ابهری، محمد بن عبدالله بن صالح، ابوبکر، از بزرگ‌ترین یاوران دیدگاه مالک در عراق. در میان عالمان زمان خود شهرت داشت و در سال ۳۹۵ هجری درگذشت.
Al Abhari, Muhammad bin 'Abd Allah bin Saleh, Abu Bakr, the leading supporter of Malik's view in Iraq. Renowned among scholars of his age, d. 395 H.
احمد ثابت عوایده، کارشناس قانون معاصر در مصر، که سخنرانی خوبی درباره اسلام و مالیات دارد.
Ahmad Thabit 'Awaidah, contemporary legislation expert in Egypt, who has a good lecture on Islam and Taxation.
احمد شاکر۔ دیکھیں شاکر احمد۔
Ahmad Shakir. See Shakir Ahmad.
العجهوری، علی بن محمد. مالکی، متوفای ۱۰۶۶ هجری.
Al Ajhuri, 'Ali bin Muhammad. A Malikite, d. 1066 H.
ابوالاعلیٰ المودودی، بانیِ جماعتِ اسلامی در پاکستان و یکی از بزرگ‌ترین اندیشمندانِ اسلامیِ معاصر، سال ۱۹۷۹ میلادی درگذشت.
Abu al A'la al Maududi, founder of the Jama'ati Islami party in Pakistan and a great modern Islamic thinker, d. 1979 AD.
ابوالحسن علی الآمدی، فقیه و عالم اصول فقه، صاحب کتاب «الإحکام»، درگذشته در سال ۶۳۱ هجری قمری.
Al Amidi, Abu al Hasan 'Ali, a jurist and scholar of usul, author of al Ahkam, d. 631 H.
انس بن مالک بن النضر الأنصاری، که خدمت پیامبر ﷺ را انجام داد. او از معدود صحابیانی است که بیش از دیگران حدیث روایت کرده‌اند.
Anas bin Malik bin al Nadr al Ansari, who served the Prophet (p). He is one of the few Companions who narrate more sayings than anybody else.
اشهب بن عبدالعزیز القیسی، فقیه اهل مصر، پیرو مذهب مالکی و مدافع بزرگ این مکتب. ابوداود و النسائی در سلسله‌های سندشان از او نقل کرده‌اند. درگذشت: ۲۰۴ هجری.
Ashhab bin 'Abd al 'Aziz al Qaisi, jurist from Egypt, a Malikite and a great defender of the Malikite school. Abu Daud and al Nasa'i use him in their chains, d. 204. H.
أسماء بنت أبي بكر الصديق، إحدى الصحابيات الأوائل. زوجة الزبير بن العوام، وهي أم عبد الله وعروة. وتُعرف بـ«ذات النطاقين».
أصبغ بن الفرج، فقيه مصري. كنيته أبو عبد الله، ثقة صادق، من تلاميذ ابن وهب، وكان أعلم أهل زمانه برأي مالك. توفي...
Asma bint Abu Bakr al Siddiq, one of the early Muslims. The wife of al Zubair bin al 'Awwam, she mothered 'Abd Allah and 'Urwah. She is known as the "Girl with the Two Waist-bands." Asbagh bin al Faraj, Egyptian jurist. He is Abu 'Abd Allah, trustworthy and truthful, a disciple of Ibn Wahb, the most knowledgeable of his age about Malik's opinion, d.
ابن الأثير، علي بن محمد، مؤلف كتاب «الكامل في التاريخ»، متوفى سنة ۶۳۰ هجرية.
Ibn al Athir, 'Ali bin Muhammad, author of al Kamil in history, d. 630 H.
ابن الأثیر، مجد الدین المبارک بن محمد، صاحب کتاب النهایة، متوفای ۶۰۶ هجری.
Ibn al Athir, Majd al Din al Mubarak bin Muhammad, author of al Nihayah, d. 606 H.
مؤلف غیاث الأمم. نگاه کنید به الجوینی.
Author of Ghiyath al Umam. See al Juwaini.
صاحب الهدایہ۔ رجوع کریں الم رغینانی۔
Author of al Hidayah. See al Marghinani.
نویسنده‌ی الحاوی. نگاه کنید به الماوردی.
Author of al Havi. See al Mawardi.
مؤلفِ العنایہ، حنفی المذہب۔
Author of al 'Inayah, a Hanafite.
مؤلف الروض النضیر. انظر الحسین بن أحمد.
Author of al Rawd al Nadir. See al Husain bin Ahmad.
الأوزاعی، عبدالرحمن بن عمرو، فقیه برجسته و محدّث ناقد و یکی از «ارکان دانش»، درگذشته ۱۵۷ هجری.
Al Awza'i, 'Abd al Rahman bin 'Amr, well-known leading jurist, hadith critic and one of the "pillars of knowledge," d. 157 H.
ایوب السختیانی، ابن ابی تمیمه البصری، یکی از افراد مورد اطمینان. شعبه او را «سرور فقیهان» می‌نامید. مالک او را از «عالمانی که به دانش خود عمل می‌کنند و از خدا می‌ترسند» توصیف می‌کند. درگذشت: ۱۳۱ هجری.
Ayub al Sakhtiani, Ibn Abi Taimiyah al Basri, one of the trustworthy persons. Shu'bah used to call him the "master of jurists." Malik describes him as one of the "scholars who practice their knowledge and who fear God." D. 131 H.
الأعظمی، دکتر محمد مصطفی، عالم مسلمان هندی، در الازهر تحصیل کرده است، نویسنده‌ی یک پژوهش ارزشمند به زبان انگلیسی که در آن ادعای شاخت را رد می‌کند؛ هم‌اکنون استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه ریاض است.
Al A'zami, Dr. Muhammad Mustafa, Indian Muslim scholar, studied in al Azhar, author of a good study, in English, in which he refutes the claim of Schacht; presently professor of Islamic studies at Riyadh University.
ابن عباس۔ دیکھیے عبد الله۔
Ibn 'Abbas. See 'Abd Allah.
ابوالعباس، احمد بن ابراهیم الهاشمی الحسنی، فقیهی از اهل بیت. او ابتدا جعفری بود، سپس زیدی شد. برخی گفته‌اند که او همچنان جعفری ماند. وفات او در سال ۳۵۳ هجری بود.
Abu al 'Abbas, Ahmad bin Ibrahim al Hashimi al Hasani, a jurist from Ahl al Bait. He was Ja'fari, then became Zaidi. Some people say he remained Ja'fari, d. 353 H.
عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، پسرعموی پیامبر ﷺ. او در تفسیر قرآن مشهورترین مفسر و از برجسته‌ترین و داناترین علما بود. درگذشت: ۶۷ هجری.
'Abd Allah bin 'Abbas bin 'Abd al Muttalib, cousin of the Prophet (p). He was the most renowned commentator on the Qur'an and a leading, most knowledgeable scholar, d. 67 H.
عبد الله بن عمرو بن العاص، از دانشمندان و عابدان برجسته، درگذشت ۶۳ یا ۷۷ هجری.
'Abd Allah bin 'Amr bin al 'As, a leading scholar worshiper, d. 63 or 77 H.
عبد الله بن داوود بن عامر الهمداني الشعبي، المعروف بالخُرَيبي.
'Abd Allah bin Daud bin 'Amir al Hamadhani al Sha'bi, known as al Khuraibi.
عابد موثوق، متوفی ۲۱۳ هـ
Trustworthy worshiper, d. 213 H.
عبدالله بن مسعود الهذلی، یکی از بزرگان صحابه در نسل نخست، که به‌عنوان قاری و فقیهی بزرگ شناخته می‌شد، در دانش همچون کوهی استوار بود، درگذشت در سال ۳۲ یا ۳۳ هجری.
'Abd Allah bin Mas'ud al Hudhali, one of the great early Companions, known as a reciter and a great jurist, like a mountain in knowledge, d. 32 or 33 H.
عبد الله بن المبارک بن واضح الحنظلی. او اهل مَرْو است (که اکنون در جنوب مرکزی آسیا قرار دارد و تحت اشغال روسیه است)، و به عنوان یک عالم بزرگ شناخته می‌شد و یکی از کسانی بود که بیشترین اتفاق‌نظر بر امانت‌داری‌اش وجود داشت، پیشوای علم، پارسایی و اخلاق بود. درگذشت در سال ۱۸۱ هجری.
'Abd Allah bin al Mubarak bin Wadih a Hanzali. He is from Marv (now in Russian - occupied south Central Asia), known as a great scholar and one of the person most agreed-upon as trustworthy, a leading man in knowledge, righteousness, and morality, d. 181 H.
عبد الله بن شداد بن الهاد اللیثی، ابوالولید المدنی، یکی از تابعین بزرگ و از افراد مورد اعتماد. او با ابن الأشعث علیه امویان قیام کرد و در سال ۸۱ یا ۸۲ هجری کشته شد.
'Abd Allah bin Shaddad bin al Had al Laithi, Abu al Walid al Madani, one of the great Followers and trustworthy persons. He revolted against the Umayyads with Ibn al Ash'ath and was killed in the 81 or 82 H.
عبدالله بن عمر بن الخطاب، از یاران برجسته‌ی پیامبر ﷺ در علم و پرهیزگاری، دانشمندی بزرگ و فقیهی برجسته، که حدود شصت سال تدریس کرد و بیش از هزار برده را آزاد نمود، در سال ۷۳ یا ۷۴ هجری درگذشت.
'Abd Allah bin 'Umar bin al Khattab, a leading Companion in knowledge, and piety, great scholar and jurist, taught for about sixty years and freed 1000 or more slaves, d. 73 or 74 H.
عبد العلي اللكنوي، المعروف بـ«بحر العلوم»، مؤلف رسائل الأركان الأربعة.
'Abd al 'Aliy al Laknawi, known as the "ocean of knowledge, the author of Rasa'il al Arkan al Arba'ah.
ابن عبدالبر، ابوعمر، یوسف بن عبدالله بن عبدالبر النمری القرطبی، عالم مغرب (اندلس) و فقیه آن، مؤلف التمهید، الاستذکار، الاستیعاب و دیگر آثار، درگذشته در سال ۴۶۳ هجری.
Ibn 'Abd al Barr, Abu 'Umar, Yusuf bin 'Abd Allah al Namri al Qurtubi, the scholar of the West (Andalusia) and their jurist, author of al Tamhid, al Istidhkar, al Isti'ab and other works, d. 463 H.
ابن عبد الحکم، محمد بن عبد الله، فقیه مصری، مورد اعتماد و از بزرگان فقه مالکی، متوفای ۲۶۸ هجری.
Ibn 'Abd al Hakam, Muhammad bin 'Abd Allah, Egyptian jurist, trustworthy, and a leading Malikite, d. 268 H.
عبد الرحمن فهمي، أمين متحف الفن الإسلامي في القاهرة.
'Abd al Rahman Fahmy, secretary of the Islamic Art Museum in Cairo.
عبد الرحمن عیسی، فارغ‌التحصیل الأزهر، مدیر آموزش اسلامی در الأزهر.
'Abd al Rahman 'Isa, a graduate of al Azhar, director of Islamic teaching in al Azhar.
ابن عبدالسلام، محمد بن عبدالسلام بن یوسف. او قاضی تونس و یکی از برجسته‌ترین علمای مالکی بود. درگذشت: ۷۴۹ هجری.
Ibn 'Abd al Salam, Muhammad bin 'Abd al Salam bin Yusuf. He was a judge in Tunisia, and one of the leading Malikites, d. 749 H.
عبدالوهاب بن علی، فقیه و قاضی مالکی، متوفای ۴۲۲ هجری.
'Abd al Wahhab bin 'Ali, a Malikite jurist and judge, d. 422 H.
ابن عابدین، محمد امین، عالم برجسته حنفی، مؤلف ردّ المحتار و کتاب‌های دیگر، درگذشته ۱۲۵۲ هجری.
Ibn 'Abidin, Muhammad Amin, renowned Hanafite scholar, author of Radd al Muhtar and other books, d. 1252 H.
عایشه بنت ابی‌بکر، دختر صدیق، دختر راستگو، ام‌المؤمنین، و داناترین زن این امت مسلمان، درگذشته ۵۸ هجری.
'A'ishah bint Abu Bakr, the Truthful daughter of the Truthful, Mother of Believers, and the most knowledgeable woman of this Muslim nation, d. 58 H.
علیش، شیخ محمد بن احمد، مصری، پیشوای برجسته مالکی، متوفای ۱۲۹۹ هجری.
'Alaish, Shaikh Muhammad bin Ahmad, Egyptian, leading Malikite, d. 1299 H.
علیّ بن أبی طالب، امیرالمؤمنین، داماد پیامبر ﷺ و پسرعموی ایشان، و پدر دو نوهٔ پیامبر ﷺ، دریایی از دانش و صحابی‌ای که بیش از همه به قضاوت‌هایش شهرت دارد، درگذشت ۴۰ ه�.ق.
'Ali bin Abi Talib, Prince of Believers, son in-law of the Prophet (p) and his cousin, and father of the Prophet's two grandchildren, an ocean of knowledge and the Companion most famous for his judgements, d. 40 H.
علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب، از تابعین بزرگ، یکی از مورد اعتمادترین و پرهیزگارترین افراد، که به «بهترین عبادت‌کنندگان» شناخته می‌شد و در زمان خود سرآمد اهل بیت بود. ابن المسیّب دربارهٔ او می‌گوید: «پرهیزگارتر از او ندیده‌ام.» متوفای ۹۳ هجری.
Ali bin al Husain bin 'Ali bin Abi Talib, a great Follower, one of the most trustworthy and pious persons, known as the "best of worshipers," and the leading person of Ahl al Bait during his time. Ibn al Musayyib says about him, "I have not seen a more pious person than him." D. 93 H.
علی مبارک پاشا بن مبارک بن سلیمان، مورخ مصری و وزیر در دولت مصر، بنیانگذار کتابخانه ملی مصر، درگذشته به سال ۱۳۱۱ ه. / ۱۸۹۳ م.
'Ali Mubarak Basha bin Mubarak bin Sulaiman, Egyptian historian and minister in the Egyptian government, founder of the Egyptian National Library, d. 1311 H. / 1893
ابو العالیہ، رفیع بن مہران الریاحی البصری، دورِ جاہلیت میں زندہ رہے اور پیغمبر کی وفات کے دو سال بعد اسلام لائے۔ انہوں نے ابوبکر سے ملاقات کی اور عمر کے پیچھے نماز پڑھی، اور ان کی ثقاہت پر سب کا اتفاق ہے۔ وفات: ۹۰ ہجری۔
Abu al 'Aliyah, Rafi bin Mahran al Riyakhi al Basri, lived in Jahiliyah and accepted Islam two years after the Prophet's death. He met Abu Bakr and prayed behind 'Umar and in unanimously known as trustworthy, d. 90 H.
عمرو بن العاص بن وائل السهمي، از صحابه مشهور که مصر را فتح کرد، درگذشت ۴۳ ه.ق.
'Amr bin al 'As bin Wa'il al Sahmi, well-known Companion who opened Egypt, d. 43 H.
عمرو بن دینار المکی، ابومحمد الأثرم الجمحی، از تابعین، عالم و پیشوای فکری در مکه، که در سال ۱۲۵ یا ۱۲۶ هجری درگذشت.
'Amr bin al Dinar al Makki, Abu Muhammad al Athram al Jumahi, a Follower, scholar, and opinion-leader in Makkah, d. 125 or 126 H.
عمرو بن میمون الأودی الحفی، او در زمان حیات پیامبر ﷺ اسلام آورد
'Amr bin Maimun al Awdi al Hufi, He accepted Islam during the life of the Prophet (p)
اما او را ملاقات نکرد۔ یکی از موثق‌ترین تابعین، متوفای ۷۴ هجری۔
but did not meet him. One of the most trustworthy Followers, d. 74 H.
عمرو بن شرحبیل الهمدانی، ابو میسره، ثقه و عابدی پارسا، از بهترین شاگردان ابن مسعود، از تابعین و همنشین مسروق، درگذشته به سال ۶۳ هجری.
'Amr, bin Shurahbil al Hamdani, Abu Maisarah, trustworthy and pious worshiper, one of the best disciples of Ibn Mas'ud, a Follower and colleague of Masruq, d. 63 H.
عَمْرَة بنت عبد الرحمن بن سعد بن زُرارة. از انصار است، در مدینه زندگی می‌کرد، و در خانه عایشه پرورش یافت و از او روایت می‌کند. او از داناترین زنان مدینه بود. وفاتش در سال ۹۸ یا ۱۰۳ یا ۱۰۶ هجری بود.
'Amrah bint 'Abd al Rahman bin Sa'd bin Zararah. She is from the Ansar, lived in Madinah, and was raised by 'A'ishah, from whom she narrates. She was among the most knowledgeable persons in Madinah, d. 98 or 103 or 106 H.
ابن عقیل، ابو الوفا، علی بن محمد بن عقیل البغدادی، فقیه و عالم اصول، از پیشوایان حنبلی با دیدگاه‌های برجسته‌ای که گاه با مکتب حنبلی تفاوت داشت، هرچند او به احمد و شاگردانش بسیار ارادت می‌ورزید، درگذشت
Ibn 'Aqil, Abu al Wafa, 'Ali bin Muhammad bin 'Aqil al Baghdadi, a jurist and scholar of usul, leading Hanbalite of distinguished views which sometimes differ with the Hanbalite school, though he was a great admirer of Ahmad and his disciples, d.
ابن العربی، محمد بن عبد الله بن محمد المعافری، القاضی ابو بکر، فقیه مالکی، مجتهد و از علمای برجسته، متوفای ۵۴۳ هجری.
Ibn al 'Arabi, Muhammad bin 'Abd Allah bin Muhammad al Mu'afiri, the judge Abu Bakr, a Malikite, mujtahid, and leading scholar, d. 543 H.
ابن عرفہ، محمد بن محمد بن عرفہ الورغمی، ابو عبد اللہ، مالکی۔ تونسی فقیہ، اصول و فقہ میں ماہر، وفات ۸۰۳ھ۔
Ibn 'Arafah, Muhammad bin Muhammad bin 'Arafah al Warghami, Abu 'Abd Allah, a Malikite. Tunisian jurist, artistic in usul and jurisprudence, d. 803 H.
عطاء الخراسانی بن عبد الله، در دمشق زندگی می‌کرد، مسلمان بود و چهار نفر از مؤلفان السنن روایات او را نقل کرده‌اند، درگذشت ۱۳۵ هجری.
'Ata al Khurasani bin 'Abd Allah, lived in Damascus, Muslim and the four authors of Sunan report his narrations, d. 135 H.
عطاء بن أبي عوف بن سعد بن جنادة القيسي الكوفي. روى عنه أبو الحسن، وأبو داود، والترمذي، وابن ماجه. وروى عنه البخاري في غير كتابه الصحيح. وأكثر العلماء يضعّفونه. توفي سنة ۱۱۱ هـ.
'Ata bin Abi 'Awfi bin Sa'd bin Junadah al Qaisi al Kufi. Abu al Hasan, Abu Daud, al Tirmidhi, and Ibn Majah report his narrations. So does al Bukhari in works other than his correct collection. The majority grades him weak. D. 111 H.
ام عطیہ، نُسَیبہ بنت کعب (یا الحارث)، از انصار۔ ایک بزرگ صحابیہ جو پیغمبر ﷺ کے ساتھ جنگوں میں زخمیوں کی دیکھ بھال کے لیے جاتی تھیں اور ضرورت پڑنے پر لڑائی میں بھی شریک ہوتی تھیں۔ وفات: ۱۳ ہجری۔
Umm 'Atiyyah, Nusaibah bint Ka'b (or al Harith), from the Ansar. A great Companion who went to battles with the Prophet to take care of the wounded and to fight when needed. D. 13 H.
الباهی الخولی، نویسنده معاصر و از نخستین دعوتگران جنبش اسلامی در مصر، نگارنده‌ی «تذکرة الدعاة»، «الإسلام والمرأة المعاصرة» و کتاب‌های دیگر.
Al Bahi al Khawli, contemporary writer and early caller for the Islamic movement in Egypt, author of Tadhkirat al Dua'at, al Islam wa al Mar'ah al Mu'asirah, and other books.
البیهقی، احمد بن الحسین، ناقد و گردآورندهٔ حدیث و از دانشمندان برجسته، مؤلف السنن الکبری و کتاب‌های دیگر، درگذشته به سال ۴۵۸ هجری.
Al Baihaqi, Ahmad bin al Husain, a saying critic and collector and a leading scholar, author of al Sunan al Kubra and other books, d. 458 H.
ابوالولید الباجی، سلیمان بن خلف بن سعد، قاضی مالکی و شارح الموطأ، متوفای ۴۷۴ هجری.
Al Baji, Abu al Walid, Sulaiman bin Khalaf bin Sa'd, the Malikite judge, a commentator on al Muwatta', d. 474 H.
ابوبکر عبدالعزیز بن جعفر، معروف به «غلام الخلال»، فقیه برجسته حنبلی و عابد پرهیزگار، متوفای سال ۳۵۳ هجری.
Abu Bakr 'Abd al 'Aziz bin Ja'far, known as "ghulam al khallal," leading Hanbalite jurist and pious worshiper, d. 353 H.
ابو بکر العصم، عبدالرحمن بن العصام العبدی۔ ابن مفتی اس کے بارے میں کہتے ہیں: "وہ قابلِ اعتماد ہے۔ وہ قدریوں میں سے تھا"۔ ابو حاتم کہتے ہیں: "وہ سچ بولنے والا ہے اور اس کی روایات درست ہیں؛ مسلم نے اس سے ایک روایت نقل کی ہے، اور النسائی نے بھی اس سے ایک روایت نقل کی ہے"۔
Abu Bakr al 'Asamm, 'Abd al Rahman bin al 'Asaamm al 'Abdi. Ibn Mufti says about him, "He is trustworthy. He was one of the Qadaris". Abu Hatim says "He tells the truth and his narrations are all right; Muslim reports one saying from him, and Al Nasa'i also reports one".
ابوبکر الرازی، نگاه کنید به الجصاص.
Abu Bakr al Razi, See al Jassas.
ابوبکر بن ابی شیبہ، عبدالرحمن بن عبدالملک المدنی۔ ان کی ثقاہت میں اختلاف ہے، بعض نے انہیں ضعیف قرار دیا ہے۔ امام البخاری نے ان سے صرف دو اقوال روایت کیے ہیں، اور امام النسائی نے ان سے روایت کی ہے۔ وفات: ۳۳۵ھ۔
Abu Bakr bin Abi Shaibah, 'Abd al Rahman bin 'Abd al Malik al Madani. His trustworthiness is disputed; some grade him weak. Al Bukhari reports only two sayings from him and al Nisa'i reports from him. D. 335 H.
ابوبکر الصدیق، عبدالله بن ابی قحافہ، جانشین رسول خدا در مقام رئیس دولت، وزیر دست راست و یار پیامبر، که حتی در قرآن به عنوان یار پیامبر ﷺ نام برده شده است، درگذشته در سال ۱۳ هجری.
Abu Bakr al Siddiq, 'Abd Allah bin Abi Quhafah, the Successor of the Messenger of God as head of state, his right-hand minister and Companion, named even in the Qur'an as the Prophet's Companion, d. 13 H.
البلاذری، احمد بن یحیی، تاریخ‌نگار مشهور، مؤلف کتاب فتوح البلدان، د.
Al Baladhari, Ahmad bin Yahya, well-known historian, author of Futuh al Buldan, d.
ابوجعفر البلخی، از فقهای حنفی
Al Balkhi, Abu Ja'far, a Hanafite jurist.
ال‌باقر، ابو جعفر، محمد بن علی، بهترین عبادت‌کنندگان، فقیه برجسته‌ی اهل بیت و همچنین عالم بزرگ مسلمانان، متوفای سال ۱۱۸ هجری.
