (five wasq) is that its current value is very low in relation to nisab on livestock. This may be explained by the following points: First, the bounty of God is more apparent in agriculture, where the human role is relatively less than in generating other forms of wealth. God says, "that they may enjoy the fruits of this artistry. It was not their hands that made this; will they not then give thanks?"57 Second, humanity cannot survive without what comes out of the soil as crops and fruits the way they can do without animals for food. Nisab on crops is made low in order to provide larger proceeds of zakah to benefit the needy. Third, crops and fruits are to land as profit is to capital. While zakah on cows, camels, and sheep is obligated on the capital and profit together, zakah on crops and fruits is only taken from the profit.

Bu farkı telafi etmek için nisab düşük tutulur ve zekât oranı yüksek belirlenir.

To compensate for that difference, nisab is made low and the zakah rate is made high.

Eğer ekinler üzerindeki nisap yeterli bir yaklaşım değilse, hayvanlar üzerindeki nisap başka bir alternatif olabilir. Öncelikle, sığırlar üzerindeki nisap göz ardı edilmelidir; çünkü kesin bir nasla zorunlu kılınmamıştır. Develer ve koyunlar üzerindeki nisap ise tartışmasız nasslarla zorunlu kılınmıştır ve icma ile teyit edilmiştir. Beş deve veya 40 koyunun değerini paranın nisabı olarak alabilir miyiz?

If nisab on crops is not adequate approximation, then the nisab on livestock may be another alternative. To start with, the nisab on cows must be disregarded because it is not obligated by a clear-cut text. Nisab on camels and sheep are obligated in noncontroversial texts and are confirmed by ijma'. Can we take the value of five camels or 40 sheep as the nisab on money?

Bu soruyu yanıtlayabilmek için öncelikle deve ve koyunun nisabının Peygamber (s.a.v.) zamanında gümüş paranın nisabına eşit olup olmadığını ele almamız gerekir. Önde gelen bir alim olan es-Serahsi, el-Mebsut adlı eserinde bu sorunun cevabının olumlu olduğunu savunur.

To answer this question we must first consider whether the nisab of camels and sheep equalled the nisab of silver money at the time of the Prophet (p). A leading scholar, al Sarakhsi, in al Mabsut, argues that the answer to this question is affirmative.

Bir yaşındaki bir dişi deve, yaklaşık 40 dirhem değerindeydi; bir koyun ise beş dirhem. Böylece beş deve, 200 dirhem gümüşe eşit olmalıydı.58 Ancak daha önce belirttiğimiz gibi, el-Fethte İbnü'l-Hümam ve el-Bahrde İbn Nüceym, el-Mebsût yazarının görüşünü eleştirel bir incelemeye tabi tutmaktadırlar. Bu görüşü, sahih koleksiyonda El-Buhârî'nin rivayet ettiği bir hadisle karşılaştırırlar. Bu hadis, bir yaşındaki deve yaşının değer farkının Resûlullah ﷺ tarafından 2 koyun veya 20 [dirhem] olarak belirlendiğine işaret etmektedir.

A one-year-old she-camel used to be valued at about 40 dirhams, and one sheep at five dirhams. Thus, five camels should equal 200 dirhams of silver.58 But we mentioned earlier that Ibn al Humam in al Fath and Ibn Nujaim in al Bahr both critically investigate the argument of the author of al Mabsut. They contrast it with a saying reported in the correct collection of al Bukhari, which indicates that the difference in value of one year of age in camel is estimated by the Messenger (p) at 2 sheep or 20

dirhem. Bu, Serahsî'nin hesabıyla çelişen açık bir metindir.59 Bu sahih söze göre, Peygamber (s.a.v.) zamanında 40 koyun 400 dirheme eşitti; yani gümüş paranın nisabının iki katıydı.

dirhams. This is an explicit text that contradicts the calculation of Sarakhsi.59 According to this authentic saying, 40 sheep equalled at the time of the Prophet (p) 400 dirhams, that is, twice as much as the nisab of silver money.

Kâğıt para, devlet veya devlet tarafından yetkilendirilmiş bir kurum tarafından basılan ve insanlar arasında işlemlerde kullanılmak üzere dolaşıma sokulan itibarî bir paradır. Bu tür para dünya genelinde yaygın olarak kullanılmakta olup, pek çok ulusal ve uluslararası işlem bu para aracılığıyla gerçekleşmektedir. Kâğıt para; bir değişim aracı, bir değer saklama aracı, gelecekteki değerlerin bir ölçüsü ve mali işlemleri değerlendirme aracı olarak kullanılmaktadır.60

Paper money is fiat money, printed by the government or a government-authorized body and circulated among people for use in their transactions. This kind of money is commonly used all over the world, via which many national and international transactions take place. Paper money is used as a means of exchange, a store of value, a measure of future values, and a means of evaluating financial transactions.60

Kağıt para zaman içinde zorunlu değiştirilebilirlikten değiştirilemezliğe doğru evrilmiştir.

Paper money evolved through time from obligatory convertibility to nonconvertibility.

Başlangıçta kâğıt para, bankalar tarafından çıkarılan ve belirli miktarda altın ya da gümüşe karşılık olacağını garanti eden senetler biçiminde ortaya çıktı. Bankalar bu senetleri talep üzerine altın ya da gümüşe çevirmekle yükümlüydü. Zamanla bankacılık düzeni hükümetleri etkileyebildi ve çıkarılan senetlere karşılık yalnızca kısmi altın ve gümüş rezervi tutma izni elde etti. Hükümetler de kâr getirici göründüğü için kâğıt para üretimine kendileri girdi. İlk aşamada hükümetler, kısmi değerli metal rezervleriyle kâğıt para çıkarmaya başladı; ardından merkez bankalarına belirli miktarda kâğıt para basma yetkisi veren hükümet izinleri sistemine geçildi. Böylece, ulusal paraların her ülkenin sınırları içinde zorunlu hale geldiği ve altın ya da gümüşe çevrilemez olduğu, çevrilemezlik dönemine girdik.61

