طلا و نقره فلزات گرانبهای مفیدی هستند. بسیاری از ملت‌ها طلا را به‌عنوان پول و معیار ارزش به کار برده‌اند. شریعت طلا و نقره را به تعریف، مال رشدپذیر می‌داند و خواه به شکل سکه یا شمش به کار روند، و خواه حتی به‌عنوان زینت و مواد تزئینی، زکات به آن‌ها تعلق می‌گیرد. با این حال، هنگامی که به‌عنوان زیور و جواهرات زنان به کار روند، حکم متفاوتی دارند. این فصل دو بخش خواهد داشت؛ یکی به زکات پول اختصاص دارد و دیگری به زکات جواهرات و زیورآلات.

Gold and silver are useful precious metals. Many nations have used gold as money and a measure of value. Shari'ah considers gold and silver growing wealth by definition, and they are zakatable whether they are used in the form of coins or bullion, or even as ornaments and decorative materials. However, they carry a different ruling when they are used as women's ornament and jewelry. This chapter will have two sections, one devoted to zakah on money and another to zakah on jewelry and ornament.

مبادلهٔ کالا با کالا (بارتر) روش تبادل در قبایل ابتدایی بود. وقتی جامعه و تجارت رشد کردند، بارتر نمی‌توانست همهٔ معاملات را برآورده کند، زیرا یافتن طرف دیگری که دقیقاً همان چیزی را بخواهد که طرف اول می‌خواهد، دشوار بود. خداوند بشریت را هدایت کرد تا از پول به‌عنوان وسیلهٔ مبادله و معیار ارزش استفاده کند تا مبادلات و معاملات تسهیل شود.1 انسان تا ظهور فلزات گرانبها، کالاهای بسیاری را به‌عنوان پول به کار می‌برد. طلا و نقره به سبب ویژگی‌های فیزیکی طبیعی‌ای که خداوند در آن‌ها نهاده بود، قرن‌ها بر تجارت بین‌المللی و ملی سلطه داشتند.2

Barter was the method of exchange for primitive tribes. Once society and trade grew, barter could not satisfy all transactions because of the difficulty of finding another party that wants to exchange exactly what the first party wants. God guided humanity to use money as a medium of exchange and a measure of value in order to facilitate exchanges and transactions.1 Man used many items as money until the rise of precious metals. Gold and silver dominated international and national trade for centuries because of the natural physical characteristics God implanted in them.2

هنگامی که رسول‌الله ﷺ وحی را دریافت می‌کرد، اعراب این دو فلز را به‌عنوان پول به کار می‌بردند. طلا به شکل سکه‌ای به نام دینار و نقره به شکل سکه‌ای به نام درهم استفاده می‌شد. دینارها و درهم‌ها از کشورهای همسایه به عربستان آمدند؛ طلا عمدتاً از امپراتوری بیزانس و نقره عمدتاً از امپراتوری ایران. درهم‌ها وزن‌های متفاوتی داشتند، سنگین و سبک، و از این‌رو مکیان پیش از اسلام، درهم‌های نقره‌ای را بر اساس وزن و نه بر اساس شمارش به کار می‌بردند، گویی سکه‌زنی نشده بودند. آنان نظام اندازه‌گیری وزن خاص خود را داشتند که از رطل (برابر با دوازده اوقیه)، اوقیه (برابر با چهل ...

When the Messenger (p) was receiving revelation, Arabs used these two metals as money. Gold was used in the form of the coin dinar, and silver in the form of the coin dirham. Dinars and dirhams came to Arabia from the neighboring kingdoms, gold mainly from the Byzantines and silver mainly from the Persian Empire. Dirhams had different weight, heavy and light, and so pre-Islamic Makkans used silver dirhams by weight and not by number, as if they were not minted. They had their weight measure system, which is composed of ratl (equals twelve uqiyyah), uqiyyah (equals 40

(دِرهَم) را، و نَش (که برابر با ۲۰ درهم یا نصف اوقیه است)، و نَوات (که برابر با پنج درهم است).۳ پیامبر ﷺ فرمود: «وزن [نظام اندازهگیری] همان وزن مکّیان است».۴ او زکات را بر درهم و دینار واجب کرد، همانطور که خواهیم دید. این امر به طلا و نقره جایگاه رسمی پول در سرزمینهای مسلمانان را داد. آنها در کنار زکات، در بسیاری از احکام شریعت مربوط به معاملات مدنی و تجاری نیز قرار گرفتهاند و به عنوان معیار در تعیین بسیاری از ارزشها، مانند مَهر، دیه/فِدیه و نصاب در زکات، به کار میروند.

dirhams), nash (equals 20 dirhams or one-half uqiyyah), and nawat (equals five dirhams).3 The Prophet (p) said "The weight [measurement system] is that of the Makkans."4 He obligated zakah on dirhams and dinars, as we will see. This gave gold and silver recognized status as currency in Muslim lands. They have come to be subject to many Shari'ah rulings in transactions related to civil and commercial matters in addition to zakah and they are used as measures in determining many values, such as dowries, ransoms, and nisab in zakah.

وجوب زکات بر مال با قرآن، سنت و اجماع ثابت شده است.

The obligation of zakah on money is confirmed by the Qur'an, Sunnah, and ijma'.

خداوند می‌فرماید: «و کسانی هستند که طلا و نقره را گنج می‌کنند و آن را در راه خدا انفاق نمی‌کنند. پس، آنان را به عذابی دردناک بشارت ده، در روزی که آن [اموال] در آتش جهنم گداخته شود و با آن پیشانی‌ها، پهلوها و پشت‌هایشان داغ گذارده شود. این است آنچه برای خود گنج کرده‌اید؛ پس بچشید آنچه را که گنج می‌کردید.»[5] این دو آیه با هشداری شدید نشان می‌دهند که بر طلا و نقره حقی برای خداوند وجود دارد. عبارت «و آن را انفاق نمی‌کنند» به خصلت پولی طلا و نقره اشاره دارد، زیرا پول را می‌توان خرج کرد.

God says, "and there are those who hoard gold and silver and spend it not in the way of God. Announce unto them a most grevious penalty on the day when heat will be produced out of that wealth in the fire of Hell and with it will be branded their foreheads, their flanks, and their backs. This is the treasure which ye hoarded for yourselves. Taste ye then the treasure ye buried."5 These two verses indicate--with a strong warning--that there is a right for God on gold and silver. The words "and do not spend it" refer to the monetary character of gold and silver, since money can be spent.

آیه می‌گوید «آن را خرج نمی‌کنند» به‌جای «آنها را»، زیرا ضمیر «آن» به پول بازمی‌گردد، در حالی که ضمیر «آنها» می‌توانست به طلا و نقره اشاره داشته باشد. این آیات همچنین بیانگر آن است که برای دو عمل ناپسند، یعنی اندوختن ثروت و خودداری از انفاق در راه خدا، عذابی دردناک وعده داده شده است. بی‌شک، نپرداختن زکات آشکارترین نوع خودداری از انفاق در راه خداست.

The verse says ''do not spend it" instead of "them" because "it" refers to money, while the pronoun "them" could have been used to refer to gold and silver. These verses indicated also that there is grevious penalty promised for two evil actions, hoarding and abstention from spending for the sake of God. No doubt non-payment of zakah is the most obvious sort of abstention from spending for the sake of God.

در سنت، توضیحاتی درباره این آیات آمده است. مسلم از ابوهریره روایت می‌کند که پیامبر ﷺ فرمود: «هیچ صاحب طلا و نقره‌ای نیست که حق آن را نپردازد، مگر آنکه در روز قیامت، از آن صفحاتی از آتش برای او ساخته می‌شود، که در آتش جهنم گداخته می‌شوند و با آن پیشانی و پهلوها و پشت او داغ می‌شود. هرگاه که سرد شوند، دوباره گداخته می‌شوند، در روزی که درازای آن پنجاه هزار سال است، تا آنکه میان بندگان خدا داوری شود، و سپس راه خود را یا به سوی بهشت و یا به سوی آتش به او نشان داده می‌شود.» تمام این هشدار برای نپرداختن حق طلا و نقره است. در روایت دیگری از این حدیث، این حق به زکات تفسیر شده است: «هیچ صاحب گنجی نیست که زکات آن را نپردازد، مگر آنکه در آتش جهنم گداخته شود...» و غیره. در حدیثی از انس که دستورهای زکات را بیان می‌کند، همان‌گونه که خداوند بر پیامبرش ﷺ واجب کرده بود و ابوبکر هنگام فرستاده شدن به بحرین برای انس نوشته بود: «و در نقره، از هر دویست درهم، حق آن یک‌چهارم یا یک‌دهم است. اگر تنها صد و نود درهم باشد، زکات بر آن واجب نیست، مگر آنکه صاحب آن به میل خود بپردازد.» و اما اجماع، مسلمانان در تمام نسل‌ها به‌اتفاق بر این باورند که زکات بر این دو ارز واجب است.

پول همیشه باید در گردش باشد؛ انباشتن پول، سودمندی آن را پراکنده می‌کند و به رکود در کسب‌وکار، گسترش بیکاری و عقب‌ماندگی فعالیت اقتصادی به‌طور کلی می‌انجامد. گاهی انباشت پول می‌تواند به صورت همه‌گیر درآید و اقتصاددانان از آن چنان هراس دارند که برخی پیشنهاد کرده‌اند پولی منتشر شود که تاریخ انقضای معینی دارد و در نتیجه نمی‌توان آن را انباشت کرد. آنان این نوع پول را «پول آب‌شونده» می‌نامند.9 برخی اقتصاددانان غربی آزمایش ایده‌ای دیگر را برای بازداشتن از انباشت پول در پیش گرفته‌اند؛ بدین صورت که از اسکناس‌ها حواله‌های ماهانه‌ای جدا می‌کنند تا ارزش آن کاهش یابد و از انباشتنش جلوگیری شود.10 این راهکارها هدفشان افزایش گردش پول و جریمه کردن انباشت آن است، اما با پیچیدگی‌ها و دشواری‌های عملی همراه‌اند؛ با این همه، همگی دیدگاه اسلام را در مخالفت با انباشت پول تأیید می‌کنند. اسلام با وضع زکات دو و نیم درصد در هر سال، مردم را به سرمایه‌گذاری پول ترغیب می‌کند، زیرا در غیر این صورت پرداخت زکات سال به سال تمام سرمایه را خواهد بلعید. از همین رو پیامبر ﷺ سرپرستان یتیمان را به سرمایه‌گذاری اموال یتیمان سفارش فرمود تا با زکات از میان نروند.11 این سفارش به سرمایه‌گذاری اموال یتیمان مربوط است، زیرا انتظار می‌رود بزرگسالان در سرمایه‌گذاری اموال خود کوتاهی نکنند، چرا که انگیزه‌ای درونی برای ثروتمندتر شدن دارند، در حالی که یتیمان بر اموال خود اختیاری ندارند.