Al Baqir, Abu Ja'far, Muhammad bin 'Ali, the best of worshipers, leading jurist of Ahl al Bait as well as a great Muslim scholar, d. 118 H.
ابن بشیر، فقیهی از مذهب مالکی.
Ibn Bashir, a Malikite jurist.
ابن البغوی، عبد الله بن محمد البغدادی، أبو القاسم، المصنِّف الثقة الكبير والناقد للأقوال، المتوفى سنة ۳۱۷ هـ.
Al Baghawi, 'Abd Allah bin Muhammad al Baghdadi, Abu al Qasim, the great trustworthy author and critic of sayings, d. 317 H.
بلال بن رباح، مؤذّنِ پیامبر ﷺ. یکی از نخستین مسلمانانی که مشرکان به شدت شکنجه‌اش کردند، او در همه غزوات پیامبر ﷺ حضور داشت. وفات او در سال ۱۷، ۱۸ یا ۲۵ هجری بود.
Bilal bin Rabah, the caller for payer of the Prophet (p). One of the very early Muslims who were harshly tortured by the disbelievers, he attended all battles of the Prophet (p), d. 17, 18, or 25 H.
شاخت، جوزف، خاورشناس معاصر، نویسندهٔ بخش زکات در دائرةالمعارف اسلام، که به دیدگاه‌های مخالف او نسبت به اسلام و سنت شهرت دارد.
Schacht, Joseph, contemporary orientalist, author of the section on zakah in the Encyclopedia of Islam, known for his antagonistic views toward Islam and the Sunnah.
احمد بن عبد الرحیم الدہلوی، معروف به شاه ولی الله، مجدد اسلام در هند، متوفای ۱۱۷۶ق.
Al Dahlawi, Ahmad bin 'Abd al Rahim, known as Shah Waliy Allah, the renovator of Islam in India, d. 1176.
دنیل، س. گیرک.
Deniel, S. Girk.
ابن دقیق العید، محمد بن علی بن وهب، ابوالفتح، تقی‌الدین، عالم برجسته، بسیار مورد اعتماد، و مجدد قرن هفتم، متوفای ۷۰۲ هجری.
Ibn Daqiq al "Id, Muhammad bin 'Ali bin Wahb, Abu al Fath, Taqi al Din, leading scholar, most trustworthy, and the renovator of the seventh century, d. 702 H.
ابوالدرداء، عویمر بن زید، صحابی‌ای از انصار که به عبادت بسیار شهرت داشت، درگذشته ۳۲ یا ۳۳ هجری.
Abu al Darda, 'Uwaimer bin Zaid, a Companion from the Ansar, known as a great worshiper, d. 32 or 33 H.
احمد بن محمد العدوی الدردیر، فقیه مالکی و استاد در الأزهر در مصر، عالمی بزرگ و عابد، درگذشته در سال ۱۲۰۱ هجری.
Al Dardir, Ahmad bin Muhammad al 'Adawi, a Malikite professor at al Azhar in Egypt, a great scholar and worshiper, d. 1201 H.
داوود الظاهری بن علی بن خلف، فقیه و عالم برجسته، بنیانگذار و پیشوای مکتب ظاهری، درگذشته ۲۷۰ هجری.
Daud al Zahiri bin 'Ali bin Khalaf, leading jurist and scholar, founder and head of the Zahiri school, d. 270 H.
دراز، دکتر شیخ محمد عبدالله، یکی از بزرگ‌ترین استادان الازهر در دوران معاصر و نویسنده‌ای برجسته، مؤلف کتاب «النبأ العظیم» و «الدین» و دیگر پژوهش‌های بسیار مهم است، که در سال ۱۹۵۸ میلادی درگذشت.
Draz, Dr. Shaikh Muhammad 'Abd Allah, one of the great Professor of al Azhar in modern times and a great writer, author of al Naba' al 'Azim, al Din, and other very important studies, d. 1958 AD.
الضحاک بن مزاحم الهلالی، المعروف بأنه من مفسّری القرآن، توفّي بعد سنة ۱۰۰ هـ.
Al Dahhak bin Muzahim al Hilali, known as a commentator on the Qur'an, died after the year 100 H.
الذهبي، عالم شافعي، له رسالة في تحديد الدرهم والمثقال.
Al Dhahabi, a Shafi'ite scholar who has a booklet on determination of the dirham and the mithqal.
الذهبی، محمد بن أحمد، أبو عبد الله، شمس الدین، عالم برجسته، مورخ و ناقد حدیث، متوفای ۷۴۸ هجری.
Al Dhahabi, Muhammad bin Ahmad, Abu Abd Allah, Shams al Din, leading scholar, historian, and sayings critic, d. 748 H.
ابوذر الغفاری، جُندب بن جُنادہ، صحابیِ پرہیزگار که به «راستگو» ملقب بود، از نخستین مسلمانان، درگذشته به سال ۳۲ هجری.
Abu Dharral Ghifari, Jundub bin Junadah, pious Companion known as "the Truth- Teller," one of the early Muslims, d. 32 H.
فاجلیری، نویسنده‌ی ایتالیایی شرق‌شناس.
Fagleri, Italian Orientalist writer.
فخر الرازی، محمد بن عمر بن الحسین، فخر الدین، عالم برجسته و مفسر قرآن، شافعی مذهب، متوفای ۶۰۶ هجری.
Al Fakhr al Razi, Muhammad bin 'Umar bin al Husain, Fakhr al Din, leading scholar and Qur'an commentator, a Shafi'ite, d. 606 H.
فاطمه بنت قیس بن خالد القرشیه الفهریه، صحابیه‌ای از مهاجران نخستین، درگذشته به سال ۵۰ هجری.
Fatimah bint Qais bin Khalid al Qurashiyah al Fihriyah, a Companion among the early migrants, d. 50 H.
الغزالی، محمد بن محمد، ابو حامد، عالم اسلام، متوفای ۵۰۵ هجری.
Al Ghazali, Muhammad bin Muhammad, Abu Hamid, the scholar of Islam, d. 505 H.
الغزالی، الشيخ محمد، عالم مسلم معاصر من الأزهر، من الرواد الأوائل والكتّاب في الحركة الإسلامية المعاصرة، توفي عام ۱۹۹۶ م.
Al Ghazali, Shaikh Muhammad, contemporary Muslim scholar from al Azhar, one of the early workers and writers of the contemporary Islamic movement, d. 1996 A.D.
الهادی، أبو محمد یحییٰ بن الحسین بن القاسم، از دانشمندان برجستهٔ اهل بیت، بنیانگذار مکتب هادوی، درگذشته به سال ۲۹۸ هجری.
Al Hadi, Abu Muhammad Yahya bin al Husain bin al Qasim, leading Ahl al Bait scholar, founder of the Hadawi school, d. 298 H.
ابن الهمام، کمال الدین، محمد بن عبد الواحد السیواسی، ثم السکندری، العالم الحنفی الکبیر الذی بلغ مرتبة الاجتهاد، مؤلف المسایرة والفتح وکتب أخرى، توفی سنة ۸۶۱ هـ.
Ibn al Humam, Kamal al Din, Muhammad bin 'Abd al Wahid al Siwasi, then al Sakandari, the great Hanafite scholar who reached the level of ijtihad, author of al Musayarah, al Fath, and other books, d. 861 H.
ابوهریرهٔ دوسی. نام اصلی او مورد اختلاف است؛ او به‌عنوان ابوهریره، صحابی‌ای با تیزترین حافظه، شهرت یافت، درگذشت ۵۷ یا ۵۹ هجری.
Abu Hurairah al Dawsi. His original name is disputed; he became famous as Abu Hurairah, the Companion with the sharpest memory, d. 67 or 69 H.
ابن حبیب، عبدالملک، مروان، یکی از فقهای برجستهٔ مالکی، درگذشته به سال ۲۳۸ هجری.
Ibn Habib, 'Abd al Malik, Marwan, a leading Malikite jurist, d. 238 H.
ابن حجر، احمد بن علی العسقلانی، شیخ الاسلام، معروف به الحافظ، ناقد بزرگ احادیث، مؤلف فتح الباری، تهذیب التهذیب و آثار دیگر، متوفای ۸۵۲ هجری.
Ibn Hajar, Ahmad bin 'Ali al 'Asqalani, the shakih of Islam, famous as al Hafiz, great sayings critic, author of al Fath, al Tahdhib, and other works, d. 852 H.
ابن الحاجب، عثمان بن عمر، عالم مالکی در اصول فقه و نحو، درگذشته به سال ۶۴۶ هجری، در اسکندریه.
Ibn al Hajib, 'Uthman bin 'Umar, a Malikite scholar of usul and grammar, d. 646 H, in Alexandria.
ابن حامد، الحسن بن حامد بن علی، ابو عبدالله البغدادی، پیشوای حنبلی‌های زمان خود، درگذشته به سال ۴۰۳ هجری.
Ibn Hamid, al Hasan bin Hamid bin 'Ali, Abu 'Abd Allah al Baghdadi, Hanbalite leader of his time, d. 403 H.
حماد بن أبي سليمان، أبو إسماعيل الكوفي، فقيه جليل، وأستاذ أبي حنيفة، وأعلم تلاميذ إبراهيم النخعي. روى عنه البخاري في الأدب المفرد، وروى عنه مسلم والأئمة الأربعة الآخرون، توفي
Hammad bin Abi Sulaiman, Abu Isma'il al Kufi, great jurist, teacher of Abu Hanifah, and the most knowledgeable disciple of Ibrahim al Nakha'i. Al Bukhari reports from him in al Adab al Mufrad. Muslim and other four also report from him, d.
۱۱۹ یا ۱۲۰ هجری
119 or 120 H.
ابراهیم بن اسحاق الحربی، ناقد و نویسندهٔ مورد اعتماد، متوفای سال ۲۸۵ هجری.
Al Harbi, Ibrahim Ibn Ishaq, the saying critic and trustworthy author, d. 285 H.
الحسن البصری، ابن ابی الحسن، ابو سعید، از عالمان برجستهٔ اسلام و یکی از مشهورترین تابعین، متوفای ۱۱۰ هجری.
Al Hasan al Basri, Ibn Abi al Hasan, Abu Sa'id, a leading scholar of Islam and one of the most famous Followers, d. 110 H.
حسن بن علی بن ابی طالب، نوهٔ رسول خدا ﷺ، یکی از دو «سرور جوانان بهشت» که پیامبر ﷺ فرموده است، درگذشته به سال ۴۹ یا ۵۰ هجری.
Al Hasan bin 'Ali bin Abi Talib, grandson of the Messenger of God (p), one of the two "Masters of youth" in heaven, as said by the Prophet (p), d. 49 or 50 H.
الحسن بن علی بن الحنفیۃ۔ في الجواہر المضیئۃ، هناك عدة أشخاص بهذا الاسم۔ لم أستطع أن أعرف أيهم هو هذا الشخص۔
Wait—I must output Persian, not Arabic. Corrected:
الحسن بن علی بن الحنفیہ۔ در الجواهر المضیئہ چندین تن به این نام وجود دارند۔ نتوانستم تشخیص دهم که کدام یک از آنان همین شخص است۔
Al Hasan bin 'Ali bin Al Hanafiyah. In al Jawahir al Mudi'ah, there are several persons with this name. I could not tell which one of them was this person.
حسن بن صالح بن حی، که گاهی حسن بن حی الهمدانی نیز خوانده می‌شود، فقیهی عابد بود که از پذیرفتن ریاست سر باز می‌زد. در نقل سخنان راستگو بود و حافظه‌ای دقیق داشت. روایاتش درست شمرده شده است. مسلم و چهار تن دیگر از او روایت کرده‌اند، و البخاری در الأدب المفرد از او روایت می‌کند. برخی او را به سبب تشیع و ترک حضور در نماز جمعه ضعیف شمرده‌اند. او نماز پشت سر افراد منحرف را جایز نمی‌دانست. درگذشت او به سال ۱۶۶ هجری بود.
Al Hasan bin Saleh bin Hai, sometimes called al Hasan bin Hai, al Hamdani, a jurist and pious worshiper who refused leadership, was honest in telling sayings and had an accurate memory. Graded correct in his narrations. Muslim and other four report from him. Al Bukhari reports from him in al Adab al Mufrad. Some grade him weak because he was a Shi'ite and did not use to go to Friday congregational prayers. He did not permit prayer behind deviant persons, d. 166 H.
فقه الزکاۃ (جلد دوم)، دکتر یوسف القرضاوی 338
Fiqh al Zakah (Vol. II), Dr. Yusuf al Qardawi 338
ابو حثمہ، عبداللہ یا عامر، الانصاری، صحابیِ مشہور، جو جنگِ احد میں پیغمبر ﷺ کے راہنما تھے۔ پیغمبر ﷺ نے انہیں میوہ جات کا تخمینہ لگانے والے کے طور پر بھی بھیجا۔ معاویہ کے دورِ خلافت کے آغاز میں وفات پائی۔
Abu Hathamah, 'Abd Allah or Amir, al Ansari, well-known Companion, the guide of the Prophet (p) in the battle of Uhud. The Prophet (p) also sent him as estimator of fruits. Died early in the era of Mu'awiyah.
ابن حزم، علی بن احمد، ابومحمد الظاهری. او دانشمندی برجسته، مجتهد، و نویسندهٔ المحلّی، الإحکام، الفصل و چند کتاب دیگر بود. وفات: ۴۵۶ هجری.
Ibn Hazm, 'Ali bin Ahmad, Abu Muhammad al Zahiri. He was a leading scholar, a mujtahid, and the author of al Muhalla, al Ihkam, al Fasl, and several others books, d. 456 H.
الحازمی، أبو بكر محمد بن محمد بن موسى، من نقّاد الحديث ومؤلّف «الاعتبار» وكتب أخرى، توفي سنة ٥٨٤ هـ.
Al Hazimi, Abu Bakr Muhammad bin Muhammad bin Musa, a saying critic, author of al I'tibar and other books, d. 584 H.
الحُقَيْنِيّ، علي بن جعفر بن الحسن الحسيني الهاشمي، المعروف بالحُقَيْنِيّ الصغير نسبةً إلى قرية صغيرة قريبة من المدينة؛ فقيه زيدي، توفي سنة ۴۹۰ هـ.
Al Huqaini, 'Ali bin Ja'far bin al Hasan al Husaini al Hashimi, known as al Huqaini al Saghir in relation to a small village close to Madinah; a Zaidi jurist, d. 490 H.
ابوعبدالله الحسین بن محمد بن زیاد العبدی النیشابوری، از ستون‌های بزرگ نقد سخن و مؤلف، معروف به القبانی، درگذشته در سال ۲۸۹ هجری.
Al Husain al 'Abdi bin Muhammad bin Ziad al 'Abdi al Nisaburi, a great pillar of saying criticism and an author, known as al Qabbani, d. 289 H.
الحسين بن أحمد السياغي الزيدي، شرف الدين، عالم زيدي معتدل، مؤلف كتاب الروض النضير.
Al Husain bin Ahmad al Siyaghi al Zaidi, Sharaf al Din, a moderate Zaidi scholar, author of al Rawd al Nadir.
ابراهیم، نگاه کن به النخعی.
Ibrahim, See al Nakha'i.
اسحاق بن ابراهیم بن مخلد الحنظلی، معروف به ابن راهویه المروزی. او در نیشابور زندگی می‌کرد و از پیشوایان علمی در دانش، فقه و حدیث بود و استاد البخاری و مسلم به شمار می‌رفت. درگذشت: سال ۲۳۷ یا ۲۳۸ هجری.
Ishaq bin Ibrahim bin Mukhlid al Hanzali, known as Ibn Rahawaih al Marwazi. He lived in Nisabur and was a leading scholar in knowledge, jurisprudence, and saying, and a teacher of al Bukhari and Muslim, d. 237 or 238 H.
ابو اسحاق، عمرو بن عبد الله السبيعی الکوفی، تابعی ثقه، متوفای ۱۵۶ یا ۱۵۹
Abu Ishaq, 'Amr bin 'Abd Allah al Sabi'i al Kufi, a trustworthy Follower, d. 156 or 159
الإصطخری، أبو سعید، الحسن بن أحمد، فقیهٌ شافعیٌّ مشهور، صنّف کتباً عدیدة، تُوفّی سنة ۳۲۸ هـ.
Al Istakhri, Abu Sa'id, al Hasan bin Ahmad, renowned Shafi'ite jurist who authored several books, d. 328 H.
عکرمہ بن عبد اللہ البربری، غلامِ ابن عباس اور ان کے شاگرد، مکہ کے بزرگ فقہاء میں سے ایک، اور تابعین میں سے تھے، وفات ۱۰۷ ہجری۔
'Ikrimah bin 'Abd Allah al Barbari, ex-slave of Ibn 'Abbas and his student, one of the great jurists of Makkah, and a Follower, d. 107 H.
عمران بن حصین الخزاعی، صحابی مشهور، متوفای ۵۲ هجری
'Imran bin Husain al Khuza'i, famous Companion, d. 52 H.
عیسی عبده، استاد معاصر مصری اقتصاد و حسابداری.
'Isa 'Abduh, modern Egyptian professor of economics and accounting.
عیاض بن موسی الیحصبی، ابوالفضل، قاضی، عالمی بزرگ از غرب اسلامی، و فقیه مالکی، متوفای ۵۴۴ هجری.
Iyad bin Musa al Yahsubi, Abu al Fadl, the judge, a great scholar from the Islamic West, and a Malikite jurist, d. 544 H.
عزّ الدین بن عبد السلام، عبد العزیز السلمی، فقیه شافعی اهل دمشق، ملقّب به سلطان العلماء، یکی از برجسته‌ترین پیشوایان علم در شام و مصر، درگذشته در سال ۶۶۰ هجری.
'Izz al Din bin 'Abd al Salam, 'Abd al 'Aziz al Sulami, Shafi'ite jurist from Damascus, known as the king of scholars, one of the most brilliant leaders of knowledge in Syria and Egypt, d. 660 H.
جابر بن عبد الله بن حرام الأنصاری السلمی، از صحابه‌ی عالم، درگذشته.
Jabir bin 'Abd Allah bin Haram al Ansari al Sulami, one of the Companion scholars, d.
جابر بن زید الأزدی أبو الشعثاء البصری، تابعی ثقه و عالم، متوفای ۹۳ هجری
Jabir bin Zaid al Azdi Abu al Sha'tha al Basri, a trustworthy Follower and scholar, d. 93
جعفر الصادق بن محمد الهاشمی الحسینی، عالم بزرگ و از چهره‌های برجسته اهل بیت، درگذشته به سال ۱۴۸ هجری.
Ja'far al Sadiq bin Muhammad al Hashimi al Husaini, a great scholar and leading figure from Ahl al Bait, d. 148 H.
ابوبکر احمد بن علی الجصاص الرازی، از دانشمندان و نویسندگان برجستهٔ حنفی، درگذشت ۳۷۰ هجری.
Al Jassas, Ahmad bin 'Ali, Abu Bakr al Razi, renowned Hanafite scholar and author, d. 370 H.
ابن الجوزی، عبدالرحمن بن علی، ابوالفرج، فقیه، ناقد حدیث و مورخ، از بزرگان حنبلی، درگذشته به سال ۵۹۷ هجری.
Ibn al Jawzi, 'Abd al Rahman bin 'Ali, Abu al Faraj, jurist, hadith critic, and historian, a great Hanbalite, d. 597 H.
الجُوَيْنِی، عبدالملک بن عبداللّه، ابوالمعالی، معروف به امام الحرمین، نویسندهٔ غیاث الامم، الإرشاد، النظامیة و چند کتاب دیگر؛ از پیشوایان برجستهٔ شافعیه، درگذشته به سال ۴۷۸ هجری.
Al Juwaini, 'Abd al Malik bin 'Abd Allah, Abu al Ma'ali, known as Imam al Haramain, author of Ghiyath al Umam, al Irshad, al Nisamiyah, and several other books; a leading Shafi'ite, d. 478 H.
الکَرْخی، ابوالحسن عُبَیدالله بن دَلّال، فقیهِ حنفی، عالمِ بزرگ و عابد، پیشوای حنفیان در زمانِ خود در بغداد، متوفای ۳۴۰ هجری.
Al Karkhi, Abu al Hasan 'Ubaid Allah bin Dallal, Hanafite jurist, great scholar and worshiper, the head of Hanafites at his time in Baghdad, d. 340 H.
الکاسانی، علاء الدین ابوبکر بن مسعود، ملقّب به «ملک العلماء»، از پیشوایان برجسته‌ی حنفی، متوفای ۵۸۷ هجری.
Al Kasani, 'Ala al Din Abu Bakr bin Mas'ud, called "the king of scholars", a leading Hanafite, d. 587 H.
ابن کثیر، ابوالفداء اسماعیل القرشی، معروف به مفسر قرآن، و همچنین عالم، ناقد، مورخ و فقیه، متوفای ۷۷۴ هجری.
Ibn Kathir, Abu al Fida' Isma'il al Qurashi, known as a commentator on the Qur'an, saying scholar and critic, historian and jurist, d. 774 H.
ابو خیثمہ، زہیر بن حرب، ایک معتمد اور دقیق محدث۔ مسلم نے اپنے صحیح مجموعے میں ان سے 1281 روایات نقل کی ہیں۔ وفات: 234 ھ۔
Abu Khaithamah, Zuhair bin Harb, a trustworthy and accurate hadith scholar. Muslim reports 1281 sayings from him in his correct collection. D. 234 H.
ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد، رئيس المؤرخين، المجدد العظيم والعالم، مؤسس علم الاجتماع، متوفى سنة ۸۰۸ هـ.
Ibn Khaldun, 'Abd al Rahman bin Muhammad, the chairman of historians, the great renovator and scholar, founder of sociology, d. 808 H.
خالد بن إسحاق الجندی، فقیه مالکی مصری‌الأصل و پرورش‌یافته مصر، صاحب کتاب «المختصر» در فقه مالکی، متوفای ۷۷۶ هجری.
Khalid bin Ishaq al Jundi, Egyptian-raised Malikite scholar, author of al Mukhtasar in Malikite jurisprudence, d. 776 H.
خلاف، شیخ عبدالوهاب، استاد شریعت در الازهر و یکی از بزرگ‌ترین علمای معاصر.
Khallaf, Shaikh 'Abd al Wahhab, professor of Shari'ah in al Azhar and a great modern scholar.
ابو الخطاب، محفوظ بن احمد الکلوذانی البغدادی، از فقیهان برجسته و صاحب‌رأی حنبلی، متوفای ۵۱۰ هجری.
Abu al Khattab, Muhfuz bin Ahmad al Kalwadhani al Baghdadi, a leading Hanbalite jurist of independent opinions, d. 510 H.
الخطابی، محمد بن محمد بن ابراهیم، ابوسلیمان، فقیه برجسته، محدث و عالم زبان عربی، متوفای ۳۸۸ هجری.
Al Khattabi, Muhammad bin Muhammad bin Ibrahim, Abu Sulaiman, well-known leading jurist, scholar of sayings and the Arabic language, d. 388 H.
الخرقی، ابوالقاسم، عمر بن حسین بن عبدالله، فقیه حنبلی، درگذشته ۳۳۴
Al Khiraqi, Abu al Qasim, 'Umar bin Husain bin 'Abd Allah, a Hanbalite jurist, d. 334
الکرشی، ابوعبد الله محمد، از فقهای مالکی، شارح مختصر خلیل، متوفای ۱۱۰۱ هجری.
Al Kirshi, Abu 'Abd Allah Muhammad, a Malikite, the commentator on Mukhtasar Khalid, d. 1101 H.
ابن اللبّان، محمد بن عبد الله بن الحسن، ابو الحسین، فقیه شافعی موثّق، به‌ویژه در علم فرائض (میراث)، درگذشته ۴۰۲ هجری.
Ibn al Labban, Muhammad bin 'Abd Allah bin al Hasan, Abu al Husain, a trustworthy Shafi'ite scholar, especially in inheritance law, d. 402 H.