In its early stage, paper money took the form of I.O.U's issued by banks, that guaranteed their substitution for fixed amount of gold or silver. Banks were obliged to convert these I.O.U.'s into gold or silver on demand. As time went on, the banking machinery was able to influence the government and gain permission to hold only partial reserves of gold and silver against issued I.O.U.'s. Governments themselves went into the business of producing paper money because it seemed lucrative. At first governments issued paper money on partial precious metal reserves to the system of government authorizations given to central banks to issue a certain quantity of paper money. Thus we entered the phase of non-convertibility, where national currencies become compulsory and non-convertible to gold or silver within the borders of each country.61

Elbette, İslam'ın ilk nesillerinde kâğıt paranın zekâta tabi olup olmadığına dair bir görüş bulmayı beklemeyiz; çünkü kâğıt para son birkaç yüzyılın bir icadıdır. Çağdaş alimler bu parayı farklı açılardan değerlendirmekte ve zekâta tabi olup olmadığı konusunda farklı görüşler ileri sürmektedir. Mısır'da bir Maliki olan Şeyh 'Alaiş, kâğıt paranın dinar ve dirhem gibi olmadığını, dolayısıyla zekâta tabi olmadığını söyler.62 Bazı Şafiîler ise kâğıt paranın zekâta tabi olması için bir şart ekler: kâğıt paranın fiilen altın ve gümüşe çevrilmesi.63 Al-Fiqh 'ala al-Madhahib al-Arba'ah adlı kitabı kaleme alan alimler grubu şunları yazar:64

Obviously, we do not expect to find any opinion about the zakatability of paper money in the early generations of Islam because paper money is an invention of the last few centuries. Contemporary scholars look at this money from different angles and express different opinion about its zakatability. Shaikh 'Alaish, a Malakite in Egypt, says paper money is unlike dinars and dirhams and consequently not zakatable.62 Some Shafi'ites add a condition for the zakatability of paper money, the actual conversion of paper money into gold and silver.63 The group of scholars who authored the book al Fiqh 'ala al Madhahib al Arba'ah write:64

1. Şafiîler, kâğıt parayı, düzenleyen bankaların borçlarını temsil eden senetler olarak görürler. Banka ödeme yapmaya tamamen muktedir olduğundan, borçlar hakkındaki zekât kuralları uygulanır.

1. Shafi'ites consider paper money to be drafts representing debts of the issuing banks. Since the bank is fully capable of payment, the rules of zakah on debts apply.

Bu taslak zekâta tabidir.

This draft is zakatable.

2. Hanefiler, kâğıt paranın bankanın üzerindeki alacaklar olup bireyler arasında dolaşan kâğıtlar olduğunu kabul ederler. Bunlar zekâta tabidir.

2. Hanafites consider paper money to be claims on the bank that circulate among individuals. They are zakatable.

3. Malikiler, bu banknotlarda, talep üzerine bu metallere dönüştürülebilen, altını ve gümüşü temsil eden bir değişim aracı görürler. Bunlar zekâta tabidir. 4. Hanbeliler, kağıt parayı altın veya gümüşe dönüştürülene kadar zekâta tabi görmezler; dönüştürüldükten sonra ise altın ve gümüşün zekâta tabi olma şartları uygulanır.

3. Malikites find in these bank notes a means of exchange, representing gold and silver, convertible into these metals on demand. They are zakatable 4. Hanbalites consider paper currency not zakatable until it is converted into gold or silver, and then the conditions of zakatability of gold and silver apply.

Malın zekâta tabi olması için dört şart gereklidir:

Four conditions are required for the zakatability of money:

1. Nisab: İlk şart, paranın miktarının en az nisaba eşit olmasıdır.

1. Nisab The first condition is that the amount of money should be at least equal to nisab.

Nisaptan az olan herhangi bir mal zekâttan muaftır, çünkü sahibi zengin sayılmaz. Altın için nisap, 20 dinara eşdeğer olan 85 gram saf altındır.

Anything that is below nisab is exempted from zakah, since the owner is not considered rich. nisab on gold is the equivalent of 85 grams of pure gold, which equals 20 dinar.

Gümüşte nisab 595 gramdır; bu, hadiste geçen 200 dirheme eşittir. Kâğıt para üzerindeki nisab ise önceki alt başlıkta ele alınmıştır.

On silver, nisab is 595 grams, which is equal to the 200 dirhams mentioned in the saying, and nisab on paper currency was discussed in the previous subsection.

Mülkiyetin tek bir kişiye ait olması şart mıdır?

Is it necessary that the owner be one person?

Örnek olarak, sahipleri birden fazla kişi olan bir ortaklık ya da şirketi düşünelim; şirketin nakit varlığı nisabın üzerindedir, ancak her ortağın nakit paydaki payı nisabın altındadır. Ebu Hanife ve Malik'e göre ortaklar, ancak her birinin payı tek başına nisap miktarında veya daha fazla olduğunda zekâta tabidir. Şafiî ise bu ortak mülkiyeti tek bir birim sayar ve toplam nisap miktarına ulaştığında zekâta tabi tutar. Bu görüş ayrılığının sebebi, Peygamber ﷺ'in şu sözünün genel ifadesidir: "Beş ukıyyeden az olan mala zekât yoktur." Bu hadis, bu beş ukıyyenin (200 dirhem) tek bir sahibine mi yoksa birden fazla sahibine mi ait olduğunu belirsiz bırakmaktadır. Ayrıca şunu da ekleyebilirim: Nisabın zekâtın şartı kılınmasının asıl sebebi, az miktardaki mal sahiplerini muaf tutmaktır. Bu da nisabın tek bir sahibe uygulanması gerektiğine işaret edebilir; aksi takdirde nisabın faydası kaybolur.

