Zekât, bireylerin ve bütün olarak toplumun hayatında belirli amaçlara ulaşmayı hedefleyen özel bir vergi olduğundan, zekâtın verilmemesi gereken belirli kategoriler bulunduğu açıktır. Bu kategoriler şunlardır:

Since zakah is a special tax that aims at achieving particular objectives in the lives of individuals as well as society as a whole, it is obvious that there are certain categories to whom zakah must not be given. These categories are:

1. Zenginler.

1. The rich.

2. Kazanmaya gücü yetenler.

2. Those capable of earning.

3. İslam'a karşı savaşan kâfirler ve dinden dönenler ile çoğunluk fakihe göre Ahit Ehli.

3. Disbelievers and apostates who fight against Islam, and, according to the majority of jurists, People of the Pledge.

4. Zekât verenlerin çocukları, anne-babaları ve eşleri.

4. Children, parents, and wives of zakah payers.

5. Peygamber Efendimiz'in (ﷺ) Soyundan Gelenler

5. Descendents of the Prophet (p) .

Bunlar aşağıdaki bölümlerde incelenecektir.

These will be studied in the following sections.

Peygamberimiz (s.a.v.)'in "Sadaka zengine helal değildir" sözüne ve Muaz'a, zekatın "onların zenginlerinden alınıp fakirlerine verilmesi" gerektiğini bildirmesine dayanarak, İslam hukukçuları zekatın zengine verilmemesi gerektiği konusunda ittifak etmişlerdir. Zengine zekat vermek, zekatın asıl amacı olan fakiri zenginleştirme maksadına aykırıdır. Ancak zekat almayı engelleyen zenginliğin tanımı konusunda hukukçular birleşik bir görüş ortaya koymamışlardır; bunu fakir ve miskinin tanımını tartıştığımızda daha önce gördük.

Based on the saying of the Prophet (p) "The sadaqah is not lawful to the rich", and his address to Mu'adh that zakah is ". . . to be taken from their rich and rendered to their poor", Muslim jurists unanimously believe zakah must not be given to the rich. Giving the rich zakah violates the very purpose of zakah, which is to enrich the poor. Yet, when it comes to defining richness that prevents receiving zakah, jurists do not have a unified opinion, as was shown earlier when we discussed the definition of the poor ad needy.

Zekât'ın "Allah yolunda" veya borçlular adına zenginlere verilip verilemeyeceği konusunda da görüş ayrılığı vardır. Hanefîler, yukarıdaki hadislere dayanarak buna izin vermezler. Ancak zekât memurları için bir istisna tanırlar, çünkü memurlara ödenen şey yalnızca emeklerinin karşılığıdır. Diğer önde gelen fakihler ise Muâz'ın hadisinin yalnızca fakirlerden söz ettiğini, çünkü bu kesimi zenginleştirmenin zekâtın asıl amacı olduğunu savunurlar. Onlara göre zekât yalnızca fakirlere ve muhtaçlara verilebilseydi, zekât dağıtımı ayetinde zikredilen diğer altı kesimin bir anlamı kalmazdı. Hanefîlerin memurları istisna etmek için kullandığı gerekçeyle aynı gerekçeyle, bu alimler Allah yolunda savaşanların veya arabuluculuk yaparak ihtilafları çözmek için borçlanmış kimselerin zengin olsalar bile zekât almasına izin verirler.

There is also disagreement about giving zakah to the rich under the title of 'in the way of God' or of those under debt. Hanafites do not allow this on the basis of the above sayings. They make an exception for zakah workers, since what is paid to workers is merely the price of their labour. Other leading jurists contend that the saying from Mu'adh mentions only the poor because enriching this category is the major goal of zakah. They point out that if zakah could only be given to the poor and needy, there would be no meaning to the other six categories mentioned in the zakah distribution verse. By the same argument through which Hanafites exempt workers, those scholars permit paying zakah to the rich if they are fighters in the way of God or under debt for mediating disputes.

Gerçek şu ki, zekatın dağıtımına ilişkin ayet iki tür hak sahibini kapsar. Birinci grup, ihtiyaç içinde olan kimseleri kapsar: yoksullar, muhtaçlar, özgürlüğüne kavuşturulması gereken köleler, şahsi borçları bulunanlar ve yolcular. Bunların hepsine zekat verilir, çünkü yardıma ve rahatlamaya ihtiyaç duyarlar. İkinci grup ise Müslüman toplumun ihtiyaç duyduğu kimselerden oluşur: zekat idaresinde çalışanlar, kalpleri ısındırılmak istenenler, kamu hizmeti nedeniyle borçlanmış olanlar ve Allah yolunda cihad edenler. Bu kimselere, yoksul olsun ya da zengin olsun, verilir. Peygamber ﷺ

Çocuğun erkek mi kız mı olduğu. Baba zenginse, çocuk da zengin sayılır.

Whether a child is male or female. If the father is rich, the child is considered rich.

Ancak oğul veya kız çocuğu yetişkin ise, çocuğun zengin veya fakir olup olmadığının belirlenmesinde babasının malı dikkate alınmaz.3 Kadınlar da kocalarının zenginliğine göre değerlendirilir. Kocası zengin olan fakir bir kadın zekât almaya hak kazanmaz.

However, if the son or daughter is adult, the wealth of his or her father is not considered in the determination of the richness or poverty of the child.3 Wives are also considered according to the prosperity of their husbands. A poor woman is not a zakah deservant if her husband is rich.

Hanefiler, zengin bir kocanın karısına zekâttan vermenin caiz olduğunu düşünürler; ancak Ebu Yusuf buna karşı çıkar.4 Hanefilerin çoğu, kocanın karısının nafakasını karşılama yükümlülüğünün niteliğinin akdî olduğunu, babanın ise küçük çocuğunun nafakasını karşılamakla, baba olması sebebiyle yükümlü olduğunu ileri sürer.5 Bazı Şafiîler Hanefilerle aynı görüşte olup zengin bir adamın karısına zekât vermeyi caiz görür. Hatta bazıları zengin bir adamın çocuğuna zekât vermeyi bile caiz görür.6 Malikîlere gelince, onlar nafakası ve geçimi zengin bir kişinin sorumluluğunda olan hiçbir fakire zekât vermenin caiz olmadığını, yalnızca nafakasından sorumlu olan zengin kişiye hiç ulaşılamadığı durumlar hariç, düşünürler.

Hanafites consider giving the wife of a rich husband from zakah permissible, but Abu Yusuf disagrees.4 Most Hanafites argue that the nature of the husband's obligation to spend on his wife is contractual, while the father is obligated to spend on his young child by virtue of parenthood.5 Some Shafi'ites go along with the Hanafites and allow payment of zakah to the wife of a rich man. Some even allow giving a rich man's child zakah.6 As for Malikites, they believe it is not permissible to give zakah to any poor person whose subsistence ad expenses are the responsibility of a rich person, except if the rich person responsible for the expenses of the poor can not be reached at all.

Bana göre zekat, zengin bir kişinin geçim yükümlülüğü altında bulunan hiçbir kimseye verilmemelidir; örneğin zengin bir adamın karısına ya da küçük çocuğuna. Bu durum, geçimi zengin kişinin sorumluluğunda olmayan diğer akrabalar için geçerli değildir.