ابن أبي ليلى، محمد بن عبد الرحمن الأنصاری الكوفی، فقيه وقاضٍ مشهور في الكوفة، عاصر أبا حنيفة، وكان صادقاً أميناً لكنه ضعيف الحفظ.
Ibn Abi Laila, Muhammad bin 'Abd al Rahman al Ansari al Kufi, jurist and famous judge in Kufah, lived at the same time as Abu Hanifah, honest but had a bad memory.
اللیث بن سعد بن عبدالرحمن، عالم برجستهٔ مصری، مورد اعتماد، و فردی بسیار بخشنده. امام شافعی می‌گوید: «علم لیث از مالک بیشتر بود، اما دانش او از دست شاگردانش رفت.» درگذشت: ۱۷۵ هجری.
Al Laith bin Sa'd bin 'Abd al Rahman, leading Egyptian scholar, trustworthy, and a most generous person. Al Shafi'i says "al Laith had more knowledge than Malik but his knowledge was lost by his disciples." D. 175 H.
علی بن محمد اللخمی، عالم برجستهٔ مالکی، درگذشت ۷۴۸ هجری.
Al Lakhmi, 'Ali bin Muhammad, a renowned Malikite scholar, d. 748 H.
ماسینیون، شرق‌شناس فرانسوی که در آغاز قرن زندگی می‌کرد.
Massignon, French orientalist who lived at the turn of the century.
مغنیه، محمد جواد، عالم شیعه معاصر لبنانی و نویسنده چندین کتاب.
Maghniyah, Muhammad Jawad, contemporary Lebaness Shi'ite scholar, author of several books.
المهدی، احمد بن یحیی بن المرتضی الحسنی الهادوی، صاحب کتاب البحر الزخار، و از عالمان برجستهٔ زیدیه، درگذشته به سال ۸۴۰ هجری.
Al Mahdi, Ahmad bin Yahya bin al Murtada al Hasani al Hadawi, author of al Bahr al Zakhkhar, and a leading Zaidi scholar, d. 840 H.
محمود أبو سعود، اقتصاددان معاصر با علاقهٔ ویژه به اقتصاد اسلامی، درگذشت ۱۹۹۳ میلادی.
Mahmud Abu Sa'ud, contemporary economist with special interest in Islamic economics, d. 1993.
میمون بن مهران الجزری الرقی، یکی از عالمان بزرگ و مورد اعتماد، فقیهی پرهیزگار و عابدی پارسا، و از تابعین برجسته، که عمر بن عبدالعزیز او را به عنوان مسئول خراج و قاضی در منطقهٔ جزیره (شمال‌شرق سوریه و شمال‌غرب عراق) منصوب کرد. وفات: سال ۱۱۶ یا ۱۱۷ هجری.
Maimun bin Mahran al Jizri al Riqqi, one of the great trustworthy scholars, a jurist, pious worshiper, and leading Follower, who was appointed by 'Umar bin 'Abd al 'Aziz as kharaj commissioner and judge in the area of Jazirah (northeast of Syria and northwest of Iraq), d. 116 or 117 H.
ابو میسرہ۔ عمرو بن شرحبیل را ببینید۔
Abu Maisarah. See 'Amr bin Shurahbil.
ابن المجشون، عبدالملک بن عبدالعزیز، فقیهی فرزند فقیه و از پیشوایان رأی در مدینه در روزگار خود. ابن حبیب او را از بیشتر شاگردان مالک آگاهتر می‌داند. وفات: ۲۱۲ یا ۲۱۳ یا ۲۱۴ هجری.
Ibn al Mjashawn, 'Abd al Malik bin 'Abd al 'Aziz, a jurist son of a jurist and opinion leader in Madinah at his time. Ibn Habib grades him as more knowledgeable than most disciples of Malik. D. 212, 213, or 214 H.
مَخْلُوف، شیخ حسنین محمد حسنین العدوی، از عالمان برجسته‌ی مصری و یکی از بزرگان الازهر.
Makhluf, Shaikh Hasanain Muhammad Hasanain al 'Adawi, leading Egyptian scholar and one of the great scholars of al Azhar.
محمد حسنین عدوی مالکی، معروف به شیخ مخلوف، شیخ محمد حسنین العدوی المالکی، عالم برجستهٔ مالکی مصری، که به عنوان مفسر قرآن و عالم ادبیات عربی شهرت دارد. او معاون رئیس الأزهر بود و در سال ۱۳۵۵ هجری قمری / ۱۹۳۶ میلادی درگذشت.
Makhluf, Shaikh Muhammad Hasaniain al 'Adawi, an Egyptian, leading Malikite scholar, famous as a Qur'an commentator and as a scholar of Arabic literature. He was deputy chairman of al Azhar, d. 1355 H. / 1936 AD.
مکحول، از تابعین بزرگ، یکی از مورد اعتمادترین و داناترین علما بود. او در دمشق زندگی می‌کرد و در سال ۱۱۲ یا ۱۱۳ هجری درگذشت.
Makhul, great Follower, one of the most trustworthy and knowledgeable scholars, he lived in Damascus, d. 112 or 113 H.
المالقی، محمد بن الحسن، فقیه مالکی که شرحی بر مختصر ابن الحاجب در فقه دارد، متوفای ۷۷۱ هجری.
Al Maliqi, Muhammad bin al Hasan, a Malikite jurist who has a commentary on Mukhtasar Ibn al Hajib in jurisprudence, d. 771 H.
المقریزی، احمد بن علی، مورخ مصر با چندین جلد نوشته، معروف به خطط المقریزی، متوفای ۸۴۵ هجری.
Al Maqrizi, Ahmad bin 'Ali, historian of Egypt with several volumes of writings, known as Khutat al Maqrizi, d. 845 H.
الماراغی، شیخ احمد مصطفی، مصری معاصر، نویسندهٔ تفسیری بر قرآن کریم.
Al Maraghi, Shaikh Ahmad Mustafa, modern Egyptian, author of a commentary on the Qur'an.
مروان بن الحکم بن ابی العاص، از بنی امیه، دو سال پس از هجرت پیامبر در مدینه به دنیا آمد. هیچ روایت معتبری در دست نیست که او از فرستاده خدا ﷺ حدیثی شنیده باشد. او کاتب عثمان بود و در زمان معاویه، فرماندار مدینه. پس از معاویه، یزید پسر معاویه، خلیفه شد و او نه ماه خلافت کرد. انتقادهایی که متوجه او بوده، شناخته شده است. درگذشت به سال ۶۵ هجری.
Marwan bin al Hakam bin Abi al 'As, an Umayyad, born in Madinah two years after migration of the Prophet. We have no authentic report that he heard from the Messenger of God (p). He was a clerk with 'Uthman, and governor of Madinah in Mu'awiyah's time. Became khalifiah after Mu'awiyah, son of Yazid, and remained so nine months. Criticism is known to be addressed to him, d. 65 H.
مسروق بن الأجدع الهمدانی، از تابعین، فقیه و عابد بزرگ، و شاگرد ابن مسعود، درگذشته به سال ۶۲ هجری.
Masruq bin Ajda' al Hamdani, a Follower, great jurist and worshiper, a disciple of Ibn Mas'ud, d. 62 H.
ابن مسعود۔ ر.ک: عبد الله
Ibn Mas'ud. See 'Abd Allah.
الماوردی، أبو الحسن، علی بن محمد بن حبیب البصری البغدادی، فقیه شافعی سرشناس، معروف به «أقضی القضاة»، مؤلف الحاوی، الأحکام السلطانیة و کتاب‌های دیگر، درگذشته در سال ۴۵۰ هجری.
Al Mawardi, Abu al Hasan, 'Ali bin Muhammad bin Habib al Basri al Baghdadi, renowned Shafi'ite scholar, known as the best judge, author of al Hawi, al Ahkam al Sultaniyyah, and other books, d. 450 H.
المازَرِی، محمد بن علی بن عمر التمیمی، فقیه مالکی و ناقد معروف حدیث، که شرحی بر صحیح مسلم نوشت، درگذشته به سال ۵۳۶ هجری.
Al Maziri, Muhammad bin 'Ali bin 'Umar al Tamimi, a known Malikite jurist and saying critic, who wrote a commentary on Muslim's correct collection, d. 536 H.
معاذ بن جبل بن عمرو الأنصاری، از اصحاب برجسته، درگذشته به سال ۱۸ هجری.
Mu'adh bin Jabal bin 'Amr al Ansari, one of the leading Companions, d. 18 H.
معاویہ بن ابی سفیان، بنی امیہ کی خلافت کے بانی، صحابی اور ان کاتبینِ وحی میں سے ایک جنہوں نے نبی ﷺ کے لیے قرآن لکھا۔ وفات: ۶۰ ہجری۔
Mu'awiyah bin Abi Sufyan, founder of the Umayyad khilafah, a Companion and one of the scribes who wrote the Qur'an for the Prophet (p) d. 60 H.
المؤيد بالله، أحمد بن الحسين بن هارون، عالم برجستهٔ أهل البيت، فقيه زيدی، درگذشته به سال ۴۱۱ هجری.
Al Mu'ayyad bi Allah, Ahmad bin al Husain bin Harun, leading scholar of Ahl al Bait, a Zaidi jurist, d. 411 H.
ابن المبارک۔ رجوع کریں: عبد اللہ
Ibn al Mubarak. See 'Abd Allah.
ابن مفلح، محمد ابو عبد الله، شمس الدین، حنبلی، متوفای ۷۶۳ هجری
Ibn Muflih, Muhammad Abu 'Abd Allah, Shams al Din, a Hanbalite, d. 763 H.
المغیرۃ بن شعبہ الثقفی، صحابی مشہور، از زیرک‌ترین عرب‌ها، درگذشت ۵۰ هجری.
Al Mughirah bin Shu'bah al Thaqafi, famous Companion, one of the shrewdest Arabs, d. 50 H.
محمد عبد الله العربی، استاد معاصر امور مالی و اقتصاد در دانشگاه‌های مصر، پژوهش خوبی در اقتصاد اسلامی دارد.
Muhammad 'Abd Allah al Arabi, modern professor of finance and economics in Egyptian universities, has a good study of Islamic economics.
محمد عبده، شیخ، از اصلاح‌گران بزرگ مصر در دوران جدید، و رهبر فکری در امور دینی در مصر در زمان خود، که در سال ۱۹۰۵ میلادی درگذشت.
Muhammad 'Abduh, Shaikh, famous as one of the great reformers of modern Egypt, opinion leader in religious matters in Egypt in his time, d. 1905 AD.
محمد عزیر، اقتصاددان معاصر پاکستانی که دربارهٔ اقتصاد اسلامی نوشته است.
Muhammad Uzair, contemporary Pakistani economist who wrote on Islamic economics.
محمد باقر الصدر، عالم معاصر شیعه از نجف، عراق، نویسنده‌ی «اقتصادنا» و «فلسفتنا».
Muhammad Baqir al Sadr, modern Shi'ite scholar from Najaf, Iraq, author of Iqtisaduna and Falsafatuna.
محمد حمید الله حیدرآبادی، عالم مسلمان معاصر هندی، استاد دانشگاه پاریس و دانشگاه استانبول.
Muhammad Hamidullah Hyderabadi, contemporary Indian Muslim scholar, professor at the University of Paris and University of Istanbul.
محمد بن الحنفیہ (بن علی بن أبی طالب)، أبو القاسم، تابعیِ ثقہ، وفات: ۷۳ یا ۹۳ هجری۔
Muhammad bin al Hanafiyah, (bin 'Ali bin Abi Talib), Abu al Qasim, trustworthy Follower, d. 73 or 93 H.
محمد بن كعب القرظي، عالمٌ بالقرآن، وتابعيٌّ ثقة، توفي سنة 108 أو 120 هـ.
Muhammad bin Ka'b al Qurazi, knowledgeable on Qur'an, and a trustworthy Follower, d. 108 or 120 H.
محمد بن مسلمة، عالمِ حنفی.
Muhammad bin Maslamah, Hanafite scholar.
محمد بن الحسن الشیبانی، شاگرد ابوحنیفه، عالم بزرگ و نگارندهٔ کتاب‌های اصلی مذهب حنفی، درگذشته ۱۸۹ هجری.
Muhammad bin al Hasan al Shaibani, disciple of Abu Hanifah, great scholar, writer of the original books in the Hanafite school, d. 189 H.
محمد بن یحیی، شاگرد الغزالی، رئیس شافعیان در نیشابور، درگذشته ۵۴۸
Muhammad bin Yahya, disciple of al Ghazali, head of the Shafi'ites in Nisabur, d. 548
مجاهد بن جبر المکی، تابعی مشہور، متوفی ۱۳۵ھ۔
Mujahid bin Jabar al Makki, a renowned Follower, d. 135 H.
المناوی، محمد عبدالرؤوف، عالمی بزرگ در فقه و حدیث، شافعی مذهب و اهل مصر، نویسندهٔ «فیض القدیر» و «التیسیر» در شرح «الجامع الصغیر»، درگذشته در سال ۱۰۳۱ هجری.
Al Munawi, Muhammad 'Abd al Ra'uf, great scholar in jurisprudence and sayings, Shafi'ite Egyptian, author of Faid al Qadir, and al Taisir as a commentary on al Jami'al Saghir, d. 1031 H.
ابن المُنَيِّر، أحمد بن محمد بن منصور، ناصر الدين، فقيهٌ مالكيٌّ مشهور. قال عِزّ الدين بن عبد السلام: «تفتخر أرضُ مصر بوجود اثنين: ابن دقيق العيد وابن المُنَيِّر». توفي سنة ۶۸۳ هجرية.
Ibn al Munayyir, Ahmad bin Muhammad bin Mansur, Nasir al Din, renowned Malikite jurist. 'Izz al Din bin 'Abd ald Salam says "The land of Egypt is proud of having two persons, Ibn Daqiq al Id and Ibn al Munayyir." D. 683 H.
ابن المنذر، محمد بن ابراهيم النيسابوري، ابوبكر، فقيهٌ بزرگ. او مجتهد و پيشواى علم بود، كتاب‌هاى بسيارى تأليف كرد، و در سال ۳۱۹ هجرى درگذشت.
Ibn al Mundhir, Muhammad bin Ibrahim al Nisaburi, Abu Bakr, a great jurist. He was a mujtahid and leader in knowledge, authored many books, d. 319 H.
المنذری، زکی الدین عبد السلام، رهبر شناخته‌شده و منتقد در احادیث، نویسندهٔ الترغیب و الترهیب و مختصر سنن أبی داود، درگذشته در سال ۶۵۶ هجری.
Al Mundhiri, Zaki al Din 'Abd al Salam, known leader and critic in sayings, author of al Targhib wa al Tarhib and Mukhtasar Sunan Abu Daud, d. 656 H.
مُرّة الهمدانی بن شراحیل السَّبيعی الكوفی، ابو اسماعیل الكوفی، تابعیِ مورد اعتماد که به عبادت بسیار شهرت داشت، «مُرّة الطَّیِّب» یا «مُرّة الخیر» نامیده می‌شد، درگذشت در سال ۷۶ هجری.
Murrah al Hamdani bin Shurahil a Saksaki, Abu Isma'il al Kufi, trustworthy Follower, known as a great worshiper, used to be called "Murrah al Tayeb" or "Murrah al Khair, " d. 76 H.
المرتضی، محمد بن یحیی بن الوادی بن الحسین الهاشمی الحسنی، فقیه برجستهٔ زیدی، دانش را از پدرش الهادی به ارث برد، که در سال ۳۱۰ هجری درگذشت.
Al Murtada, Muhammad bin Yahya al Wadi bin al Husain al Hashimi al Hasani, leading Zaidi jurist, inherited knowledge from his father al Hadi, d. 310 H.
موسى بن طلحة بن عبد الله القرشي التيمي، تابعي ثقة، من أعلام المسلمين في عصره، توفي سنة 103 أو 104 أو 106 هـ.
Musa bin Talhah bin 'Abd Allah al Qurashi al Taimi, trustworthy Follower, a leading Muslim figure of his time, d. 103, 104, or 106 H.
ابو موسی الاشعری، عبدالله بن قیس، صحابی مشهور. پیامبر ﷺ او را به یمن گماشت و عمر او را به قضاوت منصوب کرد. درگذشت ۴۴ هجری.
Abu Musa al Ash'ari, Abd Allah bin Qais, famous Companion. The Prophet appointed him to Yemen and 'Umar appointed him as a judge, d. 44 H.
المُزَنی، إسماعیل بن یحییٰ، مجتهد، از شاگردان مصری الشافعی و عابد، درگذشت ۲۶۴ هجری.
Al Muzani, Isma'il bin Yahya, a mujtahid, Egyptian disciple of al Shafi'i, and a worshiper, d. 264 H.
الندوی، السید ابوالحسن علی الحسنی، دبیرِ ندوۃ العلماء در لکهنو هند، یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های جنبش اسلامی معاصر و نویسندهٔ نامدار اسلامی.
Al Nadwi, al Sayid Abu al Hasan 'Ali al Hasani, secretary of Nadwat al 'Ulama'in Lucknow, India, one of the greatest figures in the contemporary Islamic movement, and a famous Islamic author.
ابن نافع، عبد الله الصائغ، ابومحمد المدنی، از شاگردان مالک و داناترین مردم به آرای مالک. الشافعی او را می‌ستاید، اما دیگران دقت حافظه‌اش را مورد انتقاد قرار داده‌اند. وفات: سال ۲۰۶ یا ۲۰۷ هجری.
Ibn Nafi, 'Abd Allah al Sa'igh, Abu Muhammad al Madani, a disciple of Malik, the best versed in Malik's opinions. Al Shafi'i praises him, but others criticize the accuracy of his memory, d. 206 or 207 H.
النَّحَّاس، أبو جعفر، أحمد بن محمد، عالم مصري، متوفى سنة ۳۳۸ هجرية.
Al Nahhas, Abu Ja'far, Ahmad bin Muhammad, Egyptian scholar, d. 338 H.
ابن الحاجي، قاسم بن عيسى، فقيه مالكي، مؤلف شرح الرسالة، وهو شرح للرسالة لابن أبي زيد، المتوفى سنة 837 هـ.
Ibn Haji, Qasim bin 'Isa, Malikite jurist, author of Sharh al Risalah, an explanation of al Risalah, which is by Ibn Abi Zaid, d. 837 H.
ابراهیم بن یزید بن قیس النخعی الکوفی، فقیه بزرگ، از تابعین، و یکی از ارکان دانش در کوفه، درگذشت ۹۶ هجری.
Al Nakha'i, Ibrahim bin Yazid bin Qais al Kufi, great jurist, a Follower, and one of the pillars of knowledge in al Kuraf, d. 96 H.
الناصر، الحسن بن علی الحسینی الهاشمی، متوفای ۳۰۴ هجری.
Al Nasir, al Hasan bin 'Ali al Husaini al Hashimi, d. 304 H.
النووی، ابوزکریا، محیی الدین یحیی بن شرف الدین، فقیهی بزرگ به اتفاق نظر علما، دانشمندی شافعی و ناقدی در حدیث و فقه، درگذشته در سال ۶۷۶ هجری.
Al Nawawi, Abu Zakariyya, Muhiy al Din Yahya bin Sharaf al Din, great jurist by unanimous opinion of scholars, a Shafi'ite scholar and critic in sayings and jurisprudence, d. 676 H.
ابن نجیم، زین‌الدین، عالم بزرگ حنفی که «ابوحنیفۀ دوم» نامیده می‌شد، مؤلف الاشباہ و النظائر، البحر الرائق و چندین جلد دیگر، درگذشت ۹۷۰ هجری.
Ibn Nujaim, al Zain, a great Hanafite scholar, called the second Abu Hanifah, author of al Ashbah wa al Naza'ir, al Bahr al Ra'iq, and several other volume, d. 970 H.
القاضی عبد الوهاب۔ دیکھیے عبد الوهاب بن علی۔
Al Qadi 'Abd al Wahhab. See 'Abd al Wahhab bin 'Ali.
القاضی یعقوب۔ ر.ک: یعقوب۔
Al Qadi Ya'qub. See Ya'qub.
القفّال. وهو على الأرجح عبد الله بن أحمد بن القفّال الصغير، المتوفى سنة ٤١٧ هـ.
Al Qaffal. He is most likely 'Abd Allah bin Ahmad bin al Qaffal al Saghir, d. 417 H.
القهستانی، احمد بن محمد بن عبد الله، ابوالقاسم، فقیه حنفی.
Al Qahastani, Ahmad bin Muhammad bin 'Abd Allah, Abu al Qasim, a Hanafite jurist.
القرافی، شهاب الدین ابوالعباس احمد بن إدریس بن عبدالرحمن، فقیه و عالم اصول، از بزرگان مالکی، متوفای ۶۸۴ هجری.
Al Qarafi, Shihab al Din Abu al 'Abbas Ahmad bin Idris bin 'Abd al Rahman, jurist and scholar of usul, great Malikite d. 684 H.
ابن القاسم، عبد الرحمن العُتَقي، ابوعبدالله، فقیه مصری، شاگرد مالک و از بزرگ‌ترین مدافعان مکتب مالک، درگذشته به سال ۱۹۱ هجری.
Ibn al Qasim, Abd al Rahman al 'Utaqi, Abu 'Abd Allah, Egyptian jurist, disciple of Malik, and a great defender of Malik's school, d. 191 H.
القاسم بن ابراهیم بن اسماعیل بن الحسن بن علی، از عالمان برجستهٔ اهل بیت، درگذشته به سال ۲۴۲ یا ۲۴۴ هجری.
Al Qasim bin Ibrahim bin Isma'il bin al Hasan bin Ali, leading scholar from Ahl al Bait, d. 242 or 244 H.
القاسم بن محمد بن أبي بكر الصديق، یکی از ارکان دانش در عصر تابعین و تابعیِ بزرگ، درگذشته به سال ۱۰۸ هجری.
Al Qasim bin Muhammad bin Abu Bakr the Truthful, one of the pillars of knowledge in the era of the Followers, and a great Follower, d. 108 H.
القاسمی، جمال الدین محمد، عالم بزرگ سوریه، که تفسیری بر قرآن با نام «محاسن التأویل» نوشت. او همچنین عالمی در علم حدیث و منتقد بود، و در سال ۱۳۳۲ هجری درگذشت.
Al Qasimi, Jamal al Din Muhammad, the great scholar of Syria, who wrote a commentary on the Qur'an called Mahasin al Ta'wil. He was a saying scholar and critic too, d. 1332 H.
ابوالقاسم عبدالکریم بن محمد بن عبدالکریم الرافعی، از شخصیت‌های برجسته مذهب شافعی، درگذشته به سال ۶۲۳ هجری.
Al Rafi'i, Abu al Qasim 'Abd al Karim bin Muhammad bin 'Abd al Karim, a leading Shafi'ite figure, d. 623 H.
الرافعی، مصطفی صادق، نویسندهٔ بزرگ معاصر در مطالعات اسلامی و ادبیات عربی، نویسندهٔ «وحی القلم»، درگذشته ۱۳۵۶ هجری قمری / ۱۹۳۷ میلادی.
Al Rafi'i, Mustafa Sadiq, great modern writer in Islamic studies and Arabic literature, author of Wahi al Qalam, d. 1356 H. / 1937 AD.
الرملی، شمس الدین، مؤلف شرح منهاج النووی.
Al Ramli, Shams al Din, author of the commentary on al Nawawi's al Minhaj.
الرئیس، د. محمد ضیاء، استاد تاریخ اسلامی در دانشگاه‌های مصر، نویسنده معاصر چندین کتاب سودمند، از جمله «الخراج فی الدولة الإسلامیة».
Al Rayis, Dr. Muhammad Diya, professor of Islamic history at Egyptian universities, modern author of several useful books, including al Kharaj fi al Dawlah al Islamiyyah.
ابو رزین، مسعود بن مالک الاسدی، تابعی معتمد که در کوفه زندگی می‌کرد، درگذشت ۸۵ هجری.