Take the example of a partnership or a corporation, in which the owners are several individuals and the company has cash assets of more than nisab, but the share of each partner of the cash money is lass than nisab. According to Abu Hanifah and Malik, partners are zakatable only if the share of each one alone is nisab or more. Al Shafi'i treats this common property as one unit and considers it zakatable if the total is at least nisab. The reason for this difference in opinion is the general terminology of the saying of the Prophet (p), "On that which is lass than five uqiyyah there is no sadaqah due." This text leaves undetermined whether these five uqiyyah (200 dirham) belong to one owner or more, but I may add that the very reason for which nisab is a condition of zakah is to exempt owners of small quantities. This may indicate that nisab should perhaps be applied to one owner, since otherwise it loses its virtue.

Altın ve gümüşten yapılmış kaplar, süs eşyaları, dekoratif objeler, heykeller ile erkek ve kadın takılarındaki zekât hükmünü anlamamız gerekir; böylece altın ve gümüş üzerindeki zekât konusunun incelemesini tamamlamış oluruz.

In order to complete our study of zakah on gold and silver, we must understand zakah on utensils, ornaments, decorative objective, statuery, and men and women's jewelry made of gold and silver.

Müslüman âlimler arasında, altın ve gümüşün yasaklanmış bir şekilde kullanıldığında zekâta tabi olduğu konusunda bir ihtilaf yoktur. Sahih ve doğru rivayetler, altın ve gümüşün mutfak ve yemek kaplarında kullanılmasını yasaklamaktadır; çünkü bu, gösterişli ve lüks bir yaşam tarzının göstergesidir ve bir tür biriktirme (istifçilik) sayılır.80

It is not disputed among Muslim scholars that whenever gold and silver are used in a forbidden manner they are subject to zakah. Authentic and correct sayings are reported which forbid the use of gold and silver as kitchen and dining utensils because that is a feature of a lavish and ostentatious way of living and constitutes a form of hoarding.80

Ibn Kudame, el-Mugnî'nin yazarı, şöyle açıklar: "Kullanımı yasak olan her şeyin süslenmesi de yasaktır." Bu kural, bu tür kapların ve süs eşyalarının erkeklere ait olup olmamasına bakılmaksızın geçerlidir. Kadınların takıları ise kocaları için takmaları gerekçesiyle caizdir. Bu ihtiyaç kapların ve diğer süs eşyalarına genişletilemez. Ayrıca, yapılmış olduğu metal veya taş ne olursa olsun heykeller yasaktır. Altın veya gümüşten yapılmışlarsa, yasaklanmalarının gerekçesi iki katına çıkar. İbn Kudame şunu ekler: "Bu anlaşıldıktan sonra, süs eşyaları ve kaplar, tek başlarına ya da sahip olunan diğer altın ve gümüşlere eklendiklerinde nisaba ulaşırlarsa, şüphesiz zekâta tabidirler."82 El-Mugnî'nin yazarı, bazı Hanbelîlere ait bir görüşü aktarır: Bu tür eşyalarda yalnızca ağırlıklarının değil, içerdikleri yüksek sanatsal değerden dolayı piyasa değerlerinin de dikkate alınması gerektiği görüşüdür.83

The author of al Mughni explains, "Whatever is prohibited for use is also prohibited for decoration," no matter whether such utensils and decorative objects are owned by men or women. Women's jewelry is allowed on the grounds that women wear it for their husbands. This need cannot be extended to utensils and other ornaments. Additionally, statues are prohibited regardless of the metal or stone they are made from. If they are made of gold or silver, the grounds for their prohibition is doubled. Ibn Qudamah adds, "Once this is realized, ornaments and utensils are indisputably zakatable, if they reach nisab either alone or when added to other owned gold and silver."82 The author of al Mughni attributes an opinion to some Hanbalites that the market value of such items should be considered and not only their weight, because of the high artistic value incorporated in them.83

Erkeklerin altın, gümüş veya başka herhangi bir maddeden yapılmış takı takması haramdır; yalnızca caiz olan, sade bir gümüş yüzük bunun istisnasıdır.84 Erkeklerin takıları bu yüzden, nisaba ulaştığı takdirde zekâta tabidir; çünkü erkeklerin takı kullanımı, kadınlarınki gibi doğal bir ihtiyacın karşılanması sayılmaz.85 Erkeklerin takılarına zekât farz kılınmasının sebebi, bunun bir hatanın, yani takı sahipliğinin hatasının hatırlatılması ve değerinin üretken kullanıma geri döndürülmesi gerektiğinin bir uyarısı olmasıdır. Erkeklerin altın kullanımına gelince, bu tamamen yasaktır; ancak diş kaplaması, diş dolgusu ya da kırılmış bir burnun veya kesilmiş bir kulağın yerine konulması gibi zorunlu ihtiyaçlar bunun dışındadır.

Men are forbidden to wear jewelry made of gold, silver, or any other substance, except for a plain silver ring which is permissible.84 Men's jewelry is thus subject to zakah if it reaches nisab, because the use of jewelry by men is not considered a satisfaction of a natural need like that of women.85 Zakah is obligated on men's jewelry as a reminder of the error of owning and of the need to put its value back into productive use. As for the use of gold by men, it is prohibited completely, except for such necessities as its use as caps for teeth, tooth filling, or as a substitute for a broken nose or a cut ear.

Ebu Davud, 'Abdurrahman bin Tarafe'den rivayet eder ki: "Dedesi 'Arfecە bin Sa'd'ın burnu Kilab günü kesildi. Gümüşten yapay bir burun yaptırdı, ancak bu çürüdü ve koku yaymaya başladı. Peygamber ﷺ ona altından bir burun yaptırmasını emretti." Ahmed der ki: "Dişlerin dökülmesinden korkulduğunda, zaruret halinde dişleri altın bir ipliğle bağlamak caizdir. Erkeklerin altını bunun dışında herhangi bir şekilde kullanması haramdır ve zekâta tabidir. Bununla birlikte, erkeklerin takılarında yalnızca ağırlığın değil, işçiliğin kattığı değerin de dikkate alınmasının tercih edilmesi gerektini kabul etmeliyiz. Bu takının değeri 85 gram altına ulaştığında zekâta tabi olur."

