۹.۸ فصل اتم: آیا محصولات (ټکس) د زکات ځای نیولی شي؟
9.8 Chapter Eight Can Taxes Substitute For Zakah?
په ډېرو معاصرو ټولنو کې بډایان ډیرې ماليات ورکوي، پرمختللي (پروګريسیو) او نور هم، چې نرخونه یې ډیر وخت د شریعت له خوا مقرر شوي زکات له نرخونو څو چنده زیات وي.
Wealthy individuals in most contemporary societies pay several taxes, progressive and otherwise, at rates very often several times the rates of zakah decreed in Shari'ah.
دا مالیات د حکومت د بودجې لپاره وسایل برابروي او د دولت مصارف تمویلوي. بې شکه، د معاصرو دولتونو د مصارفو ډیری موضوعات د زکات د مستحقینو سره ورته دي، لکه د هغو بودجو لګښت چې غریبانو، معلولینو او کوڅو ګدایانو ته مرسته کوي، یا هغه پروګرامونه چې بې روزګاره کسانو ته کار او روزنه برابروي.
These taxes provide resources for the government's budget and finance the state's expenditures. No doubt, several subjects of the expenditure of contemporary states are similar to zakah deservants, such as funds for welfare programs that help the poor, the disable, and street beggars, or programs which provide job and training for the jobless.
هم اوسنۍ حکومتونه د داسې ټولنیزو او بیلابیلو خدماتو لپاره یو یا څو ادارې لري. له همدې امله دا پوښتنه راپورته کیږي: آیا دا مالیات د شریعت لخوا اړین زکات بدیل کیدای شي؟ که نه، آیا مسلمان مالیه ورکوونکي باید د حکومت ته د ورکړې مالیاتو سربېره زکات په انفرادي توګه یا د بنسټونو له لارې ورکړي؟
Most contemporary governments have one or more department for such social and welfare matters. Therefore, the question arises, will these taxes make up for the zakah required by Shari'ah? Or must Muslim taxpayers pay zakah individually or to organizations in addition to taxes paid to the government?
په دې پوښتنې ته د ځواب ورکولو لپاره باید په یاد ولرو چې زکات درې بنسټیزې ځانګړتیاوې لري، چې پرته له هغو زکات نه شته. دا دي:
In order to answer this question, we must remember that there are three essential features of zakah without which. zakah does not exist. These are:
۱. د شریعت له مخې ټاکل شوې کچې (۲.۵ سلنه، پنځه سلنه، یا لس سلنه)
1. The rates as determined in Shari'ah (2.5 percent, five percent, or ten percent)
۲. د یوې عبادت د ترسره کولو ځانګړې نیت، د خدای تعالیٰ د حکم د پلي کولو په لاره کې.
2. The specific intention of fulfilling a worship in obedience to God.
3. د قرآن کریم په ذکر شوو اتو ډلو ته ویشل
3. Distribution to the eight categories mentioned in the Qur'an.
ایا مالیات دا درې واړه ځانګړتیاوې لري؟ د مالیاتو نرخونه د هغو نرخونو سره سمون نه خوري چې په شریعت کې ټاکل شوي دي، او دا مطالعه یې تشریح کړې ده. د ځینو شتمنیو باندې مالیات د زکات له نرخونو څخه لوړ دي، او د ځینو نورو باندې ټیټ دي. ځینې هغه شتمنۍ چې په شریعت کې زکات ورباندې واجب دی، هیڅ مالیه نه ورباندې لګیږي، پداسې حال کې چې ځینې مالیه ورکول کیدونکې شتمنۍ او عواید په شریعت کې زکات نه دی. خو یو څوک داسې استدلال کولی شي چې کله چې د زکات نرخ د مالیاتو له نرخ څخه لوړ وي، نو مسلمان مالیه ورکوونکی باید توپیر په انفرادي توګه ورکړي، او کله چې د مالیاتو نرخ د زکات له نرخ څخه لوړ وي، نو زکات پوره کیږي. د نیت په اړه، مالیات نیت ته اړتیا نه لري، مګر بیا هم کیدای شي وویل شي چې مسلمان مالیه ورکوونکی کیدای شي د مالیاتو په ورکولو سره د زکات ورکولو نیت ولري. د زکات دریمه ځانګړتیا دا ده چې کله دولت زکات راټولوي، نو باید د هغې عاید د قرآن کریم سره سم وویشل شي. سربیره پردې، که حکومت زکات راټولوي، دا راټولونه باید د زکات نوم واخلي، ځکه زکات د خپل نوم، بڼې او هدف (یعنې سم ویش) له پرتې خپله حقیقت له لاسه ورکوي. د همدې دلیلونو له امله مالکیان په ځانګړې توګه استدلال کوي چې که یو ظالم حکومت زکات د زکات په نوم او بڼه راټولوي، نو هغې حکومت ته ورکول د انفرادي ورکوونکو لپاره د شریعت اړتیا پوره کوي. خو هغه لیویې او مالیات چې په نورو نومونو لکه مکس او ضریبه راټولیږي، د زکات ځای نه نیسي او تر هغه چې د زکات نوم او بڼه ونه لري، د زکات په توګه نه شي حسابیدلی، په ځانګړې توګه ځکه چې کیدای شي هغه داسې ځایونو ته وویشل شي چې په شریعت کې منل شوي نه دي.
