Bir Mu’awin-un-Tanfidh, Halife’nin işlerin yürütülmesinde, emirlerinin takip edilip uygulanmasında yardımcısı olmak üzere atadığı vezirdir. O, Halife ile devletin çeşitli daireleri, tebaa ve dış işleri dairesi arasındaki aracıdır. Halife’ye ve Halife’den mesajları iletir. Emirlerin uygulanmasında bir yardımcıdır; bu emirler üzerinde yetkili değildir ve bunlar kendisine emanet edilmiş değildir, yani görevi uygulama ve idari bir görevdir, hükümranlık değildir. Dairesi, Halife’nin iç ve dış dairelere verdiği emirleri yerine getirmek için kullanılan bir araçtır ve bu daireler aracılığıyla kendisine gelen her şeyde Halife’ye itaatin sağlanmasını temin eder. Dairesi, Halife ile diğerleri arasında bir aracı olarak işler; onun adına onlara iletir ve onlardan ona iletir.

A Mu’awin-un-Tanfidh is the wazir whom the Khalifah appoints to be his assistant in the execution of matters, the following up and implementation of his orders. He is the intermediary between the Khalifah and the various State departments, the subjects and the foreign office. He conveys messages to and fro to the Khalifah. He is an assistant in executing orders and is not authorized over them or entrusted with them i.e. his role is one of execution and administrative and not ruling. His department is a tool used to execute what the Khalifah issues to the internal and foreign offices, ensuring submission to the Khalifah in all that comes to him through these offices. His department acts as an intermediary between the Khalifah and others, where it conveys to them on his behalf and conveys to him from them. .

İcra görevlisi, Allah Resûlü (ﷺ) ve Hulefâ-i Râşidîn zamanında "kâtip" (el-Kâtib) olarak anılırdı. Daha sonra "mektuplar ya da yazışmalar divanının koruyucusu" olarak bilinmeye başlandı. Sonraki dönemde ise ona "tertip/tanzim kâtibi" veya "tanzim divanının koruyucusu" denmesine karar verildi. Nihayetinde fakihler ona "icra veziri" (vezîrü't-tenfîz) adını verdiler.

The executive assistant used to be called a secretary (al-Katib) at the time of the Messenger of Allah (PBUH) and the Khulafaa’ Rashidun. Then he became known as the keeper of the divan of letters or correspondence. Later it was decided that he be called the secretary of composition or the keeper of the divan of composition. Finally the jurists called him the executive assistant (wazir al-tanfidh). .

Halife, hüküm verme, uygulama ve insanların işlerini gözetme görevleri olan bir yöneticidir. Hüküm verme, uygulama ve gözetimin yerine getirilmesi idari işlemleri gerektirir. Bu da Halife ile yakın çalışan, Hilafet'in görevlerini yerine getirmesine yardımcı olan işleri yürüten özel bir dairenin kurulmasını zorunlu kılar. Böylece, idari işleri yürütmek üzere Halife tarafından atanacak, ancak hüküm verme işlerini yürütmeyecek bir icra yardımcısına ihtiyaç duyulur. Tıpkı yetki verilen yardımcı gibi, hiçbir hüküm verme görevi yerine getirmez. Örneğin, bir Vali veya bir amil atamasına, ya da insanların işlerini yönetmesine izin verilmez. Görevleri yalnızca idaridir; yani Halife veya yetki verilen yardımcı tarafından verilen hüküm emirlerini ve idari işleri uygulamaktır. Bu nedenle kendisine icra yardımcısı denir. Fıkıhçılar onu, "vezir" kelimesinin dilsel kullanımda "yardımcı" anlamına gelmesi esasına dayanarak "vezîrü't-tenfîz", yani Mu'âvinü't-tenfîz olarak adlandırırdı. Bu vezirin, Halife, tebaa ve Valiler arasında bir aracı olduğunu söylediler: Kendisine iletilen emirleri aktarır, kurallarını uygular, Halife'ye Valilerin atanmasını ve sınırlarda konuşlandırılan birlik ve orduların hazırlanmasını bildirir. Ayrıca bu dairelerden gelen her şeyi Halife'ye iletir ve ortaya çıkabilecek tüm yeni meseleler hakkında onu bilgilendirir, böylece Halife'nin bunlarla ilgili emirlerini uygulayabilir. Bu da onu, emirleri üstlenen değil, emirlerin uygulanmasında yardımcı olan biri yapar. Günümüzde devlet başkanının divanının başkanına benzer. İcra yardımcısı, tıpkı yetki verilen yardımcı gibi doğrudan Halife'ye bağlı olduğundan, Halife'nin maiyetinin bir parçasıdır. Görevi, halifeyle temas kurmayı ve onu takip etmeyi, gece ve gündüz her zaman onunla baş başa görüşmeyi gerektirir; bu ise ilahi hükümlere göre bir kadının durumuna uygun düşmeyen bir husustur. Bu nedenle icra yardımcısının bir erkek olması gerekir. Ayrıca icra yardımcısı kâfir olamaz; halifenin maiyetinin bir parçası olduğu için Müslüman olmalıdır. Çünkü Allah (S.W.T) şöyle buyurmaktadır:

The Khalifah is a ruler, whose duties include ruling, execution, and looking after people’s affairs. The carrying out of ruling, execution and guardianship requires administrative actions. This necessitates the setting up of a special department that works closely with the Khalifah to manage tasks that help him carry out the Khilafah’s duties. Thus an executive assistant is required, to be appointed by the Khalifah to run the administrative affairs but not the affairs of ruling. He does not perform any ruling duties like the delegated assistant. He is not allowed, for example, to appoint a Wali or an amil, nor to manage people’s affairs. His duties are merely administrative, i.e. to execute the ruling orders and the administrative tasks issued by the Khalifah or the delegated assistant. This is why he is known as the executive assistant. Jurists used to call him ‘wazir tanfidh’ which simply means Mu’awin al-Tanfidh, on the basis that the word wazir is linguistically used to mean ‘the assistant’. They said that this wazir is an intermediary between the Khalifah, the subjects and the Walis, who conveys the orders issued to him, executes his rules, informs the Khalifah about the appointment of Walis, and about the preparation of task forces and armies stationed at the frontiers. He also conveys to the Khalifah whatever comes from these offices and informs him of all new matters that may arise so that he can implement the Khalifah’s orders regarding them. This makes him an assistant in executing commands, not in taking charge over them, or entrusting him with them. He is similar to the head of the divan of the head of the state at the present time. Since the executive assistant is linked directly to the Khalifah just like the delegated assistant, he is part of the Khalifah’s entourage. His task requires contact with the ruler (Khalifah) and requires pursuance with the Khalifah and meeting with him in isolation at any time, day or night, a matter that disagrees with the conditions for a woman according to the divine rules. Therefore, the executive assistant has to be a man. In addition the executive assistant cannot be a disbeliever; he must be a Muslim, for he is part of the Khalifah’s entourage. This is because Allah (S.W.T) says:.

"Ey iman edenler! Sizin dışınızdaki kimselerden sır dostu edinmeyin; onlar, sizi helak etmek için her türlü çabayı esirgemezler. Sizin zarara uğramanızı isterler. Ağızlarından çıkan sözlerde düşmanlık açığa vurulmuştur; göğüslerinin sakladığı ise daha büyüktür." [Ali İmran 3: 118]

‘O you who believe; do not take for intimates other than your own folk, who would spare no pains to ruin you; they love to hamper you. Hatred is revealed by (the utterance of) their mouths, but that which their breasts hide is greater.’[TMQ 3: 118] .

Halife'nin maiyetinden bir gayrimüslimin alınmasının yasak olduğu, ayetin ifadesinde çok açıktır. Bu nedenle icrai yardımcı bir kâfir olamaz, Müslüman olmak zorundadır; çünkü halifeye doğrudan bağlıdır ve tıpkı yetkilendirilmiş yardımcı gibi ondan ayrı değildir. İcrai yardımcılar ihtiyaca ve yaptığı işe göre, halifeyle diğer kişiler arasında iletişim kurduğu için birden fazla da olabilir.

The prohibition of taking a non-Muslim as part of the Khalifah’s entourage is very clear in the verse. Therefore the executive assistant cannot be a Kafir but must be Muslim for he is directly connected to the Khalifah and not separate from him, just like the delegated assistant. The executive assistants can also number more than one according to the need and according to the work he communicates between the Khalifah and others. .

Mu’avin’ut-Tanfiz’ın Halife ile başkaları arasında aracılık yaptığı alanlar ise dörttür:

As for the areas in which the Mu’awin al-Tanfidh acts as an intermediary between the Khalifah and others, these are four: .

1) Uluslararası ilişkiler; ister halife bunları doğrudan yürütsün, ister bunların yönetimini üstlenecek bir dış işleri dairesi atasın.

1) The international affairs, whether the Khalifah discharges them directly, or he appoints a foreign department that takes charge of them. .

2) Ordu.

2) The army. .

3) Ordu dışındaki devlet kurumları.

3) The state organizations other than the army. .

4) Vatandaşlarla İlişkiler.

4) Relations with the citizens. .

Bunlar, yürütme yardımcısının yerine getirdiği görev türleridir. Halife ile diğerleri arasında bir aracı olduğundan, Halife'ye ve Halife'den bilgi ileten bir irtibat görevlisi sayılır. Bu şekilde hareket ederek, devlet dairelerinin yapması gerekenleri takip eder.

These are the types of duties, which the executive assistant carries out. Since he is an intermediary between the Khalifah and others, he would be considered as a liaison that reports to and from the Khalifah. By acting as such, he follows up what is required of the State departments’ action. .

Halife gerçek yöneticidir. Yönetim, uygulama ve insanların işlerinin idaresini bizzat kendisi yürütür. Bu nedenle sürekli olarak yönetim aygıtı, uluslararası meseleler ve Ümmet ile temas hâlindedir. Kanunları çıkarır, kararlar alır ve ilgilenme eylemlerini gerçekleştirir; yönetim aygıtının performansını, karşılaşabileceği engelleri ve ihtiyaçlarını gözden geçirir. Ayrıca Ümmetten gelen her türlü talep, şikâyet ve meseleden haberdar edilir ve uluslararası faaliyetleri de takip eder. Dolayısıyla bu faaliyetlerin niteliğine dayanarak, Mu'âvin at-tanfîz bunlarla ilgili bir aracı olarak hareket eder; yani mesajları Halifeye, Halifenin emirlerini de Ümmete iletir. Halife tarafından farklı dairelere verilen ve onlardan kendisine gelen her şey takip ve uygulama gerektirir; bunu, yerine getirilmesini tatmin edici biçimde sağlayan icra yardımcıları üstlenir. Halifenin emirlerinin yürütülmesini ve Devlet dairelerini yönetir ve Halife özellikle talep etmedikçe bu görevi bırakmaz. Bu durumda, Halife yönetici olduğu ve emrinin uygulanması gerektiği için onun emirlerine itaat etmekle yükümlüdür.