Abu Daud reports from 'Abd al Rahman bin Tarafah that "the nose of his grandfather, 'Arfajah bin Sa'd, was severed the day of al Kilab. He got an artificial nose made of silver, but it got rotten and smelly. The Prophet ordered him to get a gold nose." Ahmad says, "It is all right in cases of necessity to tie the teeth with gold thread, if it is feared the teeth may fall out." Any other use of gold by men is forbidden and is subject to zakah. We should recognize, however, that it is preferred to consider value and not only weight in the case of men's jewelry, because of the value added by the artistic labor. Once the value of this jewelry reaches the equivalent of 85 grams of gold, it becomes zakatable.

Kadın takılarının altın ve gümüş dışındaki malzemelerden yapılanları, örneğin inciler, elmaslar ve diğer değerli taşlar ve metaller, zekâta tabi değildir. Çünkü bunlar, Allah'ın belirlediği gibi kadınların kişisel ve meşru kullanımı için tahsis edilmiştir: "Ondan süs olarak takacağınız şeyler çıkarırsınız." Ayrıca bunlar büyüyen mallar olarak kabul edilmez. Ehl-i Beyt'in bazı önde gelen Şii alimleri bu görüşe katılmaz ve nisap değerine ulaşan her kadın takısının, bu takıların değerli mallar olduğu gerekçesiyle zekâta tabi olduğunu düşünürler. Allah şöyle buyurur: "Onların mallarından bir sadaka al." Bu alimler, ayetteki "onların malları" ifadesinin çoğul olduğunu, Müslümanlara nispet edildiğini ve ayetin genel anlamının, her birinin malından alınması gerektiği anlamına geldiğini belirtirler.

Women's jewelry made of other than gold and silver, such as pearls, diamonds, and other precious stones and metals are not zakatable, because they are designated for personal and lawful use by women, as determined by God, "And that ye may extract therefrom ornaments to wear,"86 and are not considered growing assets. Some leading Shi'ite scholars of Ahl al Bait disagree and consider any women's jewelry that reaches nisab in value is subject to zakah on the grounds that are jewels valuable items of wealth, and God says, "Out of their wealth take a sadaqah." They indicate that the words "their wealth" in this verse are in the plural, attributed to Muslims, and the general implication of the verse means take from the wealth of each one of them.

Kadınların mücevherleri, değerli taşlar ve madenler, bu genel anlam kapsamına giren servet kalemleridir.87 Çoğu âlim, ayetin genelliğini kabul etsek bile sünnetin ayetin anlamını yalnızca büyüyen veya büyüme potansiyeli taşıyan servetle sınırladığını kabul etmek gerektiğini savunur. Dolayısıyla zekâtın farz olmasının gerekçesi, malın değerli olması değil, fiilî veya potansiyel büyümedir.88 Bu mücevherler genellikle büyüme veya yatırım amacıyla değil, kişisel süs için edinilir; yeter ki servet biriktirme amacıyla saklanmasın.

Women's jewels, precious stones, and metals are items of wealth included in this general meaning.87 The majority of scholars argue that even if we accept the generality of the verse, we must recognize that Sunnah restricts the meaning of the verse to only growing wealth or wealth with growth potential. Thus, actual or potential growth is the reason for zakatability and not the precious nature of the item.88 These jewels are usually obtained for personal ornamentation and not for growth or investment, as long as they are not kept for the purpose of hoarding wealth.

Peygamber (s.a.v.)'in sadaka konusunda gönderdiği mektupta kadınların altın ve gümüş takılarına dair bir atıf yoktur; ayrıca takılara zekât farz kılan veya bu takıları zekâttan muaf tutan sahih ve açık bir metin de bulunmamaktadır. Elimizde yalnızca sahihliği ve delâlet ettiği hüküm konusunda tartışmalı birkaç hadis vardır.89 Görüş ayrılığının sebebi, bazı âlimlerin takının yapıldığı metali dikkate almasıdır. Altın ve gümüş, para olarak zekâta tabidir; bu âlimler de altın ve gümüş takıların zekâta tabi olduğunu düşünürler. Diğer âlimler ise takıyı yapmak için gereken emeği ve sanayi sürecini, metalin para niteliğinden çıkıp kadınların doğal bir ihtiyacını karşılayan, kişisel kullanıma hazır bir mala dönüşmesini göz önünde bulundurur. Bu durumda takı, icma ile zekâttan muaf tutulan elbise, mobilya ve diğer kişisel eşyalara benzer.

In the letter on sadaqat sent by the Prophet (p) there is no reference to women's gold and silver jewelry, nor do we have any authentic, explicit texts which obligate zakah or exempt it on this jewelry. All we have is a few sayings whose authenticity and indications are controversial.89 The reason for the differences in opinion is that some scholars take into consideration the metal of which jewelry is made. Gold and silver are both zakatable as money, so these scholars consider gold and silver jewelry also zakatable. Other scholars consider the labor involved and the industrial process required to make jewelry and transform the metal from its monetary nature into a commodity ready for personal use that satisfies a natural need of women. Thus jewelry is similar to cloths furniture, and other personal objects that are unanimously exempt from zakah.

Bu âlimlere göre kadınların takıları zekâta tabi değildir. Bu hükümler yalnızca helal takılar için geçerlidir. Haram takılar ise oybirliğiyle zekâta tabidir. Buna göre iki âlim grubu vardır: takıları tıpkı para gibi zekâta tabi tutanlar ve onları zekâta tabi olmayan ya da belirli sınırlar içinde zekâta tabi sayanlar.

According to these scholars, women's jewelry is not zakatable. These rulings apply only to lawful jewelry. Forbidden jewelry is unanimously zakatable. Accordingly, there are two groups of scholars, those who consider jewelry zakatable exactly like money, and those who consider them non-zakatable or zakatable within certain restrictions.