Money should always be circulating; hoarding money diffuses its usefulness and leads to stagnation in business, the spread of unemployment, and regression in economic activity in general. Hoarding can become epidemic sometimes, and it is feared by economists to the degree that some propose the issuance of currency that has a determined expiration date and thus cannot be hoarded. They call this kind of currency "melting money".9 Some Western economists experiment with another idea to discourage hoarding, by cutting off monthly vouchers from paper currency, in order to reduce its value and prevent its hoarding.10 These means aim at enhancing circulation and penalizing hoarding, but they are surrounded by complexities and practical difficulties; however, they all reaffirm the Islamic point of view against hoarding. By imposing a due of two-and-a-half percent every year, Islam encourages people to invest money , for otherwise zakah payments year after year will use up all the capital. Thus the Prophet (p) urged the guardians of orphans to invest the funds of orphans in order that they would not be consumed by zakah.l1 This urging comes for investment of the funds of orphans since it is expected that adults would not neglect to invest their own wealth, because of the inner impulse to be richer, while orphans do not have control over their own wealth.

بین مسلمانان اتفاق نظر کامل وجود دارد که میزان زکات بر پول دو و نیم درصد است. صاحب المغنی می‌گوید: «من هیچ اختلافی میان علما درباره‌ی این که زکات طلا و نقره یک‌چهلم است نمی‌شناسم.» این مطلب به‌طور معتبر از پیامبر ﷺ نقل شده است: «بر نقره، یک‌چهلم واجب است.» روشن است که شریعت میزان زکات بر پول را پایین قرار داده است، زیرا زکات هم بر اصل سرمایه و هم بر سود انباشته محاسبه می‌شود. این میزان بسیار کمتر از یک‌دهم یا یک‌بیستم است که بر محصولات کشاورزی و میوه‌ها وضع شده است؛ اما محصولات و میوه‌های زمین برای زمین همانند سودی است که برای سرمایه حاصل می‌شود. زکات میوه‌ها و محصولات تنها بر سود محاسبه می‌شود، در حالی که زکات پول از خود سرمایه گرفته می‌شود، چه آن سرمایه واقعاً رشد کند یا نکند، و چه در طول سال سودی برده باشد یا نه.

There is unanimous agreement among Muslims that the rate of zakah on money is two and a half percent. The. author of al Mughni says, "I am aware of no dispute among scholars that zakah on gold and silver is one-fourth of a tenth." This is authentically reported from the Prophet (p): ''On, silver, one-fourth of a tenth is due."12 It is apparent that Shari'ah makes the rate of zakah low on money, because it is calculated on both principal and accumulated profit. This rate is much lower than the one-tenth or one-twentieth imposed on crops and fruits, but crops and fruits to land are like profit to capital. Zakah on fruits and crops is calculated only on the profit, while zakah on money is taken from the capital itself, whether it actually grows or not and whether it has made profit during the year or not.

برخی نویسندگان غیرمتخصص استدلال می‌کنند که درآمد زکات، آن‌گونه که در شریعت تنظیم شده است، ممکن است برای برآوردن همه نیازهای پیچیدهٔ زندگی امروز کافی نباشد، به‌ویژه با تغییر شرایط اقتصادی؛ از این رو ضرورت دارد که مقررات زکات بازنگری شود و احتمالاً نرخ زکات بر پول افزایش یابد.13

Some non-specialized writers argue that the proceeds of zakah as regulated in Shari'ah may not be sufficient to satisfy all the complex needs of today's life, especially with changing economic circumstances, so there is a need for revising the regulations of zakah and possibly raising the rate of zakah on money.13

من این پیشنهاد را به دلایل زیر رد می‌کنم:

I reject this proposal on the following grounds:

۱. این دیدگاه با متون روشن و معتبر از سنت فرستادهٔ خدا و خلفای راشدین او در تعارض است. ما مأموریم که به این سنت سخت پایبند باشیم و خداوند ما را از پیامدهای انحراف از آن برحذر داشته است. خداوند می‌فرماید: «پس آنان که از فرمان او سر می‌پیچند، باید بترسند از اینکه فتنه‌ای به آنان برسد یا عذابی دردناک بر آنان فرود آید.»14

1. It contradicts clear and authentic texts from the Sunnah of the Messenger of God and his Wise Successors. We are ordained to hold strongly to this Sunnah and are warned by God about the consequences of deviating from it. God says, "Then let those beware who withstand the Apostle's order, lest some trial befall them or a grevious penalty be inflicted on them."14

۲. این نظر با اجماعِ همهٔ مسلمانان طی چهارده قرن در تضاد است؛ قرنی که در آن تحولات اجتماعی و اقتصادی بسیاری رخ داد و اوضاع سیاسی داخلی و خارجی بارها دگرگون شد. نیاز به منابع مالی بیشتر پدید آمد و خزانهٔ دولت بارها تهی گشت، اما با وجود همهٔ این‌ها، حتی یک عالم مسلمان هم پیشنهاد تغییر در میزان زکات را نداد.

2. It is in opposition to the ijma of all Muslims throughout fourteen centuries, during which many social and economic changes took place and many internal and external political situations changed. Needs arose for additional funds and the state treasury emptied many times, but in spite of all that, not a single Muslim scholar suggested a change in the rate of zakah.

۳. این اجماع با این واقعیت تأیید می‌شود که علمای مسلمان همواره به وظایف مالی اضافی، فراتر از زکات، اندیشیده‌اند. اگر نرخ زکات قابل تغییر بود، چرا باید چنین مالیات‌های اضافی را پیش می‌آوردند؟ خود بحث درباره مالیات‌های اضافی نشان می‌دهد که نرخ‌های زکات ثابت هستند.

3. This ijma is supported by the fact that Muslim scholars have always thought of additional dues besides zakah . If the rate of zakah is changeable, why should they have brought about additional levies? The very discussion of additional taxes indicates that the rates of zakah are fixed.

متفقٌ علیه این است که: «لَیسَ فیما دونَ خَمسِ أَوَاقٍ مِنَ الوَرِقِ صَدَقَةٌ»۱۵ «پنج اوقیه» بنا بر بسیاری از متون و اجماع، که نووی آن را نقل کرده است، معادل ۴۰ درهم است۱۶، بنابراین پنج اوقیه برابر با ۲۰۰ درهم است. با این حال به نظر می‌رسد که در زمان پیامبر ﷺ عرب‌ها عمدتاً از پول نقره‌ای استفاده می‌کردند۱۷، پس این احادیث نصاب و میزان زکات پول نقره‌ای را تعیین می‌کنند. این موارد مورد اختلاف علمای مسلمان نیست.18

The agreed-upon saying states, "There is no sadaqah on anything less than five uqiyyah of silver currency."15 uqiyyah equals 40 dirhams, according to many texts and ijma, as quoted be al Nawawi.16 Thus five uqiyyah equals 200 dirhams. It seems, however, that silver currency was predominantly used by Arabs at the time of the Prophet (p),17 so the sayings determine nisab and rates on silver currency. These are not disputed by Muslim scholars.18

در مورد طلا (دینار) سخنان قطعی و به‌اندازهٔ سخنان مربوط به نقره، که به‌طور گسترده شناخته شده باشد، دربارهٔ تعیین نصاب آن وجود ندارد. از این رو نصاب طلا مورد اتفاق همهٔ علما نیست، اما اکثریت بزرگ علما بر این نظرند که نصاب طلا بیست دینار است. از حسن بصری یک‌بار نقل شده که نصاب چهل دینار است و یک‌بار که بیست دینار است.[19] نصاب طلا مستقل از نصاب نقره است، جز نزد طاووس که طلا را با نقره ارزش‌گذاری می‌کند. بنابراین به نظر او، مقداری از طلا که ارزشش دویست درهم باشد، نصاب است.[19] نظیر همین دیدگاه از عطاء الزهری، سلیمان بن حرب، ایوب و السختیانی نیز نقل شده است.20

As for gold currency (dinar) we have no sayings determining its nisab, or at least not as strong and commonly known sayings as those about silver. Hence the nisab of gold is not agreed upon unanimously, but the great majority of scholars are of the opinion that nisab on gold is 20 dinars. It is reported from al Hasan al Basri once that it is 40 dinars, and once that it is 20 dinars.19 Nisab on gold is independent from that on silver, except according to Taus, who evaluates gold by silver. Hence, according to him, an amount of gold whose value is 200 dirhams is the nisab.19 A similar view is also reported from 'Ata al Zuhri, Sulaiman bin Harb, Ayub and al Sakhtiani.20

نظریه اکثریت با نکات زیر تأیید می‌شود:

The opinion of the majority is supported by the following points:

۱. چند حدیث وجود دارد که هیچ‌یک از آن‌ها خالی از انتقاد نیست، اما وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند، یکدیگر را تقویت می‌کنند؛ از جمله (الف) ابن ماجه و الدارقطنی (ص ۱۹۹) از ابن عمر و عایشه روایت کرده‌اند که پیامبر ﷺ از هر بیست [دینار] نصف دینار زکات می‌گرفت.

1. A few sayings, none of the free from criticism, but when taken together are strengthened by each other, include (a) Ibn Majah and al Daraqutnii (p. 199) reporting from Ibn 'Umar and 'Aishah that the Prophet (p) used to collect half a dinar on each 20

بعضی استدلال می‌کنند که نظر الحسن، بنا بر یکی از روایات از او که نصاب را ۴۰ دینار می‌داند، می‌تواند با سخنی از عمرو بن حزم تقویت شود، همان که پیامبر ﷺ برای او نوشت. آن نامه پس از ذکر نصاب نقره ادامه می‌یابد: «و بر هر ۴۰ دینار یک دینار واجب است»۳۶. می‌توان به‌آسانی این استدلال را با همان متنِ نقل‌شده رد کرد، زیرا آن متن آشکارا از میزان زکات سخن می‌گوید، نه از نصاب.

Some argue that al Hasan's opinion according to one version of the report from him-- that nisab is 40 dinars, may be supported by the saying from 'Amr bin Hazm that the Prophet (p) wrote for him. That letter continues, after the mention of the nisab of silver, "and on each 40 dinars there is due one dinar."36 One can easily disprove this argument by the very text cited, which talks obviously about the rate of zakah and not about nisab.