Do taxes have these three characteristics? Tax rates do not follow the rates determined in Shari'ah, which are described in this study. Tax rates are more than zakah rates on certain assets and less on others. Some zakatable assets are not taxable at all, while some taxable assets and incomes are not zakatable in Shari'ah. Yet one may argue that when the rate of zakah is more than the tax rate, Muslim taxpayers should be required to distribute the difference individually, and when the tax rate is more than the zakah rate, zakah is covered. As for intention taxes do not require intention, but one can still argue that Muslim taxpayers may have the intention of paying zakah when they pay their taxes. As for the third characteristic of zakah when the state collects zakah it must distribute its proceeds according to Qur'an. Moreover, if the government collects zakah, this collection must take the name of zakah, since zakah loses its essence without its name, form, and purpose (i.e. proper distribution). For such reasons, Malikites specifically argue that if an oppressive government collects zakah in the name and form of zakah, payment to such government fulfills the Shari'ah requirement for individual payers. But levies and taxes collected under other names, such as maks and daribah, do not replace zakah and cannot be counted as zakah as long as they do not carry the name and the form of zakah especially since they may be distributed to areas which are not approved in Shari'ah.
وپای ته باید پوه شو چې صادق مسلمانان په ډیرو هیوادونو کې نن ورځ له غیر مسلمانانو څخه ډیرې مالي بارونه لري، ځکه مسلمانان لکه نور خلک مالیه ورکول کیږي، او سربیره پر دې باید زکات هم ورکړي، یا په مستقیم ډول ورکول او یا د اسلامي ادارو له لارې.
Lastly, we must realize that sincere Muslims are in most countries today charged more financial dues that non-Muslims, since Muslims are required to pay taxes like everybody else, and in addition are required to pay zakah, either by direct distribution or through Islamic organizations.
په مسلمانو ټولنو کې تضادونه
Contradictions in Muslim societies
دا پوښتنه به هیڅکله رامنځته نه شوه که په نننۍ مسلمانه ټولنو کې ډیرې څرګندې ناسمې توازنونه نه وای. د یوې خوا، لا هم داسې مسلمانان شته چې د اسلام بنسټیزو اصولو ته ژمن دي، او په ډیرو مسلمانو هیوادونو کې اسلام رسمي دین دی. خو سره له دې، د ډیرو مسلمانو سیمو د تقنیني نظام څخه اسلامي قانون لرې شوی دی. د مثال په توګه زکات واخلئ. که څه هم دا د اسلام له ارکانو څخه دی، او که څه هم ډیرې مسلمانان یې په انفرادي ډول عملي کوي او غواړي چې دا د ټولنیز نظام برخه وي، ډیری هیوادونه د زکات لپاره قانوني نظام نه لري. په ټولو دورو کې داسې کنجوسې شتمن کسان موجود وو چې د ټولولو سره د مینې له امله زکات نه ورکوي. دا ډول خلک پخوا د دولت له خوا د زکات ورکولو ته اړ کیدل، خو اوس د ډیرو مسلمانو هیوادونو کې د قانون د پلي کولو نشتوالي او د زکات د قانون نشتوالي دا کنجوس شتمن کسان له زکات پرته پریږدي.