Birçok hadis, zekâtın zenginlere ve bedensel ya da zihinsel bir kusuru veya engeli olmayan erkeklere verilmesini yasaklamaktadır. Zekât, güçlü kimselere verilmez; çünkü bunların başkalarının yardımına muhtaç olmak yerine çalışıp kazanmaları gerekir. Çalışabilecek durumda olan bir kişi iş bulamazsa, zekât kendisine verilebilir; çünkü mesele, kişinin yetkinliğinin yanı sıra, geçimini sağlayabileceği iş imkânlarının piyasada bulunup bulunmamasıdır.9

Several sayings prohibit payment of zakah to the rich and to men who have no physical or mental defects or handicaps. Zakah is not given to the strong because they are required to work and earn, instead of depending on charity. If a capable person can not find job, he may be given zakah, since the issue is the availability of jobs in the market at which he can earn his living, as well as ability of the person.9

Hanefiler, elinde nisaptan az mal bulunan bir kazanç sahibinin zekât alabileceğini savunurlar; çünkü böyle bir kişi aslında fakirdir. İbnu'l-Hümam, birçok âlimin, "Zengin için ve sağlam ve kazanç gücüne sahip olan için sadaka helal değildir" sözüne ve Peygamber ﷺ'in zekât isteyen iki güçlü ve yetenekli adama verdiği cevaba dayanarak kazanç sahiplerinin zekât almasına izin vermediğine dikkat çeker.

Hanafites believe zakah may be given to an income earner, if all he owns is less than nisab, on the grounds that such a person is, in fact, poor. Ibn al Humam points out that several scholars do not allow income earners to take zakah, in accordance with the saying, "The sadaqa is not permissible to the rich or to the strong who is safe from defects" and the Prophet's answer to two strong and capable men who asked for zakah:

"Gerçekten de buna hakkın yok, ama istersen sana verebilirim." Bu son cümle, zekât istemenin caiz olmadığını, ancak istemeden verildiğinde almanın caiz olduğunu göstermektedir.10

"Indeed you have no right to it, but if you wish I would give you." The last sentence indicates that asking for zakah is not permissible, while receiving it without asking is allowed.10

Bir kişi, Peygamber'in (ﷺ) onlara zekât alma seçeneği tanımasının, çalışabilecek gibi görünmelerine rağmen gerçek durumlarından emin olmadığı için olduğunu ileri sürebilir. Ebu Ubeyd'in yorumunun özü de budur. O, gücün ve çalışma yeteneğinin, yeterli gelir getiren uygun bir işle bağlantılı olması gerektiğini ekler. Çalışabilecek durumda olup iş bulamayan bir kişiye, ayette işaret edildiği gibi zekât verilebilir: "Mallarında isteyene ve yoksun kalmış olana bir hak vardır." İbn Abbas'ın, "yoksun kalmış olan"ı yeterince kazanç sağlayamayan bir zanaatkâr olarak açıkladığı rivayet edilmektedir.

Müslümanlar, savaşan gayrimüslimlere zekâtın verilemeyeceği konusunda oybirliğine varmışlardır.12 Bu icmâ, şu ayete dayanmaktadır: "Allah sizi, dininiz uğrunda sizinle savaşanlardan, sizi yurdlarınızdan çıkaranlardan ve sizi çıkarmak için başkalarına yardım edenlerden dost edinmekten men eder. Kim onlarla dost olursa, işte zâlimler onlardır."13 Bu tür düşmanlara verilecek maddi yardım, bir şekilde Müslümanlara karşı kullanılacaktır. Allah'ın varlığını, peygamberliğin ilkesini veya ahiret inancını inkâr eden gayrimüslimlere de aynı şekilde zekât verilemez; iman tadını tattıktan sonra İslam'a ve Müslüman topluluğa sırtını çeviren mürtedlere de zekât verilemez.

Muslims unanimously agree that zakah cannot be paid to unbelievers who fight Muslims.12 This ijma' is based on the verse "God only forbids you, with regard to those who fight you for your faith, drive you out of your homes, and support others in driving you out, from turning to them for friendship and protection. It is such as turn to them in these circumstances that do wrong."13 Financial help to such enemies would be used against Muslims in one way or another. Unbelievers who deny the existence of God, the principle of Prophethood, or faith in the Hereafter likewise cannot be given zakah, and neither can apostates who turn their backs on Islam and the Muslim community after having tasted faith.

Ehl-i Ahd, yani Kitap Ehli ve onlara benzeyen herkes, Müslüman toplum içinde yaşayıp devlete samimiyetlerini taahhüt eden ve onun kanunlarına uyan kimselerdir; bunlara zekât ve sadaka verilip verilmeyeceği konusunda Müslüman alimler arasında görüş ayrılıkları vardır.

As for People of the Pledge, i.e. the people of the Book, and all who like them, live within the Muslim society, pledging their sincerity to the state, and obeying its laws, their are differences among Muslim scholars regarding giving them zakah and charity.

Müslümanın Ehl-i Ahd'e (Antlaşma Ehli'ne) gönüllü sadaka vermesini engelleyen hiçbir şey yoktur; hem insani duygular gereği hem de onlarla Müslümanlar arasındaki karşılıklı bağlılık taahhüdü gözetilerek bu yapılabilir. Gayrimüslim olmaları, Müslümanların sadakasını almalarına engel değildir; yeter ki İslam'ın davasına karşı savaşmasınlar. Nitekim Allah şöyle buyurur: "Allah, din uğrunda sizinle savaşmayan ve sizi yurdunuzdan çıkarmayan kimselere iyilik etmenizi ve onlara adaletle davranmanızı yasaklamaz. Çünkü Allah adil davrananları sever."14 Bu ayet, özellikle inanmayan akrabalarına sadaka vermekte tereddüt eden Müslümanlar için indirilmiştir. İbn Abbas şöyle der: "(Sahabeler) inanmayan akrabalarına ve yakınlarına sadaka vermeyi hoş görmezlerdi; bunun caiz olup olmadığını sordular ve şu ayetle izin verildi: 'Onları doğru yola iletmek sana düşmez, ey Resul! Allah dilediğini doğru yola iletir. Hayırdan ne harcarsanız kendi yararınadır; ancak Allah'ın rızasını gözeterek harcarsınız.'"

There is nothing to prevent Muslim from giving People of the Pledge voluntary charity, out of humanitarianism as well as in consideration of their pledged mutual commitment with Muslims. Being non-Muslims does not prevent them from being given charity of Muslims, as long as they are not fighting against the cause of Islam, for "God forbids you not, with regard to those who fight you not for your faith nor drive you out of your homes, from dealing kindly and justly with them. For God loves those who are just."14 This verse was sent particularly for those Muslims who were hesitant to give charity to their unbelieving relatives. Ibn 'Abbas says "They (the Companions) used to dislike giving charity to their kin and relatives who were unbelievers; they asked, and were permitted, to do so by this verse: 'It is not required of thee, O Apostle, to set them on the right path. God sets on the right path whom He pleases: whatever of good ye spend benefits your own souls, and ye shall only do so seeking the face of God.