برای تکمیل تصویر زکات بر طلا و نقره، لازم است دقیقاً مشخص شود که درهم نقره و دینار طلا امروز چقدر ارزش دارند. سپس می‌توان معادل کنونی نصاب را تعیین کرد. بسیاری از علما، چه پیشین و چه پسین، کوشیده‌اند مقدار دقیق درهم و دینار را معلوم کنند. از جمله: ابو عبید در الأموال،۳۷ البلاذری در فتوح البلدان،۳۸ خطابی در معالم السنن،۳۹ ماوردی در الأحکام السلطانیۃ،۴۰ نووی در المجموع،۴۱ مقریزی در النقود الإسلامیۃ القديمة،۴۲ ابن خلدون در المقدمۃ،۴۳ و چند تن دیگر.

It is essential in order to complete the picture of zakah on gold and silver to find out how much, exactly, is the dirham of silver and the dinar of gold worth today. We can then determine the current equivalent of nisab. Many scholars early and late, have attempted to find out the exact quantity of the dirham and dinar. They include Abu 'Ubaid in al Amwal,37 al Baladhari in Futuh al Buldan,38 al Khattabi in Ma'alim al Sunan39, al Mawardi in al Ahkam al Sultaniyah,40 al Nawawi in al Majmu'41, al Maqrizi in Ancient Islamic Currencies,42 Ibn Khaldun in the Introduction,43 and several others.

ابن خلدون خلاصه می‌کند: «باید دانست که از آغاز اسلام، در دوران صحابه و تابعین، بر این امر اجماع شده است که درهم در شریعت آن است که ده عدد از آن در وزن برابر با هفت مثقال طلا باشد. اوقیه سی‌

Ibn Khaldun summarizes, "One must realize that it is unanimously agreed upon since the early ages of Islam, the era of the Companions and Followers, that the dirham in Shari'ah is that ten of which equal in weight seven mithqal of gold. Uqiyyah is 30

از این رو، وزن یک درهم نقره برابر با هفت‌دهم وزن یک دینار طلا است. یک دینار طلای خالص برابر با ۷۲ دانهٔ جو میانه‌وزن است؛ بنابراین، وزن یک درهم پنجاه‌وپنج دانه است. همهٔ این اندازه‌ها با اجماع بی‌اختلاف تأیید شده‌اند.» دینار [که همان مثقال است] از دورهٔ پیش از اسلام تغییری نکرد.

dirhams. Consequently, the weight of a dirham of silver equals seven-tenths the weight of a dinar of gold. One dinar of pure gold equals 72 grains of rye of average weight; thus, one dirham weighs fifty-five grains. All these measures are affirmed by unanimous agreement." The dinar [which is the same as a mithqal] did not change from the era before Islam.

با این حال، سکه‌های مسلمانان با همان وزن‌های یادشده، از زمان خلیفه‌ی اموی عبدالملک بن مروان، در منطقه‌ی وسیعی به کار می‌رفت. در آن زمان درهم‌هایی با وزن‌های گوناگون وجود داشت و او آن‌ها را مطابق با نسبت‌های یادشده یکسان کرد. پس از عبدالملک، در ضرب درهم‌ها و دینارها در کشورهای مختلف تغییراتی پدید آمد، بنابراین تعریفی که ابن خلدون یادآور شد صرفاً نظری شد و مردم برای تعیین نصاب و دیگر مقادیر شرعی ناچار شدند نسبت میان سکه‌های محلی خود و آن تعریف‌ها را دریابند.

However, Muslim currencies, at the above mentioned weights, were used in a wide area, since the time of Ummayad caliph 'Abd al Malik bin Marwan. At this time, there were different dirhams with different weights, and he unified them, in accordance with the above ratios. Changes were incorporated in later minting of dirhams and dinars after 'Abd al Malik in several countries, so the above-cited definition by Ibn Khaldun became only theoretical, and people had to find out the proportion between their local currencies and those definitions in determining nisab and other Shari'ah quantities.

در حال حاضر پول کاغذی در تمام کشورها در معاملات غالب شده است و طلا و نقره از گردش به عنوان پول خارج شده‌اند. پس نصاب پول کاغذی چیست؟ آیا همان نصاب نقره است یا طلا؟ به نظر می‌رسد که ۲۰ دینار طلا (۸۵ گرم)

Paper currency is now predominantly used in transactions in all countries, and gold and silver have disappeared from circulation as currencies. What is, then the nisab of paper money? Is it that of silver or gold? It is apparent that 20 dinar of gold (85 grams)

و ۲۰۰ درهم نقره (۵۹۵ گرم) دیگر از نظر ارزش با یکدیگر برابر نیستند، آنگونه که در زمان پیامبر ﷺ بودند.

and 200 dirhams of silver (595 grams) are no longer equal in value to each other as they were at the time of the Prophet (p).

از آنجا که این مسئله از مسائل اجتهادی است، انتظار می‌رود برخی علما گرایش داشته باشند که نصاب نقره را برای پول غیرفلزی مناسب‌تر بدانند، زیرا این نصاب به‌صراحت در سنت و اجماع تعیین شده است، و در ارزش امروز کم‌تر از دو نصاب است، لذا به‌کارگیری آن به‌عنوان نصاب برای فقرا سودمندتر خواهد بود. شاید به همین دلیل است که در کشورهایی مانند مصر، عربستان سعودی، کشورهای خلیج فارس، هند و پاکستان رایج است.۵۲ برخی دیگر از علما نصاب طلا را مناسب‌تر می‌دانند، زیرا ارزش طلا در طول قرن‌ها به اندازه ارزش نقره تغییر نکرده است.۵۳ از علمایی که نصاب طلا را ترجیح می‌دهند می‌توان ابوزهره، خلاف و حسن را نام برد.۵۴ این دیدگاه را می‌توان با مقایسه نصاب طلا با نصاب شتر، گوسفند و محصولات کشاورزی تقویت کرد، زیرا با قیمت‌های امروز، نصاب طلا با نصاب سایر اموال زکوی قابل‌مقایسه‌تر از نصاب نقره است. پنج شتر یا ۴۰

It is expected that since this is a matter of human reasoning, some scholars will be inclined to consider the nisab of silver most appropriate for non-metal money because it is determined explicitly by Sunnah and ijma', and it is the smaller amount of the two in today's value, so using it as nisab would be of more benefit to the poor. This is perhaps why it is commonly used in countries like Egypt, Saudi Arabia, the gulf states, India, and Pakistan.52 Other scholars tend to consider the nisab of gold more appropriate because the value of gold did not change through the centuries as much as did the value or silver.53 Scholars favoring gold nisab include the late Abu Zahrah, Khallaf, and Hasan.54 This view can be supported by comparing nisab on gold with nisab on camels, sheep, and crops, because one finds that under today's prices, the nisab of gold is more comparable to nisab on other items of wealth than the nisab of silver. Five camels or 40

گوسفند ارزشی بسیار نزدیک به ۸۵ گرم طلا دارد، در حالی که ۵۹۵ گرم نقره ممکن است برابر با بهای یک شتر نباشد. ولی‌الله دهلوی در کتاب حجۃ الله البالغہ خود می‌گوید: «نصاب نقره بر پنج اوقیه تقدیر شد، زیرا این مقدار برای کوچک‌ترین خانواده برای زندگی یک سال، با قیمت‌های معقول و با عادات غذایی متوسط کافی بود.»⁵⁵ آیا امروزه می‌توان کشوری را یافت که در آن ارزش ۵۹۵

ارزش پول ثابت نیست؛ از زمانی به زمان دیگر، بر اساس عوامل متعددی بالا و پایین می‌رود. ارزش واقعی پول، قدرت خرید آن است، و تنها دلیلی که پول کاغذی توانست موفق شود این بود که قدرت خرید دارد. ما دریافتیم که ارزش پول نقره به حدی کاهش یافته که نصاب نقره را در مقایسه با نصاب سایر اموال ثروت، بسیار پایین آورده است. به همین دلیل، من ترجیح می‌دهم برای پول کاغذی از معادل نصاب طلا استفاده کنم. اگر ارزش طلا به شدت کاهش یابد، چه پیش می‌آید؟ آیا می‌توانیم معیاری استاندارد و باثبات بیابیم که به عنوان نصاب پول به کار رود؟ برخی ممکن است به نصاب‌های اعمال‌شده بر سایر اموال، مانند چهارپایان، محصولات کشاورزی یا میوه‌ها، توجه کنند که ارزش آن‌ها شاید از ارزش پول باثبات‌تر باشد.

The value of money is not fixed; it goes up and down from time to time in accordance with many variables. The real value of money is its purchasing power,56 and the only reason paper currency could succeed was because it has purchasing power. We noted that silver money decreased in value to the extent that made silver nisab extremely low, compared to nisab on other items of wealth. That is the reason I prefer to use the equivalent of the nisab on gold for paper money. What would happen if the value of gold declined drastically? Can we discover a standard and stable measurement that can be used as a nisab for money? Some may look to nisabs applicable on other items, such as animals, crops, or fruits, whose value may be more stable than that of money.

اولین نکته‌ای که دربارهٔ نصاب محصولات کشاورزی (پنج وسق) به چشم می‌خورد این است که مقدار کنونی آن در مقایسه با نصاب دام‌ها بسیار اندک است. این امر را می‌توان با نکات زیر توضیح داد: نخست، فضل و نعمت خداوند در کشاورزی آشکارتر است، زیرا نقش انسان در آن نسبت به تولید دیگر انواع ثروت کمتر است. خداوند می‌فرماید: {تا از میوه‌های آن و از آنچه دستانشان ساخته نشده بود بهره‌مند شوند؛ پس آیا شکر نمی‌گزارند؟}. دوم، انسان بدون آنچه از زمین به صورت محصول و میوه به دست می‌آید نمی‌تواند زندگی کند، همان‌طور که بدون حیوانات برای خوراک می‌تواند زیست کند. نصاب محصولات کشاورزی از آن رو پایین نهاده شده است تا درآمد بیشتری از زکات فراهم آید و نیازمندان بهره‌مند شوند. سوم، محصولات کشاورزی و میوه‌ها نسبت به زمین، همانند سود نسبت به سرمایه‌اند. در حالی که زکات گاو، شتر و گوسفند بر سرمایه و سود با هم واجب می‌شود، زکات محصولات کشاورزی و میوه‌ها تنها از سود گرفته می‌شود.

