13.7 Ümmetin şûrasının bağlayıcı yetkileri

13.7 Ümmetin şûrasının bağlayıcı yetkileri - Hilafet'te Devlet Kurumları | Quran Course

(b) Prensip olarak Halife, bu bölümün konularıyla ilgili olarak âlimlerin, uzmanların ve ehil kişilerin görüşünü alır. Bu, Allah'ın Resulü ﷺ'in Bedir savaşında konumlanacak yeri seçerken El-Habbâb b. El-Munzir'in görüşünü almasıyla örtüşmektedir. İbn Hişâm'ın Siyer'inde şöyle rivayet edilmiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ, Bedir suyunun en yakın kenarına konakladığında, El-Habbâb b. El-Munzir bu yerden memnun olmadı. Resulullah ﷺ'e dedi ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Burada konaklamanızı Allah mı size emretti, da bundan ayrılmamız mümkün değil, yoksa bu bir görüş, savaş ve strateji meselesi mi?' O ﷺ şöyle buyurdu: 'Hayır, bu bir görüş, savaş ve strateji meselesidir.' El-Habbâb b. El-Munzir dedi ki: 'Ey Allah'ın Resulü, burası (uygun) yer değil. İnsanları, düşmana yakın olan su kenarına gelinceye kadar hareket ettirin; orada konaklayalım, sonra diğer taraftaki suyu boşaltalım, üstüne bir havuz yapalım ve onu suyla dolduralım. Sonra biz içebileceğimiz yerde, onların içemeyeceği bir durumda savaşalım.' Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: 'Doğru görüş bildirdin.' Bunun üzerine Allah'ın Resulü ﷺ ve Müslümanlar kalkıp düşmana en yakın olan su kenarına gelinceye kadar yürüdüler ve orada konakladılar."

The first point (b): In principle, the Khalifah takes the opinion of the scholars and the experts and the specialists regarding the matters of this section. This is in accordance with what happened with the Messenger of Allah ( PBUH) when he took the opinion of Al-Habab b. Al-Mundhir in selecting the location of the battle of Badr. It was reported in the Sirah of ibn Hisham: “When the Messenger (PBUH) camped at the nearest side of the water of Badr, Al-Habbab ibn Al-Mundhir was not content with that site. He said to the Messenger: “O Messenger of Allah! Did Allah make you camp in this place where we can’t depart from it, or is it the opinion, war and strategy?” He (PBUH) said: “It is rather the opinion, war and strategy”. Al-Habbab b. Al-Mundhir said: “O Messenger of Allah, this is not the (right) place. Move the people till we come to the side of the water near to the people (enemy), we camp there, then we seep away the water from the other part, we build a basin on top of it, we fill it with water. Then we fight against the people where we drink and they do not”. The Messenger of Allah (PBUH) said: “You gave the (right) opinion”. So the Messenger of Allah (PBUH) and the Muslims stood up and walked till they reached the near side of the water from the enemy and camped there. .

Bu durum mali konular için de geçerlidir, çünkü Şeriat hangi türden fonların toplanması gerektiğini ve bu fonların hangi alanlarda tahsis edilmesi (harcanması) gerektiğini belirlemiştir. Şeriat ayrıca vergilerin hangi hallerde konulacağını da belirlemiştir; bu nedenle fonların toplanmasında ve tahsisinde halkın görüşüne başvurmanın bir anlamı yoktur. Orduya ilişkin durum da buna benzerdir: Şeriat, ordunun işlerini yönetme hakkını Halife'ye bırakmış ve cihadın kurallarını belirlemiştir. Şeriat tarafından karara bağlanmış konularda halkın görüşünün bir geçerliliği yoktur. Devletin diğer devletlerle ilişkileri için de aynısı söylenebilir; çünkü bu, derin inceleme ve kavrayış gerektiren, cihatla ilgili bir düşüncedir. Üstelik bu, görüş, savaş ve strateji alanının bir parçasıdır. Dolayısıyla bu konuda, çoğunluk olsun azınlık olsun, halkın görüşünün bir anlamı yoktur. Bununla birlikte Halife'nin bu konuları istişare ve görüş alma amacıyla Ümmet Meclisi'ne sunmasına izin verilmiştir, çünkü böyle bir sunum mubahtır ve Bedir olayında olduğu gibi, bu konulardaki Meclis görüşü bağlayıcı değildir. Aksine karar, ilgili kişiye bırakılmıştır. (a) ve (b) maddeleri arasındaki farkı ortaya koymak için şunu söyleriz: .