The above question would not have arisen if there were not gross contradictions in Muslim societies today. On one hand there are still Muslims who hold to the basics of Islam, and Islam is the official religion in most Muslim countries. Yet Islamic law has been stripped from the legislation system of most Muslim lands. Take zakah as an example. Although it is one of the pillars of Islam, and although many Muslims implement it individually and would like it to be part of their social system, most countries do not have a legal system for zakah. In all eras there are stingy persons whose love of accumulation prevents them from paying zakah. Such people used to be forced to pay it by the government, but now the lack of law enforcement, and the lack of zakah act in most Muslim countries, leaves these miserly wealthy persons unzakated.
په ډېرو حالتونو کې د اسلامي قانون څخه د غربي وارداتي قوانینو ته لېږدېدل د استعمار د پایلې په توګه وو، هغه استعمار چې د nineteenth او د شلمې پېړۍ د لومړۍ نیمايي په ترڅ کې د مسلمانو هېوادونو باندې واکمن شو. د استعمار کلتوري او تقنیني اغېز له نظامي یرغل څخه ډېر ژور او د مسلمانې ټولنې لپاره ډېر خطرناک و. کله چې د یرغلګرو لښکرې د ډېرو مسلمانو هېوادونو څخه ووتلې، موږ داسې جزايي قوانین په لاس کې پاتې شو چې اسلامي نه دي، په دې قوانینو کې فحشا، فحش نګاري، شپږې کلبونه، زنا او شراب څښل قانوني شوي؛ داسې مدني قوانین چې اسلامي نه دي، په دې کې سود او نور ناروا معاملې داسې جواز ورکړل شوي چې اقتصادي او ټولنیز فعالیتونه د بهرنیانو او اقلیتونو په واک کې ولاړ شول. موږ داسې ټولنیز معیارونه او مالي قوانین په لاس کې پیدا کړل چې په کې زکات له منځه ولاړ او د اسلامي نظام څخه بهرني مالیات پر موږ ټاکل شوي. تر دې هم دردناک هغه کلتوري استعمار دی چې د لویدیځ د نظامي، اقتصادي او تقنیني واک د سخت اغېز له امله پر مسلمانو سیمو راڼه شو. د کلتوري استعمار په پایله کې موږ هغه "جغرافیايي" یا نومي مسلمانان وینو چې حتی د زکات د بیا تطبیق او نورو اسلامي اصلاحاتو مخالفت کوي، لکه د مصر د پارلمان ځینې نومي مسلمان غړي چې د زکات د قانون د بیا راوستلو پر وړاندې دریدلي، په دې دلیل چې غواړي خپل هېواد د لویدیځ اروپايي هېوادونو په شان سکولر او له دین بېل وساتي.
In most cases, the transfer from Islamic law to imported Western laws was a result of Western colonialism that dominated Muslim lands in the nineteenth and the first half of the twentieth century. The cultural and legislative impact of colonialism was far deeper and more dangerous to Muslim society than military occupation. After the aggressive troops withdrew from most Muslim lands we found ourselves with penal codes that are not Islamic, whereby prostitution, pornography, night clubs, adultery, and drinking are legalized; with civil codes that is not Islamic, whereby interest and other unlawful transactions are made permissible in such a way that social and economic activities become dominated by foreigners and minorities. We found ourselves with social standards and financial codes whereby zakah is wiped out and taxes alien to the Islamic system are imposed. More painful even, is cultural colonialism that resulted from the heavy impact of military, economic, and legislative domination of the West on Muslim lands. As a result of cultural colonialism, we find "geographic" or nominal Muslims who even oppose the idea of re-establishing zakah and other Islamic reforms, like some so-called Muslims members of the Egyptian parliament who objected to the proposed re-installment of zakah law, on the grounds that they want their country secular and detached from religion like Western states in Europe.
د مسلمانو حکومتونو څخه د زکات په اړه څه اړتیا ده؟
What is required from Muslim governments regarding zakah?
