د زکات په دې کې چې هغه د ورته زکات وړ توکو څخه ورکول کیږي (اوښان د اوښانو څخه، میوې د میوو څخه، او پیسې د پیسو څخه)، دا پوښتنه راپورته کیږي چې آیا د زکات په ځای د ورکړې وړ شیانو قیمت ورکول جایز دي یا نه. یوه اړخ ته هغه فقها دي چې د هیڅ قید پرته د قیمت ورکولو اجازه ورکوي. دوی ته حنفیان مشر دي. د شافعیانو او ظاهریانو عالمان د قیمت ورکولو منونکي نه دي. په دې منځ کې مالکیان او حنبلیان دي چې په ځینو صورتونو کې د قیمت ورکولو اجازه ورکوي او په نورو صورتونو کې یې نه منې.

Since zakah is calculated in the same zakated items (camels are taken out of camels, fruits from fruits, and money from money) the question arises whether it is permissible to give the value of what is due as zakah instead of payment in kind. On one side, we find jurists who allow payment in value without any reservations. These are led by the Hanafites. Scholars led by the Shafi'ites and Zahirites do not accept payment in value. In between, Malikites and Hanbalites accept payment in value in certain cases, and do not approve of it in other cases.

It is maintained in Mukhtasar Khalil that payment in value does not suffice. Ibn al Hajib and Ibn Bashir go along with this view. The author of al Tawdih states that this is not consistent with al Mudawwanah, in which it is stated that payment in value is undesired only.1 Ibn Naji in Sharh al Risalah quotes Ashhab and Ibn al Qasim saying that payment in value is permissible.2 The author of al Mudawwanah notes, "I would think payment in value would be accepted by God if the payer is obligated to do so by the government, since in disputed matters, the government's selected practice becomes binding on all." Pashto translation: په مختصر خلیل کې ساتل شوي دي چې د قیمت په ورکولو سره زکات نه ادا کیږي. ابن الحاجب او ابن بشیر دې نظر سره موافق دي. د التوضیح لیکوال وایي چې دا نظر د المدونة سره سمون نه لري، په کوم کې چې ویل شوي دي چې د قیمت ورکول یوازې مکروه دی.1 ابن ناجي په شرح الرسالة کې د اشهب او ابن القاسم څخه نقل کوي چې دوی ویلي دي چې د قیمت ورکول جائز دی.2 د المدونة لیکوال ویاړي: «زه فکر کوم چې که ورکوونکی د حکومت له خوا دې ته مجبور وي، نو د قیمت ورکول به د خدای په نزد قبول وي، ځکه په اختلافي مسایلو کې د حکومت غوره شوی عمل د ټولو لپاره لازمي ګرځي.»3

It is maintained in Mukhtasar Khalil that payment in value does not suffice. Ibn al Hajib and Ibn Bashir go along with this view. The author of al Tawdih states that this is not consistent with al Mudawwanah, in which it is stated that payment in value is undesired only.1 Ibn Naji in Sharh al Risalah quotes Ashhab and Ibn al Qasim saying that payment in value is permissible.2 The author of al Mudawwanah notes, "I would think payment in value would be accepted by God if the payer is obligated to do so by the government, since in disputed matters, the government's selected practice becomes binding on all."3

حنبلیانو په اړه، د المغنی مؤلف وایي: په ظاهر ډول احمد دا نظر لري چې د قیمت په ورکولو سره زکات نه ادا کیږي، ځکه دا د سنت خلاف دی۔ خو یوه روایت داسې راغلی چې احمد دا کار جائز بولي، مګر د زکات الفطر په استثنا سره۔

As for Hanbalites, the author of al Mughni says it appears that Ahmad believes payment in value unsatisfactory because it is a violation of Sunnah. However, there is a report that Ahmad approves of it, except with zakah of al fitr.

