مالیات‌های متناسب، مالیات‌هایی هستند که نرخ آن‌ها بدون توجه به مقدار اقلام مشمول مالیات ثابت است. اگر، برای نمونه، نرخ مالیات ده درصد باشد و این نرخ بر تمام درآمد صرف‌نظر از اندازه آن اعمال شود، آنگاه مالیات متناسب است. مالیات‌های تصاعدی، مالیات‌هایی هستند که نرخ آن‌ها با افزایش مقدار کالای مشمول مالیات افزایش می‌یابد. مالیات‌های تصاعدی معمولاً بر اساس طبقات درآمدی اعمال می‌شوند. برای نمونه، نرخ ممکن است برای نخستین هزار واحد درآمد ده درصد، برای هزار واحد دوم دوازده درصد و برای هزار واحد سوم پانزده درصد باشد.۱ امروزه بسیاری از مردم از مالیات‌های تصاعدی حمایت می‌کنند و استدلال می‌کنند که این نوع مالیات عادلانه‌تر است، زیرا بار هزینه‌های دولت را بر اساس توانایی مالیات‌دهندگان توزیع می‌کند. معمولاً برای حمایت از مالیات‌های تصاعدی استدلال‌های زیر مطرح می‌شود:

Proportional taxes are those whose rates are constant regardless of the quantity of taxable items. If, for example, the tax rate is ten percent, and this rate applies on all income regardless of its size, then the tax is proportional. Progressive taxes are those whose rates increase with an increase in the amount of the taxable item. Progressive taxes are usually applied on the basis of income stratas. For example, the rate may be ten percent for the first one thousand units of income, twelve percent for the second one thousand, and fifteen percent for the third one thousand.1 Progressive taxes are supported by many people nowadays, who argue that this kind of tax is more just because it distributes the burden of government expenditures according to the ability of the taxpayers. The following arguments are usually forwarded in support of progressive taxes:

۱. ثروتمندان از قانون اقتصادی بازدهی فزاینده بهره می‌برند، به‌طوری‌که هرچه بیشتر جمع کنند، بیشتر می‌توانند بازدهی بالاتر و انباشت بیشتری به دست آورند.

1. Wealthy persons benefit from the economic law of increasing returns, so that the more they accumulate, the more they can obtain higher returns and more accumulation.

این توانایی برای اندوختن و کسب درآمد بیش از نسبت افزایش می‌یابد، و از این رو مالیاتی که بر چنین افرادی اعمال می‌شود نیز باید بیش از نسبت باشد۔

This ability to accumulate and to earn increases more than proportionally, so the tax applied on such persons must also be more than proportional.

۲. مالیات‌های تصاعدی آسان‌ترین ابزار برای از میان بردن تفاوت‌های بزرگ در درآمد و ثروت در یک جامعه است. هرگاه با وضعیتی از توزیع نامناسب ثروت روبه‌رو شویم، مالیات‌های تصاعدی آن وضعیت را اصلاح می‌کنند و فاصله اقتصادی میان ثروتمند و فقیر را کاهش می‌دهند.

2. Progressive taxes are the most accessible means to eliminate great differences in income and wealth in a society. Whenever we are confronted with a situation of badly distributed wealth, progressive taxes rectify the situation and shrink the economic gap between rich and poor.

واضح است که زکات متناسب است، یعنی با افزایش مقدار مال مشمول زکات، نرخ آن افزایش نمی‌یابد و اصل افزایش نرخ با افزایش مقدار را در بر نمی‌گیرد. نرخ قابل اعمال بر هر کالا ثابت است. این حکم بر همه دارایی‌های مشمول زکات اعمال می‌شود: محصولات کشاورزی، دام، دارایی‌های تجاری یا پول نقد. برخی پژوهشگران معاصر بر این باورند که زکات دام نرخی نزولی دارد، یعنی با افزایش تعداد دام، نرخ کاهش می‌یابد. آنان چنین کاهشی را تلاشی برای تشویق پرورش دام در محیط سخت بیابانی شبه‌جزیره عربستان می‌دانند.

It is clear that zakah is proportional, i.e., it does not take the principle of increasing the rate with increases in the quantity of the zakatable item. The applicable rate on an item is constant. This applies to all zakatable assets: agricultural products, livestock, trade assets, or cash. Some contemporary researchers think zakah on livestock has a regressive rate, i.e., the rate declines as the amount of livestock increases. They consider such regression as an attempt to encourage cattle raising in the harsh desert environment of the Arabian peninsula.