The Khalifah is the actual ruler. He is the one who deals with ruling, execution and the management of people’s affairs by himself. Therefore he is in constant contact with the ruling apparatus, international affairs and the Ummah. He enacts laws, takes decisions, and carries out actions of caring, looks at the performance of the ruling apparatus, the obstacles it may face and its requirements. He is also informed of any demands, complaints and matters that come from the Ummah, and he follows up the international activities as well. Therefore, based on the nature of these actions, the Mu’awin at-tanfidh acts as an intermediary relating to them, i.e. he conveys messages to the Khalifah and in turn the Khalifah’s orders to the Ummah. What is issued by the Khalifah to the different departments and what comes to him from them, needs following up and implementation, which is undertaken by the executive assistants who ensure its satisfactory execution. He would preside over the execution of the Khalifah’s orders and the State departments and would not stop, unless the Khalifah specifically demanded so. In this case he is obliged to obey his orders because the Khalifah is the ruler and his order has to be implemented. .

Ordu ve uluslararası ilişkilerle ilgili konular genellikle gizlidir ve Halife'ye özgüdür. Bu nedenle yardımcı, bu konuların uygulanmasını takip etmez ve Halife'nin kendisinden bunu istemesi dışında uygulanmalarını da yürütmez; istediği takdirde ise yalnızca Halife'nin talep ettiği konuları takip eder, başka hiçbirini değil.

In regards to the matters related to the army and international relations, these are generally confidential and are specific to the Khalifah. Therefore the executive assistant does not follow up the execution of these matters nor does he pursue their execution, unless the Khalifah requests him to do so, in which case he will follow up only the matters which the Khalifah demanded and not any others. .

Ümmetin işlerine bakmak, onun taleplerini yerine getirmek ve ona yönelik haksız uygulamaları ortadan kaldırmak konuları, Halife'nin ve onun naibi olarak atanan kişinin sorumluluğundadır. Bunlar, icra işlerinden sorumlu yardımcının (Mu'āvin at-Tanfīẓ) görevi değildir; dolayısıyla o, Halife'nin kendisinden bunları yapmasını istediği konular dışında bunların takibini yapmaz. Bu konudaki faaliyeti yalnızca uygulamaktan ibarettir, takip etmek değildir. Bütün bunlar, Halife'nin gerçekleştirdiği işlerin niteliğine ve buna bağlı olarak Mu'āvin at-Tanfīẓ'ın işlerinin niteliğine bağlıdır.

In regards to the Ummah, matters of looking after her affairs, fulfilling her demands and removing unjust actions from her, are matters for the Khalifah to deal with and the one who is appointed as a deputy to him. They are not a mandate for the executive assistant, so he does not follow them up except for those issues which the Khalifah requests him to do so. His action in this regard is simply execution and not following up. All this depends on the nature of the actions which the Khalifah carries out and accordingly the nature of the Mu’awin at-tanfidh actions. .

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve Hulefa-i Raşidin dönemindeki yönetici asistanının (o dönemde bu kişiye katip denildiği) faaliyetlerine dair örnekler şunlardır: .

Examples of the actions of the executive assistant at the time of the Messenger of Allah (PBUH) and khulafa’ rashidun (where this assistant was called secretary at that time) are as follows: .

1. Uluslararası ilişkilerin ele alınmasına dair örnekler:

1. Examples of dealing with International relations: .

Buhârî, Hudeybiye antlaşması hakkında Miswer ve Mervân'dan şunu rivayet etmiştir:

• Al-Bukhari narrated the following from al-Muswar and Marwan regarding the Hudaybiyah treaty: .

"Böylece Peygamber ﷺ, kâtibi (yazıcıyı) çağırdı…"

“So the Prophet (PBUH) called the secretary (writer)…” .

Ebu Yusuf, Harâc kitabında da şöyle rivayet etmiştir:

Abu Yusuf also narrated in the book of Kharaj saying: .

“Muhammed ibn İshak ve el-Kelbî bana aktardı; bazıları hadise şunu ekledi” diyerek yazarın adını anmadan. İbn Kesîr şöyle rivayet etti:

“Muhammad ibn Ishaq and al-Kalbi informed me, some others added in the hadith saying: He said: Write (in the plural)...” without mentioning the name of the writer. Ibn Kathir narrated: .

İbn İshak, ez-Zührî'nin şöyle dediğini rivayet etti… ardından Allah'ın Resulü ﷺ, Ali ibn Ebi Talib'i çağırdı ve şöyle buyurdu: "Yaz (tekil)…"

“Ibn Ishaq said al-Zuhri said…then the Messenger of Allah (PBUH) called upon ’Ali ibn Talib and said: ‘Write (singular)…’”.

Ebû Ubeyd bunu el-Emvâl adlı kitabında İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir; İbn Abbâs şöyle demiştir:

Abu ‘Ubayd narrated it in the book of al-Amwal from ibn Abbas, where he said: .

"…ve [Peygamber] ’Ali'ye şöyle dedi: ‘Ey ’Ali, yaz…’" ﷺ

“….and he said to ’Ali: ‘O ’Ali, write…’” .