Beyhaki ve başkaları, Alkame'den rivayet ederler: İbn Mes'ud'un eşi, ona kendi mücevherleri hakkında sordu. O da şöyle cevap verdi: "Eğer 200 dirheme ulaşırlarsa, zekâta tabidirler." Kadın, "Bunların zekâtını, velisi olduğum yetim yeğenime harcayabilir miyim?" diye sordu. "Evet" dedi. Beyhaki şunu yorumlar: "Bu rivayet de Peygamber ﷺ'e kadar ulaştırılarak nakledilmiştir, ancak sağlam bir desteği yoktur." Yine Beyhaki, Şuayb bin Yesar'dan rivayet eder: Ömer, Ebu Musa'ya yazarak, "Bölgendeki Müslüman kadınlara, süs eşyalarının zekâtını vermelerini emret" demiştir. Ancak bu rivayet Ömer'den sahih olarak nakledilmemiştir. İbn Ebi Şeybe, Hasan'ın şöyle dediğini nakleder: "Dört halifeden hiçbirinin süs eşyalarının zekâta tabi olduğunu söylediğini bilmiyorum."92

Al Baihaqi and others report from 'Alqamah the wife of Ibn Mas'ud asked him about her jewels. He replied, "If they reach 200 dirhams, they are zakatable." She said, "May I spend their zakah on my [orphaned] nephew whose guardian I am?" "Yes," he answered. Al Baihaqi comments, "This is also narrated and linked up to the Prophet (p), but it is unsupported."90 He also reports from Shu'aib bin Yasar that 'Umar wrote Abu Musa to90 "Instruct Muslim women in your area to pay zakah on their ornaments." But this is not authentically reported from 'Umar.91 Ibn Abi Shaibah quotes al Hasan as saying, "I know that none of the [four] Successors said that ornaments are zakatable."92

Beyhakî, Âişe'den şöyle rivayet eder: "Takısının zekâtı verildiği sürece takı takmakta bir sakınca yoktur."93

Al Baihaqi reports from 'A'ishah, "It is all right to wear jewelry if its zakah is paid,"93

Ancak bunun aksini belirten, 'Aişe'den gelen sahih bir rivayet elimizdedir; bu, ileride görüleceği gibidir. Rivayet edildiğine göre Abdullah bin Amr, hazinedarı Salim'e her yıl kızlarının süs eşyaları üzerinden zekât ödemesi yönünde talimat yazarmış.94 Ebu Ubeyd, ondan şöyle nakleder: Üç kızına, değeri altı bin dinar olan süs eşyaları vermiş.

But we have on hand a correct report from 'A'ishah contradicting this, as will be seen later. It is reported that 'Abd Allah bin 'Amr used to write his treasurer Salim instructions to pay zakah on the ornaments of his daughters every year.94 Abu 'Ubaid reports from him that he gave his three daughters ornaments worth six thousand dinars.

Her yıl kölesi Calid'i zekâtlarını ödemeleri için gönderirdi.95

He used to send his slave Jalid every year to pay their zakah.95

Yukarıdaki rivayetlerin tamamının senetleri tartışmalıdır. Ebû Ubeyd şöyle yorumlamaktadır: "Sahâbeden hiç kimseden, Ibn Mes'ud dışında, süs eşyalarının zekâtına dair sahih bir rivayet bulunmamaktadır."96 İbn Hazm ise şöyle demektedir: "İbn Mes'ud'un rivayeti sahihlik bakımından en üst derecededir."97 Süs eşyalarının zekâta tabi olduğunu savunanlar arasında Saîd b. Müseyyeb, Saîd b. Cubeyr, Atâ, Mücâhid, Abdullah b. Şeddâd, Câbir b. Zeyd, İbn Şubrume, Meymûn b. Mihrân, ez-Zührî, es-Sevrî, Ebû Hanîfe ve onun öğrencileri, el-Evzâî ve el-Hasan b. Hayy yer almaktadır.98

1. Bu ayetin genel anlamı şudur: "Altın ve gümüşü biriktirip bunları Allah yolunda harcamayanlar vardır. Onlara çok acı bir azabı müjdele." Bu ayette geçen altın ve gümüş, para ve külçe altın ve gümüşü kapsadığı gibi kadın süs eşyalarında kullanılan altın ve gümüşü de kapsar. Dolayısıyla zekât ödenmediği takdirde, malın sahibi Kıyamet Günü bu altın ve gümüşün ısısıyla damgalanacaktır.

1. The general implication of the verse, "and there are those who hoard gold and silver and spend it not in the way of God. Announce unto them a most grevious penalty." Gold and silver mentioned in this verse include that which is used in women's ornaments as much as it includes money and bullion. Consequently, unless zakah is paid, the owner will be branded with its heat on the Day of Resurrection.

2. Peygamber'in (s.a.v.) "Gümüşte kırkta bir zekât vardır; beş ukiyyeden az olan miktara sadaka yoktur." sözünün genel anlamı, gümüşün beş ukiyyeye ulaştığında zekâta tabi olduğunu ifade etmektedir. Altın hakkındaki genel zekât nasları da aynı şekildedir; örneğin, "Zekâtını ödemeyen hiçbir altın sahibi yoktur..." gibi.

2. The general meaning of the sayings of the Prophet (p), "On silver, one-fourth of one-tenth is obligated; no sadaqah is required on what is less than five uqiyyah." This implies that silver is zakatable once it reaches five uqiyyah, as do the general texts of zakah on gold, such as "There is no owner of gold that does not pay its zakah . . . etc.