"Ne hayır yaparsanız, size eksiksiz geri ödenecektir ve size haksızlık yapılmayacaktır.'15,16 İbn Kesir'e göre bu ayet, sadaka veren kişinin niyeti Allah'ın rızasını kazanmak olduğunda, sadakanın alıcısının salih olup olmadığına ya da hak edip etmediğine bakılmaksızın Allah'ın onu ödüllendireceği anlamına gelir. Veren kişi niyeti sebebiyle ödüllendirilir.17 Başka bir ayette ise Allah, "... Allah'ın sevgisi uğruna yoksulu, yetimi ve esiri doyuranları" över.18

Fitr zekâtı, keffâretler ve diğer nafile adaklar, Zimmîlere verilmesi bakımından nafile sadakalar gibidir. Ebû Hanîfe, Muhammed ve bazı diğer fakihler, bu sadakaların Zimmîlere verilmesine izin vermektedir; çünkü bu sadakalarla ilgili nasslar umumîdir. Nitekim şu âyetler bunu göstermektedir: "Sadakaları açıkça verseniz de iyidir, gizlice fakirlere verirseniz bu sizin için daha hayırlıdır. Bu, sizin kötülüklerinizden bir kısmını örter."20 "Keffâret olarak, ailelerinizin yiyeceğinin ortalamasından on yoksulu doyurun."21

Zakah of al fitr, recompenses, and other voluntary pledges, are like voluntary charity as far as giving to the People of the Pledge is concerned. Abu Hanifah, Muhammad, and some other jurists permit paying these charities to People of the Pledge, on the grounds that texts about these charities are general, such as the verses "If ye disclose acts of charity, even so it is well, but if ye conceal them, and make them reach those really in need, that is best for you. It will remove from you some of your stains of evil"20, "For expiation, feed ten indigent persons on an overage scale of the food of your families"21

ve bu ayetler, yoksul olan müminler ile inkârcılar arasında hiçbir ayrım yapmamaktadır; bu da genel olarak zimmet ehline (Ehl-i Zimmet) gösterilmesi gereken iyi muamelenin bir ifadesidir. Açıktır ki bu alimler, yoksul Müslümanlara vermenin, Allah'a itaat eden bir kimseye yardım ettiği için kuşkusuz daha iyi olduğuna inanmaktadır. Ebu Hanife, fıtır sadakasının bir gayrimüslime verilebilmesi için, o kimsenin Müslümanlara karşı savaşmiyor olması şartını koymaktadır.23 Son olarak, Ebu Ubeyd ve İbn Ebi Şeybe, bazı Tabiun'un fıtır sadakasını keşişlere verdiğini rivayet etmektedir.24

and "but if any is unable to do so, he should feed sixty indigent ones."22 These verses make no distinction between indigent believers and unbelievers which is an expression of the generally required good treatment of People of the Pledge. Obviously, those scholars believe giving Muslim indigents is undoubtedly better, since it helps a person who obeys God. Abu Hanifah establishes the condition that the disbeliever must not be fighting against Muslims in order to be given zakah of al fitr.23 Lastly, Abu 'Ubaid and Ibn Abi Shaibah report that some Followers gave monks zakah of al fitr.24

Çoğu âlim, zekâtın Müslüman olmayanlara kesinlikle verilmemesi gerektiği görüşündedir. İbnu'l-Munzir, bunun icma (oybirliği) ile kabul edildiğini ileri sürmektedir.25 Bu görüş, Muâz'dan rivayet edilen şu söze dayanmaktadır: "Allah, zekâtı onların mallarında farz kılmıştır; bu zekât, onlardan zenginlerinden alınıp fakirlerine verilir." "Onların" zamiri (them) Müslümanlara işaret etmektedir.

The majority of scholars believe zakah must not be given to any non-Muslims. Ibn al Mundhir claims this is unanimous.25 This view is founded on the saying reported from Mu'adh, "God prescribes zakah on their wealth, to be taken from the rich among them and rendered to the poor among them". "The pronoun" them refers to Muslims.

İddia edilen icmâ tartışmalıdır. İbn Sîrîn ve ez-Zührî'nin, zekâtın kâfirlere verilebileceğine cevaz verdikleri nakledilmiştir.26 el-Mebsût'ta es-Serahsî, Ebû Hanîfe'nin öğrencilerinden Zufer'in, Ehl-i Zimmet'e zekât verilmesine cevaz verdiğini belirtir. es-Serahsî şunu ekler: "Bu, kıyas yoluyla ima edilmektedir; zekâtın amacı olan fakirlerin zenginleştirilmesi, fakir kişilerin inancı ne olursa olsun onlara verilmesiyle gerçekleşmektedir." Bu görüş, yukarıda aktarılan Muâz hadisiyle reddedilmektedir.27

The claimed ijma is disputed. Ibn Sirin and al Zuhri reportedly allowed paying zakah to unbelievers.26 In al Mabsut al Sarakhsi notes that Zufar, a disciple of Abu Hanifah, allows giving zakah to the People of the Pledge. Al Sarakhsi adds, "This is implied by analogy, since the objective of zakah enriching the poor - is fulfilled by giving any poor persons regardless of their faith." This is refuted by virtue of the above saying from Mu'adh.27

İbn Ebi Şeybe, Cabir bin Zeyd'e sadakanın kime dağıtılması gerektiği sorulduğunda, "Bölgenizdeki Müslümanlara ve Ahit Ehline (Zimmîlere)" şeklinde cevap verdiğini ve devamında "Allah'ın Resulü ﷺ, sadakadan ve beşte birden Ahit Ehline verirdi" dediğini rivayet eder. Soru açıkça zekat hakkındadır, ancak gönüllü sadaka anlamına da gelebilir; zira Peygamber ﷺ zamanında yalnızca zekat toplanıp dağıtılıyordu. Her hâlükârda bu rivayet mürseldir. İbn Ebi Şeybe, Ömer'in, "Sadakalar ancak fakirler içindir..." ayetinin{29} kronik hastalığı olan Ahit Ehlini de kapsadığına dair sözünü de rivayet eder.{30} Ebu Yusuf, Ömer'in, yukarıdaki ayet kapsamına girdiği gerekçesiyle yaşlı bir Yahudi adama Müslüman devletin hazinesinden düzenli bir yardım bağladığını rivayet eder.{31} el-Ravdu'n-Nadîr'in yazarı, bu kıssaların Ömer'in Kitap Ehline zekat vermenin caiz olduğuna inandığını gösterdiğini belirtir.{32} el-Manar'ın yazarı da Zeydîlerden benzer bir görüşü nakleder. el-Bahr'ın yazarı ise el-Zührî ve İbn Sîrîn'in de aynı şeyi söylediğini aktarır; İbn Sîrîn ayrıca "bu uygulama, ayetteki 'fakirler' ifadesinin genelliği sebebiyle yapılır" der.

Çoğunluğun görüşü esas olarak, sahih olduğu üzerinde ittifak edilen Muâz'ın sözüne dayanmaktadır. Ancak bu söz, gayrimüslim fakirleri açıkça dışlamamaktadır; çünkü yalnızca zekâtın aynı bölgede toplanıp dağıtılması gerektiği anlamına gelebilir.

The argument of the majority depends mainly on the saying from Mu'adh, which is agreed upon as correct. However, this saying does not clearly exclude non-Muslim poor, since it may simply mean zakah should be collected and distributed in the same area.

Bu söz, zekâtın bir yerden başka bir yere nakledilmemesi politikasını desteklemek için sıkça alıntılanır.

This saying is often quoted to support the policy of non-transportation of zakah from one land to another.

Öte yandan, Hanefilerin fıtır sadakası konusunda ileri sürdükleri genellik argümanı çok güçlüdür. Bu görüşü Ömer, ez-Zührî, İbn Sîrîn, İkrime, Câbir b. Zeyd ve Zufer desteklemiştir. Ayrıca şu ayet de bu görüşü destekler: "Allah, sizinle dini yüzünden savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayan kimselere iyilik etmenizi ve onlara adaletle davranmanızı yasaklamaz."38 Bu argümanları karşılaştırdıktan sonra, zekâtın yalnızca Müslüman zenginlerden alındığı için önce Müslüman fakirlere verilmesi gerektiği sonucuna varılabilir. Bununla birlikte, bu durum Müslüman fakirlerin haklarına zarar vermediği sürece, Zimmet ehli fakirlere zekât verilmesini engelleyen bir şey yoktur.