دا ټول اختلافات د دې نظر له امله دي چې فقهاء زکات څنګه ګوري: آیا دا یوه عبادت دی یا د مال یوه ماليه (ټکس) ده. هغه کسان چې د ورکولو په عین شی باندې ټینګار کوي، وایي چې څرنګه زکات یو عبادت دی، نو باید په همغه ډول ادا شي چې په حدیثونو کې بیان شوی، له دې کبله پکار ده چې ورکول په همغه زکات ورکړ شوي شي سره وشي. له بلې خوا، ابو حنیفه، د هغه شاګردان او نور داسې ادا کولو ته اجازه ورکوي چې په قیمت یې ورکړل شي، ځکه چې د فقیرانو د مرستې له پلوه دا هیڅ توپیر نه لري.5

All these differences can be attributed to the different angles from which jurists perceive zakah as either a worship or a tax on wealth. Those who require payment in kind argue that since zakah is a worship, it can only be done the very same way detailed in the sayings, therefore payment must be made in the same zakated item. On the other hand, Abu Hanifah, his disciples, and others allow payment in value on the grounds that it makes no difference as far as relieving the poor is concerned.5

هغه کسان چې د قیمت په ذریعه ادا کولو (زکات یا نورو حقونو کې) نه منی، لاندې دلیلونه وړاندې کوي:

Those who do not approve payment in value bring forth the following arguments:

1. الجوینی، چې د شافعي مذهب پیرو دی، استدلال کوي چې زکات د عبادتونو له جملې څخه دی، نو هغه باید هماغسې ادا شي لکه څنګه چې امر شوی دی، ځکه یوازې خدای ښه پوهیږي چې څنګه غواړي چې په هغه کې عبادت وشي. زکات د لمانځه خور دی. هیچا ته نه روا ده چې د لمانځه په بڼه یا ترتیب کې کومه بدلون راولي، او همدارنګه هیچا ته دا روا نه ده چې کله چې احادیثو کې ویل شوي وي چې یوه ماده اوښ یا یوه پسه ورکړه، هغه د پیسو په ورکولو سره بدل کړي.6

1. Al Juwaini, a Shafi'ite, argues that since zakah is one of the rites of worship it must be done exactly the way we are ordered, because only God knows best the way He wants to be worshiped. Zakah is the sister of prayers. No one can make any change in the format or sequence of prayers, and by the same token, no one may pay money when sayings state pay a female camel or a sheep.6

دې خبرې ته قاضي ابوبکر بن العربي، چې د مالکي مذهب پیروی کوي، نور هم ټینګار کوي، هغه وایي: "د زکات ورکولو ازموینه یوازې د مال په کمولو [یعنې یو څه برخه ورکولو] سره نه پوره کیږي."

2. This is further emphasized by the judge Abu Bakr bin al 'Arabi, a Malikite, who says, "The test of paying zakah is not realized in mere reduction (by giving away some)

د ټولې شتمنۍ څخه — لکه څنګه چې ابوحنیفه فکر کوي — مګر دا غوښتنه کوي چې د زکاتي شتمنۍ هر هر توکي مقدار کم شي، ترڅو د ورکوونکي هغه احساسي تړاو ماته شي چې د هغه هر توکي سره لري چې ده ته تعلق لري. د جنس په ډول ورکول په خپل ځای کې واجب دي.7

of total wealth - - as Abu Hanifah thinks - - but requires reducing the quantity of each and every item of zakatable wealth, in order to break the payer's sentimental attachment to each and every item he or she owns. Payment in kind is obligated on its merit."7

3. څرنګه چې زکات د بې وزلو کسانو د ګوناګونو اړتیاوو د پوره کولو لپاره دی، نو د ورکړل شوو مالونو ګوناګونوالی د بې وزلو لپاره یوه مهمه آسانتیا ده. دا همدارنګه د خدای شکر او مننې نښه ده چې د هغه مالونو څخه نورو ته ورکړه وشي کوم چې خدای ورکونکي ته په ځانګړې توګه ورکړي دي.8

3. Since zakah is meant to relieve the diverse needs of the poor, diversity of assets paid is an important convenience for the poor. It is also a sign of thankfulness and gratitude to God to give others from the very same assets He bestowed on the payer.8

4. دې ټولو ته سربیره هغه حدیث دی چې ابوداود او ابن ماجه روایت کړی، چې پیغمبر ﷺ کله چې معاذ رضي الله عنه یمن ته واستاوه، ورته وفرمایل: «له غنمو څخه غنم، له وزو څخه وزه، له اوښانو څخه اوښان او له غوایانو څخه غوا واخله.» دا داسې متن دی چې د ارزښت په ورکولو سره یې خلاف ورزی نه کیږي.