3. Süs eşyaları üzerindeki zekât hakkında, bazı önde gelen âlimlerin doğru kabul ettiği birkaç görüş vardır. Bu görüşler arasında şunlar bulunmaktadır:

3. There are a few sayings about zakah on ornaments in particular that are considered correct by some leading scholars. Among these sayings are the following:

(a) Ebu Davud, Amr bin Şuayb'dan, onun babasından, onun da dedesinden rivayet eder ki: Bir kadın kızıyla birlikte Peygamber'e (s.a.v.) geldi. Kızının bileğinde kalın iki altın bilezik vardı. Peygamber ﷺ ona sordu: "Bunun zekâtını veriyor musun?" Kadın, "Hayır" dedi. "Kıyamet günü Allah'ın sana ateşten iki bilezik takmasını ister misin?" diye uyardı. Ravi şöyle anlatır: "Kadın bilezikleri çıkarıp Peygamber ﷺ'in önüne attı ve dedi ki: 'Onlar Allah'ın ve Resulünün.'"100

(a) Abu Daud reports from 'Amr bin Shu'aib from his father from his grandfather, that a women99 with her daughter came to the Prophet (p). On the wrist of her daughter were two thick bracelets of gold. the Prophet asked, "Do you give zakah on this? She replied "No." "Does it please you for God to embrace you with two bracelets of fire on the Day of Resurrection?" he warned. The narrator says, "She took them off and tossed them to the Prophet (p), saying, They belong to God and His Messenger."100

İbn Hazm, el-Muhallâ'da şöyle yazar: "Cabir bin Abdullah ve İbn Ömer dediler ki: 'Süs eşyasında zekât yoktur.' Bu, Esma bint Ebu Bekir'in de görüşüdür; Âişe'den de bu görüşe benzer bir rivayet sahih olarak nakledilmiştir. Bu, eş-Şa'bî, Amre bint Abdurrahman, Ebu Ca'fer ve Muhammed Ali'nin de görüşüdür. Tavus, el-Hasan ve Sa'îd bin el-Müseyyeb'den de böyle nakledilmiştir. Sufyan es-Sevrî'den kadın takılarının zekâta tabi olduğunu ve olmadığını bildiren iki farklı rivayet vardır.104 Kasım bin Muhammed (Âişe'nin yeğeni), Mâlik bin Enes, Ahmed bin Hanbel ve İshak bin Rahveyh, kadın takılarının zekâta tabi olmadığını söylemişlerdir. El-Hattabî'ye göre bu, eş-Şâfiî'nin en meşhur görüşüdür ve Ebu Ubeyd'in de görüşüdür."

Ibn Hazm in al Muhalla writes, "Jabir bin 'Abd Allah and Ibn 'Umar said, "There is no zakah on ornaments " This is also the view of Asma' bint Abu Bakr, and similar view is correctly reported from 'A'ishah. This is also the opinion of al Sha'bi, 'Amrah bint 'Abd al Rahman, Abu Ja'far, and Muhammad 'Ali. It is reported from Taus, al Hasan, and Sa'id bin al Musayyib, There are two differing reports from Sufian al Thawri, one that women's jewelry is zakatable and one that it is not.104 Al Qasim bin Muhammad ('A'ishah's nephew), Malik bin Anas, Ahmad bin Hanbal, and Ishaq bin Rahwayh say that women's jewelry is not zakatable. This is the most famous opinion of al Shafi'i, according to al Khattabi,105 and it is the opinion of Abu 'Ubaid as well.

Esasen, Şeriat'ten bir nas olmadıkça insanların zekât ödemekle yükümlü olmadığı bir ilkedir. Kadın takılarındaki zekâta dair ne sahih bir nas vardır ne de sahih bir nasa dayanan doğru bir kıyas mevcuttur. Ayrıca zekât, fiilen veya potansiyel olarak artan mal üzerine farz kılınmıştır; takı ise ne fiilen ne de potansiyel olarak artan bir maldır. Takı giyilmek için, yatırım için ise değildir. Şahsi kullanım için tutulan hayvanlara kıyas ise açıktır. Bu hayvanlar büyümek için kullanılmadıklarından zekâta tabi değildirler.

In principle, people are not obligated to pay zakah without a text from Shari'ah, and there is neither an authentic text about zakah on women's jewelry nor a correct analogy to a ruling based on an authentic text. Moreover, zakah is obligated on actually or potentially growing wealth, and jewelry is neither. Jewelry is for wearing and do for investment. The analogy to animals for personal use is obvious. Those animals are not zakatable because they are not used for growth.

Sahabelerden bazı sahih rivayetler de vardır ki süs eşyalarına zekât farz değildir: Malik, el-Muvatta'da Kasım bin Muhammed'den şöyle rivayet eder: Peygamberin (p) eşi Âişe, yetim yeğenlerinin velisiydi. Bunlar süs eşyası takarlardı ve Âişe onların süs eşyalarından zekât vermezdi.107 Malik ayrıca Nâfi'den rivayet eder: Abdullah bin Ömer'in kızları ve cariyeleri altın süs eşyası takarlardı ve Abdullah onların süs eşyalarından zekât vermezdi.107 İbn Ebi Şeybe, Kasım'dan şöyle rivayet eder: "Mallarımız Âişe'nin yanında tutulurdu. O, bunlardan zekât verirdi, ancak süs eşyalarından vermezdi." Amre'den de şöyle rivayet eder: "Âişe'nin velayeti altında yetimdik. Süs eşyalarımız vardı ve o bunlardan zekât vermezdi." İbn Ebi Şeybe, Ebu Ubeyd ve başkaları, Âişe ve İbn Ömer'in yanı sıra Cabir bin Abdullah ve Esma bintu Ebi Bekir'den de benzer şeyler rivayet ederler.108 İbn ez-Zübeyr, Cabir'den şöyle nakleder: "Süs eşyalarında zekât yoktur. Ben, 'Bu bin dinara kadar çıkabilir' dedim. O da, 'Takmak veya ödünç vermek içindir' diye cevap verdi." Başka bir rivayette şöyle der: "Gerçekten bu fazlasıyla çoktur." Esma'dan da süs eşyalarından zekât vermediği rivayet edilir. Şafiî şöyle ekler: "İbn Abbas ve Enes bin Malik'ten de rivayet edilmiştir, ancak onlardan sahih olup olmadığını bilmiyorum. Bu rivayetlerin anlamı, süs eşyalarında zekât olmadığıdır."109