El-Hâkim, İbn Abbas'tan rivayet etmiştir ve ez-Zehebî bunu sahih kabul edip onaylamış ve şöyle demiştir:

Al-Hakim narrated from ibn ‘Abbas and al-Zahabi authenticated and approved it, saying: .

"…..Ey ʿAli, yaz…" Bu barış antlaşmasının metni çok iyi bilinmektedir ve burada anılmasına gerek yoktur.

“…..O ’Ali, write…” The text of this peace treaty is well known, and does not need mentioning here. .

• Muhammed'in (PBUH) Herakliyus'a yazdığı mektup, İbn Mace hariç cemaat (muhaddisler) tarafından rivayet edilmiştir. Buhârî'nin İbn Abbas'tan, onun da Ebû Süfyân'dan rivayet ettiği hadisin lafzı şöyledir:

• The letter of the Messenger (PBUH) to Heraculus, narrated by the jama’ah (of muhaddithin) excluding ibn Majah. The wording of the hadith as narrated by Al-Bukhari from ibn Abbas from Abu Sufyan: .

"Bismillahirrahmanirrahim. Allah'ın kulu ve Elçisi Muhammed'den (ﷺ), Roma lideri Heraklius'a: Hidayete uyana selam olsun. Bundan sonra, seni İslam'a davet ediyorum. Müslüman olursan, Allah sana iki kat sevap verecektir. Ancak yüz çevirirsen, Ariyyin'in (yani Romalıların) günahı senin üzerinedir. 'Ey Kitap Ehli! Aramızda ve sizin aranızda ortak olan bir söze gelin: Allah'tan başkasına kulluk etmeyelim, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayalım ve bizden bazılarımız Allah'ı bırakıp bazılarını rab edinmesin.' Eğer yüz çevirirlerse deyin ki: 'Şahit olun, biz Müslümanlarız.'" [Buhari, Sahih, #7].

“Bismillah ir-Rahman ir-Rahim, from Mohammad, the slave and Messenger of Allah (PBUH) to Heraculus the leader of the Romans, peace is upon whoever follows the guidance. After which, I invite you to Islam. If you embrace Islam Allah will give you double the reward. If you turn away then you are responsible about the sin of the Arisiyeen (meaning the Romans). O you, people of the book, come forward to a fair word between us and you, so that we do not worship save Allah, we do not associate partners with Him, nor do we take each other as lords besides Allah. If they turned away say bear witness that we are Muslims.” [Bukhari, Sahih. #7] .

• Herakleios'un Allah'ın Resulü'ne ﷺ gönderdiği mektubun cevabı, Ebu Ubeyd'in el-Emval adlı kitabında Bekr b. Abdullah b. Abdullah el-Muzeni'den şöyle rivayet edilmiştir: "…Allah'ın Resulü'ne ﷺ, Müslüman olduğunu yazdı ve ona birkaç dinar (para) gönderdi. Allah'ın Resulü ﷺ mektubu okuduğunda şöyle buyurdu: 'Yalan söylüyor, Allah'ın düşmanı; Müslüman değildir, aksine Hristiyanlık üzeredir.'"

• The letter of response from Hercules to the Messenger of Allah ( PBUH) has been narrated by Abu ‘Ubayd in the book al-Amwal from Bakr ibn Abdullah ibn Abdullah al-Muzni: “…And he wrote to the Messenger of Allah (PBUH) that he is Muslim, and sent him some dinars (money). The Messenger of Allah (PBUH) said when he read the letter: ‘He lies, the enemy of Allah, he is not Muslim, rather he is on Christianity.’”.

Hafız, el-Fetih'te şöyle demiştir: Bu hadis sahih bir rivayettir, ancak Bekr'den gelen kısmı mürseldir.

Al-Hafiz said in al-Fath, the hadith is an authentic narration but is disconnected (mursal) from Bakr. .

• Minbaç halkının Ömer'e yazdığı mektup ve ona verdiği cevap; Ebu Yusuf, el-Harâc kitabında şöyle demiştir: "Abdülmelik b. Cüreyc bize, Amr b. Şuayb'dan naklen anlattı: Denizin ötesindeki bazı harp ehli olan Minbaç halkı, Ömer b. el-Hattab'a (ra) yazarak şöyle dediler: 'Bizi ticaretle ülkenize girmeye izin ver ve bizden onda bir vergi al.' Ömer bu konuda sahabeye danıştı ve onlar da kabul etmesini tavsiye ettiler. Böylece onda bir vergi ödeyen ilk harp ehli halk onlar oldu."

• The letter written by the people of Minbaj to ‘Umar and his reply to them, where Abu Yusuf said in the book of al-Kharaj: “Abdul Malik ibn Jurayj told us from Amr ibn Shua’yb that the people of Minbaj – some people of war behind the sea – wrote to ‘Umar ibn al-Khattab (ra) saying: “Allow us to enter your country as traders and impose upon us the tenth of a tax.” He said, ‘Umar consulted with the companions regarding this, and they advised him to agree. Thus, they were the first people of war that paid the tenth.” .