Abu Razin, Mas'ud bin Malik al Asadi, a trustworthy Follower who lived in Kufah d. 85
ابن رشید، محمد بن عمرو بن محمد، ابو عبد الله مجد الدین الفهری السبتی، فقیه مالکی و عالم قرآن و حدیث، متوفای ۷۲۱ هجری.
Ibn Rushaid, Muhammad bin 'Amr bin Muhammad, Abu 'Abd Allah Majd al Din al Fihri al Sibti, a Malikite jurist as well as a Qur'an and sayings scholar, d. 721 H.
ابن رشد، محمد بن احمد، جد، یکی از بزرگ‌ترین عالمان مذهب مالکی، درگذشته در سال ۵۲۰ هجری.
Ibn Rushd, Muhammad bin Ahmad, the grandfather, one of the greatest scholars in the Malikite school, d. 520 H.
ابن رشد، محمد بن احمد القرطبی الاندلسی، قاضی و فیلسوف مشهور، معروف به ابن رشد نوه، متوفای ۵۹۵ هجری.
Ibn Rushd, Muhammad bin Ahmad al Qurtubi al Andalusi, the judge and famous philosopher, known as Ibn Rushd the grandson, d. 595 H.
القشيري، عبد الرحمن بن عبد الكريم بن هوازن، فقيه شافعي كبير، توفي سنة ۵۱۴
Al Qashiri, 'Abd al Rahman bin 'Abd al Karim bin Hawazin, great Shafi'ite jurist, d. 514
قتادة بن دعامة السدوسي، أبو الخطاب البصري، أحد أعلم التابعين، توفي سنة ۱۱۷ هـ.
Qatadah bin Da'amah al Sadusi, Abu al Khattab al Basri, one of the most knowledgeable Followers, d. 117 H.
ابن القیم، ابو عبد الله، شمس الدین محمد بن ابی بکر، عالمی برجسته و پیشوایی توانا، مؤلف کتاب‌های سودمند فراوان، درگذشته به سال ۷۵۱ هجری.
Ibn al Qayyim, Abu 'Abd Allah, Shams al Din Muhammad bin Abu Bakr, a strong leading scholar, author of many beneficial volumes, d. 751 H.
ابن قدامہ، ابو محمد عبد اللہ بن احمد، حنبلی فقیہ و عالم بزرگ، مؤلف کتاب المغنی، وفات ۶۲۰ ھ۔
Ibn Qudamah, Abu Muhammad 'Abd Allah bin Ahmad, great Hanbalite scholar and jurist, author of al Mughni, d. 620 H.
ابن قُلابہ، عبد اللہ بن زید الجُرمی الأزدی البصری، تابعیِ بزرگ و فقیہِ مورد اعتماد، متوفیٰ ۱۰۴ ھ۔
Ibn Qulabah, 'Abd Allah bin Zaid al Jurami al Azdi al Basri, great Follower and trustworthy jurist, d. 104 H.
ابو عبد الله محمد بن احمد الانصاری القرطبی، مؤلف تفسیری بر قرآن و فقیه بزرگ مالکی، متوفای ۶۷۱ ه.ق.
Al Qurtubi, Abu 'Abd Allah Muhammad bin Ahmad al Ansari, author of a commentary on the Qur'an and a great Malikite jurist, d. 774 H.
القرطبی، احمد بن عمر، شارح صحیح مسلم، متوفی ۶۵۶
Al Qurtubi, Ahmad bin 'Umar, commentator on the correct collection of Muslim, d. 656
الربيع بن أنس البكري الحنفي البصري، ثم الخراساني. قال العجلي وأبو حاتم: «صدوق»، وقال النسائي: «لا بأس به». توفي سنة ۱۳۹ أو ۱۴۰ هـ.
Al Rabi' bin Anas al Bakri al Hanafi al Basri, then al Khurasani. Al 'Ujali and Abu Hatim say "He is honest"; al Nasa'i says "He is all right." D. 139 or 140 H.
ربیعہ بن ابی عبدالرحمن التیمی، معروف به ربیعۃ الرأی، استاد مالک، تابعیِ ثقہ و فقیہِ مشہور، متوفیٰ ۱۳۶ هجری۔
Rabi'ah bin Abi 'Abd al Rahman al Taimi, known as Rabi'ah al Ra'i, teacher of Malik, a trustworthy Follower, and renowned jurist, d. 136 H.
سعد بن ابی وقاص الزهری، یکی از مسلمانان نخستین، یکی از ده نفری که بهشت به آنان مژده داده شده، و یکی از شش نفری که عمر برای انتخاب خلیفه بعدی برگزید، درگذشته در سال ۵۵ هجری.
Sa'd bin Abi Waqqas al Zuhri, one of the early Muslims, one of the ten persons promised heaven, and one of the six persons selected by 'Umar to choose the next khalifah, d. 55 H.
سهل بن أبي حَثْمة الأنصاري الخزرجي، الصحابي ابن الصحابي. سنة وفاته غير معروفة على وجه الدقة.
Sahl bin Abi Hathamah al Ansari al Khazraji, the Companion son of a Companion. His year of death is not precisely know.
سعید بن عبدالعزیز التنوخی الدمشقی، معاصرِ الأوزاعی، که حاکم دربارهٔ او می‌گوید: «او برای شام، در دانش و پیشوایی، همانند مالک برای مدینه است.» درگذشت: ۱۶۷ یا ۱۶۸ هجری.
Sa'id bin 'Abd al 'Aziz al Tanukhi al Dimashqi, a contemporary of al Awza'i about whom al Hakim says "He is for Syria like Malik for Madinah in knowledge and leadership." D. 167 or 168 H.
سعید بن جبیر الکوفی، تابعیِ بزرگ و عالمِ زمانهٔ خود، درگذشتهٔ ۹۵ هجری.
Sa'id bin Jubair al Kufi, a great Follower and scholar of his time, d. 95 H.
ابوسعید الخدری، سعد بن مالک بن سنان الخزرجی الانصاری، یکی از بزرگان صحابه و یکی از هفت نفری است که بیش از هزار حدیث از پیامبر ﷺ روایت کرده‌اند. وفات: ۷۴ هجری.
Abu Sa'id al Khudri, Sa'd bin Malik bin Sinan al Khazraji al Ansari, one of the great Companions, one of the seven persons who narrate more than one thousand sayings from the Prophet (p) d. 74 H.
سعید بن المسیب القرشی المخزومی، معروف به «سرور تابعین»، متوفی ۹۵ هجری.
Sa'id bin al Musayyib al Qurashi al Makhzumi, known as "the master of the Followers", d. 95 H.
سلمة بن الأكوع الأسلمي، الصحابي المشهور الذي شهد بيعة الرضوان، توفي سنة ۷۴ هـ.
Salamah bin al Akwa' al Aslami, famous Companion who attended the pledge or covenant known as "Bai'at al Ridwan," d. 74 H.
ابو سلمہ بن عبدالرحمن بن عوف الزہری المدنی، تابعی بزرگ اور فقیہ، وفات ۹۴ یا ۱۰۴ ھ۔
Abu Salamah bin 'Abd al Rahman bin 'Awf al Zuhri al Madani, great Follower and jurist, d. 94 or 104 H.
سالم بن عبد الله بن عمر بن الخطاب المدنی، فقیه بزرگ، یکی از هفت فقیه مدینه و از تابعین برجسته، متوفای ۱۰۷ هجری.
Salim bin 'Abd Allah bin 'Umar bin al Khattab al Madani, the great jurist, one of the seven jurists of Madinah and a leading Follower, d. 107 H.
سلمان الفارسی، ابو عبد الله، معروف به «پسر اسلام»، صحابی بزرگوار، درگذشته در سال ۳۳، ۳۶ یا ۳۷ هجری.
Salamn al Farisi, Abu 'Abd Allah, known as "the son of Islam," great Companion, d. 33, 36, or 37 H.
ابوبکر محمد بن احمد السرخسی، از بزرگان علما، فقیه بزرگ حنفی که کتاب بزرگ خود «المبسوط» را در زندان املا کرد، درگذشت ۴۸۳ هجری.
Al Sarakhsi, Muhammad bin Ahmad Abu Bakr, sun of scholars, a great Hanafite jurist who dictated his big book al Mabsut while in prison, d. 483 H.
سید قطب، اندیشمند و نویسنده اسلامی، نویسنده کتاب فی ظلال القرآن، العدالة الاجتماعیة، خصائص التصور الاسلامی و چند کتاب دیگر، که در سال ۱۹۶۶ میلادی / ۱۳۸۶ هجری قمری در مصر به شهادت رسید.
Sayyid Qutb, Islamic thinker and writer, author of Fi Zilal al Qur'an, al 'Adalah al Ijtima' iyyah, Khasa'is al Tasawwur al Islami, and several other books, who was martyred in Egypt in 1966 AD / 1386 H.
الشَّعْبِي، عامر بن شَرَاحيل الكوفي، تابعيٌّ وعالمٌ بارز، متوفى سنة 105 هـ.
Al Sha'bi 'Amir bin Sharahil al Kufi, leading Follower and scholar, d. 105 H.
شهر بن حوشب الأشعری، از تابعین. درباره‌ی وثاقت او اختلاف است. مسلم، اصحاب السنن الأربعة، و البخاری در الأدب المفرد از او روایت کرده‌اند. الطبری گفته است که او فقیه و عالمی دانشمند بود، و در سال‌های ۱۰۰، ۱۱۱ یا ۱۱۲ هجری درگذشت.
Shahr bin Hawshab al Ash'ari, a Follower. His trustworthiness is disputed. Muslim, the four, and al Bukhari in al Adab al Mufrad report from him. Al Tabari says he was a jurist and a knowledgeable scholar, d. 100, 111, or 112 H.
شاکر، شیخ احمد بن محمد، قاضی و محدث و زبان‌شناس عربی معاصر مصری که به سبب تصحیح و تحقیق بسیاری از کتاب‌های مهم، از جمله المحلّی، الرسالة، مسند أحمد، تفسیر الطبری و چند کتاب دیگر شناخته می‌شود.
Shakir, Shaikh Ahmad bin Muhammad, the modern Egyptian judge and scholar of sayings and Arabic language, known for his editing of many important books, such as al Muhalla, al Risalah, Musnad Ahmad, Tafsir al Tabari, and several others.
شلتوت، شیخ محمود، رئیس پیشین الأزهر، از علمای معاصر مصری که به نظرات فقهی مشهور و تفسیرهای قرآنی خود شناخته می‌شود. او چندین کتاب سودمند دارد.
Shaltut, Shaikh Mahmud, former chairman of al Azhar, a modern Egyptian known for his famous religious opinions and explanations of the Qur'an. He has several useful books.
ابو الشعثاء، سالم بن اسود بن حنظلة المحاربی الکوفی، تابعی ثقه، متوفای ۸۵ هجری
Abu al Sha'tha, Salim bin Aswad bin Hanzalah al Muharibi al Kufi, trustworthy Follower, d. 85 H.
الشاطبی، ابواسحاق، ابراهیم بن موسی بن محمد اللخمی الغرناطی المالکی، عالم بزرگ اندلسی، مؤلف دو کتاب ارزشمند «الموافقات» و «الاعتصام»، درگذشته به سال ۷۹۰ هجری.
Al Shatibi, Abu Ishaq, Ibrahim bin Musa al Lakhmi al Ghirnati al Maliki, great scholar from Andalusia, author of the two distinguished books, al Muwafaqat and al I'tisam, d. 790 H.
الشوكانی، محمد بن علی اليمانی الزیدی، مجتهد مستقل، متوفی ۱۲۵۵
Al Shawkani, Muhammad bin 'Ali al Yamani al Zaidi, an independent mujtahid, d. 1255
ابن شهاب. نگاه کنید به الزهری.
Ibn Shihab. See al Zuhri.
ابن شبرمة، عبد الله بن شبرمة بن الطفيل البصري ثم الكوفي، القاضی، أحد الفقهاء الثقات، توفي سنة ۱۴۴ هجری.
Ibn Shubrumah, 'Abd Allah bin al Tufail al Basrial Kufi, the judge, one of the trustworthy jurists, d. 144 H.
شُرَیح بن الحارث بن قیس الکندی، قاضیِ بزرگ و یکی از بزرگ‌ترین تابعین، متوفای سال ۸۷ هجری.
Shuraih bin al Harith bin Qais al Kindi, the great judge and one of the greatest Followers, d. 87 H.
شُرَيْك بن عبد الله النَّخَعي الكوفي، فقيه وقاضٍ، ثقةٌ وصدوقٌ.
Shuraik bin 'Abd Allah al Nakha'i al Kufi, jurist and judge, trustworthy and honest.
مسلم و اصحاب سنن اربعه از او روایت کرده‌اند، اما او اشتباهات زیادی می‌کرد، درگذشت ۱۷۷ هجری.
Muslim and the four report from him, but he used to make many mistakes, d. 177
ابن سيرين، محمد أبو بكر البصري، من كبار التابعين والفقهاء، توفي سنة ۱۱۰ هـ.
Note: the Persian script rendering should use Persian letters throughout; corrected version:
ابن سیرین، محمد ابوبکر بصری، از بزرگان تابعین و فقها، متوفای سال ۱۱۰ هجری.
Ibn Sirin, Muhammad Abu Bakr al Basri, a great Follower and jurist, d. 110 H.
اسمیت، آدم، بنیانگذار اقتصاد غربی مدرن، مشهور به کتابش ثروت ملل، ۱۷۷۶ میلادی.
Smith, Adam, founder of modern Western economics, famous for his book The Wealth of Nations, 1776 AD.
السُّدِّيُّ، إسماعيل بن عبد الرحمن، الكوفي، المعروف بالسُّدِّيِّ الكبير، مشهور بتفسيره للقرآن. وقد وثَّقه بعضُ العلماء، ولم يُوثِّقه آخرون. روى عنه مسلمٌ وأصحابُ السنن الأربعة. توفي سنة 127هـ.
Al Suddi, Isma'il bin 'Abd al Rahman, al Kufi, known as al Suddi al Kabir, famous for his explanations of the Qur'an. Some people grade him trustworthy and others do not. Muslim and the four report from him. D. 127 H.
سفیان الثوری۔ الثوری را ببینید۔
Sufyan al Thawri. See al Thawri.
سفیان بن عُیَیْنَہ الہلالی، عالمی محدّث و ناقدِ حدیث، ثِقہ و امین عالم، جن کے بارے میں امام شافعی فرماتے ہیں: "اگر مالک اور سفیان نہ ہوتے تو حجاز میں علم مٹ جاتا۔" وفات: 198 ہجری۔
Sufyan bin 'Uyainah al Hilali, a great trustworthy scholar and sayings critic, about whom al Shafi'i says, "If it were not for Malik and Sufyan, knowledge in Hijaz would have been wiped out." D. 198 H.
سُحنون، عبد السلام بن سعيد التَّنوخي، فقيه مالكي مشهور، وشيخ علماء الغرب الإسلامي، توفي سنة ۲۴۰ هـ.
Suhnun, 'Abd al Salam bin Sa'id al Tanukhi, famous Malikite jurist, head of scholars in the Islamic West, d. 240 H.
سلیمان بن حرب، ابوایوب البصری، در مکه زندگی می‌کرد و در آنجا قاضی بود؛ محدثی مورد اعتماد که در سال ۲۲۴ هجری درگذشت.
Sulaiman bin Harb, Abu Ayyub al Basri, lived in Makkah and was a judge there; a trustworthy saying scholar, d. 224 H.
سلیمان بن موسی الدمشقی، فقیه شام در زمان خود، داناترین شاگرد مکحول، درگذشته به سال ۱۱۵ هجری.
Sulaiman bin Musa al Dimashqi, jurist of Syria at his time, the most knowledgeable disciple of Makhul, d. 115 H.
سلیمان بن یسار الهلالی المدنی، از موالیان میمونه (ام‌المؤمنین و همسر پیامبر ﷺ)، از بزرگان تابعین و یکی از فقیهان هفتگانه مشهور، که در سال ۱۱۰ هجری درگذشت.
Sulaiman bin Yasar al Hilali al Madani, former slave of Maimunah (the mother of Believers and wife of the Messenger (p)), great Follower, and one of the seven renowned jurists, d. 110 H.
الصادق. ر.ک. جعفر الصادق.
Al Sadiq. See Ja'far al Sadiq.
صدر الشریعہ مسعود بن احمد بن برہان، فقیہِ حنفی اور عالم۔
Sadr al Shari'ah Mas'ud bin Ahmad bin Burhan, Hanafite jurist and scholar.
عبدالواحد بن الحسین الصَّيْمَرِي، القاضی وعالِمُ الشافعیة البارز، توفی.
Al Saimari, 'Abd al Wahid bin al Husain, the judge and leading Shafi'ite scholar, d.
پس از سال ۳۸۶ هجری.
after 386 H.
الصنعانی، محمد بن اسماعیل الیمانی الزیدی، مؤلف «سبل السلام» و کتاب‌های دیگر، درگذشته ۱۱۸۲ هجری.
Al San'ani, Muhammad bin Isma'il al Yamani al Zaidi, author of Subul al Salam and other books, d. 1182 H.
الصاوی، فقیه مالکی.
Al Sawi, a Malikite jurist.
صدیق حسن خان، پادشاه بھوپال هند، عالمی مستقل‌اندیش بزرگ، شبیه به الشوکانی، متوفای ۱۳۰۷ ه.
Siddiq Hasan Khan, King of Bhopal, India, great independent-minded scholar, similar to al Shawkani, d. 1307 H.
ابن تیمیہ، احمد بن عبد الحلیم، برجستہ عالم و مجتہد، «شیخ الاسلام» اور اپنے زمانے کے سیاسی و علمی رہنما، متوفی ۷۲۸ھ۔
Ibn Taimiyah, Ahmad bin 'Abd al Halim, leading scholar and mujtahid, "shaikh al Islam" and the political and knowledge leader of his time, d. 728 H.
ابو ثور، ابراهیم بن خالد الکلبی، فقیه و مجتهد، شاگرد الشافعی، متوفی
Abu Thawr, Ibrahim bin Khalid al Kalbi, jurist and mujtahid, disciple of al Shafi'i, d.
الثوری، سفیان بن سعید، ابوعبدالله الکوفی، امیرالمؤمنین در حدیث و دانش، یکی از فقیهان و عابدان مشهور مسلمانان، درگذشته به سال ۱۶۱ هجری.
Al Thawri, Sufyan bin Sa'id, Abu 'Abd Allah al Kufi, prince of believers in sayings and knowledge, one of the famous Muslim jurists and worshipers, d. 161 H.
توماس آرنold
Thomas Arnold.
الطبری، محمد بن جریر، ابوجعفر، امام مفسّران قرآن و پیشوای بی‌همتای مورّخان؛ مجتهدی مستقل، درگذشته به سال ۳۱۰ هجری.
Al Tabari, Muhammad bin Jarir, Abu Ja'far, master of Qur'an commentators, and unrivaled leader of historians; a mujtahid and independent person, d. 310 H.
الطحاوی، احمد بن محمد بن سلامة، فقیه و از بزرگان حنفیان در زمان خود، درگذشته به سال ۳۲۱ هجری.
Al Tahawi, Ahmad bin Muhammad bin Salamah, a jurist and leading Hanafite of his time, d. 321 H.
طلحہ بن عبد اللہ بن عوف الزہری المدنی، معروف قاضی، ثقہ تابعی اور فقیہ، عبد الرحمن بن عوف کے بھتیجے، وفات: ۹۷ ہجری
Talhah bin 'Abd Allah bin 'Awf al Zuhri al Madani, well-known judge, trustworthy Follower and jurist, nephew of 'Abd al Rahman bin 'Awf, d. 97 H.
ابو طالب، یحییٰ بن الحسین بن محمد، برادر المؤیّد بالله، عالم برجسته اهل بیت، درگذشته ۴۲۴ هجری.
Abu Talib, Yahya bin al Husain bin Muhammad, brother of al Mu'ayyad bi Allah, leading scholar of Ahl al Bait, d. 424 H.
طاووس، ذکوان بن کیسان الیمانی، ابو عبد الله، تابعی بزرگ و معتمد و مشهور، درگذشته ۱۰۶ هجری.
Taus, Dhakwan bin Kisan al Yamani, Abu 'Abd Allah great renowned trustworthy Follower, d. 106 H.
عُبادة بن الصامت الأنصاري الخزرجي، أبو الوليد، أحد النقباء الذين اختارهم النبي ﷺ ليلة بيعة العقبة، وأحد الصحابة الذين جمعوا القرآن في حياة النبي ﷺ، توفي سنة ۳۴ هجرية.
'Ubadah bin al Samit al Ansari al Khazraji, Abu al Walid, one of the chairmen selected by the Prophet (p) on the night of the Pledge of al 'Aqabah, one of the Companions who collected the Qur'an during the life of the Prophet, d. 34 H.
عبيد الله بن الحسن بن حسين العنبری، فقيه و قاضی مورد اعتماد مصری، درگذشته در سال ۱۶۸ هجری.
'Ubaid Allah bin al Hasan bin Husain al 'Anbari, trustworthy Egyptian jurist and judge, d. 168 H.
ابو عبید، القاسم بن سلّام، عالم برجسته و مجتهد، مؤلف کتاب الأموال، درگذشته ۲۲۵ هجری.
Abu 'Ubaid, al Qasim bin Sallam, leading scholar and mujtahid, author of al Amwal, d. 225 H.
ابو عبیده بن الجراح، عامر بن عبد الله، یکی از مسلمانان نخستین و صحابی بزرگوار، یکی از ده نفری که به بهشت مژده داده شده‌اند، امین‌ترین فرد این امت، متوفی ۱۸ هجری
Abu 'Ubaidh bin al Jarrah, 'Amir bin 'Abd Allah, one of the early Muslim, great Companion, one of the ten person promised heaven, the most trustworthy person of this Ummah, d. 18 H.
ابن عُلَیَّہ، اسماعیل بن ابراہیم البصری، جو اپنی ماں یا دادی کی طرف نسبت سے معروف ہیں، حدیث کے ثقہ ترین علما اور حدیث کی روایت و نقد کے امام تھے، جنہیں "فقہا کا گلاب" کہا جاتا تھا۔ وفات: 193 یا 194 ہجری۔
Ibn 'Ubaidan, Ism'il bin Ibrahim al Basri, named in relation to his mother or grandmother, one of the most trustworthy scholars and a leader in sayings studies and critism known as "the rose of jurists," d. 193 or 194 H.
عمر بن عبدالعزیز بن مروان، امیرالمؤمنین، پنجمین از خلفای راشدین، مجدد قرن اول اسلام، متوفی به سال ۱۰۱ هجری.
'Umar bin 'Abd al Aziz bin Marwan, Prince of Believers, the fifth of the Wise Successors, renovator of the first century of Islam, d. 101 H.
ابن عمر۔ ببینید عبدالله۔
Ibn 'Umar. See 'Abd Allah.
عمر الحافظ بن احمد بن محمد بن موسی النیشابوری، عالم حنفی، شاگرد ابوعبدالرحمن السُّلَمی، متوفای ۴۶۷ هجری.
'Umar al Hafiz bin Ahmad bin Muhammad bin Musa al Nisaburi, Hanafite scholar, disciple of Abu 'Abd al Rahman al Sulami, d. 467 H.
عمر بن الخطاب، امیر نجات‌دهندگان، یکی از ده نفری که بهشت به آنان وعده داده شده، رهبر بزرگ دولت‌های اسلامی، دومین جانشین پیامبر ﷺ، که درباره‌اش پیامبر ﷺ فرمود: «خداوند حق را بر زبان و در دل او جاری ساخته است». درگذشت ۲۳ هجری.
'Umar bin al Khattab, Prince of Relievers, one of the ten promised heaven, the gigantic leader of the Islamic states, second Successor of the Prophet (p), about whom the Prophet says, "God made truth come on his tongue and in his heart," d. 23 H.