The immediate observation on nisab of crops (five wasq) is that its current value is very low in relation to nisab on livestock. This may be explained by the following points: First, the bounty of God is more apparent in agriculture, where the human role is relatively less than in generating other forms of wealth. God says, "that they may enjoy the fruits of this artistry. It was not their hands that made this; will they not then give thanks?"57 Second, humanity cannot survive without what comes out of the soil as crops and fruits the way they can do without animals for food. Nisab on crops is made low in order to provide larger proceeds of zakah to benefit the needy. Third, crops and fruits are to land as profit is to capital. While zakah on cows, camels, and sheep is obligated on the capital and profit together, zakah on crops and fruits is only taken from the profit.

برای جبران آن تفاوت، نصاب پایین تعیین شده و نرخ زکات بالا قرار داده شده است.

To compensate for that difference, nisab is made low and the zakah rate is made high.

اگر نصاب زراعت تقریب مناسبی نباشد، نصاب چهارپایان ممکن است گزینهٔ دیگری باشد. برای شروع، نصاب گاوان باید کنار گذاشته شود، زیرا با متنی صریح و روشن واجب نشده است. نصاب شتران و گوسفندان در متون بی‌اختلاف واجب شده و با اجماع تأیید شده است. آیا می‌توان ارزش پنج شتر یا ۴۰ گوسفند را به‌عنوان نصاب پول در نظر گرفت؟

If nisab on crops is not adequate approximation, then the nisab on livestock may be another alternative. To start with, the nisab on cows must be disregarded because it is not obligated by a clear-cut text. Nisab on camels and sheep are obligated in noncontroversial texts and are confirmed by ijma'. Can we take the value of five camels or 40 sheep as the nisab on money?

برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید بررسی کنیم که آیا نصاب شتر و گوسفند در زمان پیامبر ﷺ با نصاب درهم نقره برابر بود یا نه. یکی از عالمان برجسته، السرخسی، در کتاب المبسوط استدلال می‌کند که پاسخ این پرسش مثبت است.

To answer this question we must first consider whether the nisab of camels and sheep equalled the nisab of silver money at the time of the Prophet (p). A leading scholar, al Sarakhsi, in al Mabsut, argues that the answer to this question is affirmative.

یک شتر ماده یک‌ساله در گذشته حدود ۴۰ درهم ارزش داشت و یک گوسفند پنج درهم. بر این اساس، پنج شتر باید برابر ۲۰۰ درهم نقره باشد۵۸۔ اما پیش‌تر یادآور شدیم که ابن الهمام در «الفتح» و ابن نجیم در «البحر» هر دو به نقد و بررسی دلیل مؤلف «المبسوط» می‌پردازند. آن‌ها این دلیل را با حدیثی مقایسه می‌کنند که در صحیح البخاری روایت شده و بر این دلالت دارد که تفاوت ارزش یک شتر در یک سالگی، از سوی پیامبر ﷺ برابر با ۲ گوسفند یا ۲۰

A one-year-old she-camel used to be valued at about 40 dirhams, and one sheep at five dirhams. Thus, five camels should equal 200 dirhams of silver.58 But we mentioned earlier that Ibn al Humam in al Fath and Ibn Nujaim in al Bahr both critically investigate the argument of the author of al Mabsut. They contrast it with a saying reported in the correct collection of al Bukhari, which indicates that the difference in value of one year of age in camel is estimated by the Messenger (p) at 2 sheep or 20

دirhams. این متنی صریح است که با محاسبه سرخسی مخالف است.۵۹ بر اساس این حدیث صحیح، در زمان پیامبر ﷺ چهل گوسفند برابر با چهارصد درهم بوده است؛ یعنی دو برابر نصاب پول نقره.

dirhams. This is an explicit text that contradicts the calculation of Sarakhsi.59 According to this authentic saying, 40 sheep equalled at the time of the Prophet (p) 400 dirhams, that is, twice as much as the nisab of silver money.

به نظر می‌رسد، با این حال، نصاب نقره عمداً و بنا به دلیلی ویژه در شریعت، پایین‌تر از نصاب دام‌ها تعیین شده است. مالک پول می‌تواند از میان طیف گسترده‌ای از کاربردها انتخاب کند؛ یقیناً گزینه‌های بسیار بیشتری از آنچه مالکیت شتر یا گوسفند فراهم می‌آورد. پول دارایی نقد است، در حالی که شتر و گوسفند چنین نیستند. نگه داشتن پول برای یک سال کامل، با وجود همه وسوسه‌ها برای خرج کردن آن، نشانه‌ی ثروتمندی و توان پس‌انداز بیشتری است تا نگه داشتن دام برای یک سال. همچنین این پیام نهفته است، به ویژه نزد حنفیان که آن را شرطی صریح می‌دانند، که این پول فراتر از نیازهای اساسی مالک است. ممکن است شارع این ملاحظات را در تعیین نصاب پول پایین‌تر از نصاب دام در نظر گرفته باشد.

پول کاغذی، پولِ فیاتی است که توسط دولت یا نهادی که از سوی دولت مجاز شده، چاپ می‌شود و میان مردم برای استفاده در داد و ستدهایشان در گردش قرار می‌گیرد. این نوع پول در سراسر جهان رایج است و بسیاری از معاملات ملی و بین‌المللی از طریق آن انجام می‌شود. پول کاغذی به‌عنوان وسیله‌ی مبادله، ذخیره‌ی ارزش، معیار سنجش ارزش‌های آینده و ابزاری برای ارزیابی معاملات مالی به کار می‌رود.60

Paper money is fiat money, printed by the government or a government-authorized body and circulated among people for use in their transactions. This kind of money is commonly used all over the world, via which many national and international transactions take place. Paper money is used as a means of exchange, a store of value, a measure of future values, and a means of evaluating financial transactions.60

پول کاغذی در طول زمان از قابلیت تبدیل الزامی به عدم قابلیت تبدیل تکامل یافت.

Paper money evolved through time from obligatory convertibility to nonconvertibility.

در مرحله‌ی نخست، پول کاغذی به‌صورت برگه‌های تعهد (I.O.U) بود که بانک‌ها صادر می‌کردند و تضمین می‌کردند که می‌توان آن‌ها را در برابر مقدار معینی طلا یا نقره تعویض کرد. بانک‌ها موظف بودند این برگه‌ها را بر اساس درخواست به طلا یا نقره تبدیل کنند. با گذشت زمان، ساختار بانکی توانست بر دولت تأثیر بگذارد و اجازه بگیرد که در برابر برگه‌های تعهد صادرشده، تنها بخشی از پشتوانه‌ی طلا و نقره را نگه دارد. دولت‌ها نیز به دلیل سودآور به نظر رسیدن این کار، خود وارد تولید پول کاغذی شدند. در آغاز، دولت‌ها پول کاغذی را بر پایه‌ی بخشی از ذخایر فلزات گران‌بها منتشر می‌کردند، تا آنکه نظام مجوزهای دولتی به بانک‌های مرکزی داده شد تا مقدار معینی پول کاغذی منتشر کنند. بدین ترتیب وارد مرحله‌ی غیرقابل تبدیل شدن پول شدیم؛ مرحله‌ای که در آن پول‌های ملی در داخل مرزهای هر کشور الزامی و غیرقابل تبدیل به طلا یا نقره می‌شوند.61

In its early stage, paper money took the form of I.O.U's issued by banks, that guaranteed their substitution for fixed amount of gold or silver. Banks were obliged to convert these I.O.U.'s into gold or silver on demand. As time went on, the banking machinery was able to influence the government and gain permission to hold only partial reserves of gold and silver against issued I.O.U.'s. Governments themselves went into the business of producing paper money because it seemed lucrative. At first governments issued paper money on partial precious metal reserves to the system of government authorizations given to central banks to issue a certain quantity of paper money. Thus we entered the phase of non-convertibility, where national currencies become compulsory and non-convertible to gold or silver within the borders of each country.61

بدیهی است که در نسلهای نخست اسلام نمیتوان نظری دربارهٔ زکاتپذیری پول کاغذی یافت، زیرا پول کاغذی اختراع چند سدهٔ اخیر است. عالمان معاصر این پول را از زوایای گوناگون مینگرند و دربارهٔ زکاتپذیری آن دیدگاههای مختلفی ابراز میکنند. شیخ عَلَیش، مالکیمذهب مصری، میگوید پول کاغذی با دینارها و درهمها تفاوت دارد و در نتیجه زکاتپذیر نیست.۶۲ برخی از شافعیان برای زکاتپذیری پول کاغذی شرطی میافزایند: تبدیل واقعی پول کاغذی به طلا و نقره.۶۳ گروهی از عالمان که کتاب «الفقه علی المذاهب الأربعة» را تألیف کردهاند، مینویسند:64

Obviously, we do not expect to find any opinion about the zakatability of paper money in the early generations of Islam because paper money is an invention of the last few centuries. Contemporary scholars look at this money from different angles and express different opinion about its zakatability. Shaikh 'Alaish, a Malakite in Egypt, says paper money is unlike dinars and dirhams and consequently not zakatable.62 Some Shafi'ites add a condition for the zakatability of paper money, the actual conversion of paper money into gold and silver.63 The group of scholars who authored the book al Fiqh 'ala al Madhahib al Arba'ah write:64

شافعی‌مذهبان اسکناس را سفته‌هایی می‌دانند که نماینده بدهی‌های بانک صادرکننده‌اند. از آنجا که بانک کاملاً توانایی پرداخت دارد، احکام زکات بر بدهی‌ها بر آن جاری می‌شود.

1. Shafi'ites consider paper money to be drafts representing debts of the issuing banks. Since the bank is fully capable of payment, the rules of zakah on debts apply.

این پیش‌نویس مشمول زکات است۔

This draft is zakatable.

۲. حنفی فقہاء کاغذی نوٹوں کو بینک پر موجود ایسے مطالبات (دعوے) سمجھتے ہیں جو افراد کے درمیان گردش کرتے ہیں۔ اس لیے ان پر زکات واجب ہے۔

2. Hanafites consider paper money to be claims on the bank that circulate among individuals. They are zakatable.

۳. مالکی‌ها این اسکناس‌ها را وسیله‌ای برای مبادله می‌دانند که نماینده طلا و نقره است و در صورت درخواست، به این دو فلز قابل تبدیل است. از این رو، زکات‌پذیر هستند. ۴. حنبلی‌ها اسکناس را تا زمانی که به طلا یا نقره تبدیل نشده باشد، زکات‌پذیر نمی‌دانند، و سپس شرایط زکات‌پذیری طلا و نقره بر آن اعمال می‌شود.