This also applies to the financial matters, because the Sharia has determined the types of funds which must be collected, and the areas over which they need to be allocated (spent). The Sharia has also determined the cases when taxes are imposed; therefore there is no point in seeking the opinion of the people in the collection and allocation of the funds. Similar to this is the army, the Sharia has left to the Khalifah the right of managing the army’s affairs, and it determined the rules of Jihad. There is no validity in the opinion of the people over matters decided by the Sharia. This also applies to the relationship of the State with other States, because this is of the thought that requires study and deep insight and is related to Jihad. Furthermore it is a part of the opinion, war and strategy. Therefore, there is no point in the opinion of the people in this matter whether it is the majority or minority. However the Khalifah is allowed to present these matters to the Council of the Ummah for its consultation and opinion, because such presentation is of the Mubah, and the opinion of the Council in these matters is not binding as in the incident of Badr. Rather the decision is entrusted with the concerned person.. To distinguish the difference between points (a) and (b), we say: .

Aynı şekilde, köy çocuklarının şehirlerdeki okullara ulaşmakta büyük güçlük çektiği bir köyde okul inşa etmek de bu konuda Ümmet Meclisi'nin çoğunluk görüşü Halife için bağlayıcıdır. Tasarıma uygun zemin dayanımı açısından köydeki okulun yerinin seçimi ve binanın tarzı konusunda, bunun Devlet'e ait olup olmadığına (yani inşa edilmiş, satın alınmış ya da kiralanmış olup olmadığına) bakılmaksızın, bu tür konularda uzmanlara ve yetkin kişilere danışılır; bu konularda Meclis'in çoğunluk görüşü aranmaz. Halife'nin bu konuda onlara danışmasına izin verilir, ancak onların görüşü bağlayıcı değildir. Düşman tehlikesiyle karşı karşıya olan sınır ülkelerine gelince, köyün tahkim edilmesi ve düşman tehlikesinin ondan uzaklaştırılması, düşmanın herhangi bir saldırısının ardından köyün öldürülme ve sürülme riskine maruz kalmasının önlenmesi açısından Ümmet Meclisi'nin çoğunluk görüşü bağlayıcıdır. Ancak bu tür tahkimat yapılarının inşa yöntemi ve tehlikeyi uzaklaştırmak için kullanılan her türlü savaş aracı; bu tür şeyler Meclis'in çoğunluk görüşü yerine uzmanlara ve yetkin kişilere danışmayı gerektirir.

Likewise, building a school for the children of a village, where its children find great difficulty in reaching the schools in the towns, the majority opinion of the council of the Ummah on this matter is binding to the Khalifah. In regards to the choice of the location of the school in the village in terms of the soil strength suitable for design, as well as the style of its building, whether is possessed by the State, i.e. it is built, bought or leased, in such matters the experts and specialised people are consulted; and the majority opinion of the council is not sought, though the Khalifah is allowed to consult with them over the matter, but their opinion is not binding.. As regarding a country at the frontiers, defying the danger of an enemy, then the majority opinion of the council of the Ummah is binding in terms of the village's fortification and driving the danger of the enemy away from it, and preventing its exposure to killing and expulsion after any aggression from the enemy. However, the method of building such fortifications and any fighting means used to drive the danger away from it; such things need the consultation of the experts and specialized people, rather than the majority opinion of the council. .

