از آنجا که زکات در همان اموال زکات‌پذیر محاسبه می‌شود (شتر از شتر، میوه از میوه و پول از پول گرفته می‌شود)، این پرسش مطرح می‌شود که آیا جایز است به جای پرداخت عینی، ارزش آنچه بر عهده است به عنوان زکات داده شود. از یک سو، فقیهانی هستند که پرداخت به صورت ارزش را بدون هیچ قید و شرطی جایز می‌دانند. اینان به رهبری حنفیان قرار دارند. دانشمندانی که به رهبری شافعیان و ظاهریان هستند، پرداخت به صورت ارزش را نمی‌پذیرند. در میان این دو گروه، مالکیان و حنبلیان پرداخت به صورت ارزش را در برخی موارد می‌پذیرند و در برخی موارد دیگر آن را تأیید نمی‌کنند.

Since zakah is calculated in the same zakated items (camels are taken out of camels, fruits from fruits, and money from money) the question arises whether it is permissible to give the value of what is due as zakah instead of payment in kind. On one side, we find jurists who allow payment in value without any reservations. These are led by the Hanafites. Scholars led by the Shafi'ites and Zahirites do not accept payment in value. In between, Malikites and Hanbalites accept payment in value in certain cases, and do not approve of it in other cases.

یہ بات مختصر خلیل میں بیان کی گئی ہے کہ قیمت کے ذریعے ادائیگی کافی نہیں۔ ابن الحاجب اور ابن بشیر اسی رائے سے متفق ہیں۔ التوضیح کے مصنف کہتے ہیں کہ یہ رائے المدونہ کے مطابق نہیں، جس میں بیان کیا گیا ہے کہ قیمت کے ذریعے ادائیگی صرف ناپسندیدہ ہے۔ ابن ناجی نے شرح الرسالہ میں اشہب اور ابن القاسم سے نقل کیا ہے کہ ان کے نزدیک قیمت کے ذریعے ادائیگی جائز ہے۔ المدونہ کے مصنف نے لکھا ہے: "میرا خیال ہے کہ اگر ادا کرنے والے پر حکومت کی طرف سے ایسا کرنا لازم ہو تو قیمت کے ذریعے ادائیگی کو God کے نزدیک بھی قبول کیا جائے گا، کیونکہ اختلافی مسائل میں حکومت کا اختیار کردہ طریقہ سب پر لازم ہو جاتا ہے۔"3

It is maintained in Mukhtasar Khalil that payment in value does not suffice. Ibn al Hajib and Ibn Bashir go along with this view. The author of al Tawdih states that this is not consistent with al Mudawwanah, in which it is stated that payment in value is undesired only.1 Ibn Naji in Sharh al Risalah quotes Ashhab and Ibn al Qasim saying that payment in value is permissible.2 The author of al Mudawwanah notes, "I would think payment in value would be accepted by God if the payer is obligated to do so by the government, since in disputed matters, the government's selected practice becomes binding on all."3

در مورد حنبلی‌ها، صاحب «المغنی» می‌گوید: ظاهر آن است که احمد پرداخت به‌صورت قیمت را ناکافی می‌داند، زیرا این کار مخالف سنت است. با این حال، روایتی وجود دارد که احمد آن را جایز می‌داند، جز در زکات فطر.

As for Hanbalites, the author of al Mughni says it appears that Ahmad believes payment in value unsatisfactory because it is a violation of Sunnah. However, there is a report that Ahmad approves of it, except with zakah of al fitr.