2. Ordu ve yazışmalarından bazıları şunlardır:

2. The army and some of its correspondence are: .

• Ebu Bekir'in Halid'e yazdığı, onu Şam'a gitmeye emrettiği mektup. Ebu Yusuf, El-Harac kitabında şöyle demiştir: "Halid, El-Hire'yi merkezi olarak almak istedi. Ancak Ebu Bekir'in ona gönderdiği mektup geldi; bu mektupta, Ebu Ubeyde ve Müslümanlara destek olmak üzere Şam'a gitmesini emrediyordu…"

• The letter of Abu Bakr to Khalid, in which he commands him to travel to Al- Sham. Abu Yusuf said in the book of Al-Kharaj: “Khalid wanted to take Al- Heerah as his centre. However the letter of Abu Bakr came to him in which he commanded him to travel to Al-Sham as a reinforcement for Abu Ubaydah and the Muslims…” .

Şam'daki orduları, ‘Umar'dan destek istemek üzere ona yazdılar ve o da onlara cevap yazdı. Ahmed, güvenilir râvîler kabul edilen kişilerden rivayet etmiştir: Ebû Hâtim İbn Habbân, Semmâk'ın şöyle dediğini duymuştur: "Iyâd el-Eş'arî'nin şöyle dediğini işittim: 'Yermûk'te bulundum; o sırada beş emir altındaydık: Ebû Ubeyde İbnü'l-Cerrâh, Yezîd İbn Ebî Süfyân, İbn Hasenâk, Hâlid İbnü'l-Velîd ve Iyâdh; Iyâdh, Semmâk'a rivayet eden râvîden farklıdır. Semmâk şöyle dedi: ‘Umar şöyle demiş: "Eğer bir ihtilaf meselesi olursa, Ebû Ubeyde'den yardım isteyin."' Semmâk şöyle dedi: 'Bunun üzerine ona yazdık; ölümün bizi kasıp kavurduğunu ve onun desteğini istediğimizi bildirdik. O da bize cevap yazdı: "Destek istediğinize dair mektubunuzu aldım. Sizi daha güçlü destek veren ve askerleri daha hazır olan birine yönlendiriyorum. O da Allah'tır (‘azze ve celle); O'ndan yardım isteyin, çünkü Muhammed ﷺ, Bedir'de sizin ordunuzdan daha az bir ordu ile zafer verilmişti. Mektubum size ulaştığında onlarla savaşın ve bana danışmayın." Bunun üzerine onlarla savaştık ve böylece onları yendik. Dört fersah boyunca onları öldürdük.'"

• The armies in Al-Sham wrote to ‘Umar asking him for support, and he wrote back to them. Ahmad has reported from narrators considered as sound narrators that Abu Hatim ibn Habban heard Sammak saying: “I heard Iyad al- Ash’ari say, “I attended al-Yarmuk when we were under five amirs: Abu ‘Ubaydah ibn al-Jarrah, Yazid ibn Abi Sufyan, Ibn Hasanag, Khalid ibn Al-Waleed and Iyadh who was different to the narrator that spoke to Sammak. He said that ‘Umar said, “If there is a matter of conflict, then seek the help of Abu Ubaydah.” Sammak said: “So we wrote to him that death raged against us and we sought his support. He wrote to us replying, “I received your letter in which you seek my support. I direct you to the one who is of stronger support and whose soldiers are more ready. He is Allah (‘azza wa jall), so seek His help, because Muhammad (PBUH) was given victory at Badr with less than your army. Once my letter has reached you, fight against them and do not consult with me. So we fought against them and thus defeated them. We killed them for four farsakh.” .

Şam ordusu, Ömer İbnü'l-Hattab'a şöyle yazdı: "Düşmanla karşılaştığımızda, silahlarını ipekle kapladıklarını görüyoruz ve kalplerimize korku düşüyor." Ömer de onlara şu cevabı verdi: "Siz de aynısını yapın, silahlarınızı da ipekle kaplayın." Bu rivayeti İbn Teymiyye, el-Fetâvâ'da nakletmiştir.

• The army of Al-Sham wrote to ‘Umar ibn Al-Khattab “When we meet the enemy and see them cover their weapons with silk we find terror in our hearts.” ‘Umar replied to them, “You do the same, so cover your weapons with silk”, narrated by Ibn Taymiyyah in Al-Fatawa. .

3. Devletin ordu dışındaki kuruluşlarının bazı yazışmaları.

3. Some correspondence of the state’s organizations other than the army. .

• Muâz'a gönderdiği, onda bir (öşür) hakkındaki Resûlullah ﷺ'ın mektubu:

• The letter of the Messenger (PBUH) to Muadh regarding the tenth: .

Yahya ibn Adam, Kitâbü'l-Harâc'ta yöneticilik hakkında şöyle rivayet etmiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ, Yemen'de bulunan Muâz'a şöyle yazdı:"

Yahya ibn Adam narrated in the book of Al-Kharaj about ruling, he said: . “The Messenger of Allah (PBUH) wrote to Muadh in Yemen: .

• “Yağmurla ya da akan suyla sulanan ürünlerde onda bir zekât vardır; kovayla sulanan ürünlerde ise onda birin yarısı vardır.” Eş-Şâfiî de bunun benzerini rivayet etmiştir.

• “The tenth is due in whatever was irrigated with rain or with sizable water; and half of a tenth is due in whatever is irrigated with a bucket.” Ash-Shi’ has also narrated the like of it. .

• Allah Resulü'nün (PBUH) El-Munzir ibn Sava'ya cizye (kelle vergisi) hakkında yazdığı mektup. Ebu Yusuf, el-Harâc kitabında Ebu Ubeyde'den naklederek şöyle dediğini zikreder:

• The letter of the Messenger of Allah (PBUH) to Al-Mundir ibn Sawa regarding the head tax (jizyah). Abi Yusuf mentioned in the book of Al-Kharaj from Abu ‘Ubaydah, he said: .