له مسلم حکومتونو ته دا خطاب کېږي چې د ټولنې د تنظیم په ټولو برخو کې اسلامي نظام، او په ځانګړې توګه زکات ته کافي پاملرنه وکړي، او د زکات د راټولولو او ویشلو لپاره یوه خپلواکه ادارې جوړه کړي، چې زکات د اسلام دریم رکن دی. ضروري ده چې د زکات یو دقیق او تفصیلي قانون جوړ شي، چې په دې سره د نورو مالیاتو سره دوه ګونی بار له منځه لاړ شي، او مسلمان زکات ورکوونکي د غیر مسلم اقلیتونو په پرتله مالي لحاظ څخه زیان ونه ګالي.
Muslim governments today are called upon to adopt the Islamic system in all aspects of societal organization, and especially to give sufficient attention to zakah and establish an autonomous department to collect and distribute zakah, the third pilar of Islam. It is necessary to enact an accurate and detailed law of zakah whereby duality with other taxes is eliminated, and Muslim zakah payers are not disadvantaged financially as compared to non-Muslim minorities.
مسلمان افراد ته دا هم حکم شوی دی چې که دولت زکات راټولوي، نو هغه دولت ته ورکړي، او که نه راټولوي، نو هغه ټولنو ته چې د دې کار لپاره جوړې شوي وي، یا لږترلږه انفرادي توګه ورکړي، ځکه چې دا د اسلام یوه بنسټیزه عبادت دی۔
Muslim individuals are also called upon to pay zakah to the state, if the state collects it, and if not, to organizations established for such purposes, or at least individually, because this is a basic rite of Islam.
هغه عالمان چې د زکات د ځای نیولو لپاره د مالیاتو تایید ښکاري
Scholars who seem to approve of taxes replacing zakah
دځینو لویو عالمانو په مختلفو وختونو کې دا دیني نظریات ورکړي دي چې مسلمان مالیه ورکوونکي دا نیت کولی شي چې هغه مالیه چې ورکوي، بشپړه یا یوه برخه یې د زکات د ادا کولو په نیت وي. په دوی کې امام النووي دی، چې وايي: "شافعیان متفق دي چې هغه بار چې په ظلم اخیستل شوی وي، د عشر ځای نه شي نیولی. خو که حکومت دغه بارونه د عشر (د زراعت زکات) په ځای واخلي، عالمانو کې د دې په اړه دوه نظره دي چې آیا د عشر فریضه په دې ترې ادا کېږي که نه. سم نظر دا دی چې دغه ورکول د مطلوب عشر ادا کوي. که د دولت راټول شوی مقدار د مطلوب عشر څخه کم وي، توپیر باید ورکوونکي ورکړي."۱ که څه هم د دې عبارت بارونه له معاصرو مالیاتو سره لرې تعلق نه لري، خو دا مهمه ده چې په یاد ولرو امام النووي وايي "که دغه بارونه د زکات په ځای راټول شي"، په داسې حال کې چې نن ورځ حکومتونه دا نه لري په نظر کې چې دغه مالیات د زکات په ځای راټول کړي، نه دي هم د دې عوايدو مصرف د زکات مستحقانو باندې کوي.
We have religious opinions given at different times by renowned scholars that Muslim taxpayers may hold the intention that taxes they pay are wholly or partially in fulfillment of zakah. Among them is al Nawawi, who says, "Shafi'ites agree that levies collected unjustly do not stand in place of 'ushr. But if the government takes such levies in place of 'ushr (zakah on agriculture) scholars have two opinions on whether the obligation of 'ushr is thus fulfilled or not. The correct one is that such payment fulfills the required 'ushr. If the amount collected by the state is less than the required 'ushr the difference must be paid by the payers."1 Although levies referred to in this statement are not far-removed from contemporary taxes, it is important to observe that al Nawawi says "If such levies are collected in place of zakah," while governments today do not have in mind to collect such taxes in place of zakah nor to they expend their proceeds on zakah deservants.