عُرْوَة بْن الزُّبَيْر بْن الْعَوَّام الْأَسَدِيّ الْمَدَنِيّ، أحد الفقهاء السبعة في المدينة، وتابعيٌّ جليلٌ وعالمٌ كبيرٌ، توفي سنة ۹۱ أو ۱۰۱ هـ.
'Urwah bin al Zubair bin al 'Awwam al Asadi al Madani, one of the seven pillars of jurisprudence in Madinah, a great Follower and scholar, d. 91 or 101 H.
عثمان بن عفان، امیرالمؤمنین، «صاحب دو نور»، یکی از ده نفری که به بهشت مژده داده شدند، متوفای سال ۳۵ هجری.
"Uthman bin 'Affan, Prince of Believers, "the man with the two lights," one of the ten promised heaven, d. 35 H.
ابن وهب، عبد الله بن وهب بن مسلم، سرور دانش در مصر و فقیه بزرگ آن، شاگرد مورد اعتماد مالک که فقه، حدیث و تقوا را در خود جمع کرده بود، درگذشت ۱۹۷ هجری.
Ibn Wahb, 'Abd Allah bin Wahb bin Muslim, master of knowledge in Egypt and its great jurist, trustworthy disciple of Malik who combined jurisprudence, saying, and piety, d. 197 H.
الواحدی، ابوالحسن علی بن احمد، استاد برجسته‌ی زمان خود در تفسیر قرآن و در دستور زبان عربی، درگذشته‌ی ۴۶۸ ه.ق.
Al Wahidi, Abu al Hasan 'Ali bin Ahmad, top professor of his time in explanation of Qur'an and in Arabic grammar, d. 468 H.
وکیع بن الجراح، ابوسفیان الکوفی، یکی از مشهورترین عالمان و از امینان زمان خود، که به دانش حدیث و پارسایی‌اش شناخته می‌شد، درگذشته در سال ۱۹۶ یا ۱۹۷ هجری.
Waki' bin al Jarrah, Abu Sufian al Kufi, one of the most famous scholars and trustworthy persons of his time, known for his knowledge of sayings and for his piety, d. 196 or 197 H.
یحییٰ بن آدم، ابو زکریا الکوفی، از موثق‌ترین افراد، عالمی بزرگ و ناقد احادیث، مؤلف کتاب الخراج، متوفای سال ۲۰۳ هجری.
Yahya bin Adam, Abu Zakariyya al Kufi, one of the most trustworthy persons, scholar and critic of sayings, author of al Kharaj, d. 203 H.
یحییٰ بن حمزہ بن علی الہاشمی الحسینی، زیدی عالم و رہنما، متوفی ۷۴۹ھ۔
Yahya bin Hamzah bin 'Ali al Hashimi al Husaini, knowledgeable Zaidi scholar and leader, d. 749 H.
ابو یعلی، محمد بن الحسین الفراء، القاضی، عالم بزرگ حنبلی، درگذشت.
Abu Ya'la, Muhammad bin al Husain al Farra, the judge, a great Hanbalite scholar, d.
یعقوب بن ابراهیم بن ستورة البرزبینی، ابو علی، قاضی و فقیه بزرگ حنبلی، متوفای ۴۸۶ ه.ق.
Ya'qub bin Ibrahim bin Satura al Barzabini, Abu 'Ali, the judge and great Hanbalite jurist, d. 486 H.
ابو یوسف، یعقوب بن ابراهیم، شاگرد ابو حنیفه، قاضی بزرگ در روزگار عباسیان، مجتهد، متوفای سال ۱۸۲ هجری.
Abu Yusuf, Ya'qub bin Ibrahim, the disciple of Abu Hanifah, the great judge at the time of the Abbasides, a mujtahid, d. 182 H.
ابن زید۔ دیکھیں: جابر بن زید۔
Ibn Zaid. See Jabir bin Zaid.
ابن ابی زید، عبدالله بن عبدالرحمن ابومحمد القیروانی، فقیه مالکی و عالم مشهور، متوفای ۳۸۶ هجری.
Ibn Abi Zaid, 'Abd Allah bin 'Abd al Rahman Abu Muhammad al Qairawani, Malikite jurist and well-known scholar, d. 386 H.
زید بن علی بن الحسین بن علی بن أبی طالب، پیشوا و بنیانگذار مکتب زیدیه. ابواسحاق السبیعی می‌گوید: «در میان تمام اهل بیت، کسی مانند زید را از نظر دانش و فضل ندیده‌ام.» وفات: ۱۲۰ یا ۱۲۱ هجری.
Zaid bin 'Ali bin al Husain bin 'Ali bin Abi Talib, leader and founder of the Zaidi school. Abu Ishaq al Sabi'i says "I have not seen anyone like Zaid in knowledge or grace among all the Ahl al Bait." D. 120 or 121 H.
زید بن ثابت الانصاری، کاتبِ قرآن، همان کسی که در زمان ابوبکر و عثمان قرآن را جمع‌آوری کرد، صحابیِ بزرگ و عالمی برجسته، درگذشته در سال ۴۵ هجری.
Zaid bin Thabit al Ansari, scribe of the Qur'an, the one who collected the Qur'an at the time of Abu Bakr and 'Uthman, a great knowledgeable Companion, d. 45 H.
ابو زهره، شیخ محمد، استاد شریعت در دانشگاه‌های مختلف عرب در مصر و دیگر کشورها، دانشمند و نویسنده بزرگ معاصر.
Abu Zahrah, Shaik Muhammad, professor of Shari'ah in various Arab universities in Egypt and elsewhere, a great modern scholar and writer.
الزمخشری، محمود بن عمر، معتزلی، نویسنده‌ای توانا، مؤلف تفسیر قرآن موسوم به «الکشاف»، و همچنین مؤلف «الأساس»، «الفائق» و دیگر کتاب‌ها، درگذشته به سال ۵۳۸ هجری.
Al Zamakhshari, Mahmud bin 'Umar, a Mu'tazilite, good writer, author of the explanation of the Qur'an called al Kashshaf, also author of al Asas, al Fa'iq, and other volumes, d. 538 H.
بدر الدین عبد الله بن محمد الزرکشی، از بزرگان فقیهان شافعی، متوفای ۷۹۴ هجری.
Al Zarkashi, Badr al Din 'Abd Allah bin Muhammad, a great Shafi'ite scholar, d. 794 H.
احمد بن محمد بن عیسی البرنسی المالکی زروق، فقیه بزرگ مالکی در غرب اسلامی، درگذشته ۸۹۹ ه.ق.
Zarruq, Ahmad bin Muhammad bin 'Isa al Barnasi al Maliki, a great Malikite jurist in the Islamic West, d. 899 H.
زینباریو، شرق‌شناس معاصر، از نویسندگان دایرةالمعارف اسلام.
Zinbareau, modern orientalist, one of the writers of the Encyclopedia of Islam.
ابن الزبیر، عبد الله بن الزبیر بن العوام الأسدی القرشی، صحابی، عالم بزرگ و انسانی شجاع، که پس از مرگ معاویه به خلافت برگزیده شد و چند سال در آن مقام ماند تا آنکه در سال ۷۸ هجری به دست حجاج کشته شد.
Ibn al Zubair, 'Abd Allah bin al Zubair bin al 'Awwam al Asadi al Qurashi, a Companion, great scholar, and courageous person, who was elected khalifah after the death of Mu'awiyah and remained so for a few years until he was killed by a Hajjaj the year 78 H.
الزُّهْرِی، محمد بن مسلم بن ... بن شِہاب، عالمِ برجستهٔ زمانهٔ خود، که یکی از بهترین حافظههای تاریخ حدیث و فقه را داشت، درگذشت ۱۲۴ هجری.
Al Zurhri, Muhammad bin Muslim bin . . . bin Shihab, leading scholar of his time, with one of the best memories in the history of sayings and jurisprudence, d. 124 H.
زفر بن الهذیل بن قیس العنبری، از فقهای بزرگ، شاگرد ابوحنیفه، که استادش درباره‌اش گفته است: «او داناترین شاگردان من در قیاس است.» وفات: ۱۵۸ هجری.
Zufar bin al Hudhail bin Qais al 'Anbari, one of the great jurists, disciple of Abu Hanifah, about whom his teacher says, "He is the most knowledgeable in analogy among my disciples." D. 158 H.
یادداشت: مراجع
REFERENCES Note:
ارجاعات بر اساس موضوع دسته‌بندی شده‌اند. در هر موضوع، ترتیب نویسندگان بر اساس سال وفات آنهاست. کتاب‌هایی که محل چاپ آنها ذکر نشده، در قاهره چاپ شده‌اند. گاهی به چاپ‌های دیگری اشاره می‌کنم که در این ارجاعات ذکر نشده‌اند؛ این موارد در پانویس‌ها آمده‌اند. این امر از آنجا ناشی می‌شود که کتاب در چند مکان تألیف شده است. نام کتاب‌ها در صورتی ترجمه می‌شود که ایده‌ای از موضوع آنها بدهد، اما ارجاعاتی که نام آنها صرفاً عناوین کلی است، ترجمه نمی‌شوند.
Reference are classified according to subject. In each subject, sequence of authors is according to the year of their death. Books whose place of printing is not mentioned were printed in Cairo. Sometime I refer to other printing not mentioned in this references; they are referred to in the footnotes. This happens because the book was authored in several places. Names of books are translated when they give an idea about their subjects, but references whose names are just general titles are not translated.
I. قرآن و مطالعات قرآنی
قرآن کریم
I. The Qur'an and Qur'anic Studies The Glorious Qur'an.
تفسیر غریب القرآن (فرهنگ واژگان دشوار قرآن)، تألیف ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتیبه، متوفای ۲۷۶ هجری، تصحیح احمد صقر، چاپ عیسی البابی الحلبی.
Tafsir Gharib al Qur'an (Dictionary of Difficult Words in the Qur'an), by Abu Muhammad 'Abud Allah bin Muslim bin Qutaibah, 4. 276 H, ed. Ahmad Saqr, 'Isa al Babi al Halabi print.
جامع البیان عن تأویل آی القرآن، معروف به تفسیر الطبری، تألیف الإمام الطبری، متوفای ۳۱۰ هجری، چاپ دار المعارف، تحقیق محمود محمد شاکر، چاپ الحلبی.
Jami' al Bayan An Ta'wil al Qur'an, known as Tafsir al Tabari (explanation of the Qur'an), by al Imam al Tabari, d. 310, Dar al Ma'arif print, ed. Mahmud Muhammad Shakir, al Halabi print.
احکام القرآن، تألیف امام الجصاص، متوفای ۳۷۰ هجری، چاپخانه البهیه، مصر.
Akham al Qur'an (Rulings of the Qur'an) by al Imam al Jassas, d. 370 H, al Matba'a al Bahiyah print, Egypt.
اسباب النزول، تألیف ابوالحسن، علی بن احمد الواحدی النیشابوری، متوفای ۴۶۸ هجری
Asbab al Nuzul (Circumstances of Revelation of Verses), by Abu Hasan, 'Ali bin Ahmad al Wahidi al Nisaburi, d. 468 H.
مفردات القرآن، تألیف حسین بن محمد بن مفضل، معروف به راغب اصفهانی، متوفای ۵۰۲ هجری، که در حاشیه النهایة ابن الأثیر، چاپ حلبی، به چاپ رسیده است.
Mufradat al Qur'an (Dictionary of Qur'anic Vocabulary), by al Husain bin Muhammad bin al Mufaddal, known as al Raghb al Asfahani, d. 502 H., printed in the margins of al Nihayah, by Ibn al Athir, al Halabi print.
الكشاف عن حقائق التنزيل وعيون الأقاويل في وجوه التأويل، تأليف محمود بن عمر الزمخشري، المتوفى سنة ۵۳۸ هـ
Al Kashshaf An Haqa'iq al Tanzil wa Daqa'iq al Ta'wil (explanation of the Qur'an), by Mahmud bin 'Umar al Zamakhshari, d. 538 H.
احکام القرآن (قواعد و احکام قرآن)، تألیف قاضی ابوبکر بن العربی، متوفای ۵۴۳ ه.ق، چاپ حلبی، تصحیح علی البجاوی.
Ahkam al Qur'an (Rulings of the Qur'an), by a Qadi Abu Bakr bin al 'Arabi, d. 543, al Halabi print, ed. 'Ali al Bijawi.
مجمع البیان فی تفسیر القرآن (تفسیر قرآن) نوشتهٔ ابوعلی الفضل بن الحسن الطبرسی الشیعی، متوفای ۵۴۸ ق.ه.
Majma' al Bayan fi Tafsir al Qur'an (explanation of the Qur'an) by Abu 'Ali al Fadl bin al Hasan al Tubrusi al Shi'i, d. 548 H.
التفسیر الکبیر، معروف به مفاتیح الغیب (شرح قرآن) از امام فخرالدین رازی، متوفای ۶۰۶، چاپ المصریۃ، ۱۹۳۸.
Al Tafsir al Kabir, called Mafatih al Ghaib (explanation of the Qur'an) by al Imam Fakhr al Din al Razi, d. 606, al Misriyah print, 1938.
الجامع لأحكام القرآن (تفسير القرطبی)، للإمام القرطبی، المتوفی ۶۷۴ھ، طبعة دار الکتب
Al Jami' li Ahkam al Qur'an (explanation of the Qur'an) by al Imam al Qurtubi, d. 774, Dar al Kutub print.
تفسیر القرآن العظیم، تألیف الحافظ، ابوالفداء اسماعیل بن کثیر القرشی، متوفای ۷۷۴، چاپ حلبی
Tafsir al Qur'an al 'Azim (explanation of the Qur'an), by al Hafiz, Abu al Fida' Isma'il bin Kathir al Qurashi, d. 774, al Halabi print.
الإنصاف من الکشّاف
Al Intisaf min al Kashshaf (remarks on the explanation al Kashshaf).
البرهان في علوم القرآن، تأليف الإمام بدر الدين عبد الله بن محمد الزركشي، المتوفى سنة ۷۹۴ هـ، طبعة الحلبي، تحقيق أبي الفضل إبراهيم.
Al Burhan fi 'Ulum al Qur'an (Qur'anic studies), by al Imam Badr al Din 'Abd Allah bin Muhammad al Zarkashi, d. 794 H, al Halabi print, ed. Abu al Fadl Ibrahim.
الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور (تفسیر قرآن)، تألیف الحافظ جلال الدین السیوطی، متوفای ۹۱۱ ه‍ق، چاپ المیمنیه.
Al Durr al Manthur fi al Tafsir bi al Ma'thur (explanation of the Qur'an), by al Hafiz Jalal al Din al Suyuti, d. 911, al Maimaniyah print.
الإکلیل فی استنباط التأویل (تفسیری بر قرآن) از السیوطی.
Al Iklil fi Istinbat al Ta'wil (commentary on the Qur'an) by al Suyuti.
الإتقان في علوم القرآن، لجلال الدين السيوطي
Al Itqan fi 'Ulum al Qur'an (Qur'anic studies), by al Suyuti.
روح المعانی (تفسیر قرآن)، نوشتهٔ شهاب الدین محمود آلوسی بغدادی، متوفای ۱۲۷۰ هجری
Rub al Ma'ani ((explanation of the Qur'an), by Shihab al Din Mahumud al Alusi al Baghdadi, d. 1270 H.
الفتوحات الإلهية، المعروف بحاشية الجمل (تعليقات وحواشٍ على القرآن الكريم).
Al Futuhat al Ilahiyah, known as Hashiat al Jumal (notes and comments on the Qur'an).
محاسن التأویل (تفسیر قرآن) اثر جمال الدین القاسمی، متوفای ۱۳۳۲ ه / ۱۹۲۴ م، چاپ حلبی، با تصحیح محمد فؤاد عبدالباقی.
Mahasin al Ta'wil (explanation of the Qur'an) by Jamal al Din al Qasimi, d. 1332 H / 1924 AD, al Halabi print, ed. Muhammad Fu'ad Abd al Baqi.
تفسیر القرآن الحکیم، معروف به تفسیر المنار، از محمد رشید رضا، متوفای ۱۳۵۴ هجری
Tafsir al Qur'an al Hakim, known as Tafsir al Manar (explanation of the Qur'an), by Muhammad Rashid Rida, d. 1354 H.
تفسیر القرآن الکریم: اجزای ده‌گانهٔ نخست (تفسیر قرآن) نوشتهٔ شیخ محمود شلتوت، چاپ دار القلم
Tafsir al Qur'an al Karim: The First Ten Parts (explanation of the Qur'an) by Shaikh Mahmud Shaltut, Dar al Qalam print.
در ظلال القرآن، نوشته‌ی شهید سیّد قطب، چاپ حلبی
Fi Zilal al Qur'an (In the Shade of the Qur'an) by the martyr Sayyid Qutb, al Halabi print.
التفسیر الحدیث، تألیف محمد عزت دروزه
Al Tafsir al Hadith (explanation of the Qur'an) by Muhammad 'Izzat Darwazah.
المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الكريم، تأليف محمد فؤاد عبد الباقی، طبعة جريدة الشعب.
Al Mu'jam al Mufahras li Alfaz al Qur'an al Karim (index of Qur'anic verses) by Muhammad Fu'ad 'Abd al Baqi, Jaridat al Sha'b print.
II. مطالعات احادیث و راویان
الموطأ (مجموعهٔ احادیث و احکام فقهی) از امام مدینه، مالک بن انس، متوفای ۱۷۹ هجری، که در حاشیهٔ شرح آن، المنتقى، چاپ البابی، جلد دوم، چاپ السعادة یا چاپ الحلبی، به چاپ رسیده است.
II. Studies of Sayings and Narrators Al Muwatta' (collection of sayings and jurisprudence rulings) by the Imam of Madinah, Malik bin Anas, d. 179 H, printed on the margins of its commentary, al Muntaqa, by al Babi, second volume, al Sa'adah print or al Halabi print.
المصنّف، (مجموعهٔ احادیث) از امام ابوبکر بن ابی شیبه، متوفای ۳۳۵، چاپ ملتان پاکستان، یا چاپ حیدرآباد هند.
Al Musannaf, (sayings collection) by al Imam Abu Bakr bin Abi Shaibah, d. 335, Multan print, Pakistan, or Hyderabad print, India.
المسند، تألیف الإمام أحمد بن حنبل، متوفی ۲۴۱ ه، چاپ دار المعارف، تحقیق احمد محمد شاکر، چاپ المیمنیۃ.
Al Musnad (sayings collection), by al Imam Ahmad bin Hanbal, d. 241 H, Dar al Ma'arif print, ed. Ahmad Muhammad Shakir, al Maimaniyah print.
الجامع الصحيح (مجموعه احادیث صحیح) تألیف امام محمد بن اسماعیل البخاری، متوفای ۲۵۶ هجری، که همراه با فتح الباری و شرحی به نام حاشیۀ السندی چاپ شده است، یا به تنهایی توسط چاپخانۀ الشعب.
Al Jami' al Saheeh (collection of correct sayings) by al Imam Muhammad bin Isma'il al Bukhari, d. 256 H, printed with Fath al Bari and a commentary called Hashiat al Sindi, or printed alone by al Sha'b print.
التاریخ الکبیر (کتاب تاریخ بزرگ) از البخاری، چاپ حیدرآباد
Al Tarikh al Kabir (The Great Book of History) by al Bukhari, Hyderabad print.
صحیح مسلم (مجموعهٔ احادیث صحیح) نوشتهٔ الإمام مسلم بن الحجاج القشیری النیسابوری، متوفای ۲۶۱ هجری، با شرح امام النووی، چاپ المصریة و چاپ الأزهر، چاپ اول ۱۳۴۸ هجری.
Sahih Muslim (collection of correct sayings) by al Imam Muslim bin al Hajjaj al Qashiri al Nisaburi, d. 261 H, with commentary by al Nawawi, al Misriyah print, and al Azhar print, first ed. 1348 H.
سنن ابی داود (مجموعهٔ احادیث) تألیف الإمام أبی داود، سلیمان بن الأشعث السِّجِسْتانی، متوفای ۲۷۵ هجری، چاپ السعادة.
Sunan Abu Daud (collection of sayings) by al Imam Abu Daud, Sulaiman bin al Ash'ath al Sajastani, d. 275 H, al Sa'adah print.
سنن ابن ماجه (مجموعهٔ احادیث) از حافظ ابوعبدالله محمد بن یزید القزوینی، معروف به ابن ماجه، متوفای ۲۷۵ هجری، چاپ حلبی.
Sunan Ibn Majah (sayings collection) by al Hafiz Abu 'Abd Allah Muhammad bin Yazid al Qazwini, known as Ibn Majah, d. 275 H, al Halabi print.
جامع الترمذی (مجموعهٔ احادیث) تألیف الإمام أبی عیسی محمد بن عیسی الترمذی، متوفای ۲۷۹ هجری، با شرح ابن العربی موسوم به عارضة الأحوذی، یا با شرح مبارکفوری موسوم به تحفة الأحوذی، یا به‌صورت مستقل به تصحیح احمد شاکر.
Jami' al Tirmidhi (collection of sayings) by al Imam Abu 'Isa Muhammad bin 'Isa al Tirmidhi, d. 279 H, with its explanation by Ibn al 'Arabi, known as 'Aridat al Ahwadhi, or with commentary by al Mubarakfuri, known as Tuhfat al Ahwadhi, or printed alone as ed. by Ahmad Shakir.
سنن النسائی (مجموعهٔ احادیث) نوشتهٔ الإمام أبو عبد الرحمن، أحمد بن شعیب النسائی، همراه با شرح جلال‌الدین السیوطی و حواشی محمد بن عبدالهادی السندی.
Sunan al Nasa'i (sayings collection) by al Imam Abu 'Abd al Rahman, Ahmad bin Shu'aib al Nasa'i, printed with the explanation by al Suyuti and notes by al Sindi.
مشکل الآثار، تألیف امام ابو جعفر الطحاوی، متوفای ۳۲۱
Mushkil al Athar (sayings studies and criticism) by al Imam Abu Ja'far al Tahawi, d. 321
ه، حیدرآباد، چاپ، ۱۳۳۳ ه.
H, Hyderabad print, 1333 H.
الجرح والتعديل از ابن ابی حاتم الرازی، چاپ حیدرآباد
Al Jarh wa al Ta'dil (study of narrators) by Ibn Abu Hatim al Razi, Hyderabad print.
معالم السنن (مجموعة أحاديث ودراستها) تأليف الإمام أبي سليمان الخطابي، المتوفى سنة 338هـ، طبعة أنصار السنة. طُبع مع مختصر سنن أبي داود للمنذري، وتهذيب مختصر سنن أبي داود لابن القيم، تحقيق.
Ma'alim al Sunan (sayings collection and study) by al Imam Abu Sulaiman al Khattabi, d. 338, Ansar al Sunnah print. Printed along with Mukhtasar Sunan Abu Daud by al Mundhiri, and Tahdhib Mukhtasar Sunan Abu Daud by Ibn al Qayyim, ed.
شیخ احمد شاکر و شیخ محمد حامد الفقی
Shaikh Ahmad Shakir and Shaikh Muhammad Hamid al Faqi.
المستدرک علی الصحیحین، تألیف ابوعبدالله محمد بن عبدالله، معروف به حاکم نیشابوری، متوفای ۴۰۵، چاپ حیدرآباد.
Al Mustadrak 'Ala al Sahihain (Additions to the Two Correct Collections) by Abu 'Abd Allah Muhammad bin 'Abd Allah, known as al Hakim al Nisaburi, d. 405, Hyderabad print.
السنن الکبریٰ (کتابِ بزرگِ احادیث) تألیف الحافظ ابوبکر احمد بن الحسین البیہقی، متوفیٰ ۴۵۸ ھ، چاپِ حیدرآباد
Al Sunan al Kbura (The Great Book of Saying) by al Hafiz Abu Bakr Ahmad bin al Husain al Baihaqi, d. 458 H, Hyderabad print.