Allah'ın Elçisi ﷺ, Al-Mundir ibn Sawa'ya yazdı ve şöyle bildirdi: "Kim bizim namazımızı kılar, kıblemize yönelir ve kestiğimiz etten yerse, o bir Müslümandır ve Allah'ın ve Elçisinin korumasına hak kazanır. Mecusilerden kim kabul ederse, o güvendedir; kim reddederse, cizye ödemek zorundadır."

“The Messenger of Allah (PBUH) wrote to Al-Mundir ibn Sawa and stated: ‘Whoever prayed our prayer, turned to our qiblah, ate our slaughtered meat, then he is a Muslim, and he is entitled to the protection of Allah and His Messenger. Whoever of the Magus accepts, then he is safe, and whoever rejects has to pay the jizyah”. .

• Ebu Bekir'in, Bahreyn'e gönderdiği sırada Enes'e yazdığı, sadaka görevine dair mektup. Buhârî, Enes'ten rivayet etmiştir ki: "Ebu Bekir (ra), Allah'ın ve Elçisinin farz kıldığı sadaka hakkında ona yazdı..." ﷺ

• The letter of Abu Bakr to Anas regarding the duty of Sadaqah, when he sent him to Bahrain. Al-Bukhari narrated from Anas “that Abu Bakr (ra) wrote to him regarding the duty of Sadaqah which Allah and His Messenger commanded…” .

• Ramada (kıtlık) yılında Ömer'in Amr'a yazdığı mektup ve Amr'ın ona verdiği cevap. İbn Huzeyme bunu Sahih'inde rivayet etmiştir. Hakim ise bunun Müslim'in şartlarına göre sahih olduğunu söylemiştir. Bunu el-Beyhakî Sünen'inde, İbn Sa'd da et-Tabakat'ta Zeyd İbn Eslem'den, onun da babasından şöyle rivayet etmişlerdir: "Ramada yılı geldiğinde ve Arap diyarı kuraklıktan mustarip olduğunda, Ömer İbnu'l-Hattab, Amr İbnu'l-As'a yazdı: 'Müminlerin emiri Abdullah'tan Amr İbnu'l-As'a. Allah'a yemin olsun ki, sizin tarafınızdaki insanlar semirirken bizim tarafımızdaki insanlar zayıfladığında, sizin bundan rahatsız olmamanız gerekir. Bize yardım edin!' Amr cevap verdi: 'Selam sana. Emrindeyim; emrindeyim. Develer sana geliyor; ilkleri sende, sonuncuları bende olacak. Ancak erzağı denizden taşımanın bir yolunu bulacağımı umuyorum.'"

• The letter of ‘Umar to Amr in the year of Ramada (famine), and the reply of Amr to him. Ibn Khuzaymah narrated in his Sahih, and Al-Hakim said it is sound according to the conditions of Muslim, and is by al-Bayhaqi in the Sunan, and Ibn Sa’d in the Tabaqaat from Zayd ibn Aslam from his father who said: “When the year of Ramadat took place, and the land of the Arabs suffered from drought, ‘Umar ibn Al-Khattab wrote to Amr ibn Al-As. ‘From Abdullah, amir al-Mu’minin to Amr ibn Al-As. By Allah you do not bother if you and the people on your side became fat at the time I and the people on my side became slim. Help us!’ Amr replied, ‘Peace is upon you. I am at your service; I am at your service. Camels are coming to you, where its first is with you and its last is with me; though I hope to find a way to carry the supplies by sea.’” .

• Muhammed İbn Ebu Bekr'in Ali'ye, dinden dönenler hakkında yazdığı mektup ve Ali'nin ona verdiği cevap. İbn Ebi Şeybe, Kabus İbnu'l-Muhariq'ten, onun babasından şöyle naklettiğini rivayet etmiştir: "Ali, Muhammed İbn Ebu Bekr'i Mısır'a emir olarak gönderdi ve ona bazı zındıklar (dinden dönenler) hakkında yazdı. Bunlardan bazıları güneşe ve aya tapıyor, bazıları ise Müslüman olduklarını iddia ederken başka şeylere tapıyordu. Bunun üzerine Ali, Müslüman olduğunu iddia edip başka şeylere tapanları öldürmesini, diğerlerini ise istedikleri şeye tapmak üzere serbest bırakmasını emretti."

• The letter of Muhammad ibn Abu Bakr to ’Ali regarding the apostates, and his reply to him. Ibn Abi Sheba reported from Qabus ibn al-Mukhariq from his father that he said: “’Ali sent Mohammad ibn Abu Bakr as an amir to Egypt, and he wrote to him regarding some zendik (apostates). Some of them worshipped the sun and moon, and some of them worship other things whilst claiming that they are Muslim. Hence Ali ordered him to kill the one that claimed to be Muslim whilst worshipping other things and leave others to worship whatever they like.” .