bu nedenle halkın görüşü kanunlaştırma konusunda alınmaz. Buna dayanarak, şer'i hükümlerin benimsenmesi, kanunların çıkarılması ve kuralların ve kanunların (kanun maddelerinin) kabul edilmesi, daha önce açıklandığı gibi yalnızca Halife'nin zorunlu yetkilerindendir. Ancak Halife'nin, şer'i hükümlerden ve kanunlardan benimsemek istediği herhangi bir şeyi, bu konudaki görüşünü öğrenmek amacıyla Ümmet Meclisi'ne sunması caizdir. Bu, Ömer b. el-Hattab'ın (ra), Sahabe'nin itiraz etmediği ilahi hükümler hakkında Müslümanlara başvurduğu gibidir; nitekim Irak'ın fethedilen topraklarıyla ilgili olayda, Müslümanlar, toprakları onları fetheden savaşçılar arasında taksim etmesini istediklerinde, Ömer halka danışmıştır. Ancak Ömer'in görüşü, toprakların sahipleri üzerinde, kişilerinden alınan cizyeye ek olarak, toprak üzerinden belirli bir harac ödemeleri şartıyla, toprakların onlarda kalması yönündeydi. Ömer'in ve ondan önce Ebu Bekir'in, Sahabe'nin hükümlerinden doğru bir görüşe ulaşmak için ilahi hükümler konusunda Sahabe'ye başvurmaları, Sahabe'nin buna itiraz etmemesi, onların icmaına işarettir. Bu da Halife'nin bunu yapma hakkına sahip olduğunun delilidir. Halife'nin benimsediği hükmün, şer'i bir hüküm olarak geçerli olup olmadığı veya bu kanunların çıkarılmasının geçerliliği ya da devletin benimsediği kaynaklardan (usul) alınmasının şartları konusunda, Halife'nin Ümmet Meclisi ile (yani meclisin çoğunluğu ile) görüş ayrılığına düşmesi durumunda Mezalim Mahkemesi'ne başvurulması meselesine gelince: Bu durumda Mezalim hakiminin yetkisi, Halife'nin benimsediği hükmü incelemek, bu hükmün ilahi bir delile dayanıp dayanmadığını ve delilin olaya uygulanıp uygulanmadığını araştırmaktır. Dolayısıyla Halife, meclisle (yani meclisin çoğunluğuyla) geçerli bir şer'i hüküm olup olmadığı konusunda görüş ayrılığına düşerse, bu anlaşmazlık Mezalim hakimi tarafından çözülür, çünkü bu onun uzmanlık alanına girer; ve Mezalim Mahkemesi'nin görüşü bağlayıcıdır.

therefore the opinion of the people is not sought regarding legislation. Based on that, the adoption of the ahkam shariah, enacting of laws and the adoption of the rules and cannons are of the mandatory powers of the Khalifah alone as explained before. However, it is allowed for the Khalifah to submit to the council of the Ummah whatever he wants to adopt of ahkam shariah and cannons so as to find out its opinion regarding it. This is like what ‘Umar b. Al- Khattab (ra) did when he referred to the Muslims over the divine rules, which the Sahabah did not object to, as in the incident of the conquered lands of Iraq, when the Muslims asked him to divide the lands amongst the fighters who opened them. So ‘Umar asked the people, but his opinion settled on keeping the land with its landlords on condition that they pay a known Kharaj over it in addition to paying the Jizya over their persons. The reference of ‘Umar and Abu Bakr before him to the Sahabah for their opinion over the divine rules without an objection from the Sahabah to this indicates their Ijma’. This serves as evidence that the Khalifah has the right to do that.. With regard to reference to the mahkamat al-Mazalim in case the Khalifah differed with the council of the Ummah regarding the validity of the deduction of these cannons, or regarding their evidences or terms of the adoption from the sources (usool) adopted by the State. In this case the authority of Mathalim judge is to examine the hukm adopted by the Khalifah, whether it has divine evidence and whether the evidence applies to the incident. Therefore, if the Khalifah differed with the council (i.e. the majority of the council) over the hukm which the Khalifah adopted in terms of being a valid hukm shar’i or not, then this dispute is settled by the judge of Mazalim, because it is of his speciality; and the opinion of mahkamat ul-mathalim is binding. .

Konseyin Müslüman olmayan üyelerinin, Halife'nin benimsemek istediği ahkâmı ve kanunları inceleme hakkı yoktur. Bunun nedeni, onların İslam'a inanmamaları ve haklarının yalnızca yöneticilerden kendilerine gelebilecek herhangi bir zulüm konusundaki kaygılarını dile getirmekle sınırlı olması, ilahi ahkâm ve kanunlar hakkındaki görüşlerini ifade etmekle sınırlı olmamasıdır. Üçüncü noktaya gelince, buna delil, yöneticilerin hesaba çekilmesiyle ilgili nasların genel anlamıdır. Ahmed, İbn Ömer'den rivayet etmiştir ki o şöyle demiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ buyurdu: 'Sizin üzerinizde, yapmadıkları şeyleri size emredecek emirler olacak. Kim onların yalanlarına inanır ve zulümlerinde onlara yardım ederse, o benden değildir, ben de ondan değilim ve Havz'da bana katılmayacaktır.'" [El-Mundiri, et-Targîb ve't-Tarhîb, c.3, s.2203]. Ahmed, Ebu Said el-Hudri'den rivayet etmiştir ki o şöyle demiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ buyurdu: '…Cihadın en faziletlisi, zalim bir yöneticinin huzurunda hakkı söylemektir.'" [Ebu Davud, Sünen, no: 4344]. Hakim, Cabir'den, o da Peygamber ﷺ'den rivayet etmiştir ki (Peygamber ﷺ) buyurdu: "Şehitlerin efendisi Hamza b. Abdulmuttalib'dir ve zalim bir yöneticinin karşısında durup ona emreden ve onu nehyeden, bunun üzerine yöneticinin onu öldürdüğü kimsedir." [El-Mundiri, et-Targîb ve't-Tarhîb, c.3, s.229]. Müslim, Ümmü Seleme'den rivayet etmiştir ki Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: .