3. Malikites find in these bank notes a means of exchange, representing gold and silver, convertible into these metals on demand. They are zakatable 4. Hanbalites consider paper currency not zakatable until it is converted into gold or silver, and then the conditions of zakatability of gold and silver apply.

واضح است که همه این دیدگاه‌ها بر اصل «قابلیت تبدیل الزامی» استوار است، در حالی که آخرین تحول در اسکناس آن را اصلاً غیرقابل تبدیل می‌کند؛ این بدان معناست که این دیدگاه‌ها، حتی آن‌هایی که اسکناس را مشمول زکات می‌دانند، باید با توجه به این واقعیت بازنگری شوند.

چهار شرط برای زکات‌پذیری پول لازم است:

Four conditions are required for the zakatability of money:

۱. نصاب شرط اول این است که مقدار مال باید حداقل برابر با نصاب باشد۔

1. Nisab The first condition is that the amount of money should be at least equal to nisab.

هر مالی که به نصاب نرسد از زکات معاف است، زیرا صاحب آن ثروتمند به شمار نمی‌آید. نصاب طلا معادل ۸۵ گرم طلای خالص است که برابر با ۲۰ دینار می‌باشد.

Anything that is below nisab is exempted from zakah, since the owner is not considered rich. nisab on gold is the equivalent of 85 grams of pure gold, which equals 20 dinar.

در مورد نقره، نصاب ۵۹۵ گرم است که معادل ۲۰۰ درهمی است که در حدیث ذکر شده است، و نصاب اسکناس‌های کاغذی در بخش قبلی مورد بحث قرار گرفت.

On silver, nisab is 595 grams, which is equal to the 200 dirhams mentioned in the saying, and nisab on paper currency was discussed in the previous subsection.

آیا لازم است که مالک یک نفر باشد؟

Is it necessary that the owner be one person?

مثال بگیرید شرکت یا شرکتی را که مالکان آن چند فرد هستند و شرکت دارای دارایی نقدی بیش از نصاب است، اما سهم هر شریک از پول نقد کمتر از نصاب است. به عقیده ابوحنیفه و مالک، شرکا تنها در صورتی زکات‌پذیرند که سهم هر یک به تنهایی نصاب یا بیشتر از آن باشد. الشافعی این مال مشترک را یک واحد به حساب می‌آورد و در صورتی که مجموع آن دست‌کم به اندازه نصاب باشد، آن را مشمول زکات می‌داند. علت این اختلاف نظر، عموم لفظ سخن پیامبر ﷺ است: «در آنچه کمتر از پنج اوقیه باشد صدقه‌ای واجب نیست». این حدیث روشن نمی‌کند که این پنج اوقیه (دویست درهم) متعلق به یک مالک است یا به بیش از یک مالک. با این حال می‌توان افزود که علت اصلی شرط نصاب برای وجوب زکات، معاف کردن صاحبان مقادیر اندک است. این ممکن است نشان دهد که نصاب شاید باید بر یک مالک اعمال شود، زیرا در غیر این صورت فلسفه آن از میان می‌رود.

Take the example of a partnership or a corporation, in which the owners are several individuals and the company has cash assets of more than nisab, but the share of each partner of the cash money is lass than nisab. According to Abu Hanifah and Malik, partners are zakatable only if the share of each one alone is nisab or more. Al Shafi'i treats this common property as one unit and considers it zakatable if the total is at least nisab. The reason for this difference in opinion is the general terminology of the saying of the Prophet (p), "On that which is lass than five uqiyyah there is no sadaqah due." This text leaves undetermined whether these five uqiyyah (200 dirham) belong to one owner or more, but I may add that the very reason for which nisab is a condition of zakah is to exempt owners of small quantities. This may indicate that nisab should perhaps be applied to one owner, since otherwise it loses its virtue.

برای اینکه بحث زکات طلا و نقره را کامل کنیم، باید حکم زکات بر ظروف، زیورآلات، اشیای تزئینی، مجسمه‌ها، و جواهرات مردان و زنانِ ساخته‌شده از طلا و نقره را بفهمیم.

In order to complete our study of zakah on gold and silver, we must understand zakah on utensils, ornaments, decorative objective, statuery, and men and women's jewelry made of gold and silver.

هیچ اختلافی میان علمای مسلمان نیست که هرگاه طلا و نقره به شیوه‌ای حرام به کار روند، زکات بر آن‌ها واجب می‌شود. روایات صحیح و معتبری نقل شده که استفاده از طلا و نقره به‌عنوان ظروف آشپزخانه و غذاخوری را منع کرده‌اند، زیرا این کار نشانه‌ی زندگی تجملی و خودنمایانه است و نوعی اندوخته‌کردن (احتکار) به شمار می‌آید.80

It is not disputed among Muslim scholars that whenever gold and silver are used in a forbidden manner they are subject to zakah. Authentic and correct sayings are reported which forbid the use of gold and silver as kitchen and dining utensils because that is a feature of a lavish and ostentatious way of living and constitutes a form of hoarding.80

مؤلف «المغنی» توضیح می‌دهد: «هر چیزی که استفادهٔ از آن حرام است، برای زینت نیز حرام است»، خواه چنین ظروف و اشیای زینتی متعلق به مردان باشد یا زنان. زیورآلات زنان بر این اساس مجاز شمرده شده که زنان آن را برای شوهرانشان می‌پوشند. این نیاز را نمی‌توان به ظروف و دیگر زینت‌آلات تعمیم داد. افزون بر این، مجسمه‌ها خواه از فلز باشند یا از سنگ، ممنوع است. اگر از طلا یا نقره ساخته شده باشند، دلیل ممنوعیت آن‌ها دوچندان می‌شود. ابن قدامه می‌افزاید: «وقتی این مطلب روشن شد، زیورآلات و ظروف بی‌تردید زکات‌پذیرند، اگر به نصاب برسند، خواه به تنهایی و خواه با افزودن به دیگر طلا و نقرهٔ مملوک.» مؤلف «المغنی» دیدگاهی را به برخی از حنبلی‌ها نسبت می‌دهد که بر اساس آن، باید ارزش بازاری چنین اشیایی را در نظر گرفت و نه تنها وزن آن‌ها را، زیرا ارزش هنری بالایی در آن‌ها نهفته است.83

The author of al Mughni explains, "Whatever is prohibited for use is also prohibited for decoration," no matter whether such utensils and decorative objects are owned by men or women. Women's jewelry is allowed on the grounds that women wear it for their husbands. This need cannot be extended to utensils and other ornaments. Additionally, statues are prohibited regardless of the metal or stone they are made from. If they are made of gold or silver, the grounds for their prohibition is doubled. Ibn Qudamah adds, "Once this is realized, ornaments and utensils are indisputably zakatable, if they reach nisab either alone or when added to other owned gold and silver."82 The author of al Mughni attributes an opinion to some Hanbalites that the market value of such items should be considered and not only their weight, because of the high artistic value incorporated in them.83

مردان از پوشیدن زیورآلاتی که از طلا، نقره یا هر ماده دیگری ساخته شده باشد منع شده‌اند، مگر انگشتر ساده نقره که جایز است.۸۴ بنابراین زیورآلات مردان در صورتی که به نصاب برسد مشمول زکات است، زیرا استفاده مردان از زیور به‌عنوان برآورده‌کنندهٔ یک نیاز طبیعی، مانند آنچه برای زنان است، به‌شمار نمی‌آید.۸۵ زکات بر زیورآلات مردان واجب می‌شود تا یادآور اشتباهِ نگه‌داشتنِ آن و ضرورتِ بازگرداندنِ ارزش آن به چرخهٔ بهره‌وری باشد. اما استفادهٔ مردان از طلا به‌طور کامل ممنوع است، جز در مواردی ضروری مانند استفاده از آن به‌عنوان روکش دندان، پرکردن دندان، یا به‌جای بینی شکسته یا گوش بریده.

Men are forbidden to wear jewelry made of gold, silver, or any other substance, except for a plain silver ring which is permissible.84 Men's jewelry is thus subject to zakah if it reaches nisab, because the use of jewelry by men is not considered a satisfaction of a natural need like that of women.85 Zakah is obligated on men's jewelry as a reminder of the error of owning and of the need to put its value back into productive use. As for the use of gold by men, it is prohibited completely, except for such necessities as its use as caps for teeth, tooth filling, or as a substitute for a broken nose or a cut ear.

ابوداوود از عبدالرحمن بن طَرَفه روایت می‌کند که «بینیِ جدّش، عرفجه بن سعد، در روز کُلاب بریده شد. او بینی‌ای از نقره ساخت، اما آن بو گرفت و بدبو شد. پیامبر ﷺ به او دستور داد که بینی‌ای از طلا بسازد.» احمد می‌گوید: «در صورت ضرورت، اگر ترسیده شود که دندان‌ها بیفتند، بستن دندان‌ها با نخ طلا جایز است. هر استفاده دیگری از طلا برای مردان حرام است و زکات بر آن واجب می‌شود.» با این حال باید توجه داشت که در مورد زیورآلات مردان، ترجیح داده می‌شود که ارزش آن ملاک باشد و نه تنها وزن، به سبب ارزشی که کار هنری به آن می‌افزاید. هنگامی که ارزش این زیور به معادل ۸۵ گرم طلا برسد، زکات‌پذیر می‌شود.

Abu Daud reports from 'Abd al Rahman bin Tarafah that "the nose of his grandfather, 'Arfajah bin Sa'd, was severed the day of al Kilab. He got an artificial nose made of silver, but it got rotten and smelly. The Prophet ordered him to get a gold nose." Ahmad says, "It is all right in cases of necessity to tie the teeth with gold thread, if it is feared the teeth may fall out." Any other use of gold by men is forbidden and is subject to zakah. We should recognize, however, that it is preferred to consider value and not only weight in the case of men's jewelry, because of the value added by the artistic labor. Once the value of this jewelry reaches the equivalent of 85 grams of gold, it becomes zakatable.

زیورآلات زنانه‌ای که از طلا و نقره نباشند، مانند مروارید، الماس و دیگر سنگ‌های قیمتی و فلزات گران‌بها، زکات‌پذیر نیستند؛ زیرا به‌عنوان وسیله‌ای برای استفاده‌ی شخصی و مباح زنان تعیین شده‌اند، چنان‌که خداوند می‌فرماید: {و از آن‌ها زیورهایی بیرون می‌آورید که بر تن کنید}،۸۶ و از دارایی‌های رشدکننده به شمار نمی‌آیند. برخی از علمای برجسته‌ی شیعه‌ی اهل‌بیت با این نظر مخالف‌اند و معتقدند هر زیور زنانه‌ای که ارزشش به حد نصاب برسد، مشمول زکات است، به این دلیل که جواهرات، کالاهای ارزشمند ثروت‌اند، و خداوند می‌فرماید: {از اموال آنان صدقه‌ای بگیر}. ایشان یادآور می‌شوند که عبارت «اموال آنان» در این آیه به صورت جمع آمده و به مسلمانان نسبت داده شده است، و مفهوم کلی آیه این است که از دارایی هر یک از ایشان گرفته شود.