similarly، یو حنبلی لیکوال وایی: «احمد څخه د هغه ځمکې په اړه پوښتنه وشوه چې په هغې کې حکومت د یوې کروندې د حاصل نیمه برخه اخلي. هغه ځواب ورکړ: دا ظلم دی. حکومت دې ته حق نه لري.» بیا ترې پوښتنه وشوه چې ایا ورکوونکی باید د نورو نیمې برخې څخه زکات ورکړي؟ هغه ځواب ورکړ: هغه څه چې حکومت ته ورکول کیږي د واجب زکات دنده پوره کوي. که مالک هم همدارنگه نیت وکړي... 2 ابن تیمیه نقل شوي چې وایي: «هغه مالیات چې حکومت د "مکس" (ماليات) په نوم اخلي، د زکات د نیت سره ورکول کیدای شي او په دې ډول واجب زکات ادا کیږي، که څه هم دا ورکړې د زکات په بڼه نه وي.»3 د ابن تیمیه دا نقل د هغه له هغه قول سره تضاد لري چې په الفتاوی کې راغلی: «هغه څه چې واکمنان د زکات تر نوم پرته په نورو نومونو راټولوي، د زکات ورکړه نه شي حسابېدلی.»4 زه حیران یم چې له دې دوو نقلونو کوم یو سم دی، یا د ابن تیمیه وروستی نظر څه و؟
Similarly, a Hanbalite writer says, "Ahmad was asked about a land in which the government takes half of one's produce. He answered, 'that is unjust. The government does not have such a right.' Then he was asked whether the payer must distribute zakah on the other half. He answered, what is paid the government fulfills the obligated zakah.' If the owner makes his intention likewise."2 Ibn Taimiyah is quoted to have said, "levies taken by the government in the name of maks (taxes) can be given with the intention of paying zakah and obligated zakah is thus fulfilled, although such payments do not take the form of zakah."3 This quote from Ibn Taimiyah seems to contradict his statement in al Fatawa, "What is collected by rulers in names other than that of zakah cannot be counted as zakah payment."4 I wonder which of these two quotes is the correct one, or what was the final opinion of Ibn Taimiyah?
هغه علما چې د مالیاتو د زکات په توګه شمېرلو اجازه نه ورکوي
Scholars who do not allow considering taxes zakah
اکثر علماء د ټیکس د ورکولو په وخت کې د زکات د نیت کولو جواز نه منی، او هغه نظریات چې دا جواز ورکوي سخت رد کوي۔ شافعي مذهب پیرو ابن حجر الهيتمي په خپل کتاب الزواجر کې وايي: "ځينې فاسد تاجران فکر کوي چې هغه مکس چې ورکوي، که د زکات د ورکولو نیت وکړي، نو د زکات په حساب کیدای شي۔ دا یو بې بنسټه خیال دی۔ د شافعي مذهب له مخې دا خبره غلطه او ناسمه ده۔" حکومت کله چې ټیکس راټولوي، نه نیت لري چې دا ټیکسونه زکات وګڼي، نه داسې زکات راټولوي چې د شریعت له مخې وي، نه د نرخونو له پلوه او نه د زکات وړ مالونو له پلوه۔ حکومت دا ټیکسونه داسې دعوا سره لګوي چې عاید یې باید د اردو او د مسلمانانو د عامه ګټو په لګښت کې ولګول شي۔ زه په دې وخت کې د دې خبرې په بحث نه غواړم، خو په دې شرط چې ټیکسونه جایز وي او د هغو سم شرطونه پوره وي، دا ټیکسونه له زکات څخه توپیر لري او زکات نه شي ګڼل کیدای، ځکه نه یې نوم هم زکات دی۔ ځینې تاجران راته وایي چې کله دا مکس راټولوونکو ته ورکوي، زکات ورکولو نیت کوي، او که دغه راټولوونکي دا د زکات د مستحقینو پر ځای نور کسان ته ورکړي، دا د هغوی ستونزه ده۔
The majority of scholars do not approve of intending zakah payment when taxes are paid, and come down hard against opinions that allow it. Ibn Hajar al Haitami, a Shafi'ite, says in his al Zawajir, Some corrupt merchants think the maks they pay can be counted as zakah if they make the intention of paying zakah. This is an unfounded notion. It is false and incorrect according to the Shafi'ite school. The government -- when it collects taxes -- does not intend to consider these taxes zakah, nor do they collect zakah according to Shari'ah, regarding both rates and zakatable assets. The government levies these taxes with the claim that their proceeds need to be spent on the army and public interests of Muslims, which I do not want to argue at this point, but given that taxes are legitimate and their proper conditions are fulfilled, these taxes are different from zakah and must not be considered zakah for they do not even carry its name. Some merchants tell me that they make intention of paying zakah when they give this maks to collectors, and if these collectors give it to non zakah deservants, it is their problem.