On the other hand, the generality argument forwarded by Hanafites with regard to the sadaqa of al fitr is very strong. It is supported by 'Umar, al Zuhri, Ibn Sirin, 'Ikrimah, Jabir bin Zaid, and Zufar. It is further supported by the verse "God forbids you not, with regard to those who fight you not for your faith nor drive you out of your homes, from dealing kindly and justly with them."38 After comparing these arguments, one may conclude that zakah must first be given to poor Muslims, since it is taken from Muslim rich alone. But there is nothing to forbid giving zakah to the poor people of the Pledge, as long as such action does not harm the privileges of the Muslim poor.

Açıkça görüldüğü üzere, yukarıdaki tartışma yoksul gayrimüslimlere, yoksulluklarından ötürü zekat verilmesine ilişkindir. Zimmîlere, yoksulluk dışındaki sebeplerle, örneğin gönüllerini ısındırmak ve onları İslam'a, Müslüman topluluğa ve İslam devletine yaklaştırmak amacıyla zekat verilmesi meselesi ise farklıdır. Bu kitabın daha önceki bölümlerinde, gönül ısındırma amacıyla gayrimüslimlere verilmesinin caiz olduğunu savunmuştum. Böyle bir uygulamanın bireylerin takdiriyle değil, İslam hükümetinin takdiriyle yapılması gerekir.

Obviously, the above discussion refers to giving zakah to poor non-Muslims because of their poverty. As for giving zakah to people of the Pledge for reasons other than poverty, such as reconciling their hearts and bringing them closer to Islam, the Muslim community, and the Islamic state, the matter is different. Earlier in this book, I argue that it is permissible to give non-Muslims for heart reconciliation, such an action must be done at the discretion of the Islamic government, and not of individuals.

Âlimlerin genel görüşüne göre, İslam'ın inancını koruduğu sürece, insani gerekçelerle ve kalplerini ısındırmak amacıyla günahkâr kimselere zekât vermek caizdir. Zekât, günahkârların da içinde bulunduğu zenginlerden alınır; dolayısıyla onlar da "Bunu onların zenginlerinden alıp fakirlerine verirsin" sözünün genel ifadesi kapsamında yer almalıdır.40 Tek istisna, günahkârlara, içki satın almak gibi kınanan bir şeyi yapmalarına yardımcı olacak bir biçimde zekât verilmemesidir. Bazı Malikîler ise ileri giderek, zekâtın kötü amaçlarla kullanılacağından şüphelenilen günahkârlara verilmemesi gerektiğini belirtmişlerdir.41 Zeydîlere göre ise günahkârlara zekât vermek caiz değildir; ancak onlar zekât idaresinde çalışıyorlarsa veya kalplerini ısındırmak amacı taşınıyorsa bu durum farklıdır.

Scholars generally permit giving zakah to wrongdoers, as long as they maintain the faith of Islam, on humanitarian grounds and to reconcile their hearts. Zakah is collected from wrongdoers so they must be covered in the general terms of the saying " ... to be taken out of the rich among them and rendered to the poor among them."40 The only exception is that wrongdoers may not be given zakah in a form that helps them do what is condemned, such as buying alcoholic beverages. Some Malikites go as far as stating that if there is suspicion that wrongdoers may use zakah paid them for evil purposes, it must not be given to them.41 According to Zaidis, it is not permissible to give zakah to wrongdoers, unless they are workers in the zakah agency, or for the purpose of reconciliation.

Bence Müslümanlara zarar vermeyen ve İslam'ın esaslarına ve ibadetlerine karşı çıkmayan günahkâr kimselere zekât verilebilir. Salih ve muhtaç fakirlere vermenin çok daha iyi olduğunda hiç şüphe yoktur. Ama İslam değerlerine açıkça karşı çıkan azgınlara zekât verilmemelidir; çünkü Müslümanlar doğruyu emretmek ve kötülüğü önlemekle yükümlüdür ve bu tür kimselere yardım etmek kötülüğü önlemeye hiçbir şekilde katkı sağlamaz. Nitekim Allah şöyle buyurur: "Mü'min erkekler ve mü'min kadınlar birbirlerinin velileridir; iyiliği emrederler, kötülükten alıkoyarlar."43 Bu da Müslüman topluluğun, değerlerine karşı çıkan, ibadetlerini yok etmeye çalışan ve yasalarına açıkça meydan okuyanlara yardımını esirgemesi gerektiğini gösterir. Böyle günahkârların aile fertleri ise, muhtaç olmaları halinde, "Hiçbir yük taşıyan, başkasının yükünü taşıyamaz"44 ayeti uyarınca kendilerine zekât verilebilir. İbn Teymiyye de bu görüşü destekleyerek şöyle der: "Şeriat'ın izinde yürüyen, salih, muhtaç erkek ve kadınları aramak gerekir. Bir Müslüman, kötülüğü ya da azgınlığıyla İslam değerlerine ve ibadetlerine meydan okuyanlara nasıl yardım edebilir?"

Sapkın mezheplerin iki türü vardır. Birincisi, İslam'ın temel ilkelerini inkar eden mezheplerdir. Bunlar bu dinin sınırlarının dışındadır ve kâfir sayılırlar. İkincisi ise, genel İslam sınırlarını aşmadan, Ehl-i Sünnet'in ana çizgisinden bazı temel konularda ayrılan mezheplerdir.

There are two kinds of deviant sects. The first kind are those sects which deny essential principles of Islam. Those are outside the limits of this religion and are considered disbelievers. The second kind are those sects which differ with mainstream Sunnites on certain basic issues, without exceeding the general boundaries of Islam.

Sünniler, diğer mezheplere karşı gösterdikleri hoşgörü ruhuyla, yalnızca küfürle nitelendirilen mezhepleri zekâtın faydalarından dışlarlar ve herhangi bir mezhepsel sınıflandırmaya bakmaksızın tüm Müslümanlara zekât verilmesine izin verirler.47 Açıktır ki, amel ve akide bakımından daha salih olan tercih edilir.

Sunnites, out of their forgiving spirit toward other sects, only exclude from the benefits of zakah sects classified as disbelievers, and allow giving zakah to all Muslims regardless of any sectarian classification.47 Obviously, the more righteous in deed and creed is preferred.

Buna karşılık, diğer mezhepler genellikle zekâtın yalnızca kendi mezhepleri içinde dağıtılması konusunda katıdır. Caferî Şiileri, İmamlarının şöyle dediğini nakleder: "Sadaka ve zekâtı yalnızca kendi dindaşlarınıza verin." Bu kuralın tek istisnası, kalplerin ısındırılması (ülfet sağlanması) amacıyla verilen zekâttır. Mugniyye, Fıkhu'l-İmam Ca'fer adlı eserinde şöyle belirtir: "Zekât yalnızca mezhep içindeki kişilere verilmelidir, nafile sadakalar ise ihtiyaç içinde olan herhangi bir kişiye verilebilir."48 Bahrânî, el-Hadâiku'n-Nâdıra adlı eserinde, bir adamın Muhammed el-Bâkır'a gelerek şöyle dediğini aktarır: "Allah'ın rahmeti üzerinize olsun, benden bu beş yüz dirhemi alın ve hak ettiği yerde harcayın. Bu, malımın zekâtıdır." el-Bâkır şu cevabı verdi: "Onu sen al ve muhtaç komşularına, yetimlerine ve Müslüman kardeşlerine ver."49 Bu, el-Bâkır'ın hiçbir ayrımcılığı savunmadığını ve İslam'daki kardeşliğin diğer tüm hususların üstünde olduğuna inandığını göstermektedir.