Women's jewelry made of other than gold and silver, such as pearls, diamonds, and other precious stones and metals are not zakatable, because they are designated for personal and lawful use by women, as determined by God, "And that ye may extract therefrom ornaments to wear,"86 and are not considered growing assets. Some leading Shi'ite scholars of Ahl al Bait disagree and consider any women's jewelry that reaches nisab in value is subject to zakah on the grounds that are jewels valuable items of wealth, and God says, "Out of their wealth take a sadaqah." They indicate that the words "their wealth" in this verse are in the plural, attributed to Muslims, and the general implication of the verse means take from the wealth of each one of them.

زیورآلات زنان، سنگ‌های قیمتی و فلزات گران‌بها از اقلام ثروتی‌اند که در این معنای عام داخل می‌شوند.۸۷ بیشتر علما استدلال می‌کنند که حتی اگر عمومیت آیه را بپذیریم، باید بپذیریم که سنت، معنای آیه را تنها به ثروتِ رشدکننده یا ثروتی که قابلیت رشد دارد محدود می‌کند. بنابراین، رشد واقعی یا بالقوه، علت زکات‌پذیری است، نه گران‌بها بودن آن کالا.۸۸ این زیورآلات معمولاً برای آراستن شخصی به دست می‌آیند و نه برای رشد یا سرمایه‌گذاری، تا زمانی که برای اندوختن ثروت نگه داشته نشده باشند.

Women's jewels, precious stones, and metals are items of wealth included in this general meaning.87 The majority of scholars argue that even if we accept the generality of the verse, we must recognize that Sunnah restricts the meaning of the verse to only growing wealth or wealth with growth potential. Thus, actual or potential growth is the reason for zakatability and not the precious nature of the item.88 These jewels are usually obtained for personal ornamentation and not for growth or investment, as long as they are not kept for the purpose of hoarding wealth.

در نامهٔ صدقات که پیامبر ﷺ فرستاد، هیچ اشارهای به زیورآلات طلا و نقرهٔ زنان نیست، و نیز هیچ متن صحیح و صریحی در دست نداریم که زکات را بر این زیورها واجب کند یا از آن معاف بدارد. تنها چند حدیث در دست است که صحت و دلالتشان محل اختلاف است.۸۹ علت اختلاف نظر آن است که برخی از عالمان جنس فلزی را که زیور از آن ساخته شده در نظر میگیرند. طلا و نقره هر دو به عنوان پول زکاتپذیرند، پس این عالمان زیورآلات طلا و نقره را نیز زکاتپذیر میدانند. عالمان دیگر، کار و تلاش و فرایند صنعتی لازم برای ساختن زیور را در نظر میگیرند که فلز را از ماهیت پولی آن به کالایی آماده برای استفادهٔ شخصی تبدیل میکند و نیازی طبیعی زنان را برآورده میسازد. بنابراین زیور همانند لباس، اثاثیه و دیگر اشیای شخصی است که بیاختلاف از زکات معاف هستند.

In the letter on sadaqat sent by the Prophet (p) there is no reference to women's gold and silver jewelry, nor do we have any authentic, explicit texts which obligate zakah or exempt it on this jewelry. All we have is a few sayings whose authenticity and indications are controversial.89 The reason for the differences in opinion is that some scholars take into consideration the metal of which jewelry is made. Gold and silver are both zakatable as money, so these scholars consider gold and silver jewelry also zakatable. Other scholars consider the labor involved and the industrial process required to make jewelry and transform the metal from its monetary nature into a commodity ready for personal use that satisfies a natural need of women. Thus jewelry is similar to cloths furniture, and other personal objects that are unanimously exempt from zakah.

بر اساس دیدگاه این عالمان، زیورآلات زنان مشمول زکات نیست. این احکام تنها درباره زیورآلات مباح صادق است. زیورآلات حرام به اتفاق نظر مشمول زکات هستند. بر این اساس، دو گروه از عالمان وجود دارند: گروهی که زیورآلات را دقیقاً همچون پول مشمول زکات می‌دانند، و گروهی که آن‌ها را مشمول زکات نمی‌دانند یا تنها با شرایط خاصی مشمول زکات می‌دانند.

According to these scholars, women's jewelry is not zakatable. These rulings apply only to lawful jewelry. Forbidden jewelry is unanimously zakatable. Accordingly, there are two groups of scholars, those who consider jewelry zakatable exactly like money, and those who consider them non-zakatable or zakatable within certain restrictions.

البیہقی وغیرہ نے عَلْقَمہ سے روایت کیا کہ ابنِ مسعود کی بیوی نے ان سے اپنے زیورات کے بارے میں پوچھا۔ انہوں نے جواب دیا: "اگر وہ دو سو درہم تک پہنچ جائیں تو ان پر زکوٰۃ واجب ہے۔" اس نے کہا: "کیا میں ان کی زکوٰۃ اپنے یتیم بھتیجے پر خرچ کر سکتی ہوں جس کی میں سرپرست ہوں؟" انہوں نے فرمایا: "ہاں۔" البیہقی کہتے ہیں: "یہ روایت نبی ﷺ تک متصل سند کے ساتھ بھی بیان کی گئی ہے، لیکن یہ غیر مؤیَّد ہے۔"90 وہ شُعَیب بن یَسار سے بھی روایت کرتے ہیں کہ عمر نے ابو موسیٰ کو لکھا کہ اپنے علاقے کی مسلمان عورتوں کو حکم دو کہ وہ اپنے زیورات کی زکوٰۃ ادا کریں۔91 لیکن یہ عمر سے مستند طور پر روایت نہیں ہوئی۔ ابنِ أبی شَیبہ نے حسن (بصری) کا قول نقل کیا ہے کہ انہوں نے فرمایا: "میں جانتا ہوں کہ تابعین میں سے کسی نے بھی یہ نہیں کہا کہ زیورات پر زکوٰۃ واجب ہے۔"92

Al Baihaqi and others report from 'Alqamah the wife of Ibn Mas'ud asked him about her jewels. He replied, "If they reach 200 dirhams, they are zakatable." She said, "May I spend their zakah on my [orphaned] nephew whose guardian I am?" "Yes," he answered. Al Baihaqi comments, "This is also narrated and linked up to the Prophet (p), but it is unsupported."90 He also reports from Shu'aib bin Yasar that 'Umar wrote Abu Musa to90 "Instruct Muslim women in your area to pay zakah on their ornaments." But this is not authentically reported from 'Umar.91 Ibn Abi Shaibah quotes al Hasan as saying, "I know that none of the [four] Successors said that ornaments are zakatable."92

البیهقی از عائشه روایت می‌کند که فرمود: «اشکالی ندارد که زیورآلات پوشیده شود، در صورتی که زکات آن پرداخت شود.»93

Al Baihaqi reports from 'A'ishah, "It is all right to wear jewelry if its zakah is paid,"93

اما گزارشی درست از عایشه در دست داریم که این را رد می‌کند، چنان‌که بعداً خواهد آمد. روایت شده است که عبدالله بن عمرو به خازن خود، سالم، دستور می‌نوشت که هر سال زکات زیورهای دخترانش را بپردازد.۹۴ ابو عبید از او روایت می‌کند که او به سه دخترش زیوری به ارزش شش هزار دینار داد.

But we have on hand a correct report from 'A'ishah contradicting this, as will be seen later. It is reported that 'Abd Allah bin 'Amr used to write his treasurer Salim instructions to pay zakah on the ornaments of his daughters every year.94 Abu 'Ubaid reports from him that he gave his three daughters ornaments worth six thousand dinars.

او هر سال غلام خود جالید را می‌فرستاد تا زکات آنان را بپردازد.95

He used to send his slave Jalid every year to pay their zakah.95

تمام این روایات از نظر سند مورد بحث و اختلاف است. ابوعُبید می‌گوید: «از هیچ‌یک از صحابه درباره زکات زیورآلات، جز از ابن مسعود، چیزی ثابت‌شده در دست نداریم.»۹۶ ابن حزم می‌گوید: «روایت ابن مسعود از نظر صحت، بالاترین مرتبه را دارد.»۹۷ از کسانی که معتقدند زیورآلات مشمول زکات‌اند، سعید بن مُسَیَّب، سعد بن جُبیر، عطاء، مجاهد، عبدالله بن شدّاد، جابر بن زید، ابن شبرمه، میمون بن مِهران، زُهری، ثَوری، ابوحنیفه و شاگردانش، أوزاعی و حسن بن حیّ هستند.

۱. مفهوم کلی این آیه که میفرماید: «و کسانی که طلا و نقره را گنجینه میکنند و آن را در راه خدا انفاق نمیکنند، پس ایشان را به عذابی دردناک بشارت ده.» طلا و نقره ای که در این آیه ذکر شده، همانقدر که شامل زیورآلات زنان میشود، شامل پول و شمش نیز میگردد. بنابراین، اگر زکات پرداخت نشود، صاحب آن در روز قیامت با حرارت آن داغ خواهد شد.

1. The general implication of the verse, "and there are those who hoard gold and silver and spend it not in the way of God. Announce unto them a most grevious penalty." Gold and silver mentioned in this verse include that which is used in women's ornaments as much as it includes money and bullion. Consequently, unless zakah is paid, the owner will be branded with its heat on the Day of Resurrection.

۲. معنای کلی سخنان پیامبر (ﷺ) که فرمودند: «در نقره، یک‌چهارم یک‌دهم [زکات] واجب است؛ بر آنچه کمتر از پنج اوقیه باشد صدقه‌ای لازم نیست.» این دلالت دارد که نقره هنگامی زکات‌پذیر است که به پنج اوقیه برسد، همان‌گونه که متون کلی زکات درباره طلا نیز چنین است، مانند: «هیچ صاحب طلایی نیست که زکات آن را ندهد ... و غیره.»

2. The general meaning of the sayings of the Prophet (p), "On silver, one-fourth of one-tenth is obligated; no sadaqah is required on what is less than five uqiyyah." This implies that silver is zakatable once it reaches five uqiyyah, as do the general texts of zakah on gold, such as "There is no owner of gold that does not pay its zakah . . . etc.