دا نظریه هم غلطه. ماکس وصول کونکي معمولاً د زکات مستحق نه وي. دوی ټول بډای یا بااقتداره وي او کار کولی شي. د کومې فضیلت له مخې دې دې ډول خلکو ته زکات ورکول کیدای شي؟ د سوداګرو خودغرضي دوی کورې کوي، نو دوی د سمې او ناسمې توپیر نه ویني. دوی یوازې دا غواړي چې ځان د سم زکات ورکولو له زحمت څخه وژغوري، ځکه دوی په هر حال باید دا مالیات ورکړي. دوی باید پوه شي چې د خدای له خوا فرض شوی زکات د مالیاتو په ورکولو سره نه ادا کیږي، حتی که د دوی بدې نیتونه هم ورسره وي. او د ظالمانه مالیاتو په اړه، دا مالیات ورکوونکي د خدای له خوا په هغه اندازه اجر ورکړل کیږي، څومره چې ظلم ورباندې شوی وي. د اسلامي عالمانو په نظر ماکس وصول کونکي غله یا وسله وال ډاکو دي. په حقیقت کې دوی له دې هم ډیر بد وي. څرګنده ده چې د وسله وال ډاکووو راټول شوی مال د غلا شوي خوا لپاره زکات نشي ګڼل کیدای. اسلامي عالمان مسلمان ورکوونکو ته په تکرار خبرداری ورکوي چې کله دوی ماکس وصول کونکو ته مالیات ورکوي، د زکات ورکولو نیت کول ناسم او بې معنا دي. عالمان هغه کسان چې دا کار کوي جاهل ګڼي.
فوټ نوټونه۔
Footnotes.
1. المجموع، ج ۵، ص ۵۴۱-۵۴۳۔
1. Al Majmu', Vol. 5, pp. 541-543.
2. شرح غایۃ المنتہی، ج ۲، ص ۱۳۳۔
2. Sharh Ghayat al Muntaha, Vol. 2, p. 133.
3. دا د محمد المنقور له خوا په الفواکه العدیده فی المسائل المفیده کې نقل شوی دی، ټوک ۱، مخ ۱۵۴.
3. This is quoted by Muhammad al Manqur in al Fawakeh al 'Adidah fi al masa'il al mufidah, Vol. 1, p. 154.
4. مجموع الفتاوى، جلد ۲۵، صفحه ۹۳۔
4. Majmu' al Fatawa, Vol. 25, p. 93.
5. الزواجر لابن حجر الهيتمي، ج۱، ص۱۴۹.
5. Al Zawajir by Ibn Hajar al Haitami, Vol. 1, p. 149.
6. رد المحتار، جلد ۲، صفحہ ۴۲۔
6. Radd al Muhthr, Vol. 2, p. 42.
7. فتح العلي المالك، ج 1، ص 139-140.
7. Fath al 'Aliy al Malik, Vol. 1, pp. 139-140.
8. تفسیر المنار، ج۷، ص۵۷۶، او فتاوای امام محمد رشید رضا، ج۱، ص۲۲۹–۲۳۰۔
8. Tafsir al Manar, Vol. 7, p. 576, and Fatawa al Imam Muhammad Rashid Rida, Vol. 1, pp. 229-230.
9. د شیخ شلتوت فتاوی، صفحات ۱۱۶-۱۱۸۔
9. Fatawa al Shaikh Shaltut, pp. 116-118.
10. تنظیم الاسلام للمجتمع، ص ۱۶۵۔
10. Tanzim al Islam li al Mujtama', p. 165.