In contrast, other sects are generally strict about distributing zakah only inside their own sects, Ja'fari Shi'ites quote their Imam as saying, "Do not give sadaqah and zakah but to your peers." The only exception of this rule they make is giving for reconciliation of hearts. In his Fiqh al Imam Ja'far, Mughniyah states that "zakah must only be given to individuals within the sect, while voluntary charities may be given to any person who is in need."48 In al Hada'iq, al Bahrani says a man came to Muhammad al Baqir and said, "May the mercy of God be upon you, take from me these five hundred dirhams and spend it where it belongs. It is the zakah of my wealth." Al Baqir answered, "You take it and give it to your needy and orphaned neighbors and your Muslim brethren."49 This indicates that al Baqir does not preach any discrimination and believes brotherhood in Islam is above all other considerations.

Zakât sahibinin, yaşamlarını karşılamakla yasal olarak yükümlü olmadığı kadar uzak akrabalarına, zekâtı zekât sahibi ya da devlet verebilir. Alimler, zekât sahibinin anne-babası, kardeşleri, amca ve teyze gibi yakın akrabalarına zekât verilmesi konusunda görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Zekât sahibinin yakın akrabalarına, zekât teşkilatında çalıştıkları veya Allah yolunda savaştıkları gerekçesiyle zekât verilebilir; çünkü zekât sahibi bu tür karşılıklardan sorumlu değildir.

Relatives whose relation to the zakah payer is so distant that the zakah payer is not legally responsible for providing their living expenses, may be given zakah by either the zakah payer or the government. Scholars differ on giving zakah to close relatives, such as parents, brothers, sisters, uncles and aunts of zakah payers. Zakah may be given to close relatives of zakah payers on the basis of working in the zakah agency or fighting in the way of God, because the zakah payer is not responsible for such compensations.

Zekât, yakın akrabadan birinin yolcu (ibn-i sebil) olması durumunda da verilebilir. Akrabanın gönlünü kazanmak amacıyla yapılan dağıtım söz konusu değildir, çünkü bu tür bir dağıtımı yalnızca devlet veya kamu kuruluşları yapabilir, bireyler yapamaz.

Zakah may also be given if the close relative is a wayfarer. Reconciliation of relatives' hearts is out of question, because such distribution can only be made by the government or public organizations, and not by individuals.

İhtiyaç ve yoksulluk gerekçesiyle verme konusunda, devletin dağıtımı ile zekât verenlerin bireysel dağıtımı arasında ayrım yapılmalıdır. Devlet zekâtı dağıtıyorsa, zekât verenlerin yakın akrabalarına, yani çocuklarına, anne babalarına ve eşlerine de verebilir; çünkü zekât verenler, zekâtı devlete teslim etmekle yükümlülüklerini yerine getirmiş olurlar.

As for giving on the grounds of need and poverty, one must distinguish between distribution by government and by individual zakah payers. If the government distributes zakah, it may give close relatives of zakah payers, including their children, parents, and wives,52 since payers fulfill their obligation by delivering zakah to the state.

Zekatını doğrudan dağıtan kimseler, sorumlu oldukları yakınlarına, örneğin anne-babasına, eşlerine ve çocuklarına zekat veremezler.

When payers distribute their zakah directly, they can not give it to relatives for whose provisions the zakah payers are responsible, such as parents, wives and children.

İbn el-Munzir, zekâtın, zekât verenin nafakasını karşılamakla yükümlü olduğu anne babaya verilmemesi gerektiği konusunda âlimlerin icmâ ettiğini iddia eder; çünkü ona zekât vermekle, anne babasının nafakasını karşılama yükümlülüğünden kurtulmuş olur.

İbn al-Mundhir devam ediyor: "Âlimler, bir erkeğin karısına zekât vermemesi gerektiği konusunda oybirliğine varmışlardır; çünkü erkek, karısının bütün geçim giderlerini karşılamakla yükümlüdür."65 Karı, kocaya o kadar yakındır ki, adeta kendisi gibidir. Allah şöyle buyurur: "... Onun ayetlerinden biri de şudur:"

Ibn al Mundhir continues, "Scholars unanimously agree that a man must not give his wife zakah, since he is obliged to provide all her living expenses."65 A wife is so intimate to the husband as to be like himself God says "... and among His signs is this:

…Kendi cinsinizden sizin için eşler yaratmış olması.66 Allah (cc) ... ayetinde, kocanın evini karının evi olarak nitelendirmektedir: "Onları evlerinden çıkarmayın." Note: the rules say never write "Allah" and to use the Turkish word for God. Corrected version: …Kendi cinsinizden sizin için eşler yaratmış olması.66 Tanrı, "Onları evlerinden çıkarmayın" ayetinde kocanın evine kadının evi demektedir.67

that He created for you mates from among yourselves"66 God referes to the husband"s house as the wife's house in the verse "and turn them not out of their houses.67

Ebu Hanife ve bazı diğer fakihler bunu onaylamamaktadır; gerekçeleri, kocanın karısına olan durumunun, karının kocasına olan durumuna benzediğidir. Ancak bu kıyas, zekât konusunda uygulandığında yanlıştır; özellikle de buna aykırı rivayetler bulunduğu göz önüne alındığında. Ebu Ubeyd'in belirttiği gibi, bu kıyasın dayandığı akıl yürütme, nafaka konusunda geçersizdir; çünkü koca karısının geçimini sağlamakla yükümlüdür, ancak zengin kadınlar fakir kocalarını nafakalarıyla desteklemekle yükümlü değildir.68 İbn Kudame, kadınların kocalarının geçim giderlerinden sorumlu olmadığı için zekâtlarını kocalarına verebileceklerini not etmektedir; ancak şunu akılda tutmak gerekir ki, karıya zekât vermek yalnızca kocanın, karısının geçim giderlerine ek olarak zekâtı kötüye kullanmasını önlemek amacıyla yasaklanmıştır.69

Abu Hanifah and some other jurists do not approve of this, on the grounds that wife to husband is like husband to wife. But this analogy is incorrect when applied to zakah especially since we have reports to the contrary. The reasoning behind this analogy is invalid with regard to financial support, as stated by Abu 'Ubaid, since though the husband is responsible for living expenses of his wife, rich wives are not obliged to support their poor husbands.68 Ibn Qudamah notes that since wives are not responsible for the living expenses of their husbands, they can give their zakah to their husbands, keeping in mind that giving zakah to one's wife is only prohibited to prevent the abuse of zakah by the husband, who is responsible for his wife's living expenses in addition to zakah.69

Ahmed, el-Buhari ve Müslim, Abdullah bin Mes'ud'un eşi Zeynep'ten rivayet etmiştir ki: "Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: 'Ey kadınlar, sadaka verin, takılarınızdan bile olsa.'" Zeynep devamla şöyle der: "Abdullah'ın yanına döndüm ve ona dedim ki: 'Sen elisi boş bir insansın ve Allah'ın Resulü ﷺ bize sadaka vermemizi emretti. Git ona sor, benim sana sadaka vermem caiz mi; değilse başkasına vereceğim.' Abdullah dedi ki: 'Sen git Peygamber'e.' Zeynep devamla anlatır: "Gittim ve Allah'ın Resulü ﷺ'nün kapısında, bizimkiyle aynı sorusu olan Ensar'dan bir kadın buldum. Allah'ın Resulü ﷺ bize o kadar büyük saygı görürdü ki, kapıyı çalıp onu rahatsız etmeyi istemedik. Sonra Bilal çıktı ve ona dedik ki: 'Allah'ın Resulü ﷺ'ne haber ver ki, kapıda iki kadın var; sadakalarını kocalarına mı yoksa himayelerindeki yetimlere mi harcamalarının caiz olup olmadığını soruyorlar.'"