۳. درباره‌ی زکات زیورآلات، به‌ویژه، چند قول وجود دارد که برخی از علمای برجسته آن‌ها را درست می‌دانند. از جمله‌ی این اقوال، موارد زیر است:

3. There are a few sayings about zakah on ornaments in particular that are considered correct by some leading scholars. Among these sayings are the following:

(الف) ابوداود از عمرو بن شعیب از پدرش از پدربزرگش روایت می‌کند که زنی همراه دخترش نزد پیامبر ﷺ آمد. بر مچ دست دخترش دو دستبند ضخیم طلا بود. پیامبر ﷺ پرسید: «آیا زکات این را می‌دهی؟» پاسخ داد: «نه.» فرمود: «آیا خوشایند توست که خداوند در روز قیامت تو را با دو دستبند از آتش در آغوش گیرد؟» راوی می‌گوید: او آن دو را از دست درآورد و به سوی پیامبر ﷺ انداخت و گفت: «این‌ها از آنِ خدا و فرستادهٔ اوست.»100

(a) Abu Daud reports from 'Amr bin Shu'aib from his father from his grandfather, that a women99 with her daughter came to the Prophet (p). On the wrist of her daughter were two thick bracelets of gold. the Prophet asked, "Do you give zakah on this? She replied "No." "Does it please you for God to embrace you with two bracelets of fire on the Day of Resurrection?" he warned. The narrator says, "She took them off and tossed them to the Prophet (p), saying, They belong to God and His Messenger."100

(ب) ابوداود، دارقطنی، حاکم و بیهقی از عایشه روایت کرده‌اند که: «رسول خدا ﷺ به اتاق من آمد و چند حلقه نقره در دستم دید. فرمود: "عایشه، این چیست؟" گفتم: "آن‌ها را برای زینت ساخته‌ام تا [تو را خشنود کنم] ای رسول خدا." فرمود: "آیا زکات آن‌ها را می‌پردازی؟" گفتم: "نه"، یا پاسخ منفی دادم. فرمود: "همین برای آتش [دوزخ] تو را بس است."»101

ابن حزم در المحلّى می‌نویسد: «جابر بن عبد الله و ابن عمر گفته‌اند: "بر زیورآلات زکات نیست." این نظر اسماء دختر ابوبکر نیز هست، و دیدگاهی مشابه به‌درستی از عایشه نقل شده است. این نظر شعبی، عَمْرَة دختر عبدالرحمن، ابوجعفر و محمد علی نیز هست. از طاووس، حسن و سعید بن مسیّب نقل شده است. دو روایت متفاوت از سفیان ثوری وجود دارد: یکی اینکه زیورآلات زنان مشمول زکات است و دیگری اینکه نیست. قاسم بن محمد (برادرزادهٔ عایشه)، مالک بن انس، احمد بن حنبل و اسحاق بن راهویه می‌گویند که زیورآلات زنان مشمول زکات نیست. این مشهورترین نظر شافعی است، به نقل از خطابی، و نظر ابوعبید نیز همین است.»

Ibn Hazm in al Muhalla writes, "Jabir bin 'Abd Allah and Ibn 'Umar said, "There is no zakah on ornaments " This is also the view of Asma' bint Abu Bakr, and similar view is correctly reported from 'A'ishah. This is also the opinion of al Sha'bi, 'Amrah bint 'Abd al Rahman, Abu Ja'far, and Muhammad 'Ali. It is reported from Taus, al Hasan, and Sa'id bin al Musayyib, There are two differing reports from Sufian al Thawri, one that women's jewelry is zakatable and one that it is not.104 Al Qasim bin Muhammad ('A'ishah's nephew), Malik bin Anas, Ahmad bin Hanbal, and Ishaq bin Rahwayh say that women's jewelry is not zakatable. This is the most famous opinion of al Shafi'i, according to al Khattabi,105 and it is the opinion of Abu 'Ubaid as well.

به‌طور کلی، مردم جز با وجود نصّی از شریعت مکلَّف به پرداخت زکات نیستند، و نه نصّ صحیحی درباره‌ی زکات زیورآلات زنان وجود دارد و نه قیاس درستی بر حکمی مبتنی بر نصّ صحیح. افزون بر این، زکات بر ثروتی واجب می‌شود که بالفعل یا بالقوه رشد می‌کند، و زیورآلات نه این‌اند و نه آن. زیورآلات برای پوشیدن‌اند و برای سرمایه‌گذاری به کار نمی‌روند. قیاس آن بر چهارپایان مورد استفاده‌ی شخصی روشن است؛ آن چهارپایان زکات‌پذیر نیستند، زیرا برای رشد به کار گرفته نمی‌شوند.

In principle, people are not obligated to pay zakah without a text from Shari'ah, and there is neither an authentic text about zakah on women's jewelry nor a correct analogy to a ruling based on an authentic text. Moreover, zakah is obligated on actually or potentially growing wealth, and jewelry is neither. Jewelry is for wearing and do for investment. The analogy to animals for personal use is obvious. Those animals are not zakatable because they are not used for growth.

همچنین روایات معتبری از برخی صحابه وجود دارد مبنی بر اینکه زکات بر زیورآلات واجب نیست: مالک در الموطأ از القاسم بن محمد۱۰۶ روایت می‌کند که عایشه، همسر پیامبر ﷺ، سرپرست برادرزادگان یتیمش بود. آنان زیور می‌پوشیدند و او زکات زیورهایشان را نمی‌داد۱۰۷. همچنین از نافع روایت می‌کند که دختران و کنیزان عبدالله بن عمر زیورهای طلا می‌پوشیدند و او زکات زیورهایشان را نمی‌پرداخت۱۰۷. ابن ابی شیبه از القاسم روایت می‌کند که «اموال ما نزد عایشه بود. او زکات آن‌ها را می‌پرداخت، جز زیورها»، و از عمره روایت می‌کند که «ما یتیمانی بودیم که تحت سرپرستی عایشه بودیم. زیور داشتیم و او زکات آن‌ها را نمی‌داد». ابن ابی شیبه و ابو عبید و دیگران نیز مطالبی مشابه از جابر بن عبدالله و اسماء دختر ابوبکر، افزون بر عایشه و ابن عمر، روایت کرده‌اند۱۰۸. ابن الزبیر از جابر روایت می‌کند: «بر زیورآلات زکات نیست. گفتم: ممکن است به اندازه هزار دینار باشد. پاسخ داد: آن برای پوشیدن یا عاریه دادن است.» در روایتی دیگر می‌گوید: «همانا این بسیار زیاد است.» از اسماء روایت شده که او زکات زیورآلات نمی‌پرداخت، و الشافعی می‌افزاید: «این مطلب از ابن عباس و انس بن مالک نیز روایت شده، اما نمی‌دانم که از آن‌ها معتبر است یا نه. مفهوم آن روایات این است که بر زیورآلات زکات نیست.»109

There are also authentic reports from some Companions to the effect that zakah is not obligated on ornaments: Malik in al Muwatta' reports from al Qasim bin Muhammad106 that 'A'ishah, the wife of the Prophet (p) was the guardian of her orphaned nieces. They used to wear ornaments, and she did not give zakah on their ornaments.107 He also reports from Nafi that 'Abd Allah bin 'Umar's daughters and female slaves wore gold ornaments, and he did not pay zakah on their ornaments.l07 Ibn Abi Shaibah reports from al Qasim that "Our assets were kept with 'A'ishah. She used to pay zakah on them, except for the ornaments," and from 'Amrah that "We were orphans under the guardianship of 'A'ishah. We had ornaments and she did not pay zakah on them." Ibn Abi Shaibah and Abu 'Ubaid and others report similar things from Jabir bin 'Abd Allah and Asma bint Abu Bakr in addition to 'A'ishah and Ibn 'Umar.l08 Ibn al Zubair narrates from Jabir, "There is no zakah on ornaments. I said, 'It may be as much as a thousand dinars.' He answered, 'It is for wearing or lending.'" In another version he says, "Verily, that is too much." It is reported from Asma' that she did not use to pay zakah on ornaments, and al Shafi'i adds, "It is also reported from Ibn 'Abbas and Anas bin Malik, but I do not know whether it is authentic from them. The meaning of those reports is that there is no zakah on ornaments."109

پس از ارائه دیدگاه‌های متفاوت فقها، می‌توانم بگویم آنچه بیشترین وزن را دارد این است که زکات بر زیورآلات، در حدود معینی، واجب نیست. این دیدگاه با شرایط عمومی زکات‌پذیری سازگار است. یعنی زکات بر داراییِ رشدکننده، چه بالفعل و چه بالقوه، واجب می‌شود، مانند پول و کالاهای تجاری. زیورآلات زنان نه برای رشد، بلکه برای استفادهٔ شخصی و آرایش مشروع پوشیده می‌شود. این زیورآلات نیازهای شخصی زنان و تمایلات طبیعی ایشان را برآورده می‌کند، و اسلام این تمایلات را در نظر گرفته است. زیورآلات طلا و نقره برای زنان مباح است، در حالی که برای مردان مباح نیست. از این رو، زیورآلات زنان به چیزی شبیه لباس‌های گران‌بها، اثاثیه و سایر آرایه‌های شخصی مانند آن می‌ماند که برای زن مباح است. این زیورآلات شباهت بسیاری به جواهراتی دارد که از مروارید، الماس و دیگر سنگ‌های گران‌بها ساخته می‌شود و متون قرآن استفاده از آن‌ها را برای زن حلال کرده است.116 این مروارید‌ها، سنگ‌های گران‌بها و لباس‌های ارزشمند، با وجود ارزش بالایشان، به اتفاق نظر علمای برجسته از زکات معاف‌اند.

After presenting the differing views of jurists, I may say that what seems to carry most weight is that zakah is not obligatory on jewelry, within certain limits. This opinion is consistent with the general conditions of zakatability. That is, zakah is compulsory on actually or potentially growing assets, such as money and business inventory. Women's jewelry is worn not for growth but for personal use and lawful ornamentation. It satisfies personal needs of women, natural desires which are taken into consideration in Islam. Gold and silver jewelry is lawful for women, while it is not for men. Hence jewelry for women is something like expensive clothes, furniture, and other sorts of personal ornaments that are lawful for her. It carries great similarities to jewelry made of pearls, diamonds, and other precious stones, which are made lawful for woman by the texts of Qur'an.116 These pearls, precious stones, and valuable clothes are exempt from zakah by the unanimous opinion of leading scholars, in spite of their high value.

