Mezâlim hâkimi, Devlet tarafından, bu kişi devletin vatandaşı olsun ya da devletin otoritesi altında yaşayan biri olsun, ve bu mezâlim Halife veya onun altında çalışanlar, yani yöneticiler ya da devlet memurları tarafından işlenmiş olsun, herhangi bir kişiye karşı işlenen her türlü mazlimiyeti (haksızlığı) ortadan kaldırmak üzere atanmış bir hâkimdir. Mezâlim hâkiminin tanımı budur. Mezâlim yargısının kökeni, Allah Resûlü ﷺ'ye dayandırılan rivayetlerden gelmektedir; Resûlullah ﷺ, yöneticinin tebası üzerindeki hüküm sürerken işlediği haksız uygulamaları mezâlim olarak nitelendirmiştir. Enes şöyle rivayet etmiştir: .

The judge of Mazalim is a judge appointed to remove every Madhlima (unjust act) perpetrated by the State against any person, whether this person were a citizen of the State or a person living under its authority, and whether this Madhlima were perpetrated by the Khalifah or those working under him, be they rulers or civil servants. This is the definition of the judge of Mazalim. The origin of the judiciary of Mazalim is derived from reports referred to the Messenger of Allah ( PBUH), where he described the unjust acts perpetrated by the ruler while ruling over the subjects as being a Mazlima. Anas reported: .

Peygamberimiz (ﷺ) zamanında fiyatlar yükseldi; ona dediler ki: "Ey Allah'ın Elçisi, neden bir fiyat belirlemiyorsun?" O da şöyle buyurdu: "Şüphesiz Allah, yaratandır, geri alandır, rızkı genişletendir, rızık verendir ve fiyatı belirleyendir. Ben, ne kan ne de mal bakımından hiç kimsenin bana karşı bir mazlumiyet işlediğini iddia etmediği halde Allah'a (S.W.T) kavuşmayı umuyorum." Bunu Ahmed rivayet etmiştir [bkz. Müsned, 3/286]. Dolayısıyla Peygamber (ﷺ), fiyat belirlemeyi bir mazlumiyet (zulüm) olarak değerlendirmiştir; çünkü eğer o fiyat belirleseydi, yani fiyat koysaydı, yetkisi olmadan hareket etmiş olurdu.

“Prices soared during the time of the Messenger of Allah (PBUH) so they said to him: ‘O Messenger of Allah why don't you introduce pricing?’ he said: ‘Verily Allah is the Creator, the Recipient, the Extender of wealth, the Provider, and the Pricer, and I hope that I will meet Allah (S.W.T) without having anyone accusing me of having perpetrated a Mazlima against him be it in blood or in money.’” This is narrated by Ahmad [See Musnad, 3/286]. He (PBUH), therefore judged pricing as being a Mazlama, for if he had done it, i.e. introduced pricing, he would have acted without authority..

Ayrıca o (PBUH), Devletin halk için organize ettiği ortak haklarla ilgili meseleleri de Mezâlim kapsamına dahil etmiştir. Vatandaşların çıkarlarından birini düzenlemek üzere bir idari sistem kurulmuş ve bir vatandaş bu sistemin kendisi için adaletsiz olduğunu düşünmüşse, davası Mezâlim tarafından incelenir. Bunun sebebi, Devletin kurduğu vatandaş çıkarlarından birine ilişkin bir idari sisteme karşı yapılmış bir şikâyet olmasıdır. Bu, Devlet tarafından belirlenen bir takvime göre ortak sudan tarım arazilerinin sulanmasına benzer.

He (PBUH) also made the issues that affect the common rights which the State organises for the people as part of the Mazalim. If an administrative system was set up to regulate one of the interests of the citizens, and a citizen considered that the system is unjust for him, then his case is examined by the Mathalim. This is because it is a complaint against an administrative system of one of the interests of the citizens set up by the State. This is like the irrigation of farming lands by common water according to a schedule regulated by the State. .

Bunun delili, Devlet tarafından suyun önce birinciye, sonra ikinciye verilmesi için konulan düzenlemeye karşı Ensârî'nin yaptığı itirazdır; yani suyun önce arazisinden geçtiği kişinin önce sulamasına izin verilmesidir. Ensârî, su önce Zubeyr'in arazisinden geçtiği için, Zubeyr'in kendi arazisini sulamadan önce suyun kendisine akıtılmasını istedi. Ancak Zubeyr bunu reddetti ve dava Allah Resûlü ﷺ'ye götürüldü. Resûlullah ﷺ aralarında şöyle hükmetti: Zubeyr'in arazisini hafifçe sulamasına, sonra suyu komşusu olan Ensârî'ye göndermesine karar verdi (yani Ensârî'ye yardım olarak Zubeyr'in hakkını tam olarak almasına izin vermedi). Ensârî buna razı olmadı; suyun önce kendi arazisine ulaşmasını, sonra Zubeyr'in sulamasını istedi. Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ'ye, hükmünün Zubeyr'in kendisinin amcaoğlu olması yüzünden böyle verildiğini söyledi. Bu, Allah Resûlü ﷺ'ye karşı ağır bir sözdü; ancak Bedir'de bulunduğu için bağışlanmıştır, nitekim Buhârî bunu rivayet etmiştir. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ, Zubeyr'in sulamada tam hakkını almasına, yani suyun duvarın dibine veya ağacın köküne ulaşıncaya kadar arazisini sulamasına hükmetti. Âlimler bunu, suyun kişinin bacağını örtecek kadar arazide yükselmesi olarak açıklamışlardır. Hadisin tamamını Müslim [Sahîh, #2357], Urve b. ez-Zubeyr yoluyla şöyle rivayet etmiştir:

The evidence to this is the complaint presented by the Ansari against the regulation set up by the State for irrigating by water the first, then the next, i.e. allowing the first to be through whose land water passed first. The Ansari wanted Al-Zubayr to let the water flow to him before Al-Zubayr watered his land (since the water passed first in the land of Al-Zubayr). However, Al-Zubayr refused and the case was raised to Allah’s Messenger (PBUH). He judged between them letting Al-Zubayr water lightly and then sends the water to his Ansari neighbour (i.e. without letting Al-Zubayr taking his full turn, as a sign of help to the Ansari). The Ansari did not accept that; he rather wanted the water to reach his land first before Al-Zubayr watered his land. Then he said to the Messenger of Allah (PBUH) that his judgement was as such because Al-Zubayr was his cousin (which was a serious word against the Messenger of Allah (PBUH) for which he was forgiven for he witnessed Badr as reported by Al-Bukhari). At that point the Messenger (PBUH) judged that Al-Zubayr should take his full right in irrigation, which is to irrigate his land till water reaches to the root of the wall or the root of the tree, which was explained by the scholars that the water has to rise in the land till it covers the leg of the person. The whole hadith is narrated by Muslim [Sahih, #2357] through ‘Urwah ibn Al- Zubayr that: .

Abdullah ibn Zübeyr, Ensar'dan bir adamın, hurma ağaçlarını sulamak için kullandıkları Şiraclu'l-Harre hakkında Zübeyr ile Allah'ın Elçisi'nin huzurunda tartıştığını ona anlattı. Ensarî, (Zübeyr'e) suyun akıtılmasını söyledi, ancak Zübeyr kabul etmedi. Allah'ın Elçisi'nin ﷺ huzurunda tartıştılar. Allah'ın Elçisi ﷺ Zübeyr'e şöyle buyurdu: "Ey Zübeyr, önce sen sula, sonra suyu komşuna bırak." Ensarî öfkelenerek şöyle dedi: "Ey Allah'ın Elçisi, bu, onun senin amca oğlun olduğu için."

"Abdullah ibn Al-Zubayr told him that a man from the Ansar quarrelled with Al- Zubayr to the Messenger of Allah (PBUH) regarding Shiraj Al-Harrah with which they irrigate the palm trees. The Ansari said (to Al-Zubayr) let the water flow, but he refused. They quarrelled to the Messenger of Allah (PBUH). The Messenger of Allah (PBUH) said to Al-Zubayr: “You irrigate first O Zubayr and then let the water go to your neighbour.” The Ansari became angry and said, ‘O Messenger of Allah, it is because he is your cousin.’ .

Allah'ın Resulü'nün (ﷺ) yüzünün rengi değişti ve şöyle buyurdu: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu duvarın köküne ulaşana kadar tut." Zübeyr dedi ki: "Allah'a yemin ederim ki, bu ayetin o mesele hakkında indirildiğini sanıyorum." {Rabbine andolsun ki, aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar, sonra da verdiğin hükümden gönüllerinde bir sıkıntı duymazlar ve tam bir teslimiyetle boyun eğerler.} (Şirâcü'l-Harre, Harre'deki su nehridir. Ebû Ubeyd, Medine'de yağmur suyuyla akan iki nehir olduğunu ve insanların bunun için birbirleriyle yarıştığını söyledi. Allah'ın Resulü (ﷺ) bu konuda, önce gelenin önce sulayacağına hükmetti; yani nehrin başındaki arazi sahibi önce sulayacak, sonra suyu bir sonrakine akıtacak ve bu böyle devam edecekti.)

The face of the Prophet of Allah (PBUH ) changed colour and he said: "O Zubayr! Irrigate and then hold the water till it reaches the root of the wall". Al-Zubayr said: ‘By Allah, I think this verse has been revealed regarding that matter.’ "By your Lord, they will not be true believers until they make you judge in their disputes, and they do not find discontent towards your judgement'". (Shiraj Al-Harrah is the water river at Al-Harrah. Abu Ubayd said there were two rivers in Al-Madinah that flowed with the rain water and people would compete with each other regarding it. The Messenger of Allah (PBUH) decided regarding it that the first would irrigate first, which means the landlord at the beginning of the river would irrigate first and then let the water flow to the next and so on). .

Bu nedenle, yönetici tarafından veya Devlet kurumlarının ya da emirlerinin sonucu olarak, herhangi bir kişiye karşı işlenen herhangi bir mazlumiyet, iki hadisten anlaşıldığı üzere mazlumiyet sayılır. Bu konu, Halife'ye, ya da Halife'nin kendi adına bu tür meseleleri ele almak üzere mezâlim hâkimi olarak atadığı kişiye havale edilir.

Therefore, any Madhlima that occurs against any person, whether perpetrated by the ruler, or as a result of the State's organisations or orders, would be considered as a Madhlima, as gathered from the two hadith. The matter would be referred to the Khalifah to deal with or to whoever the Khalifah appoints as judge of Mazalim to deal with such matters on his behalf.