Ahmad, al Bukhari, and Muslim report from Zainab, the wife of 'Abd Allah bin Mas'ud, that "The Messenger of God (p) said, "O women, give charity, even out of your jewelry." She continues, "I went back to Abd Allah and said, 'You are an empty-handed person, and the Messenger of God (p) just ordered us to give charity. Go to him and ask him if it is acceptable for me to give you charity; otherwise I will give to someone else' 'Abd Allah said, 'You go to the Prophet'. Zainab continues, "I went, and found at the door of the Messenger of God (p) a woman from the Ansar who had a question like mine. The Messenger of God was so greatly esteemed by us that we did not like to knock at the door and disturb him . Then Bilal came out and we told him 'Tell the Messenger of God (p) there are two women at the door asking whether it is acceptable to give their sadaqah to their husbands or to spend it on orphans under their custody.

Akrabaya, yani kardeşlere, kız ve erkek kardeşlere, amcalara, teyzelere ve diğer akrabalara zekât verilmesi, Müslüman alimler arasında tartışmalı bir meseledir. Bunu caiz görmeyenler bunu farklı gerekçelerle yaparlar. Ebu Ubeyd, İbrahim bin Ebi Hafsa'dan şöyle nakleder: "Sa'id bin Cübeyr'e, teyzeme zekât verebilir miyim diye sordum. O şöyle dedi: 'Evet, eğer o sizinle aile fertleri gibi birlikte yaşamıyorsa.'"72 Ebu Ubeyd ayrıca el-Hasan'ın şöyle dediğini nakleder: "Bir kimsenin, hanesinin bir parçası olmayan akrabalarına zekât vermesinde bir sakınca yoktur."73 'Ata'nın, zekât veren kişinin nafakasını üstlendiği hanesinin parçası olmayan akrabalarının, eğer fakirlerse zekâtını almada öncelikli olduklarını söylediğini nakleder. İbn Abbas da şöyle der: "Nafakasını üstlendiğiniz hiçbir kimseye vermediğiniz sürece, akrabalara zekât vermenizde bir sakınca yoktur." Bu alimler, zekâtın akrabalara verilmesinin caiz olup olmadığı konusunda ölçütü, zekâtı alan kişinin zekât verenin hanesinin bir parçası olup olmadığı olarak görmektedirler.74

Giving zakah to one's brothers, sisters, uncles, aunts, and other relatives is disputed by Muslim scholars. Those who do not allow it do so on different grounds. Abu 'Ubaid reports from Ibrahim bin Abi Hafsah, "I asked Sa'id bin Jubair whether I could give my aunt zakah. He said, 'Yes, as long as she does not live with you as part of your family.'"72 Abu 'Ubaid further reports that al Hasan says. "It is all right for a person to give zakah to his relatives who are not part of his household."73 He reports 'Ata as saying that relatives who are not part of the household supported by the zakah payer have priority in receiving his zakah, if they are poor. Ibn 'Abbas says "as long as you do not give any person whom you support financially, there is no harm in giving relatives zakah". These scholars consider whether or not the recipient is part of the zakah payer's household to be the criterion for permissibility of giving zakah to relatives.74

Ebu Ubeyd, Abdullah bin Davud'dan farklı bir görüş nakleder; bu görüşün ölçütü, zekât veren kişinin akrabasını geçindirmekle yükümlü olmasıdır. Devlet zekât verene akrabasını geçindirme yükümlülüğü getirmiyorsa, zekât o akrabaya verilebilir.75

Abu 'Ubaid reports a different view from 'Abd Allah bin Daud, whose criterion is the legal responsibility of the zakah payer to provide for relatives. If the state does not obligate the zakah payer to support a relative, zakah may be given to that relative.75

Bütün bu görüşleri inceledikten sonra, anne-baba ve çocuklar dışındaki bütün akrabalara zekât verilmesine izin veren görüşün en uygun olduğunu düşünüyorum. Bu, aynı zamanda Ebu Ubeyd'in ve Sahabe ile Tabiîn döneminden beri âlimlerin çoğunluğunun görüşüdür.

After surveying all these opinions, I feel that the one which allows giving zakah to all relatives except parents and children is most appropriate. This is also the opinion of Abu 'Ubaid and the majority of scholars since the era of the Companions and Followers.

Bu görüş şu kişiler tarafından desteklenmektedir:

This opinion is supported by:

1. Yoksullar ve ihtiyaç sahipleri hakkındaki genel metinler, yoksul akrabalar ile akraba olmayanlar arasında ayrım yapmaz. Örneğin: "Sadakalar yalnızca fakirler, miskinler ... içindir" ve "Onlardaki zenginlerden alınıp onlardaki yoksullara verilir" sözü bunlardandır. Bu metinler akrabaları da kapsar; dolayısıyla akrabaları zekat alabilecekler kategorisinden çıkarmak için uygun bir nasa ihtiyaç vardır. Eşin, anne-babanın ve çocukların durumu ise farklıdır; bunlar oybirliğiyle zekat almaktan men edilmiştir.

1. The generality of texts about the poor, which make no distinction between poor relatives and non-relatives, like "The sadaqat are only for the poor and the needy and the saying ". . to be taken from the rich among them and rendered to the poor among them." These texts include relatives, and any attempt to remove relatives from the categories of zakah deservants requires an appropriate text. This is not the case with the wife, parents, and children, who are unanimously excluded from zakah.

2. Akrabasına yardım etmeyi teşvik eden metinler; örneğin: "Muhtaçlara verilen sadaka yalnızca bir sadakadır, ancak akrabaya verilen sadakanın iki faziletı vardır: Hem sadaka hem de akrabaya iyilik olmasıdır."83 "Şüphesiz en hayırlı sadaka, içinde kin saklayan biri de olsa, akrabaya verilen sadakadır."84 Ve daha önce anılan İbn Mes'ud'un eşinin sözü.

2. Texts that encourage helping one's relatives, such as "The sadaqah given to the needy is merely a sadaqah, but that given to one's relatives has two merits: It is a sadaqah and a kindness to kin,"83 "Indeed, the best sadaqah is that given to a relative, even one who hides hatred,"84 and the saying from Ibn Mas'ud wife mentioned earlier.

Zekâtı bu akrabalara vermenin, verenin kendisine fayda sağladığı yönündeki argüman mutlak değildir. Bu durum zekât verenin eşi, çocukları ve anne-babası için geçerlidir; ancak eş, çocuklar ve anne-babanın dışındaki diğer akrabaların geçimini sağlamak, İslam devletinin zekâttan, fey'den ve diğer kaynaklardan üstlendiği bir sorumluluktur. Akrabalar, ancak devlet bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinde sorumlu olur. Zekât veren kişi, kendi zekâtından eşi, anne-babası ve çocukları dışındaki akrabalarına da destek olabilir.