Non-Muslim members of the council have no right in examining the ahkam and cannons which the Khalifah wants to adopt. This is because they do not believe in Islam, and because their right is restricted to voicing their concerns regarding any oppression that might fall upon them from the rulers, rather than expressing their view regarding the divine ahkam and canons.. With regards to the third point, its evidence is the general meaning of the texts related to bringing the rulers to task. Ahmad narrated from Ibn ‘Umar, who said: “The Messenger of Allah (PBUH) said: “There will be Amirs over you who order you of things they do not do. Whoever believed them in their lies and helped them in their injustice he would not belong to me nor I belong to him, and he will not join me on the Hawd (basin)”. [al-Mundhiry, al- Targhib wa’l-Tarhib, vol.3, p.2203]. Ahmad narrated from Abu Sa’id al-Khudri, who said: “The Messenger of Allah (PBUH) said:. “…The best of Jihad is (to say) a word of truth before an oppressor ruler”.” [Abu Dawud, Sunan, #4344]. Al-Hakim narrated from Jabir from the Prophet (PBUH) who said: “The master of martyrs is Hamza b. ‘Abd al-Muttalib and a man who stood to an oppressor ruler where he ordered him and forbade him so he (the ruler) killed him.” [Al-Mundhiry, al-Targhib wa’l-Tarhib, vol.3, p.229]. Muslim narrated from Umm Salamah that the Messenger of Allah ( PBUH) said: .

Bu metinler genel mahiyette olup, şer'î kurallara uygun olarak yöneticinin hesaba çekilmesini ifade etmektedir. Ayrıca hesap sorma, herhangi bir fiil üzerinde olabilir. Meclisin Halife'ye ve diğer yardımcılara, valilere ve 'Âmillere yönelik bu hesap sorması, fiilen gerçekleştirilmiş olan herhangi bir eylem üzerinde olacaktır; bu eylem ilahi hükme aykırı olsun, yanlış ya da Müslümanlara zararlı olsun, ya da vatandaşların işlerine bakmada haksız veya ihmalkâr davranılmış olsun fark etmez. Halife, bu hesap sorma ve itirazlara, sözleri, fiilleri ve üstlendiği görevler hakkında kendi görüşünü ve delillerini ortaya koyarak cevap vermek zorundadır; böylece Meclis, Halife'nin iyi performansından, samimiyetinden ve dürüstlüğünden emin olabilir. Ancak Meclis, Halife'nin görüşünü kabul etmez ve delilini reddederse, bu mesele incelenmelidir. Eğer mesele, çoğunluk görüşünün bağlayıcı olduğu konulardan biriyse, o zaman Meclisin görüşü (a) bendindeki konular gibi bağlayıcıdır; aksi takdirde (a) bendindeki konular gibi olmaz. Örneğin, önceki örnekte hesap sorma okulun açılmamasıyla ilgiliyse, o zaman hesap sorma bağlayıcıdır. Ancak hesap sorma, okul için seçtiği tasarımla ilgiliyse, o zaman onun hesap verişi bağlayıcı değildir.

These texts are in general form and indicate accounting of the ruler in accordance with the rules of the shara’. Furthermore accounting can be over any action. This accounting by the Council to the Khalifah and other assistants, governors and ‘Amils would be over any action which has been actually executed whether this action disagreed with the divine rule, was wrong or harmful to Muslims, or was unjust or complacent toward the citizens in looking after their affairs. The Khalifah must respond to this accounting and the objections by showing his view and evidence regarding his words, actions and tasks he undertook, so that the Council can be assured of the good performance, the sincerity and honesty of the Khalifah. If however the Council does not accept the view of the Khalifah and rejects his argument, this must be examined. If this matter was of the issues over which the majority opinion is binding then the opinion of the Council is binding like the issues in (a), otherwise it would not be like the issues in (a). If the accounting for example was regarding not providing the school in the previous example then the accounting is binding. If the accounting was however regarding the design he chose for the school then his accounting is not binding. .