4. Vatandaşlara doğrudan hitaben yazılmış mektuplar; bunlardan bazıları şunlardır:

4. Letters addressed directly to the citizens, some of which are as follows: .

• Necran halkına Allah'ın Elçisi ﷺ'in mektubu. Ebu Davud, Es-Süddi aracılığıyla İbn Abbas'tan rivayet etmiştir; Münziri, Es-Süddi'nin İbn Abbas'tan doğrudan işittiği konusunda bazı tartışmalar bulunduğunu belirtir. Ebu Ubeyd bunu el-Emval'de Ebu'l-Melih el-Hazeli'den rivayet etmiş olup metnin sonunda şöyle geçer: "Osman bin Affan ve Mu'eykib buna şahitlik etti ve yazdı." Ebu Yusuf da bunu el-Harac'ta rivayet etmiş ve katibin el-Muğire bin Ebi Şu'be olduğunu zikretmiştir. Ardından Ebu Yusuf, Ebu Bekir'in onlara gönderdiği mektubu, yazıcısının el-Muğire olduğunu; Ömer'in mektubunu, yazıcısının Mu'eykib olduğunu; Osman'ın onlara gönderdiği mektubu, yazıcısının ise mevlası Humran olduğunu; Ali'nin mektubunu ve katibinin Abdullah bin Rafi' olduğunu zikretmiştir.

• The letter of the Messenger (PBUH) to the people of Najran. It is narrated by Abu Dawud from Al-Suddi from ibn ‘Abbas - where al-Mundhiry comments that al-Suddi directly hearing from al-‘Abbas has some discussion regarding it – that Abu ‘Ubayd narrated it in Al-Amwal from Abu Al-Malih Al- Hadhaly, which says at its end: “‘Uthman ibn ‘Affan and Mu’ayqib testified to that, and wrote”. Abu Yusuf has narrated this in Al-Kharaj, and he mentions the scribe was Al-Mughirah ibn Abi Shu’bah. Then Abu Yusuf mentioned the letter of Abu Bakr to them, whose scripter was Al-Mughirah, the letter of ‘Umar and the scripter who was Muayqib, the letter of ‘Uthman to them and the scripter who was his associate (mawla) Humran, and the letter of ’Ali and the scribe, Abdullah ibn Rafi’. .

• Peygamber'in (s.a.v.) Temim ed-Dari'ye yazdığı mektup. Ebu Yusuf, el-Harac adlı eserinde şunu rivayet etmiştir: "Lahm kabilesinden biri olan Temim ibn Evs'in adı Temim ed-Dari'dir. Dedi ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Filistin'de Rumlardan komşularım var. Habra adında bir köyleri ve bir de aynun adında başka bir köyleri var. Eğer Allah Şam'ı size fethederse, lütfen bu (iki köyü) bana verin.' Peygamber (s.a.v.) buyurdu: 'Onlar senindir.' Temim dedi: 'Öyleyse bunu doğrulayan bir yazı yazın benim için.'"

• The letter of the Messenger (PBUH) to Tamim Al-Dari. Abu Yusuf narrated the following in al-Kharaj: “Tamim Al-Dary, who is Tamim ibn Aws, a man from Lakham, said: ‘O Messenger of Allah; I have neighbours from the Romans in Palestine. They have a village called Habra, and another one called aynoon. If Allah conquered Al-Sham for you, please grant those (two villages) to me.’ He (PBUH) said: ‘They are yours.’ Tamim said: ‘So write confirming this for me.’ .

O ona şöyle yazdı: ﷺ .

He (PBUH) wrote to him: .

"Bismillahirrahmanirrahim. Bu, Allah'ın Elçisi Muhammed'den Temim bin Evs ed-Dari'ye yazılmış bir mektuptur: Habra köyü ile Beytu Aynun köyünü, bunların tüm ovalarını, dağlarını, suyunu, ekilebilir topraklarını, Nebatileri ve sığırlarını, ondan sonra da soyuna vermiştir. Onun bu topraklar üzerindeki hakkına hiç kimse itiraz etmeyecek ve hiç kimse haksız yere onların hakkından sapmayacaktır. Kim bunu yapar ve onlardan bir şey alırsa, Allah'ın, Meleklerin ve bütün insanlığın lanetini hak eder." Bunu Ali yazmıştır.

‘Bismillah al-Rahman al-Rahim. This is a letter from Mohammad, the Messenger of Allah, to Tamim ibn Aws Al-Dari, that he has the village of Habra and the village of Bayt ‘Aynun, all of its plains, mountains, water, arable land, Nabateans and cows, and to his offspring after him. No one would challenge him regarding his right over them, and nor would any one deviate from their right unjustly. Whoever did so and took anything from them he deserves the curse of Allah, the Angels and all mankind.’ Ali wrote this.” .

Ebu Bekir yönetimi devraldığında, bu konuyla ilgili olarak onlara şu içerikte bir mektup yazdı: .

When Abu Bakr took authority he wrote to them a letter regarding this matter that said: .

"Bismillahirrahmanirrahim. Allah'ın Resulü ﷺ'in emanetçisi ve bu topraklarda yetki verilmiş olan Ebu Bekir'den bir mektuptur. Bu mektubu Darys'e yazmaktadır: Habra ve Aynun köyünden elde ettikleri hiçbir şeyi kimse onlardan alıkoymasın. Allah'a itaat eden ve O'nu dinleyen kimse, onları hiçbir konuda zor durumda bırakmasın. Amirim onlar için iki kapı kurmalı ve onları fesat çıkaranlardan korumalıdır."