الجوهر النقی (بررسی و نقد احادیث) تألیف علاء الدین علی بن عثمان الماردینی، معروف به ابن الترکمانی، متوفای ۷۴۵ هجری، چاپ حیدرآباد
Al Jawhar al Naqi (sayings study and cirticism) by 'Ala'al Din 'Ali bin 'Uthman al Maridini, known as Ibn al Turkumani, d. 745 H, Hyderabad print.
الاعتبار فی الناسخ والمنسوخ من الآثار، تألیف الحازمی، متوفی ۵۸۴، چاپ حیدرآباد
Al I'tibar fi al Nasikh wa al Mansukh li al 'Athar (Study on Annulment in Sayings) by al Hazimi, d. 584, Hyderabad print.
«عمدۃ الأحکام» (مجموعۂ احادیثِ صحیحہ مربوط به احکام) تألیف حافظ عبدالغنی بن عبدالواحد المقدسی، متوفای ۶۰۰ھ، همراه با شرحی به نام «الإحکام» از ابن دقیق العید، چاپ دارالسنۃ المحمدیۃ، با تحقیق احمد شاکر.
'Umdat al Ahkam (collections of correct sayings related to rulings) by al Hafiz 'Abd al Ghani bin 'Abd al Wahid al Maqdisi, d. 600 H, printed with its explanation, called al Ihkam, by Ibn Daqiq al 'Id, al Sunnah al Muhammadiyah print, ed. Ahmad Shakir.
«منتقی الأخبار لأحادیث سید الأخیار» معروف به «المنتقی» (گزیدهٔ سخنان درست مرتبط با احکام) از ابوالبرکات بن تیمیه، جد، متوفای ۶۵۲ هجری
Muntaqa al Akhbar li Ahadith Sayyid al Akhyar, known as al Muntaqa (selection of correct sayings related to rulings) by Abu al Barakat bin Taimiyyah, the grandfather, d. 652 H.
کتاب الترغیب و الترهیب (مجموعهٔ احادیث)، تألیف حافظ المنذری، متوفای ۶۵۶ ه.ق، چاپ حلبی
Al Targhib wa al Tarhib (collection of sayings), by al Hafiz al Mundhiri, d. 656 H, al Halabi print.
مختصر سنن أبي داود، تألیف المنذري، چاپ‌شده همراه با معالم السنن که پیش‌تر ذکر شد.
Mukhtasar Sunan Abu Daud, by al Mundhiri, printed with Ma'alim al Sunan, mentioned above.
شرح النووی على صحیح مسلم (شرح احادیث صحیح مسلم) از امام النووی، متوفای ۶۷۶ هجری
Sharh al Nawawi on Sahih Mulim (Explanation of the Sayings in Muslim's Correct Collection) by al Imam al Nawawi, d. 676 H.
الإحکام، شرح عمدة الأحكام (توضيح أحاديث عمدة الأحكام) تأليف الإمام أبي الفتح محمد بن علي بن وهب تقي الدين، المعروف بابن دقيق العيد، المتوفى سنة ۷۰۲ هـ، مطبوع مع عمدة الأحكام.
Al Ihkam, Sharh 'Umdat al Ahkam (explanation of sayings in 'Umdat al Ahkam) by al Imam Abu al Fath Muhammad bin 'Ali bin Wahb Taqi al Din, known as Ibn Daqiq al 'Id, d. 702 H, printed with 'Umdat al Ahkam.
مشکاۃ المصابیح (مجموعۂ احادیث)، تألیف الحافظ ولی الدین محمد بن عبداللہ الخطیب العمری التبریزی، متوفای ۷۳۷ھ، تحقیق شیخ ناصر الدین الألبانی، چاپ المکتب الإسلامی، دمشق
Mishkat al Masabih (collection of sayings) by al Hafiz Waliyyu al Din Muhammad bin 'Abd Allah al Khatib al 'Umari al Tabrizi, d. 737 H, ed. Shaikh Nasir al Din al Albani, al Maktab al Islami print, Damascus.
تلخیص المستدرک، تألیف الإمام الحافظ الذهبی، متوفی
Talkhis al Mustadrak (Summary of al Mustadrak) by al Imam al Hafiz al Dhahabi, d.
۷۴۸ ہجری، حیدرآباد کا چھپا ہوا نسخہ۔
748 H, Hyderabad print.
میزان الاعتدال (بررسی زندگینامههای راویان) اثر الذهبی، چاپ الحلبی
Mizan al I'tidal (Study of narrators' biographies) by al Dhahabi, al Halabi print.
تهذیب سنن ابی داود (خلاصهٔ سنن ابی داود، همراه با تعلیقات) از امام ابو عبدالله شمس الدین محمد بن ابی بکر، معروف به ابن القیم یا ابن قیم الجوزیه، متوفای ۷۵۱ هجری، چاپ‌شده همراه با معالم السنن.
Tahdhib Sunan Abu Daud (summary of Sunan Abu Daud, with comments) by al Imam Abu 'Abd Allah Shams al Din Mhuammad bin Abu Bakr, known as Ibn al Qayyim or Ibn Qayyim al Jawziyah, d. 751 H, printed with Ma'alim al Sunan.
نصب الراية لأحاديث الهداية (بررسی احادیث کتاب فقهی الهداية)، تألیف الحافظ جمال الدین ابومحمد عبد اللہ بن یوسف الزیلعی الحنفی، متوفای ۷۶۲ هجری، چاپ دار المأمون، همراه با حاشیه بلغة الألمعی فی تخریج الزیلعی.
Nasb al Rayah li Ahadith al Hidayah (study of sayings in the Book of jurisprudence al Hidayah), by al Hafiz Jamal al Din Abu Muhammad 'Abd Allah bin Yusuf al Zaila'i al Hanafi, d. 762 H, Dar al Ma'mun print, printed with the commentary Bulghat al Alma'i fi Takhrij al Zaila'i.
تخریج احادیث الإحیاء (بررسی و نقد احادیث کتاب إحیاء علوم الدین از غزالی) تألیف حافظ زین‌الدین ابوالفضل عبدالرحیم بن حسین العراقی، متوفی
Takhrij Ahadith al Ihya' (study and criticism of sayings in the Book al Ihya' by al Ghazali) by al Hafiz Zain al Din Abu al Fadl 'Abd al Rahim bin Husain al 'Iraqi, d.
۸۰۶ھ، چاپ‌شده همراه با الإحیاء.
806 H, printed with al Ihya'.
طرح التثریب فی شرح التقریب (شرحی بر کتاب التقریب که پژوهشی در زندگینامههای راویان است)، نوشته‌ی العراقی، که پسرش ابوزرعه آن را به پایان رساند، درگذشته‌ی ۸۲۷ هجری.
Tarh al Tathrib Sharh al Taqrib (explanation of the book al Taqrib, which is a study of narrators' biographies), by al 'Iraqi, completed by his son Abu Zar'ah, d. 827 H.
مجمع الزوائد و منبع الفوائد (مجموعهٔ احادیث از شش کتاب بزرگ) تألیف الحافظ نورالدین علی بن ابی بکر الهیثمی، متوفای ۸۰۷، چاپ مکتبة القدسی
Majma' al Zawa'id wa Manba' al Fawa'id (collection of sayings in six major books) by al Hafiz Nur al Din 'Ali bin Abu Bakr al Haithami, d. 807, Maktabat al Qudsi print.
فتح الباری شرح صحیح البخاری، تألیف شیخ الإسلام، الحافظ أحمد بن حجر العسقلانی، متوفای ۸۵۲ هجری؛ چاپ الخیریہ، ۱۳۱۹ هجری؛ و همچنین چاپ الحلبی.
Fath al Bari Sharh Sahih al Bukhari, (Explanation of the Correct Collection of al Bukhari) by Shaikh al Islam al Hafiz Ahmad bin Hajar al 'Asqalani, d. 852, al Khairiyah print, 1319 H; also al Halabi print.
بلوغ المرام من أدلة الأحكام (مجموعهٔ احادیث صحیح مرتبط با احکام)
Bulugh al Maram min Adillat al Ahkam (collection of correct sayings related to rulings)
نوشته‌ی ابن حجر
by Ibn Hajr.
تلخيص الحبير في تخريج أحاديث الرافعي الكبير (دراسة ونقد لأحاديث ذكرها الرافعي في كتابه) تأليف ابن حجر، طُبع في الهند.
Talkhis al Habir fi Takhrij Ahadith al Rafi'i al Kabir (Study and Criticism of Sayings Mentioned in al Rafi'i's book) by Ibn Hajar, printed in India.
تهذیب التهذیب (بررسی شرح حال راویان)، تألیف ابن حجر، با تصحیح عبدالوهاب عبداللطیف، چاپ دار الكتاب العربی
Tahdhib al Tahdhib (study of narrators' biographies), by Ibn Hajar, ed. 'Abd al Wahhab 'Abd al Latif, Dar al Kitab al 'Arabi print.
تخریج أحادیث الکشّاف، تألیف ابن حجر
Takhrij Ahadith al Kashshaf (Study of the Sayings Mentioned in the Explanation of the Qur'an Called al Kashshaf), by Ibn Hajar.
عمدة القاري شرح صحيح البخاري، تألیف بدر الدین أبي محمد محمود بن أحمد العيني، المتوفى سنة ۸۵۵ هـ.
'Umdat al Qari Sharh Sahih al Bukhari (Explanation of the Correct Collection of al Bukhari) by Badr al Din Abu Muhammad Mahmud bin Ahmad al 'Aini, d. 855 H.
چاپ شده توسط ادارة الطباعة المنيرية.
printed by Idarat al Tiba'ah al Muniriyyah.
الجامع الصغير من حديث البشير النذير، المعروف بـ«الجامع الصغير»، تأليف السيوطي، المتوفى سنة ۹۱۱ هـ، طبعة الحلبي.
Al Jami al Saghir min Hadith al Bashir al Nadhir, known as al Jami al Saghir, by al Suyuti, d. 911 H., al Halabi print.
الّلآلی المصنوعۃ فی الأحادیث الموضوعۃ، تألیف السیوطی، الجزء الثانی، طبعۃ المکتبۃ الإداریۃ
Al La'ali al Masnu'ah bi al Ahadith al Mawdu'ah (study of false sayings) by al Suyuti, second volume, al Maktabah al Idariyyah print.
زهر الربا على المجتبى (شرح سنن النسائي) للسيوطي
Zahr al Ruba 'Ala al Mujtaba (explanation of the book Sunan al Nasa'i) by al Suyuti.
تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی (شرحی بر التقریب از النواوی؛ پژوهشی در زندگینامههای راویان)، تألیف السیوطی، تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف.
Tadrib al Rawi 'Ala Taqrib al Nawawi (commentary on al Taqrib by al Nawawi--a study of narrators' biographies), by al Suyuti, ed. 'Abd al Wahhab 'Abd al Latif.
خلاصة تهذيب الكمال في أسماء الرجال (بررسی زندگینامهها) نوشته صفی‌الدین الخزرجی، درگذشته ۹۲۳ ه.ق
Khulasat Tahdhib al Kamal fi Asma' al Rijal (study of biographies) by Safiyyu al Din al Khazraji, d. 923 H.
کنز العمال فی سنن الاقوال والافعال، تألیف شیخ علی المتقی، علاء الدین الهندی، متوفای ۹۷۵ ہجری. چاپ حیدرآباد.
Kanz al 'Ummal fi Sunan al Aqwal wa al Af'al (collection of sayings) by Shaikh 'Ali al Muttaqi, 'Ala al Din al Hindi, d. 975 H. Hyderabad print.
مرقاة المفاتيح (شرح مشكاة المصابيح) از علی القاری، متوفای ۱۰۱۴ هجری، چاپ ملتان.
Mirqat al Mafatih, (commentary on Mishkat al Masabih) by 'Ali al Farisi, d. 1014 H, Multan print.
المبين المعين لفهم الأربعين: شرح الأربعين النووية للفارسي
Al Mubin al Mu'in li Fahm al Arba'in (explanation of the forty sayings selected by al Nawawi) by al Farisi.
فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، تألیف المناوی، متوفای ۱۰۳۱ هجری
Faid al Qadir Sharh al Jami' al Saghir (explanation of al Jami' al Saghir) by al Munawi, d. 1031 H.
التیسیر (شرح الجامع الصغیر) از المناوی، چاپ المکتب الاسلامی، بیروت.
Al Taisir (explanation of al Jami' al Saghir) by al Munawi, al Maktab al Islami print, Beirut.
کشف الخفاء و مزيل الإلباس (انتقاد عبارات رايج در ميان عوام) نوشته اسماعيل العجلوني، متوفای ۱۱۶۲ هجری
Kashf al Khafa wa Muzil al Ilbas (criticism of sayings common among laymen) by Isma'il al 'Ajluni, d. 1162 H.
سُبُل السَّلام (شرحِ کتابِ بُلوغ المرام) از صنعانی، متوفای ۱۱۸۲ هجری، چاپ صبیح.
Subul al Salam (explanation of the collection of sayings called Bulugh al Maram) by al San'ani, d. 1182 H, Sabih print.
نیل الأوطار (شرح منتقى الأخبار) تألیف الإمام الشوکانی، متوفی ۱۲۵۰ هـ، چاپ الحلبی
Nail al Awtar (explanation of Muntaqa al Akhbar) by al Imam al Shawkani, d. 1250 H, al Halabi print.
الفوائد المجموعة فی الاحادیث الموضوعة (بررسی احادیث جعلی)، نوشته الشوکانی.
Al Fawa'id al Majmu'ah fi al Ahadith al Mawdu'ah (study of false sayings), by al Shawkani.
الرفع والتكميل في الجرح والتعديل (دراسة في تراجم الرواة) تأليف الشيخ محمد عبد الحي اللكنوي الهندي، المتوفى سنة ۱۳۰۴هـ، تحقيق الشيخ عبد الفتاح أبو غدة، طبعة دار لبنان.
Al Raf' wa al Takmil fi al Jarh wa al Ta'dil (study of narrators' biographies) by Shaikh Muhammad 'Abd al Hai al Laknawi al Hindi, d. 1304 H, ed. Shaikh 'Abd al Fattah Abu Ghuddah, Dar Lubnan print.
الأجوبة الفاضلة (دراسة في النقد والتمحيص للأقوال) للَّكنوي، مع تعليقات أبي غدة، المطبعة السورية، حلب.
Al Ajwibah al Fadilah (study in sayings criticism and scrutinization) by al Laknawi, with comments by Abu Ghuddah, al Matb'ah al Suriyyah print, Aleppo.
تحفة الأحوذي (شرحِ جامعِ الترمذي) تألیفِ محمد عبد الرحمن بن عبد الرحیم المباركفوري، متوفّى ۱۳۵۳ هـ، چاپِ دار الاتحاد العربي للطباعة، قاهره.
Tuhfat al Ahwadhi (explanation of the collection of sayings by al Tirmidhi) by Muhammad 'Abd al Rahman bin 'Abd al Rahim al Mubarakfuri, d. 1353 H, Dar al Ittihad al 'Arabi li al Tiba'ah print, Cairo.
الفتح الرباني (دراسة لمسند أحمد وشرحه بلوغ الأماني)
Al Fath al Rabbani (a study of Musnad Ahmad and its commentary, Bulugh al Amani)
به قلم شیخ احمد عبدالرحمن البنا، چاپخانه الفتح الربانی، ۱۳۵۷ ه.ق
by Shaikh Ahmad 'Abd al Rahman al Banna, Matba'at al Fath al Rabbani print, 1357 H.
مفتاح كنوز السنة (فهرست احادیث)، نوشتهٔ خاورشناس دکتر ای. آی. ونسینک، ترجمهٔ محمد فؤاد عبدالباقی
Miftah Kunuz al Sunnah (index of sayings) by the orientalist Dr. A.I. Vinsink, translated by Muhammad Fu'ad 'Abd al Haqi.
سلسلة الأحاديث الضعيفة والموضوعة
Silsilat al Ahadith al Da'ifah wa al Mawdu'ah (Series of Weak and False Sayings) by al Albani.
المعجم المفهرس لألفاظ الحديث، تأليف جماعة من المستشرقين، بمساعدة محمد فؤاد عبد الباقي، مطبعة بريل، ليدن، هولندا.
Al Mu'jam al Mufahras li Alfaz al Hadith (index of words in sayings) by a group of orientalists, with the help of Muhammad Fu'ad 'Abd al Baqi, Brill print, Leiden, Holland.
مرآة المفاتیح (شرح مشکاة المصابیح) از ابوالحسن عبیدالله بن محمد عبدالسلام مبارکپوری، جلد ۳، چاپ هند، ۱۳۸۲ ه.ق / ۱۹۶۲ م
Mir'at al Mafatih (explanation of Mishkat al Masabih) by Abu al Hasan 'Ubaid Allah bin Muhammad 'Abd al Salam al Mubarakfuri, Vol. 3, Indian print, 1382 H./1962
III. کتاب‌های فقه
الف. فقه حنفی
الخراج (پژوهشی در امور مالیه عمومی) از امام ابو یوسف، متوفای ۱۸۲ هجری، چاپ السلفیة، ۱۳۵۲ هجری.
III. Books on Jurisprudence A. Hanafite fiqh Al Kharaj (study in public finance) by al Imam Abu Yusuf, d. 182 H, al Salafiyyah print, 1352 H.
المبسوط، کتابی حجیم در فقه حنفی، از آفتاب فقیهان، السرخسی، متوفای ۴۸۳ هـ، چاپ السعادة، ۱۳۲۴. این کتاب شرحی است بر کتاب الکافی از الحاکم الشهید، که مجموعه‌ای است از کتاب‌های معروف به کتب ظاهر الروایة، از امام محمد بن الحسن الشیبانی، شاگرد ابوحنیفه، متوفای ۱۸۹ هـ.
Al Mabsut, volumatic book in Hanafite fiqh, by the sun of jurists, al Sarakhsi, d. 483 H, al Sa'adah print, 1324. It is an explanation of the book al Kafi by al Hakim al Shahid, which is a collection of the books known as Kutub Zahir al Riwayah, by al Imam Muhammad bin al Hasan al Shaibani, disciple of Abu Hanifah, d. 189 H.
شرح السیر الکبیر (توضیحات و تعلیقات بر کتاب السیر الکبیر از امام محمد) تألیف السرخسی، چاپ حیدرآباد، ۱۳۳۵ هجری
Sharh Siyar al Kabir (explanations and comments on the book al Siyar al Kabir by al Imam Muhammad) by al Sarakhsi, Hyderabad print, 1335 H.
بدائع الصنائع (کتاب فقهی در چند جلد) تألیف الکاسانی، متوفای ۵۸۷ هجری قمری، چاپ شرکت المطبوعات العلمیۃ، ۱۳۲۷ هجری قمری.
Bada'i al Sana'i (volumatic book of fiqh) by al Kasani, d. 587 H, printed by Sharikat al Matbu'at al 'Ilmiyyah, 1327 H.
الهداية (کتاب فقهی در چند جلد) نوشته شیخ الإسلام برهان الدین علی بن ابی بکر المرغینانی، درگذشته ۵۹۳ هجری، چاپ مصطفی محمد.
Al Hidayah (volumatic book in jurisprudence) by Shaikh al Islam Burhan al Din 'Ali bin Abu Bakr al Marghinani, d. 593 H, Mustafa Muhammad print.
شرح العناية على الهداية، تألیف أکمل الدین محمد بن محمود البابرتی، متوفای ۷۷۶ هجری، چاپ‌شده در حاشیههای کتاب الهدایة.
Sharh al 'Inayah 'Ala al Hidayah (comments on al Hidayah) by Akmal al Din Muhammad bin Mahmud al Barbarti, d. 776 H, printed on the margins of al Hidayah.
مجمع الأنهر (شرحِ کتابِ ملتقى الأبحر)، تألیفِ شیخ‌زاده، درگذشتۀ ۹۵۱
Majma al Anhur (explanation of the book Multaqa al Abhur), by Shaikh Zadah, d. 951
ه، چاپ‌شده در استانبول.
H, printed in Istanbul.
البحر الرائق شرح كنز الدقائق لزين الدين بن نجيم، المتوفى سنة ۹۷۰ هـ
Wait—the rule: the translation should be in Persian script. Also the year 870 H is in the original; I must keep the number as in original. Correcting:
البحر الرائق شرح کنز الدقائق، تألیف زین الدین بن نجیم، متوفای ۸۷۰ هـ
Al Bahr al Ra'iq (an explanation of the book Kanz al Daqa'iq) by al Zain bin Nujaim, d. 870 H.
فقہ الزکاۃ (جلد دوم)، دکتور یوسف القرضاوی 358
Fiqh al Zakah (Vol. II), Dr. Yusuf al Qardawi 358
الدر المختار (شرح تنویر الابصار) للحصکفی، متوفی ۱۰۷۷ ھ.
Al Durr al Mukhtar (explanation of the book Tanwir al Absar) by al Haskafi, d. 1077 H.
درر المنتقی (شرح الملتقی) که در حاشیه مجمع الأنهر، نوشته الحصکفی، چاپ شده است.
Durr al muntaqa (explanation of al Multaqa) printed on the margins of Majma' al Anhur, by al Haskafi.
ردّ المحتار (حاشیہ على الدر المختار) للعالم الجليل محمد أمين بن عابدين، المتوفى سنة ۱۲۵۲ھ، طبعة المیمنیۃ وطبعة إسطنبول. وعلى هامشه مطبوعٌ الدرّ المختار. وهذا الكتاب معروفٌ بحاشية ابن عابدين.
Radd al Muhtar (comments on al Durr al Mukhtar) by the great scholar Muhammad Amin bin 'Abidin, d. 1252 H, al Maimaniyah print, and Istanbul print. On its margins is printed al Durr al Mukhtar. This book is known as Hashiat Ibn 'Abidin.
فقه مالکی
المدوّنة الکبریٰ، تألیف الإمام أنس بن مالک، روایةً عنه للإمام سُحنون بن سعید التنوخی، عن الإمام عبد الرحمن بن القاسم، طبعة الخیریّة، ۱۳۲۴ھ
B. Malikite fiqh Al Mudawwanah al Kubra, by al Imam Anas bin Malik, as reported from him by al Imam Suhnun bin Sa'id al Tanukhi from al Imam 'Abd al Rahman bin al Qasim, al Khairiyyah print, 1324 H.
الرسالة، تألیف ابن أبی زید القیروانی، متوفی ۳۸۶ هجری. این کتاب همراه با دو شرح آن از زروق و ابن ناجی چاپ شده است.
Al Risalah, by Ibn Abi Zaid al Qairawani, d. 386 H. This is printed with its two explanations by Zarruq and Ibn Naji.
المنتقى (شرح موطأ مالك) از قاضی ابوالولید سلیمان باجی، متوفای ۴۹۴ هجری، جلد ۲، چاپ السعادة. در حاشیههای آن موطأ آمده است.
Al Muntaqa (explanation of Malik's al Muwatta') by al Qadi Abu al Walid Sulaiman al Baji, d. 494 H, Vol. 2, al Sa'adah print. On its margins is al Muwatta'.
بدایۃ المجتهد، نوشتهٔ قاضی ابن رشد، متوفای ۵۹۵، چاپ الاستقامہ، ۱۳۷۱. این کتاب در واقع یک پژوهش تطبیقی در فقه است.
Bidayal al Mujtahid, by the judge Ibn Rushd, d. 595, al Istiqamah print, 1371. It is in fact a comparative study in jurisprudence.
مختصر خلیل، تألیف ابوالضیاء خلیل بن اسحاق، متوفای ۷۷۶ هجری، چاپ‌شده همراه با شرح دردیر و حاشیهٔ دسوقی.
Mukhtasar Khalil by Abu al Diya Khalil bin Ishaq, d. 776 H, printed with its explanation by al Dardir and commentary by al Dusuqu.