There are also authentic reports from some Companions to the effect that zakah is not obligated on ornaments: Malik in al Muwatta' reports from al Qasim bin Muhammad106 that 'A'ishah, the wife of the Prophet (p) was the guardian of her orphaned nieces. They used to wear ornaments, and she did not give zakah on their ornaments.107 He also reports from Nafi that 'Abd Allah bin 'Umar's daughters and female slaves wore gold ornaments, and he did not pay zakah on their ornaments.l07 Ibn Abi Shaibah reports from al Qasim that "Our assets were kept with 'A'ishah. She used to pay zakah on them, except for the ornaments," and from 'Amrah that "We were orphans under the guardianship of 'A'ishah. We had ornaments and she did not pay zakah on them." Ibn Abi Shaibah and Abu 'Ubaid and others report similar things from Jabir bin 'Abd Allah and Asma bint Abu Bakr in addition to 'A'ishah and Ibn 'Umar.l08 Ibn al Zubair narrates from Jabir, "There is no zakah on ornaments. I said, 'It may be as much as a thousand dinars.' He answered, 'It is for wearing or lending.'" In another version he says, "Verily, that is too much." It is reported from Asma' that she did not use to pay zakah on ornaments, and al Shafi'i adds, "It is also reported from Ibn 'Abbas and Anas bin Malik, but I do not know whether it is authentic from them. The meaning of those reports is that there is no zakah on ornaments."109

Farklı fakihlerin görüşlerini sunduktan sonra şunu söyleyebilirim: en fazla ağırlık taşıyan görüş, belirli sınırlar içinde takıların zekâta tabi olmadığı yönündedir. Bu görüş, zekâtın genel şartlarıyla da uyumludur. Yani zekât, para ve ticaret malları gibi fiilen ya da potansiyel olarak artan mallara farz kılınmıştır. Kadın takıları ise artış için değil, şahsi kullanım ve meşru süsleniş için kullanılır. Bu takılar, kadınların şahsi ihtiyaçlarını ve İslam'ın dikkate aldığı doğal arzularını karşılar. Altın ve gümüş takılar kadınlar için mubahtır, erkekler içinse mubah değildir. Dolayısıyla kadın takıları, kadına helal olan pahalı elbiseler, mobilyalar ve diğer şahsi süs eşyalarına benzer. Kur'an nasslarıyla kadın için helal kılınan inci, değerli taşlar ve mücevherlerle de büyük benzerlik taşırlar. Bu inci, değerli taşlar ve kıymetli elbiseler, yüksek değerlerine rağmen, önde gelen alimlerin icmaıyla zekâttan muaftır.

After presenting the differing views of jurists, I may say that what seems to carry most weight is that zakah is not obligatory on jewelry, within certain limits. This opinion is consistent with the general conditions of zakatability. That is, zakah is compulsory on actually or potentially growing assets, such as money and business inventory. Women's jewelry is worn not for growth but for personal use and lawful ornamentation. It satisfies personal needs of women, natural desires which are taken into consideration in Islam. Gold and silver jewelry is lawful for women, while it is not for men. Hence jewelry for women is something like expensive clothes, furniture, and other sorts of personal ornaments that are lawful for her. It carries great similarities to jewelry made of pearls, diamonds, and other precious stones, which are made lawful for woman by the texts of Qur'an.116 These pearls, precious stones, and valuable clothes are exempt from zakah by the unanimous opinion of leading scholars, in spite of their high value.

Peygamber'in sünnetinden anlıyoruz ki zekât her türlü servet üzerine değil, yalnızca artan mallar üzerine farzdır. Sahipleri tarafından oturulan evler, kişisel ulaşım araçları ve aletler zekâttan muaf olduğu konusunda şüphe yoktur. Zekâtın takdirinin sebebinin, kişisel ihtiyaçların fazlası olan ve kâr elde etmek için tasarlanmış bir malın durumu olduğuna karar vermişlerdir; takıları zekâta tabi tutan Hanefi fakihler bile bu konuda aynı görüştedir.117

We realize from the Prophet's tradition that zakah is not required on all kinds of wealth, but only on growing items. Homes inhabited by their owners, means of personal transportation, and tools are indisputably exempt from zakah. Even the Hanfite jurists, who consider zakah obligatory on jewelry, have decided that the reason for zakatability is the position of an asset in excess of personal needs, that is designed for profit.117

1. "Allah yolunda harcamayıp biriktirenler... " ayetinin kullanılması ve bu biriktirmenin kadınların mücevherlerini de kapsadığı yorumu kabul edilemez. Bu ayet, kadınların kişisel kullanımı ve zevki için mücevher olarak belirlenmiş altın ve gümüşe işaret eder. Acil durumlar dışında hiç kimse bu mücevherlerin Allah yolunda dolaştırılıp harcanmasını gerektirmez. Note: the rules say to write "God" as the Turkish word for God, never "Allah". Following that rule, the translation is: 1. Tanrı yolunda harcamayıp biriktirenler... ayetinin kullanılması ve bu biriktirmenin kadınların mücevherlerini de kapsadığı yorumu kabul edilemez. Bu ayet, kadınların kişisel kullanımı ve zevki için mücevher olarak belirlenmiş altın ve gümüşe işaret eder. Acil durumlar dışında hiç kimse bu mücevherlerin Tanrı yolunda dolaştırılıp harcanmasını gerektirmez.

1. The use of the verse "who hoard gold and silver and spend it not in the way of God . . . ." along with the interpretation that hoarding includes women's jewelry is not acceptable.125 The verse refers to gold and silver that are designated as jewelry for the personal use and enjoyment of women. No one requires that jewelry be circulated and spent in the way of God, except in emergencies.

2. Ziynet eşyasına zekât farz kılanların dayandığı rivayetler, hem sıhhatleri bakımından hem de delalet ettikleri hususlar bakımından başkaları tarafından da tartışmalıdır.

2. The sayings used by those who obligate zakah on jewelry are also disputed by others from the point of view of their authenticity as well as from the point of view of their indications.

(a) "Gümüş için de onda birin dörtte biri vardır" sözü, sahih olduğu üzerinde ittifak edilen bir hadistir. Ancak bu sözde gümüş için kullanılan Arapça kelime "er-Rikka"dır ve kelimenin tam anlamı, sikke haline getirilmiş gümüştür. Bu kelime, işlenmiş mücevher için Arapçada kullanılmaz.