“Bismillah ir Rahman ir Raheem. This is a letter from Abu Bakr, the trustee of the Messenger of Allah (PBUH) that has been given authority in the land. He writes it to the Darys, that no one would undermine what they possess of the village of Habra and ‘Aynoon. Whoever listens to and obeys Allah, must not undermine them in anything. My chief must set up two doors for them, and protect them from the corrupters.” .

Halife, yazışmalarını yürütmek için ihtiyaç duyduğu kadar kâtip atama hakkına sahiptir. Görev, bu kâtiplerin atanmadan yerine getirilemeyeceği durumda bu atama vazgeçilmez hale gelir.

The Khalifah has the right to appoint as many secretaries as he needs to carry out his correspondence. This even becomes obligatory if the duty cannot be performed without their appointment. .

Siyer yazarları, Allah'ın Resulü (PBUH) ﷺ'in yaklaşık yirmi katibi olduğunu belirtmişlerdir.

The authors of the seerah mentioned that the Messenger of Allah ( PBUH) had about twenty scripters. .

Buhârî, Sahîh'inde Allah'ın Elçisi'nin (PBUH) Zeyd İbn Sabit'e Yahudilerin dilini öğrenmesini emrettiğini, böylece Allah'ın Elçisi'ne (PBUH) onlar yazı yazdığında okuyabilsin diye bunu yaptığını rivayet etmiştir. Bunun üzerine Zeyd İbn Sabit, on beş günde İbranicéyi öğrenmiştir. İbn İshak, Abdullah İbn Zübeyr'den şunu rivayet etmiştir: . Note: The translation above has an error in the Hebrew word; the correct Turkish form is "İbranice". Corrected version: Buhârî, Sahîh'inde Allah'ın Elçisi ﷺ'nin Zeyd İbn Sabit'e Yahudilerin dilini öğrenmesini emrettiğini, böylece Allah'ın Elçisi ﷺ'ye onlar yazı yazdığında okuyabilsin diye bunu yaptığını rivayet etmiştir. Bunun üzerine Zeyd İbn Sabit, on beş günde İbranice öğrenmiştir. İbn İshak, Abdullah İbn Zübeyr'den şunu rivayet etmiştir: .

Al-Bukhari mentioned in his Saheeh that the Messenger of Allah ( PBUH) ordered Zayd ibn Thabit to learn the language of the Jews so as to read to the Messenger of Allah (PBUH) when they wrote to him. So Zayd ibn Thabit learnt Hebrew in fifteen days. Ibn Ishaq narrated from Abdullah ibn Al-Zubayr that: .

Allah'ın Elçisi ﷺ, Abdullah ibn Al-Arqam ibn Abd Yaghuth'a yazdırırdı ve o, kralların mektuplarına onun adına cevap verirdi… Al-Bayhaqi, Abdullah ibn ‘Umar (ra)'dan rivayet etti ki şöyle demiştir: .

“The Messenger of Allah (PBUH) dictated to Abdullah ibn Al-Arqam ibn Abd Yaghuth, and he used to reply to the kings on his behalf…” Al- Bayhaqi narrated from Abdullah ibn ‘Umar (ra) that he said: .

Bir adamdan Peygamber ﷺ'e bir mektup geldi; bunun üzerine Peygamber ﷺ, Abdullah ibn Al-Arqam'a şöyle dedi: "Benim adıma cevap yaz." O da cevabını yazdı ve sonra Peygamber ﷺ'e okudu.

“A letter from a man came to the Prophet (PBUH), so he said to Abdullah ibn Al-Arqam, “Reply on my behalf.” He wrote his reply and then read it to the Prophet (PBUH). .

O da şöyle buyurdu: "Doğru ve yerinde olanı yaptın." (Allah ona başarı versin).

He (PBUH) said “You did what is right and proficient.” (May Allah give him success). .

Muhammad ibn Sa'd, Ali ibn Muhammad el-Mada'ini'den isnadlarıyla naklederek, Muhammed ibn Mesleme'nin bir defasında Allah'ın Elçisi'nin (ﷺ) emri üzerine bir elçiye mektup yazdığını bildirmiştir. Ali ibn Ebi Talib ise Allah'ın Elçisi (ﷺ) antlaşmalar yaptığında antlaşmaları yazan, barış yaptığında da barış şartlarını yazan kişiydi. Muayqib ibn Ebi Fatıme ise onun mühründen sorumluydu. El-Buhari, tarihinde Muhammed ibn Beşşar aracılığıyla, dedesi Muayqib'den naklen şöyle dediğini rivayet etmiştir:

Muhammad ibn Sa’d reported from Ali ibn Muhammad Al-Mada’ini through his isnads that Muhammad ibn Maslamah was the one who once wrote a letter to a delegate, based on an order from the Messenger of Allah (PBUH) and that Ali ibn Abi Talib was the one that used to write the treaties when the Messenger (PBUH) made treaties, and write the terms of peace when he made peace. Muayqib ibn Abi Fatimah was responsible for his stamp. Al-Bukhari reported in the history through Muhammad ibn Bashar from his grandfather Muayqib that he said: .

“Allah Resulü'nün (ﷺ) mühür yüzüğü renkli demirden yapılmış, üzerinde gümüş bulunuyordu ve o, bende idi; Mu'eyklib ise Allah Resulü'nün (ﷺ) mühürünün sorumluluğunu üstlenmişti.”

“The seal ring of the Messenger of Allah (PBUH) was made of coloured iron, with silver on it, and it was with me; and Mu’ayqib was responsible for the stamp of the Messenger of Allah (PBUH) ”.