شرح الرسالة، ابن ناجی، متوفی ۸۳۷ هـ، چاپ الجمالیه
Sharh al Risalah, bin Ibn Naji, d. 837 H, al Jamaliyyah print.
شرح الرسالة، تألیف الزَّرُّوق، متوفای ۸۹۹ هجری. این کتاب و فهرست پیشین همراه با الرسالة چاپ شده‌اند.
Sharh al Risalah, by Zarruq, d. 899 H. This and the previous listing are printed together with al Risalah.
شرح الخرشی، تألیف ابوعبدالله محمد الخرشی، درگذشته ۱۱۰۶ق. این کتاب شرحی بر مختصر خلیل است.
Sharh al Khirshi by Abu 'Abd Allah Muhammad al Khirshi, d. 1106. It is an explanation of Mukhtasar Khalil.
شرح الزرقانی (توضیحی بر الموطأ)
Sharh al Zurqani (explanation of al Muwatta').
تهذيب الفروق والقواعد السنية (شرح وحواشي على الفروق) تأليف الشيخ محمد علي بن الشيخ حسين، من علماء المالكية.
Tahdhib al Furuq wa al Qawa'id al Saniyyah (commentary and notes on al Furuq) by Shaikh Muhammad 'Ali bin Shaikh Husain, a Malikite.
الشرح الكبير لأحمد بن محمد العدوي الخلوتي، المعروف بالدردير، المتوفى سنة ۱۲۰۱ هـ. وهو شرح لمختصر خليل.
Al Sharh al Kabir by Ahmad bin Muhammad al 'Adawi al Khalwati, known as al Dardir, d. 1201. It is an explanation of Mukhasar Khalil.
الشرح الصغير (تعليقات على أقرب المسالك)، كلاهما للعدوي، طبعة الحلبي.
Al Sharh al Saghir (comments on Aqrab al Masalik), both by al 'Adawi, al Halabi print.
حاشية الدسوقي، تأليف محمد بن عرفة الدسوقي، المتوفى سنة ۱۲۳۰ هـ.
Hashiat al Dusuqu, by Muhammad bin 'Arafah al Dusuqi, d. 1230 H.
بلغة السالك لأقرب المسالك، تألیف الشیخ أحمد بن محمد الصاوی، متوفی ۱۲۴۱
Bulghat al Salik li Aqrab al Masalik, by Shaikh Ahmad bin Muhammad al Sawi, d. 1241
فتح العليّ المالك، تألیف شیخ محمد عُلَيش، متوفای ۱۲۹۹ هجری، چاپ مصطفی محمد.
Fath al 'Aliyy al Malik, by Shaikh Muhammad 'Alaish, d. 1299 H, Mustafa Muhammad print.
ج. فقه شافعی
الأم، تألیف الإمام محمد بن إدریس الشافعی، المتوفی سنة ۲۰۴ھ، طبعة الأمیریة في بولاق، مصر.
C. Shafi'ite fiqh Al Umm, by al Imam Muhammad bin Idris al Shafi'i, d. 204 H, al Amiriyyah print in Bulaq, Egypt.
الاحکام السلطانیۃ (نظریۀ سیاسی و احکام مربوط به حکومت)، نوشتۀ القاضی ابوالحسن الماوردی، متوفای ۴۵۰ ه.ق، چاپ حلبی
Al Ahkam al Sultaniyyah (political theory and ruling related to government), by al Qadi Abu al Hasan al Mawardi, d. 450 H, al Halabi print.
المهذّب، تألیف أبی إسحاق الشیرازی، متوفّى سنة ٤٧٦ هـ، طبعة المنيريّة.
Al Muhadhdhab, by Abu Ishaq al Shirazi, d. 476 H, al Muniriyyah print.
الوجیز، تألیف الإمام أبی حامد محمد الغزالی، المتوفی سنة ۵۰۵ هـ
Al Wajiz, by al Imam Abu Hamid Muhammad al Ghazali, d. 505 H.
فتح العزیز (شرح الوجیز) از امام الرافعی، متوفای ۶۲۳ هجری
Fath al 'Aziz (explanation of al Wajiz) by al Imam al Rafi'i, d. 623 H.
المجموع (شرح المهذب) از النووی، متوفای ۶۷۶ هجری. چهار کتاب قبلی توسط المنیریہ چاپ شده‌اند، همراه با تلخیص الحبیر از الحافظ ابن حجر.
Al Majmu' (explanation of al Muhadhdhab) by al Nawawi, d. 676 H. The previous four books are printed by al Muniriyyah, along with Talkhis al Qadir by al Hafiz Ibn Hajar.
روضة الطالبين، تأليف الإمام النووي، الجزء الثاني، طبع المكتب الإسلامي.
Rawdat al Talibin, by al Imam al Nawawi, second volume, printed by al Maktab al Islami.
المنهاج، تألیف النووی، مطبوع مع شرحیه اللذین یتبعانه
Al Minhaj, by al Nawawi, printed with its two following explanations:
تحفة المحتاج (شرح المنهاج) لابن حجر الهيتمي، المتوفى سنة ۹۷۴ هـ
Tuhfat al Minhaj (explanation of al Minhaj) by Ibn Hajar al Haithami, d. 974 H.
نهاية المحتاج (شرح المنهاج) لشمس الدين الرملي، المتوفى سنة ١٠٠٤ هـ، طبعة الحلبي، مع حاشيتيه: إحداهما للشبراملسي، المتوفى سنة ١٠٨٧ هـ، والأخرى للرشيدي، المتوفى سنة ١٠٩٦ هـ.
Nihayat al Muhtaj (explanation of al Minhaj) by Shams al Din al Ramli, d. 1004 H, al Halabi print, along with its two commentaries, one by al Shubramallis, d. 1087 H, and the other by al Rashidi, d. 1096 H.
فقه حنبلی، مختصر الخرقی، از ابوالقاسم عمر بن حسین بن عبدالله الخرقی، درگذشته
D. Hanbalite fiqh Mukhtasar al Khiraqi, by Abu al Qasim 'Umar bin Husain bin 'Abd Allah al Khiraqi, d.
۳۳۴ ه، با المغنی چاپ شده است.
334 H, printed with al Mughni.
الأحکام السلطانیۃ (نظریۂ سیاسی و مسائل مربوط به حکومت) تألیف القاضی أبو یعلی الحنبلی، متوفای ۴۵۸ ه. تصحیح شیخ محمد حامد الفقی، چاپ الحلبی، ۱۳۵۶ ه.
Al Ahkam al Sultaniyyah (political theory and ruling related to government) by al Qadi Abu Ya'la al Hanbali, d. 458 H, ed. Shaikh Muhammad Hamid al Faqi, al Halabi print, 1356 H.
المغنی، تألیف شیخ‌الاسلام ابن قدامه المقدسی، متوفای ۶۳۰ ه.ق، چاپ المنار. این کتاب شرحی است بر مختصر الخرقی.
Al Mughni, by Shaikh al Islam Ibn Qudamah al Maqdisi, d. 630 H, al Manar print. It is an explanation of Mukhtasar al Khiraqi.
الكافی، تألیف ابن قدامة، چاپ المکتب الإسلامی، دمشق.
Al Kafi, by Ibn Qudamah, printed by al Maktab al Islami, Damascus.
الشرح الكبير، لابن قدامة الحفيد، المتوفى سنة ۶۸۱ هـ. وهو شرحٌ على كتاب المقنع للجد.
Al Sharh al Kabir, by Ibn Qudamah, the grandson, d. 681 H. It is an explanation of al Muqni' by the grandfather.
فتاوى ابن تيمية، طبعة كردستان في القاهرة، ۱۳۲۶ هـ.
Note: I translated this reference line as-is, following the rules to render names and titles in Persian script. The publication details (Kurdistan print, Cairo, 1326 H.) are kept as they appear in the original.
Fatawa Ibn Taimiyyah, Kurdistan print in Cairo, 1326 H.
الاختيارات، از ابن تیمیه، که همراه با چاپ چهارم فتاوای او منتشر شده است.
Al Ikhtiyarat, by Ibn Taimiyyah, printed with the fourth edition of his Fatawa.
الفروع، تألیف ابن مفلح، متوفای ۷۶۳ هجری، چاپ‌شده همراه با شرح آن «تصحیح الفروع».
Al Furu' by Ibn Muflih, d. 763 H, printed with its commentary Tashih al Furd'.
تصحيح الفروع (شرح الفروع)، از ابوالحسن الماوردی الحنبلی، د.
Tashih al Furu' (commentary on al Furu'), by Abu al Hasan al Mawardi al Hanbali, d.
۸۷۵ ه، چاپ دار عمر للطباعة، از الماوردی، چاپ مطبعة السنة المحمدية.
875 H, printed by Dar 'Umar li al Tiba'ah, by al Mawardi, printed by Matba'at al Sunnah al Muhammadiyyah.
الإنصاف، تأليف الماوردي، طُبع في مطبعة السنن المحمدية.
Al Insaf, by al Mawardi, printed by Matba'at al Sunnan al Muhammadiyyah.
الروض المربع، شرح زاد المستقنع، تألیف شیخ منصور بن یونس البهوتی، متوفای ۱۰۵۱ هجری، همراه با شرح شیخ عبدالعزیز العنقری، به تصحیح شیخ عبداللطیف السبکی، چاپ مطبعة السنة المحمدیة، ۱۳۷۴ هجری.
Al Rawd al Murbi', (explanation of Zad al Mustaqni') by Shaikh Mansur bin Unus al Bahwati, d. 1051 H, printed with its commentary by Shaikh 'Abd al 'Aziz al 'Anqari, as edited by Shaikh 'Abd al Latif al Subki, by Matba'at al Sunnah al Muhammadiyyah, 1374 H.
غایة المنتهى، نوشتهٔ شیخ مرعی بن یوسف الکرمی، متوفای ۱۰۳۳ هجری، که همراه با توضیحات زیر چاپ شده است.
Ghayat al Muntaha, by Shaikh Mir'i bin Yusuf al Karmi, d. 1033 H, printed with the following explanation.
مطالب أولي النُّهى (شرح غاية المنتهى) للشيخ مصطفى السيوطي الرَّحيباني، المتوفى سنة ١٢٤٣ هـ، طُبع في المكتب الإسلامي بدمشق، الطبعة الأولى سنة ١٣٨٠ هـ
Matalib Uli al Nuha (explanation of Ghayat al Muntaha) by Shaikh Mustafa al Suyuti al Rahbani, d. 1243 H, printed by al Maktab al Islami, Damascus, first printing 1380
منار السبیل (شرح الدلیل) تألیف شیخ ابراهیم بن محمد بن سالم بن ضویان، متوفای ۱۳۵۳ھ، چاپ المکتب الاسلامی.
Manar al Sabil (Sharh al Dalil) by Shaikh Ibrahim bin Muhammad bin Salim bin Dwayyan, d. 1353 H, printed by al Maktab al Islami.
ئ. فقهِ ظاهری: «المحلّی» تألیفِ امام ابو محمد علی بن احمد بن سعید بن حزمِ اندلسی، متوفّای ۵۴۶ ھ، چاپِ المنیریہ، تحقیقِ شیخ احمد شاکر.
E. Zahiri fiqh Al Muhalla by Imam Abu Muhammad 'Ali bin Ahmad bin Sa'id bin Hazm al Andalusi, d. 546 H, al Muniriyyah print, ed. Shaikh Ahmad Shakir.
فقه زیدی
مجموع الفقہ الکبیر، تألیف الإمام زید بن علی، متوفی ۱۳۲ھ، چاپ شده همراه با شرح آن، الروض النضیر.
F. Zaidi fiqh Majmu al Fiqh al Kabir, by al Imam Zaid bin 'Ali, d. 132, printed with its explanation, al Rawd al Nadir.
البحر الزخار، تألیف الإمام المهدی یحیی بن المرتضی، متوفی ۸۴۰ هجری، چاپ السعادة. این کتاب در واقع پژوهشی در فقه تطبیقی است.
Al Bahr al Zakhkhar, by al Imam al Mahdi, Yahya bin al Murtada, d. 840 H, al Sa'adah print. It is in fact a study in comparative fiqh.
متن الأزهار، همراه با شرح آن
Matn al Azhar, printed with its explanation.
الروض النضير (شرح مجموع الفقه الكبير) تألیف شرف الدین الحسین بن أحمد بن الحسین السیاغی الصنعانی، المتوفى سنة ۱۲۲۱ هـ، طبعة السعادة. وهو کتاب في الفقه المقارن أیضًا.
Al Rawd al Nadir (explanation of Majmu' al Fiqh al Kabir) by Sharaf al Din al Husain bin Ahmad bin al Husain al Siyaghi al San'ani, d. 1221 H, al Sa'adah print. It is also a book in comparative fiqh.
شرح الأزهار، تألیف ابوالحسن عبدالله بن مفتاح، متوفی
Sharh al Azhar (Explanation of al Azhar), by Abu al Hasan 'Abd Allah bin Muftah, d.
۸۷۷ ه، چاپ‌شده توسط شرکت التمدن، ۱۳۳۲ ه.
877 H, printed by Sharikat al Tamaddun, 1332 H.
G. امامی جعفری فقه: شرائع الإسلام فی فقه الإمامیۃ، تألیف شیخ جعفر بن الحسن الحلی، متوفای ۶۷۶ ه.
G. Imami Ja'fari fiqh Shara'i al Islam fi Fiqh al Imamiyyah, by Shaikh Ja'far bin al Hasan al Hilli, d. 771 H.
المختصر النافع فی فقه الإمامیة (خلاصهٔ شرایع الإسلام) از حلّی، چاپ دار الکتاب العربی.
Al Mukhtasar al Nafi' fi Fiqh al Imamiyyah (summary of Shara'i al Islam) by al Hilli, printed by Dar al Kitab al 'Arabi.
جواهر الکلام (شرحِ شرایع الاسلام) نوشتهٔ شیخ محمد حسن النجفی، چاپ‌شده در حِجر، ایران، ۱۲۷۸، جلد دوم.
Jawahir al Kalam (explanation of Shara'i al Islam) by Shaikh Muhammad Hasan al Najafi, printed in Hijr, Iran, 1278 second volume.
فقه الإمام جعفر الصادق، تألیف محمد جواد مغنیه، چاپ دار العلم للملایین، بیروت.
Fiqh al Imam Ja'far al Sadiq, by Muhammad Jawad Mughniyyah, printed by Dar al 'Ilm li al Malayin, Beirut.
H. فقه مالی و اداری اسلامی
کتاب الخراج، تألیف امام ابویوسف، که پیش‌تر یاد شد. این کتاب به درخواست خلیفه هارون الرشید نگاشته شد.
H. Financial and Administrative Islamic Fiqh Al Kharaj, by al Imam Abu Yusuf, mentioned earlier. It was written upon request of al khalifah Harun al Rashid.
الخراج (نظام مالیات در اسلام) نوشته یحیی بن آدم، درگذشته ۲۰۳ هجری، چاپ سلفیه، ۱۳۵۲ هجری، به کوشش احمد شاکر.
Al Kharaj (Taxation System in Islam) by Yahya bin Adam, d. 203 H, Salafiyyah print, 1352 H, ed. Ahmad Shakir.
کتاب الأموال (ثروت؛ پژوهشی درباره نظام مالی و اقتصادی دولت)، نوشته امام ابوعبید القاسم بن سلام، درگذشته ۲۳۴ هجری قمری، تصحیح شیخ محمد حامد الفقی.
Al Amwal (Wealth--a study on the financial and economic system of the state), by al Imam Abu 'Ubaid al Qasim bin Sallam, d. 234 H, ed. Shaikh Muhammad Hamid al Faqi.
الأحكام السلطانية، للماوردي، المذكور سابقًا.
Al Ahkam al Sultaniyyah, by al Mawardi, mentioned earlier.
الأحكام السلطانية، تأليف أبي يعلى، المذكور سابقاً.
Al Ahkam al Sultaniyyah, by Abu Ya'la, mentioned earlier.
السیاسۃ الشرعیۃ، تألیف شیخ الإسلام ابن تیمیۃ، المتوفی سنۃ ۷۲۸ هـ، طبع دار الکتاب العربی.
Al Siyasah al Shar'iyyah\, by Shaikh al Islam Ibn Taimiyyah, d. 728 H, printed by Dar al Kitab al 'Arabi.
I. منابع کلی در فقه
القواعد النورانية الفقهية، نوشته ابن تیمیه
I. General References in Jurisprudence Al Qawa'id al Nuraniyyah al Fiqhiyyah, by Ibn Taimiyyah.
مجموع فتاوى شیخ الإسلام ابن تیمیہ (فتاوای ابن تیمیہ)، گردآوری عبدالرحمن بن محمد بن قاسم العاصمی النجدی الحنبلی، چاپ مطابع الرياض
Majmu Fatawa Shaikh al Islam Ibn Taimiyyah (Ibn Taimiyyah's Collected Religious Opinions), collected by 'Abd al Rahman bin Muhammad bin Qasim al Asimi al Najdi al Hanbali, printed by Matabi' al Riyad.
زاد المعاد فی هدی خیر العباد (بررسی رفتار شخصی و سیاسی رسول خدا ﷺ) نوشته ابن قیم، چاپ مطبعة السنة المحمدیة، با تصحیح محمد حامد الفقی.
Zad al Ma'ad fi Hady Khair al 'Ibad (a study of the personal and political conduct of the Messenger (p)) by Ibn al Qayyim, printed by Matba'at al Sunnah al Muhammadiyyah, ed. Muhammad Hamid al Faqi.
الطرق الحكمية، لابن القيم، طبعة المدني
Al Turuq al Hukmiyyah, by Ibn al Qayyim, al Madani print.
الروضة الندية (شرح الدرر البهية) تألیف صدیق حسن خان، طبع إدارة الطباعة المنيرية.
Al Rawdah al Nadiyyah (explanantion of al Durar al Bahiyyah) by Siddiq Hasan Khan, printed by Idarat al Tiba'ah al Muniriyyah.
الدرر البهية، تأليف الإمام الشوكاني، مطبوع مع الروضة الندية
Wait — I should follow the system instruction: the text is a title in English, translate into Persian. Correct output: a Persian translation with Persian script names. Let me restate properly in Persian.
الدرر البهیة، تألیف الإمام الشوکانی، چاپ‌شده همراه با الروضة الندیة
Al Durar al Bahiyyah, by al Imam al Shawkani, printed with al Rawdah al Nadiyyah.
الدين الخالص، تأليف الشيخ محمود خطاب السبكي، المتوفى سنة ۱۳۵۲ هـ، في ثمانية مجلدات، طبعة الاستقامة، سنة ۱۳۷۰ هـ.
Al Din al Khalis, by Shaikh Mahmud Khattab al Subki, d. 1352 H, eight volume, al Istiqamah print, 1370 H.
فتاوى الإمام محمد رشيد رضا
فتاوای امام محمد رشید رضا (فتواهای دینی رشید رضا)، چاپ دار الکتاب الجدید، بیروت
Fatawa al Imam Muhammad Rashid Rida (Rashid Rida's Religious Opinions) printed by Dar al Kitab al Jadid, Beirut.
حلقة الدراسات الاجتماعية لجامعة الدول العربية، الجلسة الثالثة، محاضرة الأستاذ عبد الرحمن حسن، ومحمد أبو زهرة، وعبد الوهاب خلاف، في الزكاة والنفقات على الأقارب، الصفحات ٣٣٠ فما بعد.
Halqat al Dirasat al Ijtima'iyyah li Jami'at al Duwal al 'Arabiyyah, 3rd session, lecture by professor 'Abd al Rahman Hasan, Muhammad Abu Zahrah, and 'Abd al Wahhab Khallaf, on zakah and expenditures on relatives, pages 330 plus.
التبيان في زكاة الأثمان (دراسة في زكاة النقود والقيم) تألیف الشیخ محمد حسنین مخلوف العدوی
Al Tibyan fi Zakah al Athman (a study of zakah on money and values) by Shaikh Muhammad Hasanain Makhluf al 'Adawi.
بهجة المشتاق في حكم زكاة الأوراق (دراسة في زكاة العملة الورقية) للشيخ أحمد الحسيني
Note: The user's text is given in English transliteration of Arabic title; I translated it into Persian as a title, using Persian script.
Correction to my reply above: it should be purely Persian, not Arabic. Here is the proper translation:
بهجة المشتاق در حکم زکات اوراق (بررسی زکات پول کاغذی) از احمد الحسینی
Bahjat al Mushtaq fi Hukm Zakah al Awraq (study of zakah on paper currency) by Ahmad al Husaini.
الفقه على المذاهب الأربعة (فقه بر اساس مذاهب چهارگانه)، تألیف کمیته‌ای زیر نظر وزارت اوقاف مصر، چاپ پنجم.
Al Fiqh 'Ala al Madhahib al Arba'ah (Jurisprudence of the Four Schools) by a committee supervised by the Ministry of Awqaf in Egypt, fifth printing.
مقارنة المذاهب في الفقه (مطالعهٔ تطبیقی مذاهب فقهی) از محمود شلتوت و محمد علی السایس، چاپ صبیح، ۱۳۷۳ هجری
Muqaranat al Madhahib fi al Fiqh (Comparative Study of Schools of Jurisprudence) by Mahmud Shaltut and Muhammad 'Ali al Sayes, Sabih print, 1373 H.
The user's message is a bibliographic reference: title, author, and publisher details. Translating it into Persian:
الإسلام، عقیده و شریعت، نوشته محمود شلتوت، چاپ دار القلم یا چاپ الأزهر.
Al Islam, 'Aqidah wa Shari'ah, by Mahmud Shaltut, Dar al Qalam print or al Azhar print.
الفتاوى؛ تألیف محمود شلتوت، طبعة الأزهر
Al Fatawi (Religious Opinions) by Mahmud Shaltut, al Azhar print.
فتاوی اسلامیہ (فتوایہای اسلامی)، نوشتہ شیخ حسین محمد مخلوف، چاپ حلبی
Fatawa Islamiyyah (Islamic Religious Opinions) by Shaikh Husain Muhammad Makhluf, al Halali print.
احکام المعاملات الشرعیۃ، تألیف شیخ علی الخفیف
Ahkam al Mu'amalat al Shar'iyyah (Religious Rulings on Transactions) by Shaikh 'Ali al Khafif.
معاملات جدید و احکام آن، نوشتهٔ شیخ عبدالرحمن عیسی، چاپ مخیمر
Al Mu'amalat al Hadithah wa Ahkamuha (Modern Transactions and Their Rulings) by Shaikh 'Abd al Rahman 'Isa, Mukhaimir print.
احکام الذمیین و المستأمنین فی دار الاسلام (احکام اهل ذمه و مستأمنان در سرزمین اسلام) نوشته دکتر عبدالکریم زیدان
Ahkam al Dhimmiyyin wa al Musta'minin fi Dar al Islam (Rulings on People of the Pledge and People Protected by the State in the Land of Islam) by Dr. 'Abd al Karim Zaidan.
فقه السنّة، تألیف الشیخ سید سابق، الجزء الثالث، طبع دار الکتاب العربی.
Fiqh al Sunnah (Jurisprudence of the Sunnah) by Shaikh Sayyid Sabiq, third volume, printed by Dar al Kitab al 'Arabi.
الحلال و الحرام في الإسلام (الحلال و الحرام در اسلام)، نوشته‌ی یوسف القرضاوی، چاپ المکتب الاسلامی.
Al Halal wa al Haram fi al Islam (Lawful and Unlawful in Islam) by al Qaradawi, printed by al Maktab al Islami.
IV. منابع دربارۂ اصول و قواعد عمومی فقه
الرسالہ، تألیف الإمام الشافعی، تحقیق احمد شاکر، چاپ الحلبی۔
IV. References on Usul and General Rules of Fiqh Al Risalah, by al Imam al Shafi'i, ed. Ahmad Shakir, al Halabi print.
الإحكام في أصول الأحكام، لابن حزم، طبعة المنيرية أو طبعة الإمام.