تمام این اختلافات را می‌توان به زاویه‌های متفاوتی نسبت داد که فقیهان از آن‌ها به زکات می‌نگرند؛ یعنی یا به‌عنوان یک عبادت، یا به‌عنوان مالیاتی بر ثروت. کسانی که پرداخت عینی را لازم می‌دانند استدلال می‌کنند که از آنجا که زکات یک عبادت است، تنها به همان شیوه‌ای می‌تواند ادا شود که در احادیث به‌تفصیل بیان شده، بنابراین پرداخت باید از همان جنس مال زکات‌دادنی باشد. در مقابل، ابوحنیفه، شاگردان او و دیگران پرداخت به‌صورت ارزش را جایز می‌دانند، به این دلیل که از نظر تأمین نیاز فقیران تفاوتی ندارد.5

All these differences can be attributed to the different angles from which jurists perceive zakah as either a worship or a tax on wealth. Those who require payment in kind argue that since zakah is a worship, it can only be done the very same way detailed in the sayings, therefore payment must be made in the same zakated item. On the other hand, Abu Hanifah, his disciples, and others allow payment in value on the grounds that it makes no difference as far as relieving the poor is concerned.5

کسانی که پرداخت به صورت ارزش (قیمت) را جایز نمی‌دانند، دلایل زیر را ارائه می‌کنند:

Those who do not approve payment in value bring forth the following arguments:

الجوینی، که شافعی‌مذهب است، استدلال می‌کند که از آنجا که زکات از عبادات است، باید دقیقاً همان‌گونه انجام شود که به آن دستور داده شده است، زیرا تنها خداست که بهتر از همه می‌داند که او را چگونه عبادت کنند. زکات خواهر نماز است. هیچ‌کس نمی‌تواند در شکل یا ترتیب نمازها تغییری ایجاد کند، و به همین ترتیب، هیچ‌کس نمی‌تواند هنگامی که احادیث می‌گویند یک شتر ماده یا یک گوسفند بپردازد، پول بپردازد.6

1. Al Juwaini, a Shafi'ite, argues that since zakah is one of the rites of worship it must be done exactly the way we are ordered, because only God knows best the way He wants to be worshiped. Zakah is the sister of prayers. No one can make any change in the format or sequence of prayers, and by the same token, no one may pay money when sayings state pay a female camel or a sheep.6

۲. این مطلب توسط قاضی ابوبکر بن العربی، فقیه مالکی، بیشتر تأکید شده است، که می‌گوید: «آزمون پرداخت زکات تنها با کاهش دارایی (با بخشیدن بخشی از آن) محقق نمی‌شود»

2. This is further emphasized by the judge Abu Bakr bin al 'Arabi, a Malikite, who says, "The test of paying zakah is not realized in mere reduction (by giving away some)

از کل ثروت — چنان که ابوحنیفه می‌اندیشد — بلکه مستلزم کاستن از مقدار هر یک از اقلام مال زکات‌پذیر است، تا دلبستگی عاطفی پرداخت‌کننده به هر یک از اقلامی که مالک آن است، شکسته شود. پرداخت به صورت جنس، بر اساس شایستگی خودش واجب است.7

of total wealth - - as Abu Hanifah thinks - - but requires reducing the quantity of each and every item of zakatable wealth, in order to break the payer's sentimental attachment to each and every item he or she owns. Payment in kind is obligated on its merit."7

۳. از آنجا که زکات برای رفع نیازهای گوناگون مستمندان مقرر شده است، تنوع اموالی که پرداخت می‌شود، برای مستمندان آسانی مهمی است. همچنین، بخشیدن به دیگران از همان اموالی که خداوند به پرداخت‌کننده عطا کرده، نشانهٔ شکرگزاری و سپاس‌گزاری از خداوند است.8

3. Since zakah is meant to relieve the diverse needs of the poor, diversity of assets paid is an important convenience for the poor. It is also a sign of thankfulness and gratitude to God to give others from the very same assets He bestowed on the payer.8

۴. افزون بر همه اینها، حدیثی است که ابوداود و ابن ماجه روایت کرده‌اند که پیامبر ﷺ هنگامی که معاذ را به یمن فرستاد به او فرمود: «از غلات، زکات غلات؛ از گوسفند، زکات گوسفند؛ از شتر، زکات شتر؛ و از گاو، زکات گاو بگیر.» این متنی است که نباید با پرداخت ارزش آن نقض شود.