Ahmad ve Muslim, Peygamber'in ilk amca çocuklarından olan el-Muttalib bin Rabi'ah'ın şöyle dediğini rivayet ederler ﷺ

Ahmad and Muslim report that al Muttalib bin Rabi'ah (first cousin of the Prophet)

"Fadl bin Abbas ile birlikte Allah'ın Elçisi ﷺ'in yanına gittiler. İkisinden biri şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Elçisi ﷺ, sadaka görevlerine bizi atamanızı istemek için geldik; böylece diğer insanlar gibi (görevli olarak çalışanlar gibi) bundan kazanç sağlayabilir ve diğer insanların yaptığı gibi topladığımız şeyi size getirebiliriz.' Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: 'Gerçekten sadaka, Muhammed'in ve Muhammed'in ailesinin alması caiz değildir; o, yalnızca insanların malından temizlenen kirliliklerdir.'" "el-Muntaka'da zikredilen bir rivayette Peygamber ﷺ şöyle buyurur: '... Muhammed'e de Muhammed'in ailesine de helal değildir.'" Ebu Davud ve Tirmizi, Ebu Rafi'nin şöyle dediğini rivayet eder: "Allah'ın Elçisi ﷺ, Benu Mahzum kabilesinden bir adamı sadakaya memur olarak atadı. Adam bana, 'Benimle gel (bana yardım et), sen de bundan bir pay alırsın' dedi. Ben, 'Allah'ın Elçisi ﷺ'e sormadan olmaz' dedim. Ona sorduğumda şöyle buyurdu: 'Bir kavmin azadlısı onlardandır ve biz, sadakanın kendisine helal olmadığı bir aileyiz.'" Ebu Rafi', Peygamber ﷺ'in azatlı kölesiydi. Buhari, Ebu Hureyre'den şunu rivayet eder: "Hasan bin Ali, sadaka hurmalarından bir hurma alıp ağzına attı."

"went with al Fadl bin al Abbas to the Messenger of God (p). One of them said, 'O Messenger of God, we come to ask you to appoint us on sadaqat, so we can earn from it like other people (who are employed) and bring you what we collect like other people do.' The Prophet said, 'Indeed, the sadaqah must not be taken by Muhammad or the family of Muhammad; it is merely the impurities cleansed from peoples wealth.' "In a version mentioned in al Muntaqa, the Prophet says, ". . . is not lawful to Muhammad, nor to the family of Muhammad."88 Abu Daud and al Tirmidhi report that Abu Rafi' says, "The Messenger of God (p) appointed a man from the clan of bani Makhzum on sadaqah. The man said to me 'Come with me (to help me), and you will get some of it.' I said, 'Not until I ask the Messenger of God (p).' When I asked him, he told me 'The ex-slave of a clan is one of them, and we are a family to whom sadaqah is not lawful'." Abu Rafi' was an ex-slave of the Prophet (p). Al Bukhari reports from Abu Hurairah, "Al Hasan bin 'Ali took one date from the dates of the sadaqah and put it in his mouth.

(o zamanlar küçük bir çocuktu). Peygamber (s.a.v.) ona, ağzından çıkarması için "Yech, Yech!" dedi ve şöyle devam etti: "Sadakadan yemeyeceğimizi bilmiyor musun?" Müslim'in rivayetinde (el-Hâfız'ın naklettiğine göre) şöyle geçer: "Sadaka bize helal değildir." Ma'mer'den gelen bir rivayette ise: "Gerçekten sadaka, Muhammed'in ailesine helal değildir." Ahmed ve et-Tahâvî, el-Hasan bin Ali'den şöyle rivayet ederler: "Peygamber ﷺ ile birlikteydim. Sadaka olarak toplanmış hurmalarla dolu bir sandığın yanından geçtik. Ben bir tane alıp ağzıma attım. Peygamber ﷺ, ağzımda olan hurmayı tükürüğüyle birlikte çekip aldı ve şöyle dedi: 'Biz Muhammed ailesi, bize sadaka helal değildir.'" Bu rivayetin senedi sağlamdır.

Hafız İbn Hacer, Fethu'l-Bârî'de ve Şevkânî, Neylü'l-Evtâr'da belirtiyor ki Müslüman âlimler, Peygamber'in ailesinin kimleri kapsadığı konusunda görüş ayrılığı içindedir.91 Şâfiî ve bir grup âlim, Peygamber'in ailesinin Haşim oğullarını ve Muttalib oğullarını kapsadığına inanır. Haşim, Peygamber'in büyük dedesidir; Muttalib ise Haşim'in kardeşidir. Şâfiî, Peygamber ﷺ'in, Peygamber'in akrabalarına ayrılan paya Haşim oğullarının yanı sıra Muttalib oğullarını da dahil ettiğini ve başka hiçbir kolu dahil etmediğini savunur. Şâfiî'ye göre bu pay, onların sadakayı almalarının engellenmesinin karşılığı olarak verilmektedir. Buhârî, Cübeyr bin Mut'im'den şöyle rivayet eder: "Osman bin Affân ile birlikte Peygamber'in yanına gidip dedim ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, Muttalib oğullarına Hayber'in beşte birinden verdin, bize ise vermedin. Oysa biz ve onlar aynı derecedeyiz.' Allah'ın Resûlü ﷺ şöyle buyurdu: 'Muttalib oğulları ile Haşim oğulları bir şeydir.'" Bu görüş şu gerekçeyle eleştirilir: Muttalib oğullarına akrabalık payından verilmesinin sebebi, Peygamber'in ailesiyle olan ittifakları ve onlara verdikleri destektir; sadakayı almalarının engellenmesinin karşılığı olarak verilmemiştir. Bu nedenle Ebû Hanîfe, Mâlik ve Hadevîler, Peygamber'in ailesinin yalnızca Haşim oğullarından oluştuğu görüşündedir. Ahmed'in görüşüne dair iki rivayet vardır: Biri Ebû Hanîfe'nin görüşüyle, diğeri ise Şâfiî'nin görüşüyle uyuşmaktadır.

Al Hafiz in al Fath and al Shawkani in al Nail state that there are differences among Muslim scholars on specification of the Prophet's family.91 Al Shafi'i and a group of scholars believe the family of the Prophet includes the children of Hashem and the children of al Muttalib. Hashem is the great-grandfather of the Prophet and al Muttalib is Hashem's brother. Al Shafi'i argues that the Prophet (p) included the children of al Muttalib as well as the children of Hashem in the share assigned to the Prophet kindred, and did not include any other clan. Al Shafi'i continues that this share is given in compensation for preventing them from taking sadaqah. Al Bukhari reports from Jubair bin Mut'im, "I went with 'Uthman bin 'Affan to the Prophet, and said, 'O Messenger of God, you have given the children of al Muttalib out of the one-fifth from Khaibar and did not give us. We and they are at the same level.' The Messenger of God said, 'The children of al Muttalib and the children of Hashem are one thing.'" This argument is challenged on the grounds that the children of al Muttalib were given from the share of the kindred only because of their alliance with and support of the family of the Prophet, and not as recompense for preventing them from taking sadaqah. Consequently, Abd Hanifah, Malik, and the Hadawis believe the family of the Prophet includes the children of Hashem alone. There are two reports about the view of Ahmad. One goes along with Abu Hanifah, and the other agrees with al Shafi'i.

Peygamberin ailesine, onların ganimet ve fey' payları kendilerine verilmediğinde zekât verilebilir mi?

Can the Prophet's family be given zakah if their share of war booty and fai' is not given to them?