(a) The first saying, "and there is one-fourth of a tenth due on silver," is agreed upon as correct, but the Arabic word used for silver in this saying is "al riqqah" which literally means silver that has been minted in the form of coins. The word is not used in Arabic for manufactured jewelry.

(b) Bu konudaki diğer rivayetlerin bazıları sahih olarak kabul edilmemiştir; öyle ki Tirmizî, "Bu konuda hiçbir rivayet sahih değildir" diyebilmiştir.126 Mücevherlerden zekât vermeyi zorunlu gören İbn Hazm ise bu rivayetlere dayanmaz. Hatta bu rivayetlerin mücevherlerden zekât farz olduğunu savunmak için delil olarak kullanılmasına karşı çıkar. O şöyle der: "Mücevherlerden zekât gerektiğini düşünenler, bizim uğraşmamız gerekmeyen, zayıf ve karışık rivayetlere dayanmaktadırlar."

Takı miktarı alışılmış ölçüyü aşıp israf noktasına ulaşırsa, fazlası zekâta tabidir. Bunun gerekçesi, takının, giysi ve ev eşyaları gibi kadınlar tarafından kullanılması nedeniyle zekâttan muaf tutulmasıdır. Alışılmış ve ölçülü kullanımın üzerinde olan her şey ya haramdır ya da en azından hoş görülmez; her hâlükârda Şeriat tarafından onaylanmaz. Nevevî şöyle der: "Şafiî mezhebindeki âlimlerimiz, takının ancak aşırılığa varmayan ölçüde mübah kılındığını, aşırılık sınırına ulaştığında ise Irak fakihlerinin çoğunluğuna göre haram olduğunu savunmaktadır."156 Hanbelî mezhebinden İbn Hâmid ise, "takı bin miskal altındaysa caizdir" demektedir.

If the quantity of jewelry exceeds the customary amount and reaches extravagance, the extra is zakatable. This is on the grounds that zakah is waived from jewelry because it is used by women just like clothes and household goods. What is above the customary and moderate use is either prohibited or at least discouraged; it is in all cases not approved by Shari'ah. Al Nawawi says "our Shafi'ite colleagues argue that jewelry is made lawful only within the limits of non-apparent extravagance, but once it reaches the extravagant limit, then it becomes prohibited according to most jurists from Iraq."156 Ibn Hamid, a Hunbalite, says that "if jewelry is below one thousand mithqal it is lawful.

Bu noktaya ulaştığında, bu durumda haram olur ve dolayısıyla zekâta tabi olur; Ebu Ubeyd ve el-Esram'ın Amr bin Dinar'dan rivayet ettiğine göre:

Once it reaches that such, it becomes unlawful and consequently zakatable, in accordance with what is reported by Abu 'Ubaid and al Athram from ''Amr bin Dinar:

Cabir'e mücevherin zekâta tabi olup olmadığı soruldu ve o, olmadığını söyledi. Sonra kendisine, "Bin dinara ulaşsa bile mi?" diye soruldu. O da, "Bu gerçekten çok fazla," diye cevap verdi."157 Örf ve âdetin sınırlarını aşan mücevher, şüphesiz israftır ve artık kadınlar için olağan süs olarak gerekli değildir.158

Jabir was asked if jewelry was zakatable and he answered that it was not. Then he was told, 'Even if it amounts to one thousand dinars?' He answered, 'That is indeed too much.'"157 Jewelry exceeding customary limits is surely extravagance and no longer needed as normal ornamentation for women.158

Öte yandan el-Mugnî'nin yazarı, Şeriat'in süs eşyasının kullanımını sınırsız biçimde mubah kıldığını, dolayısıyla bu kullanımı kişisel görüşlerle sınırlamanın kabul edilemez olduğunu savunur.

Yukarıda belirtilen hükümler ve görüşler şu başlıklar altında özetlenebilir:

The preceding rulings and opinions can be summarized in the following points:

A. Altın ve gümüşten yapılmış, hazine olarak ve servet birikimi amacıyla saklanan takılar, külçe veya para olarak tutulmuş olsalar da zekata tabidir.

A. Jewelry made of gold and silver that is held as a treasure and an accumulation of wealth is zakatable, the same as if it were being held as bullion or coins.

B. Eğer mücevherler kişisel kullanım için, süs olarak edinilmişse, helal ve haram kullanım arasında ayrım yapılmalıdır. Ev dekorasyonu, kap-kacak veya erkeklerin kullanımı için belirlenmiş mücevher ve süslemeler haramdır. Bu mücevher ve süslemeler zekâta tabidir.

B. If the jewelry is obtained for personal use as ornament, then we should distinguish between lawful and unlawful use. Jewelry and ornaments designated for house decoration, utensils, or use by men are prohibite. This jewelry and ornamentation is zakatable.

C. Kadınların kullandığı olmasına rağmen aşırı derecede gösterişli olan takılar zekâta tabidir.

C. Jewelry that is extravagant even though it is used by women is zakatable.

İsrafın tanımı: Kadınların toplumları içinde âdet olan kullanımın üzerine çıkan fazlalığıdır.

Extravagance is the excess above customary use by women within their community.

D. Mücevherler, israf (aşırılık) olmaksızın kadınların süslenmesi için helal kullanım amacıyla tutulan veya erkeklerin helal kullanımı için, örneğin gümüş yüzükler gibi, tutulan mücevherler zekâta tabi değildir; çünkü bunlar kâr amacıyla tutulmamıştır ve aslında giysiler ve mobilyalar gibi, helal kullanım için tahsis edilmiş, kişisel olarak kullanılan eşyalardandır.

D. Jewelry held for lawful use as women's ornamentation without extravagance, or for lawful use by men, such a silver rings, is not zakatable, because it is not designated for profit and is in fact part of the materials used personally, like clothes and furniture, designated for lawful use.

E. Bu hükümlerde, takının yasal mülkiyetinin erkeklerin ya da kadınların elinde olması arasında hiçbir fark yoktur.

E. There is no difference in these rulings whether the legal ownership of the jewelry is in the hands of men or women.

F. Zekât farz olduktan sonra, oranı paranın oranıdır: her yıl yüzde iki buçuk.