ما از سنت پیامبر ﷺ درمی‌یابیم که زکات بر همه‌ی انواع دارایی واجب نیست، بلکه تنها بر اموال رشدکننده واجب است. خانه‌های مسکونی که صاحبانشان در آن سکونت دارند، وسایل حمل‌ونقل شخصی و ابزار کار، بی‌تردید از زکات معاف‌اند. حتی فقهای حنفی که زکات را بر زیورآلات واجب می‌دانند، علت زکات‌پذیری را جایگاه دارایی‌ای دانسته‌اند که فراتر از نیازهای شخصی است و برای سودآوری در نظر گرفته شده است.117

We realize from the Prophet's tradition that zakah is not required on all kinds of wealth, but only on growing items. Homes inhabited by their owners, means of personal transportation, and tools are indisputably exempt from zakah. Even the Hanfite jurists, who consider zakah obligatory on jewelry, have decided that the reason for zakatability is the position of an asset in excess of personal needs, that is designed for profit.117

آیا این دلیل در مورد زیورآلات مجاز زنان، که نه برای سرمایه‌گذاری و رشد در نظر گرفته شده و نه بیش از نیازهای شخصی است، صدق می‌کند؟

۱. استناد به آیهٔ «و کسانی که طلا و نقره را گنج می‌کنند و آن را در راه خدا انفاق نمی‌کنند…» همراه با این تفسیر که گنج‌کردن شامل زیورآلات زنان می‌شود، پذیرفتنی نیست۱۲۵. این آیه به طلا و نقره‌ای اشاره دارد که به‌عنوان زیور برای استفادهٔ شخصی و بهره‌مندی زنان در نظر گرفته شده است. هیچ‌کس جز در مواقع اضطراری، ملزم نیست که زیورآلات را در گردش قرار دهد و در راه خدا انفاق کند.

1. The use of the verse "who hoard gold and silver and spend it not in the way of God . . . ." along with the interpretation that hoarding includes women's jewelry is not acceptable.125 The verse refers to gold and silver that are designated as jewelry for the personal use and enjoyment of women. No one requires that jewelry be circulated and spent in the way of God, except in emergencies.

۲. وہ روایات جن سے زیورات پر زکات واجب کرنے والے استدلال کرتے ہیں، دوسرے علماء ان کی صحت کے اعتبار سے بھی اور ان کی دلالت کے اعتبار سے بھی اختلاف کرتے ہیں۔

2. The sayings used by those who obligate zakah on jewelry are also disputed by others from the point of view of their authenticity as well as from the point of view of their indications.

(الف) گفتهٔ نخست، یعنی «و در نقره یک‌چهلم از ده یک‌ها واجب است»، از نظر صحت مورد اتفاق است، اما واژهٔ عربی «الرِّقَّة» که در این گفته برای نقره به کار رفته، به معنای لغوی نقرهٔ ضرب‌شده به صورت سکه است. این واژه در زبان عربی برای زیورآلات ساخته‌شده به کار نمی‌رود.

(a) The first saying, "and there is one-fourth of a tenth due on silver," is agreed upon as correct, but the Arabic word used for silver in this saying is "al riqqah" which literally means silver that has been minted in the form of coins. The word is not used in Arabic for manufactured jewelry.

(ب) بعض الأحادیث الأخرى لم تثبت صحتها، إلى حدّ أن الترمذي قال: «لا يصح في هذا الباب شيء». وابن حزم، الذي يوجب الزكاة في الحلي، لا يعتمد على تلك الأحاديث؛ بل إنه يخالف في الأصل الاستدلال بها على إيجاب الزكاة في الحلي، ويقول: «والذين يرون الزكاة في الحلي يحتجون بآثار وأخبار مضطربة لا نشتغل بها». وهو في استدلاله يعتمد فقط على الدلالة العامة للنصوص الأصلية الواردة في زكاة الذهب والفضة. ومع ذلك، دعني أتوقف لأستعرض أسانيد تلك الأحاديث على كل حال.

(b) Some of the other sayings are not proven authentic, to the extent that al Tirmidhi could say, "No saying is correct on this question."126 Ibn Hazm, who obligates zakah on jewelry, does not depend on those sayings. He, in fact, disagrees with the very use of those sayings as arguments for obligating zakah on jewelry. He argues, "Those who see that zakah is required on jewelry use fumbling sayings and reports which we need not be occupied with."127 In his argument, Ibn Hazm depends only on the comprehensive implications of the basic texts of zakah on gold and silver. However, let me take time to review the chains of those sayings anyway.

اگر مقدار زیورآلات از حد متعارف فراتر رود و به اسراف برسد، مازاد آن مشمول زکات است. این بر اساس این دلیل است که زکات از زیورآلات معاف شده است، زیرا آنها مانند لباس و کالاهای خانگی توسط زنان استفاده می‌شوند. آنچه بیش از استفاده متعارف و معتدل است، یا حرام است یا دست‌کم مکروه شمرده می‌شود؛ در هر حال، شریعت آن را تأیید نمی‌کند. النووی می‌گوید: «همکاران شافعی ما استدلال می‌کنند که زیورآلات تنها در حدی که اسراف آشکار نباشد حلال شده است، اما هنگامی که به حد اسراف برسد، به نظر بیشتر فقیهان عراق حرام می‌شود.»156 ابن حامد، از حنبلی‌ها، می‌گوید: «اگر زیورآلات کمتر از هزار مثقال باشد، حلال است.

If the quantity of jewelry exceeds the customary amount and reaches extravagance, the extra is zakatable. This is on the grounds that zakah is waived from jewelry because it is used by women just like clothes and household goods. What is above the customary and moderate use is either prohibited or at least discouraged; it is in all cases not approved by Shari'ah. Al Nawawi says "our Shafi'ite colleagues argue that jewelry is made lawful only within the limits of non-apparent extravagance, but once it reaches the extravagant limit, then it becomes prohibited according to most jurists from Iraq."156 Ibn Hamid, a Hunbalite, says that "if jewelry is below one thousand mithqal it is lawful.

هنگامی که به آن حد برسد، [مال] حرام می‌شود و در نتیجه زکات‌پذیر می‌گردد، بر اساس آنچه ابوعُبَید و الأثرم از عَمرو بن دینار روایت کرده‌اند:

Once it reaches that such, it becomes unlawful and consequently zakatable, in accordance with what is reported by Abu 'Ubaid and al Athram from ''Amr bin Dinar:

جابر را پرسیدند که آیا زیورآلات زکات‌پذیر است؟ او پاسخ داد که نیست. سپس به او گفته شد: «حتی اگر به هزار دینار برسد؟» او پاسخ داد: «این واقعاً زیاد است.»"157 زیورآلاتی که از حدّ متعارف فراتر رود، قطعاً اسراف است و دیگر برای زینت معمول زنان مورد نیاز نیست.158

Jabir was asked if jewelry was zakatable and he answered that it was not. Then he was told, 'Even if it amounts to one thousand dinars?' He answered, 'That is indeed too much.'"157 Jewelry exceeding customary limits is surely extravagance and no longer needed as normal ornamentation for women.158

از سوی دیگر، صاحب کتاب «المغنی» بر این باور است که شریعت استفاده از زیورآلات را بدون حد و مرز مباح کرده است، از این رو پذیرفتنی نیست که این استفاده با نظرات شخصی محدود شود.[159] به نظر می‌رسد او فراموش کرده که استفاده از امور مباح در شریعت به دو اصل محدود است: پرهیز از اسراف و پرهیز از خودنمایی متکبرانه.

On the other hand, the author of al Mughni argues that Shari'ah makes the use of jewelry lawful without limit, thus it is not acceptable to limit that use by personal opinions.159 It seems that he forgets that the use of lawful things in Shari'ah is restricted by two principles: avoidance of extravagance and avoidance of prideful showing off.

در یک نگاه، می‌توان احکام و دیدگاه‌های پیشین را در نکات زیر خلاصه کرد:

The preceding rulings and opinions can be summarized in the following points:

الف. زیورآلاتی که از طلا و نقره ساخته شده و به عنوان گنج و ذخیره‌ی ثروت نگهداری می‌شوند، همانند آن است که به صورت شمش یا سکه نگهداری شوند، و زکات به آن تعلق می‌گیرد.

A. Jewelry made of gold and silver that is held as a treasure and an accumulation of wealth is zakatable, the same as if it were being held as bullion or coins.

ب. اگر زیورآلات برای استفاده شخصی به عنوان زینت تهیه شده باشد، باید میان استفاده مجاز و غیرمجاز تفاوت گذاشت. زیورآلات و تزئیناتی که برای تزیین خانه، ظروف یا استفاده مردان در نظر گرفته شده باشد، ممنوع است. این زیورآلات و تزئینات مشمول زکات است.

B. If the jewelry is obtained for personal use as ornament, then we should distinguish between lawful and unlawful use. Jewelry and ornaments designated for house decoration, utensils, or use by men are prohibite. This jewelry and ornamentation is zakatable.

ج) زیورآلاتی که اسراف‌آمیز باشند، هرچند که زنان از آن‌ها استفاده کنند، زکات‌پذیر هستند.

C. Jewelry that is extravagant even though it is used by women is zakatable.

اسراف عبارت است از زیاده‌روی از حد معمول استفاده‌ای که زنان در جامعه‌شان دارند.

Extravagance is the excess above customary use by women within their community.

د. زیورآلاتی که برای استفادهٔ مشروع به عنوان زینت زنان، بدون اسراف، یا برای استفادهٔ مشروع مردان، مانند انگشترهای نقره، نگه داشته میشوند، زکاتپذیر نیستند؛ زیرا برای سودآوری تعیین نشدهاند و در واقع از جمله وسایلی هستند که به صورت شخصی به کار میروند، مانند لباس و اثاثیه، که برای استفادهٔ مشروع در نظر گرفته شدهاند.

D. Jewelry held for lawful use as women's ornamentation without extravagance, or for lawful use by men, such a silver rings, is not zakatable, because it is not designated for profit and is in fact part of the materials used personally, like clothes and furniture, designated for lawful use.

ه. در این احکام هیچ تفاوتی نیست، خواه مالکیت قانونی زیورآلات در دست مردان باشد یا زنان.

E. There is no difference in these rulings whether the legal ownership of the jewelry is in the hands of men or women.

ف. هنگامی که زکات واجب شود، میزان آن در مورد پول دو و نیم درصد است و هر سال پرداخت می‌شود.

F. Once zakah becomes obligatory, then the rate is that of money, two-and-a-half percent every year.