Al Ihkam fi Usul al Ahkam, by Ibn Hazm, al Muniriyyah print or al Imam print.
المستصفى من علم الأصول، تألیف الإمام الغزالی، مطبعة مصطفى محمد
Al Mustasfa min 'Ilm al Usul, by al Imam al Ghazali, Mustafa Muhammad print.
اصول السرخسی، از السرخسی، چاپ حیدرآباد
Usul al Sarakhsi, by al Sarakhsi, Hyderabad print.
روضة الناظر وجنة المناظر، تأليف ابن قدامة، مؤلف كتاب المغني.
Rawdat al Nazir wa Jannat al Manazir, by Ibn Qudamah, author of al Mughni.
الإحکام فی أصول الأحکام، تألیف ابوالحسن علی بن ابی علی الآمدی، متوفای ۶۳۱ ه.ق، چاپ صبیح.
Al Ihkam fi Usul al Ahkam, by Abu al Hasan Ali bin Abi 'Ali al 'Amidi, d. 631 H, Sabih print.
تخریج الفروع على الأصول (ارتباط احکام فرعی با اصول و قواعد)، نوشته امام زنجانی، متوفای ۶۵۶ هجری، تصحیح دکتر محمد أدیب صالح، چاپ دانشگاه دمشق.
Takhrij al Furu' 'Ala al Usul (Relations of Rulings to Principles and Rules) by al Imam al Zanjani, d. 656 H. ed. Dr. Muhammad Adib Salih, University of Damascus print.
الفروق، تألیف الإمام القرافی، متوفی ۶۸۴ هجری، چاپ حلبی
Al Furuq, by al Imam al Qarafi, d. 684 H, al Halabi print.
الإحكام في تمييز الفتاوى من الأحكام، تأليف القرافي، تحقيق الشيخ عبد الفتاح أبو غدة، مطبوع في حلب.
Al Ihkam fi Tamyiz al Fatawa min al Ahkam, by al Qarafi, ed. Shaikh 'Abd al Fattah Abu Ghuddah, printed in Aleppo.
القیاس، تألیف شیخ الاسلام ابن تیمیہ، چاپ السلفیہ
Al Qiyas (Analogy) by Shaikh al Islam Ibn Taimiyyah, al Salafiyyah print.
إعلام الموقعين، لابن القيم الجوزية، المتوفى سنة ۷۵۱ هـ، طبعة السعادة، تحقيق محمد محيي الدين عبد الحميد.
I'lam al Muwaqi'in, by al Shatibi, d. 751 H, al Sa'adah print, ed. Muhammad Muhyi al Din 'Abd al Hamid.
الموافقات، از ابن القیم، متوفای ۷۹۰، تصحیح شیخ عبدالله دراز، چاپ‌شده در مطبعة الشرق الأدنی فی المسکی، قاهره.
Al Muwafaqat, by Ibn al Qayyim, d. 790, ed. Shaikh 'Abd Allah Draz, printed by Matba'ah al Sharq al Adna fi al Muski, Cairo.
الاعتصام، للشاطبی، طبعة المنار
Al I'tisam, by al Shatibi, al Manar print.
الأشباه والنظائر، تألیف ابن نجیم، متوفای ۹۷۰ هجری
Al Ashbah wa al Naza'ir, by Ibn Nujaim, d. 970 H.
V. مطالعات عمومی اسلامی
احیاء علوم الدین، تألیف الإمام الغزالی، چاپ الحلبی
V. General Islamic Studies Ihya' 'Ulum al Din, by al Imam al Ghazali, al Halabi print.
تلبیس ابلیس، تألیف امام ابوالفرج عبدالرحمن بن الجوزی، متوفای ۵۹۷ هجری، چاپ المنیریه.
Talbis Iblis, by al Imam Abu al Faraj 'Abd al Rahman bin al Jawzi, d. 597 H, al Muniriyyah print.
الکبائر، تألیف الحافظ الذهبی، طبعة البيان، بيروت.
Al Kaba'ir, by al Hafiz al Dhahabi, al Bayan print, Beirut.
اغاثة اللهفان، لابن القيم، طبعة الحلبي
Ighathat al Lahfan, by Ibn al Qayyim, al Halabi print.
مدارج السالکین، نوشته ابن القیم، چاپ السنة المحمدیة
Madarij al Salikin, by Ibn al Qayyim, al Sunnah al Muhammadiyyah print.
بدائع الفوائد، تألیف ابن القیم، طبعة المنیریة.
Bada'i al Fawa'id, by Ibn al Qayyim, al Muniriyyah print.
الزواجر، تأليف ابن حجر الهيتمي المكي
Al Zawajir, by Ibn Hajar al Haitami al Makki.
حُجَّۃ اللہ البالغہ، تألیفِ عالمِ ہندوستان، احمد بن عبد الرحیم الدہلوی، معروف به شاہ ولی اللہ، متوفیٰ ۱۱۷۶ھ۔
Hujjat Allah al Balighah, by the scholar of all India, Ahmad bin 'Abd al Rahim al Dahlawi, known as Shah Waliyyu Allah, d. 1176 H.
الترتيب الإدارية، تألیف عبد الحی الکتانی الفاسی، چاپ الاهلیه، رباط، ۱۳۴۶
Al Taratib al Idariyyah, by 'Abd al Hai al Kattani al Fasi, al Ahliyyah print, Rahat, 1346
الوحی المحمدی، تألیف الشیخ محمد رشید رضا، طبعة المنار
H Al Wahi al Muhammadi (The Revelation of Muhammad) by Shaikh Muhammad Rashid Rida, al Manar print.
الإسلام، دین عام خالد
تألیف: محمد فرید وجدی
Al Islam, Din 'Am Khalim (Islam, an Eternnal and Comprehensive Religion) by Muhammad Farid Wajdi.
الأركان الأربعة (ارکان اربعه)، نوشته ابوالحسن ندوی، چاپ معتوق اخوان، بیروت.
Al Arkan al Arba'ha (The Four Pillars) by Abu al Hasan al Nadwi, Ma'tuq Ikhwan print, Beirut.
اصول الاقتصاد فی الاسلام (اصول اقتصاد در اسلام)، نوشته ابوالاعلی المودودی، چاپ الهاشمیة، دمشق.
Usul al Iqtisad fi al Islam (Economic Principles in Islam) by Abu al A'la al Maududi, al Hashimiyyah print, Damascus.
اسلام و تمدن غربی (الإسلام و الحضارة الغربية)، نوشتهٔ محمد کرد علی، چاپ‌شده توسط لجنة التأليف و الترجمة و النشر، چاپ دوم.
Al Islam wa al Hadarah al Gharbiyyah (Islam and Western Civilization) by Muhammad Kurd 'Ali, printed by Lajnat al Ta'lif wa al Tarjamah wa al Nashr, second printing.
الإسلام والأوضاع الاقتصادية، تألیف محمد الغزالی، الطبعة الخامسة
Al Islam wa al Awda'al Iqtisadiyyah (Islam and Economic Situations) by Muhammad al Ghazali, fifth print.
الإسلام المفترى عليه بين الشيوعيين والرأسماليين (الإسلام المفترى عليه بين الشيوعيين والرأسماليين)، تأليف الغزالي
Al Islam al Muftara 'Alaih Baina al Shuyui'yyin wa al Ra's Naliyyin (Islam Blasphemed Between Communists and Capitalists, by al Ghazali.
الاشتراکیة فی المجتمع الإسلامی (سوسیالیسم در جامعه اسلامی)، نوشته البهی الخولی، چاپ مطبعة الاستقلال الکبری.
Al Ishtirakiyyah fi al Mujtama' al Islami (Socialism in Islamic Society) by al Bahi al Khawli, printed by Matba'at al Istiqlal al Kubra.
سوسیالیسم اسلام، نوشته دکتر مصطفی السباعی، چاپ دارالقومیه، قاهره.
Ishtirakiyyat al Islam (The Socialism of Islam) by Dr. Mustafa al Siba'i, printed by al Dar al Qawmiyyah, Cairo.
الاقتصاد والسياسة في ضوء الإسلام
Al Iqtisad wa al Siyasah fi Daw' al Islam (Economics and Politics in the Light of Islam)
تألیف تحت إشراف جمعیة الدراسات الإسلامیة فی کلیة التجارة، جامعة القاهرة، ۱۹۵۱م.
Note: the source line was in English, so I rendered it in Persian script with Persian-style numerals and the Persian form of the place names, and the Arabic-script text above is the Persian rendering as Persian readers would expect it.
authored under the supervision of the Islamic Studies Society in the College of Commerce, University of Cairo, 1951.
تنظیم الإسلام للمجتمع
Note: The title as given is in Arabic transliteration, so per the rules the book name should appear in Persian script. Here it is:
تنظیم الإسلام للمجتمع (سازمان اسلام برای جامعه) نوشته محمد ابوزهره
Tanzim al Islam li al Mujtama' (Islam's Organization of Society) by Muhammad Abu Zahrah.
حقائق الإسلام و أباطيل خصومه (حقایق اسلام و باطل‌های دشمنانش)، نوشته عباس محمود العقاد
Haqa'iq al Islam wa Abatil Khusumeh (Truths of Islam and the Falsehoods of its Enemies) by 'Abbas Mahmud al 'Aqqad.
خطوط اساسی در اقتصاد اسلامی، نوشتهٔ محمود ابو السعود
Khutut Ra'isiyyah fi al Iqtisad al Islami (Outlines in Islamic Economics) by Mahmud Abu al Sa'ud.
دائرۃ المعارف الإسلامیۃ الأوروبیۃ
Da'irat al Ma'arif al Islamiyyah al Awrubbiyyah (Islamic European Encyclopedia)
منتشر شده به زبان عربی توسط احمد الشنتاوی، عبدالحمید یونس و ابراهیم خورشید.
published in Arabic by Ahmad al Shantatawi, 'Abd al Hamid Yunus, and Ibrahim Khurshid.
الدعوة إلى الإسلام (انتشار الإسلام)، تألیف توماس آرنولد، ترجمه دکتر
Al Da'wah ila al Islam (The Preaching of Islam) by Thomas Arnold, translated by Dr.
حسن ابراهیم حسن و یکی از همکارانش، چاپ‌شده توسط لجنة البیان العربی.
Hasan Ibrahim Hasan and a colleague of his, printed by Lajnat al Bayan al 'Arabi.
سیرت الرسول، نوشتهٔ محمد عزت دروزه
Sirat al Rasuh (The biography of the Prophet) by Muhammad 'Izzat Darwazah.
العبادة في الإسلام (عبادت در اسلام)، نوشته یوسف القرضاوی، چاپ اول، چاپخانه النصر.
Al 'Ibadah fi al Islam (Worship in Islam) by Yusuf al Qaradawi, first printing, al Nasr print.
العدالة الاجتماعية في الإسلام، تأليف الشهيد سيد قطب، الطبعة الخامسة، مطبعة الحلبي.
Al 'Adalah al Ijtima'iyyah fi al Islam (Social Justice in Islam) by the martyr Sayyid Qutb, fifth printing, al Halahi print.
فلسفة الزكاة عند المسلمین (فلسفهٔ زکات نزد مسلمانان)، نوشتهٔ عبدالعزیز سیدالاهل، چاپ بیروت.
Falsafat al Zakah 'Ind al Muslimin (The Muslim Philosophy of Zakah) by 'Abd al 'Aziz Sayyid al Ahl, printed in Beirut.
مجموعة الوثائق السياسية في عهد الرسول ﷺ والخلفاء الراشدين (مجموعة الوثائق السياسية من عصر النبي ﷺ والخلفاء الراشدين)
تأليف: الدكتور محمد حميد الله الحيدرآبادي
الطبعة الثانية، مطبعة دار الإرشاد، بيروت
Majmu'at al Watha'iq al Siyasiyyah fi 'Ahd al Rasul wa al Khulafa al Rashidin (Collection of Political Documents from the Era of the Prophet and the Wise Successors) by Dr. Muhammad Hamidullah al Hyderabadi, second printing, Dar al Irshad print, Beirut.
VI. مالیات و امور مالی دولت
مبادیٔ علم المالیۃ العامۃ (اصول امور مالی عمومی) نوشتهٔ دکتر محمد فؤاد ابراهیم، جلد اول
VI. Fiscal and Taxation Mabadi' 'Ilm al Maliyyah al 'Ammah (Principles of Public Finance) by Dr. Muhammad Fu'ad Ibrahim, first volume.
علم المالیه (مالیه عمومی) نوشته دکتر رشید الدقر، چاپ دمشق.
'Ilm al Maliyyah (Public Finance) by Dr. Rashid al Daqr, Damascus print.
موارد الدولة، تألیف د. سعد ماهر حمزة، طبع في المطبعة المالية.
Mawarid al Dawlah (State Resources) by Dr. Sa'd Maher Hamzah, printed by al Matba'ah al Maliyyah.
مبادئ النظریة العامۃ للضریبۃ (اصول نظریهٔ عمومی مالیات) نوشتهٔ دکتر حسین خلاف و عبدالکریم الرفاعی
Mabadi' al Nazariyyah al 'Ammah li al daribah (Principles of the General Theory of Taxation) by Dr. Husain Khallaf and 'Abd al Karim al Rifa'i.
میزانیۀ دولت (Mizaniyat al Dawlah) نوشتۀ دکتر محمد حلمی مراد
Mizaniyat al Dawlah (State Budget) by Dr. Muhammad Hilmi Murad.
تشریع الضرائب (قانون‌گذاری مالیاتی) نوشته مراد، جلد اول، چاپ نهضت مصر، ۱۹۵۵.
Tashri' al Dara'ib (Taxation Legislation) by Murad, first volume, Nahdat Misr Print, 1955.
النظم النقدیۃ والمصرفیۃ (نظام پولی و بانکی) تألیف دکتر
Al Nuzum al Naqdiyyah wa la Masrafiyyah (Monetary and Banking System) by Dr.
عبد العزیز مرعی۔
'Abd al 'Aziz Mur'i.
الاقتصاد السياسي، تألیف دکتر علی عبدالواحد وافی، چاپ حلبی، ویرایش پنجم.
Al Iqtisad al Siyasi (Political Economics) by Dr. 'Ali 'Abd al Wahid Wafi, al Halabi print, fifth edition.
الاقتصاد السیاسی - تألیف دکتور رفعت المحجوب
Al Iqtisad al Siysal (Political Economics) by Dr. Rif'at al Mahjub.
VIII. مطالعات اجتماعی
الضمان الاجتماعی (بیمهٔ اجتماعی)
نوشتهٔ دکتر صادق مهدی السعید
VIII. Social Studies Al Daman al Ijtima'i (Social Insurance) by Dr. Sadiq Mahdi al Sa'id.
حلقات الدراسات الاجتماعیة، که پیش‌تر ذکر شد.
Halqat al Dirasat al Ijtima'iyyah, mentioned earlier.
علم الاجتماع، نوشتهٔ دکتر احمد الخشاب
'Ilm al Ijtima' (Sociology) by Dr. Ahmad al Khashshab.
VIII. زندگینامه‌ی پیامبر، تاریخ و دیگر زندگینامهها
السیرۃ النبویۃ (زندگینامه‌ی پیامبر) نوشته‌ی ابن هشام، به کوشش
VIII. Biography of the Prophet, History, and Other Biographies Sirat Ibn Hisham (Ibn Hisham's Biography of the Prophet) by Ibn Hisham, ed.
محمد محیی الدین عبدالحمید
Muhammad Muhyi al Din 'Abd al Hamid.
سیرة عمر بن عبد العزیز، تألیف ابن عبد الحکم، چاپ دار الفکر، دمشق.
Sirat 'Umar bin 'Abd al 'Aziz (Biography of 'Umar bin 'Abd al 'Aziz), by Ibn 'Abd al Hakam, Dar al Fikr print, Damascus.
تاریخ الامم و الملوک (تاریخ ملت‌ها و پادشاهان) نوشته‌ی امام ابوجعفر الطبری، چاپ الحسینیة.
Tarikh al Umam wa al Muluk (History of Nations and Dynasties) by al Imam Abu Ja'far al Tabari, al Husainiyyah print.
وفیات الأعیان (مرگ بزرگان) نوشته‌ی ابن خلکان، متوفای ۶۳۱ هجری
Wafiyyat al A'yan (Death of Renowned Persons) by Ibn Khillakan d. 631 H.
البدایة والنهایة (آغاز و پایان) — تاریخ‌نگاری، نوشتهٔ حافظ مورخ ابوالفداء اسماعیل بن کثیر، چاپ السعادة.
Al Bidayah wa al Nihayah (The Beginning and the End--history) by the historian al Hafiz Abu al Fida' Isma'il bin Kathir, al Sa'adah print.
الجواهر المضية فی طبقات الحنفیہ، تألیف محیی الدین القرشی، المتوفی سنۃ ۷۷۵ھ، طبع حیدرآباد
Al Jawahir al Mudiyyah fi Tabaqat al Hanafiyyah (biographies of Hanafites) by Muhyi al Din al Qurashi, d. 775, Hyderabad print.
طبقات الحنابلة، تألیف ابن أبی یعلی، متوفای ۵۲۷ هجری
Tabaqat al Hanabilah (biographies of Hanbalites) by Ibn Abi Ya'la, d. 527 H.
طبقات الشافعیة، تألیف تاج الدین السبکی، متوفای ۷۷۱ هجری
Tabaqat al Shafi'iyyah (biographies of Shafi'ites) by Taj al Din al Subki, d. 771 H.
الدِّيبَاجُ المُذَهَّبُ فِي مَعْرِفَةِ أَعْيَانِ المَذْهَبِ (تَرَاجِمُ أَعْلَامِ المَذْهَبِ)
Al Dibaj al Mudhahhab fi Ma'rifat A'yan al Madhhab (biographies of certain schools)
از ابن فرحون، متوفی ۷۹۹ هجری
by Ibn Firhawn, d. 799 H.
الفوائد البهیة فی تراجم الحنفیة، تألیف أبی الحسنات عبد الحی اللکنوی، المتوفی سنة ۱۳۰۴ھ
Al Fawa'id al Bahiyyah fi Tabaqat al Hanafiyyah (biographies of Hanafites) by Abu al Hasanat 'Abd al Hai al Laknawi, d. 1304 H.
نزهة الخواطر، تألیف عبد الحی بن فخر الدین الحسنی اللکنوی، مدیر ندوة العلماء، لکنو، الهند، متوفی سنة ۱۳۴۱ هـ، والد أبی الحسن الندوی.
Note: since the source is itself a Persian-script-rendered line, I have followed the rule to write names and titles in Persian script, with the Arabic-language title and place names transliterated into Persian script as Persian readers know them.
Nuzhat al Khawatir, by 'Abd al Nai bin Fakhr al Din al Hasani al Laknawi, director of Nadwat al 'Ulama', Laknow, India, d. 1341 H, the father of Abu al Hasan al Nadwi.
الأعلام (برجستگان) اثر خیرالدین زرکلی
Al A'lam (The Renowned) by Khair al Din al Zerkeli.
الخراج في الدولة الإسلامية؛ تألیف محمد ضیاء الدین الریّس؛ چاپ نهضة مصر
Al Kharaj fi al Dawlah al Islamiyyah (Taxes in the Islamic State) by Muhammad Diya' al Din al Rayyis, Nahdat Misr print.
النقود العربیۃ وعلم النمّیات (Arabian Currencies) تألیف الأب أنستاس الکرملی
Al Nuqud al 'Arabiyyah wa 'Ilm al Numiyyat (Arabian Currencies) by Father Anstas al Karmali.
النُّقُود العَرَبِيَّة، ماضِيها وحاضِرُها
Al Nuqud al 'Arabiyyah, Madiha wa Hadiruha (Arabian Currencies, Past and Present)
به قلم دکتر عبدالرحمن فهمی
by Dr. 'Abd al Rahman Fahmy.
سنج السکّة فی فجر الإسلام (ضرب سکّه‌ها در سپیده‌دم اسلام) نوشته دکتر عبدالرحمن فهمی
Sanj al Sikkah fi Fajr al Islam (Minting of Currencies in the Dawn of Islam) by Dr. 'Abd al Rahman Fahmy.
IX. زبان و دایرہ المعارف
غریب الحدیث (کلماتِ دشوارِ حدیث) تألیفِ ابوالقاسم بن سلام، متوفیٰ ۲۲۵ هجری، چاپِ حیدرآباد۔
IX. Language and Encyclopedia Gharib al Hadith (Difficult Words in Hadith) by Abu al Qasim bin Sallam, d. 225 H, Hyderabad print.
النهایة فی غریب الحدیث والأثر (پایان‌نامه‌ی واژه‌های دشوار در گفتار و آثار) نوشته‌ی ابوالسعادات مجدالدین المبارک بن محمد، معروف به ابن الأثیر، درگذشته‌ی ۶۰۶ هجری، چاپ الخیریه.
Al Nihayah fi Gharib al Hadith wa al 'Athar (The Final Study of Difficult Words in Saying and Traditions) by Abu al Sa'adat Majd al Din al Mubarak bin Muhammad, known as Ibn al Athir, d. 606 H, al Khairiyyah print.
لسان العرب، تألیف جمال‌الدین ابوالفضل محمد بن مکرم بن منظور الانصاری الافریقی المصری، متوفای ۷۱۱ ه.ق، چاپ بیروت، ۱۹۵۶ م.
Lisan al Arab (The Arabic Tongue) by Jamal al Din Abu al Fadl Muhammad bin Mukarram bin Manzur al Ansari al Afriqi al Misri, d. 711 H, Beirut printing, 1956
المصباح المنیر (فرهنگ عربی) نوشته‌ی احمد بن محمد بن علی المقری الفیومی، متوفای ۷۷۰ هجری، چاپ العامریه، مصر، ۱۹۱۲ میلادی.
Al Misbah al Munir (Arabic dictionary) by Ahmad bin Muhammad bin 'Ali al Muqri al Fayumi, d. 770 H, al 'Amiriyyah print, Egypt, 1912 AD.
القاموس المحیط، نوشتهٔ مجد الدین فیروزآبادی، درگذشتهٔ ۸۱۷ (هجری قمری).
Al Qamus al Muhit (dictionary) by Majd al Din al Fairuzabadi, d. 817.
تاج العروس فی شرح القاموس (شرح و حواشی بر القاموس) از محمد مرتضی زبیدی، متوفای ۱۲۰۵ هجری
Taj al 'Arus fi Sharh al Qamus (commentaries and notes on al Qamus) by Muhammad Murtada al Zabidi, d. 1205 H.
المعجم الوسيط، جمعه مجمع اللغة العربية في القاهرة
Al Mu'jam al Wasit (Medium-size Dictionary) collected by the Arabic Language Congress in Cairo.
X. مراجع متفرقه
کتاب مقدس، عهد عتیق و عهد جدید.
X. Miscellaneous References The Bible, Old and New Testaments.
المحاضرات العامة لإدارة الثقافة الإسلامية بالأزهر (Al Muhadarat al 'Ammah li Idarat al Thaqafah al Islamiyyah bi al Azhar)، الجلسات الأولى والثانية والثالثة، طبعة الأزهر.
Al Muhadarat al 'Ammah li Idarat al Thaqafah al Islamiyyah bi al Azhar (Public Lectures of the Directorate of Islamic Culture in al Azhar) first, second, and third sessions, al Azhar print.
المؤتمر الأول لمجمع البحوث الإسلامية، تأليف جماعة من الباحثين، مطبعة الأزهر.
Al Mu'tamar al Awwal li Majma' al Buhuth al Islamiyyah (The First Conference of the Congress of Islamic Research) in Cairo, by a group of researchers, al Azhar print.
مجلة الأزهر (مراجعة الأزهر)
Majallat al Azhar (Al Azhar Review).
مجلة حضارة الإسلام، دمشق
Majallat Hadarat al Islam (Islamic Culture Review), Damascus.
مجلة المسلمون (The Muslims Review)، القاهرة.
Majallat al Muslimun (The Muslims Review), Cairo.