این تفسیر نادرست است؛ در واقع، میزان زکات دام‌ها به‌طور کلی ۲ است.5

This interpretation is incorrect, in fact, the rate of zakah on cattle is generally 2.5

percent، با تفاوت‌های جزئی که تنها به افزایش‌های بخشی در شمار حیواناتی مربوط می‌شود که مشمول زکات‌اند. نرخ ۲٫۵ درصد (به‌طور کلی) در مورد گاو و شتر کاملاً روشن است، در حالی که در مورد گوسفند سوءتفاهمی پیش می‌آید که از شمول بره‌ها و گوسفندان کوچک ناشی می‌شود. در محاسبه نصاب چهل گوسفند، گوسفندان کوچک شمرده نمی‌شوند و نرخ یک گوسفند برای هر چهل گوسفند است (٪۲5

percent, with slight differences that relate only to segmental increases in the number of animals subject to zakah. The rate of 2.5 percent (generally speaking) is very obvious in the case of cows and camels, while in the case of sheep there is a misunderstanding that arises from the inclusion of lambs and baby sheep. In estimating the nisab of forty sheep, baby sheep are not counted, and the rate is one sheep for forty sheep (2.5

(درصد). با افزایش تعداد گوسفندان از چهل راس، بچه‌حیوانات نیز در شمار کل سرهایی که زکات به آن‌ها تعلق می‌گیرد لحاظ می‌شوند، اما این بچه‌ها در پرداخت زکات پذیرفته نیستند.

percent). As the number of sheep increases above forty, baby animals are included in the total count of zakatable heads, but these babies are not acceptable in zakah payment.

بدین ترتیب، به ازای هر صد گوسفند اضافی، یک گوسفند دیگر پرداخت می‌شود، تا این که بره‌ها نیز در محاسبه گنجانده شوند.2 از ابراهیم و ابوحنیفہ روایت شده که زکات اسب‌های سواری نرخ ۲.۵ درصد دارد، بر اساس ارزیابی قیمت آن‌ها. این دیدگاه با فهم عمومی همخوانی دارد که نرخ زکات دام‌ها ۲.۵ درصد است.

نخست، زکات بهعنوان یک تکلیف دینی جاودانه، با تغییر اوضاع و احوال دگرگون نمیشود. این عبادتی است که در همهٔ دورانها و محیطها بر هر مسلمانی واجب است، در حالی که مالیاتهای تصاعدی برای رفع مشکل گذرای توزیع نابرابر ثروت و درآمد وضع میشوند. اینها ابزارهای انعطافپذیری هستند که نرخهایشان میتواند برای رسیدن به هدفشان تغییر کند.

Firstly, zakah as an eternal religious obligation, does not change because of changing circumstances. It is a worship required from every Muslim in all ages and environments, while progressive taxes are imposed to achieve rectify the transitory problem of skewed distribution of wealth and income. They are malleable tools whose rates may be altered in order to achieve their target.

اسلام مانع وضع مالیات‌های اضافی در صورت بروز نیاز نیست. این مالیات‌ها می‌توانند نرخ‌های تصاعدی داشته باشند، اگر این امر برای تحقق عدالت و کاهش شکاف توزیع ثروت میان ثروتمندان و فقرا ضروری باشد، به شرط آنکه چنین مالیات‌هایی توسط مرجع مشروع و نماینده مردم، که بر اساس نور کتاب مقدسی که خداوند فرستاده است به درستی حکم می‌راند، تصویب شود.

Islam does not prevent the imposition of additional taxes when need arises. These taxes may have progressive rates if this is needed to achieve justice and to close the gap in distribution between rich and poor, provided such taxes are inacted by legitimate authority that represents the people and rules righteously in the light of the holy Book sent by God.

ثانیاً، زکات خود، درآمد و ثروت را از ثروتمندان به فقرا بازتوزیع می‌کند.

Secondly, zakah itself redistributes income and wealth from the rich to the poor.

در نتیجه، این نظام همان هدفِ مالیات‌های تصاعدی را دنبال می‌کند، یعنی با مشخص‌کردن بالا بردنِ سطح زندگیِ طبقات فقیر و قرار دادنِ تمامِ بارِ آن بر دوشِ ثروتمندان؛ در حالی که مالیات‌ها، حتی تصاعدی‌ها، معمولاً در قالبِ خدماتِ عمومی به همهٔ اعضای جامعه، از جمله خودِ ثروتمندان، بازگردانده می‌شوند.

Consequently, it fulfills the same objective of progressive taxes by specifically raising the level of living of poor classes and levying the whole burden on the rich while taxes, even progressive ones, are usually rendered, in the form of public services, to all members of the society, including the rich themselves.

ثالثاً، یہ کہ اسلام دولت و آمدنی کے ارتکاز کی مشکل کو کئی ذرائع سے حل کرتا ہے۔ زکات ان میں سے صرف ایک ذریعہ ہے۔ ان ذرائع میں میراث کا نظام، غیر قانونی ذرائع سے حاصل ہونے والی دولت و آمدنی کی ضبطی، سود، سودی لین دین اور اجارہ داری (احتکار) کی ممانعت شامل ہیں۔ چنانچہ ترقی پسند ٹیکسوں کے مقاصد ان سب ذرائع کے مجموعی عمل سے پورے ہو جاتے ہیں۔

Thirdly, Islam resolves the problem of concentration of wealth and income through several means. zakah is but one of them. These means include the inheritance system, confiscation of wealth and income that arises from unlawful sources, prohibition of interest, usury, and monopoly. Thus the objectives of progressive taxes are fulfilled through all these means together.