Bu soruyu olumlu yanıtlayan birkaç âlim vardır. Bunlar arasında, Peygamber'in ailesinin mensuplarının zekât almasının engellenmesinin kısmen onlara ganimet ve fey'den bir pay ayrılmış olmasından kaynaklandığını belirten bazı Malikîler de bulunmaktadır. Bu nedenle, bu paylar kendilerine verilmediği ve yoksulluğa düştükleri takdirde zekât verilebilir. Hanefîlerin, önceki alt bölümde aktarılan argümana benzer bir görüşü vardır. Şâfiîler arasında Ebû Saʿîd el-İstahrî, Peygamber'in ailesinin ganimet ve fey'den paylarının ödenmemesi hâlinde kendilerine zekât verilebileceğine inanır. En-Nevevî, (Gazzâlî'nin öğrencisi) Muhammed bin Yahyâ'nın da aynı görüşte olduğunu, el-Râfiî'den naklen aktarır.100 İbn Teymiyye ve Hanbelî mezhebinden el-Kâdî Yaʿkûb da benzer delilleri öne sürmektedir.101 Bu görüş, Caferî mezhebinin de görüşüdür.102

This question is answered affirmatively by a few scholars. These include some Malikites, who point out that members of the Prophet's family are prevented from taking zakah partly because a share of war booty and fai' is assigned to them. Therefore, if they are not given that share and are struck by poverty, they can be given zakah. Hanafites have a similar argument, as quoted in the preceding subsection . Among Shafi'ites, Abu Sa'id al Istakhri believes the family of the Prophet may be given zakah if they are not paid their share of booty and fai'. Al Nawawi quotes al Rafi'i that Muhammad bin Yahaya (a disciple of al Ghazali) believes the same.100 Ibn Taimiyah and al Qadi Ya'qub, a Hanbalite, present similar arguments.101 This is also the view of the Ja'fari school.102

Âlimlerin çoğunluğu, Peygamber'in (s.a.v.) ailesi ve soyundan gelenlerin onlara saygı göstermek amacıyla zekât verilmediği için, ganimetten mahrum bırakılmalarının zekât verilmeleri için yeterli bir gerekçe olmadığı görüşündedir.103

The majority of scholars believe that since the family and descendents of the Prophet (p) are not given zakah in order to honor them, their deprivation from booty is not sufficient grounds to give them zakah.103

Günümüzde, Peygamber'in soyundan gelenlere zekat vermek caiz olmalıdır; çünkü bunlara ganimet ve fey'den pay verilmemektedir. Bunun nedeni ya bu malların hiç var olmaması ya da yöneticilerin keyfi kararlarıdır.

In our times, payment of zakah to descendents of the Prophet must be permissible, since they are not given a share of booty and fai', either because the latter do not exist at all or because of arbitrary decision by rulers.

Peygamber'in yakınlarının payı Kur'an'da birkaç kez anılır: "Bilin ki savaşta ele geçirdiğiniz her türlü ganimetin beşte biri Allah'a, Peygamber'e, yakın akrabalara, yetimlere, yoksullara ve yolculara aittir" ve "Allah'ın şehir halklarından Peygamber'ine verdiği ve geri aldığı şey, aranızdaki zenginler arasında yalnızca dolaşan bir mal olmaması için Allah'a, Peygamber'e, yakınlara, yetimlere, yoksullara ve yolculara aittir."105

The share of the Prophet's kindred is referred to in the Qur'an several times: "And know that out of all the booty ye may acquire in war, a fifth share is assigned to God, and to the Apostle, and to near relatives, and to orphans and to the needy and to the wayfarer,"104 and "What God has bestowed on His Apostle and taken away from the people of the townships belongs to God, to His Apostle, and to kindred, and orphans, and the needy, and the wayfarer, in order that it may not merely make a circuit between the wealthy among you."105

Peygamber'in (s.a.v.) ailesinin zekât almasının, onlara saygı göstermek amacıyla engellendiğini ileri sürmek o kadar güçlü bir argüman değildir. Daha makul görünen, bu iki ayette kendilerine verilen paya bağlı olarak zekâttan men edilmiş olmalarıdır. Dolayısıyla onlara tahsis edilen bu karşılık ortadan kalkarsa, zekât alabilmeleri gerekir; özellikle de birçok alimin, Peygamber'in vefatından sonra akrabanın payının Allah yolunda savaşanları desteklemeye yönlendirilmesi gerektiğini düşünmesi göz önüne alındığında. Bu durumda Peygamber'in ailesi ve soyundan gelenler, ihtiyaç anında kendilerini destekleyecek hiçbir şeyden yoksun kalacaktır.

Claiming that the family of the Prophet (p) is prevented from receiving zakah to honor them is not so strong an argument. It seems more reasonable that they are so prohibited because of the share they are granted in those two verses. Thus, if the compensation assigned to them does not exist, they must be able to receive zakah, especially since many scholars believe the share of the kindred, after the death of the Prophet, must be diverted to supporting fighters in the way of God, thus leaving the family and descendents of the Prophet with nothing to support them in case of need.

Bir zekât veren kişi, zekâtı hak sahibi olduğunu düşündüğü bir kimseye verir, sonra da bu kişinin hak sahibi olmadığını anlarsa, bu ödeme zekât yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır mı?

If a zakah payer gives his zakah to a person whom he thought was a deservant then finds that he was incorrect, does that payment fulfill the payer's obligation of zakah?

Üç büyük görüş bu konuda mevcuttur. Birincisi, bu tür bir dağıtımın zekât yükümlülüğünü yerine getirdiği görüşüdür. Bu görüş Ebu Hanife, Muhammed, el-Hasan ve Ebu Ubeyd'e aittir. Bu görüşe göre zekât verenden başka bir ödeme istenmez ve bu görüş Peygamber ﷺ'in birkaç sözüne dayanır: Buhari ve Ahmed, Ma'n bin Yezid'den rivayet eder: "Babam, camide bir adama sadaka olarak birkaç dinar verdi [bunları dağıtması için]. Bilmeden oraya geldim ve onları aldım. Babam, 'Allah'a yemin ederim ki sana vermek niyetinde değildim' dedi. Peygamber ﷺ'e şikâyet ettim, o da şöyle buyurdu: 'Ey Yezid, niyetini alırsın; ey Ma'n, aldığını alırsın.'" Bu söz, nafile sadaka ile farz sadaka arasında hiçbir ayrım yapmaz. Ebu Hureyre rivayet eder ki Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Bir adam, 'Bu gece mutlaka sadaka vereceğim' dedi. Sadakasını alıp çıktı ve [bilmeden] bir hırsızın eline verdi."

There are three major opinions on this matter. The first is that such distribution fulfills the obligation of zakah. This is the opinion of Abu Hanifah, Muhammad, al Hasan., and Abu 'Ubaid. This view implies that no other payment is required from the zakah payer, and is founded on a few sayings of the Prophet: Al Bukhari and Ahmad report from Ma'n bin Yazid, "My father put a few dinars as a sadaqah with a man in the mosque [to give them away]. Not knowing, I came by and took them. My father said, 'By God, I did not intend to give you.' I complained to the Prophet, who said, "O Yazid, you get the intention and O Ma'n you get what you have taken.'" This saying does not make any distinction between voluntary and obligatory sadaqah, Abu Hurairah narrates that the Prophet (p) said, "A man once said,117 Surely I am going to give a charity tonight.' He went out with his sadaqah and put it in the hands of a thief, [not knowing).

Ertesi sabah, geceleyin bir hırsıza sadaka verildiği dillendirildi. Adam, "Rabbim, hamd yalnızca sanadır; gerçekten başka bir sadaka vereceğim" dedi. Sadakasıyla dışarı çıktı ve onu bir fahişenin eline koydu. Ertesi sabah bir fahişeye sadaka verildiği yayıldı. Adam kendi kendine, "Rabbim, hamd yalnızca sanadır. Elbette sadaka vereceğim" dedi. Yeni sadakasıyla dışarı çıktı ve onu zengin bir adamın eline koydu. Ertesi sabah insanlar, geceleyin zengin bir adama sadaka verildiğini konuşuyordu. Adam, "Rabbim, hamd sanadır. Hırsıza, fahişeye ve zengin adama mı sadaka vermeliyim!" dedi. Uyurken kendisine şöyle denildi: "Hırsıza verdiğin sadakaya gelince, belki onu tatmin eder ve hırsızlığı bırakmasına yardımcı olur; fahişeye gelince, belki sadakayı alır ve fahişelikten vazgeçer; zengin adama gelince, belki ibret alır ve Allah'ın kendisine verdiğinden harcamaya başlar."