Aandelen, obligaties en andere vormen van financiële activa waren in het verleden niet bekend. Veel belastingdeskundigen pleiten ervoor om op deze activa, of op minstens hun opbrengsten, bepaalde belastingen te heffen.1

Stocks, shares, and bonds are forms of financial assets that were not known in the past. Many taxation specialists call for imposing certain taxes on these assets or at least on their returns.1

Aandelen of gewone aandelen vertegenwoordigen het eigendom van een bepaald deel van het kapitaal van een vennootschap. Obligaties zijn certificaten van leningen die zijn opgenomen door een vennootschap, overheid of gemeente. Een obligatie wordt doorgaans op een bepaald toekomstig tijdstip terugbetaald, en de lening die zij vertegenwoordigt, brengt rente met zich mee. Het fundamentele verschil tussen een aandeel en een obligatie is dat het eerste een bijdrage aan het kapitaal vertegenwoordigt en winsten of verliezen met zich meebrengt, terwijl het tweede slechts een leninginstrument is dat vooraf vastgelegde voorwaarden van rente en een reeks aflossingen kent. Houders van obligaties hebben doorgaans geen zeggenschap over het bestuur van de vennootschap. Zowel aandelen als obligaties kunnen bij uitgifte een marktwaarde hebben die afwijkt van de nominale waarde. Ze worden verhandeld op de effectenbeurzen, net als andere goederen op hun respectievelijke markten. Hun koersen stijgen en dalen naargelang verschillende factoren die van invloed zijn op vraag en aanbod, waaronder het succes van de vennootschap die ze uitgeeft en de lokale en internationale economische en politieke situatie.2

Shares or common stocks represent ownership of a certain part of the capital of a corporation. Bonds are certificates of loans borrowed by a corporation, government, or municipality. A Bond is usually paid back at a certain future point of time, and the loan it represents carries interest. The basic difference between a share and a bond is that the first represents a contribution to the capital and carries profits or losses, while the second is only a borrowing instrument that carries predefined terms of interest and series of repayments. Usually, bond holders do not have authority of controlling of administration on the corporation. When issued, both shares and bonds may have a market value that is different from the face value. They are traded in the exchange markets, like other commodities in their respective markets. Their prices go up and down according to different factors that affect their supply and demand, including the success of the corporation that issues them and the local and international economic and political situation.2

Eén opvatting maakt onderscheid tussen aandelen en obligaties, en behandelt aandelen in overeenstemming met de aard van de economische activiteit van de vennootschap wier kapitaal zij vertegenwoordigen.

One view distinguishes between shares and bonds and deals with shares in accordance with the nature of the economic activity of the corporation whose capital they represent.

Shaikh 'Abd al Rahman 'Isa vertegenwoordigt in zijn boek al Mu'amalat al Hadithah wa Ahkamuha [Moderne transacties en hun sharia-uitspraken] deze opvatting:

Shaikh 'Abd al Rahman 'Isa, in his book al Mu'amalat al Hadithah wa Ahkamuha [Modern Transactions and Their Shari’ah Rulings] represents this opinion:

Sommige mensen die aandelen in een vennootschap bezitten, kennen mogelijk de sharia-regel over de zakatplicht daarop niet, of denken dat op alle aandelen van vennootschappen armenbelasting (Zakah) verschuldigd is, en ook dit is onjuist. Het is noodzakelijk om aandelen te onderscheiden naar de aard van de economische activiteit van de vennootschap zelf. De aandelen van puur industriële vennootschappen die geen enkele handelsactiviteit uitoefenen, zoals een vennootschap die zich bezighoudt met koeling, hotels, reclame, openbaar vervoer, scheepvaart en luchtvaart, zijn niet zakatplichtig, omdat het kapitaal van deze vennootschappen en de aandelen die dit vertegenwoordigen, is belegd in machines, kantoren en gebouwen, die niet zakatplichtig zijn. Maar de dividenden die op deze aandelen worden uitgekeerd, worden toegevoegd aan de overige bezittingen van de aandeelhouders en zijn aan het einde van het jaar zakatplichtig, volgens de regel van de armenbelasting (Zakah).

Some people who own corporation shares may not know the Shari’ah ruling on their zakatability, or think that zakah is obligated on all corporations' shares, and this too is wrong. It is imperative to distinguish between shares in accordance with the nature of economic activity of the corporation itself. The shares of purely industrial corporations that do not practice any trade activities, such as a corporation dealing with refrigeration, hotels, advertising, public transportation, shipping, and airline industries, are not zakatable, since the capital of these corporations and the shares which represent it is invested in machinery, offices, and buildings, that are not zakatable. But dividends distributed on these shares are added to the other assets of the shareholders and are zakatable at the end of the year, according to the rule of zakah.

Handelsvennootschappen die uitsluitend handelen in de aankoop en verkoop van goederen, zoals import- en exporthandelaren en detailhandel, evenals vennootschappen die zowel handel als industrie combineren, zoals vennootschappen die grondstoffen verwerken, die door dezelfde vennootschap zijn gewonnen of elders zijn gekocht, en hun eindproducten verkopen, zijn voor wat hun aandelen betreft zakatplichtig. Het criterium voor de zakatplicht van aandelen is dus of de vennootschap zakatplichtig is, en dat hangt af van de aanwending van haar activa. Aandelen worden gewaardeerd tegen hun huidige waarde. Er wordt een aftrek gemaakt voor het percentage van het kapitaal dat is belegd in gebouwen, machines en gereedschappen die eigendom zijn van deze vennootschappen. Nadat dit percentage van de huidige waarde van het aandeel is afgetrokken, wordt het resterende bedrag als zakat afgedragen.

Deze opvatting behandelt alle aandelen en obligaties gelijk, ongeacht de economische activiteit van de uitgevende onderneming. De professoren Abu Zahrah, 'Abd al Rahman Hasan en Khallaf zijn van mening dat aandelen en obligaties, net als handelsgoederen, in het verkeer worden gebruikt, gekocht en verkocht, doorgaans tegen een marktwaarde die afwijkt van hun nominale waarde. Zij zijn dus vergelijkbaar met handelsgoederen die worden gekocht om met winst te worden doorverkocht. Net als elke andere bedrijfsvoorraad moeten ze daarom zakat betalen.6

This opinion treats all shares and bonds alike, regardless of the economic activity of the issuing corporation. Professors Abu Zahrah, 'Abd al Rahman Hasan, and Khallaf believe that shares and bonds are used in circulation, like commodities, purchased and sold, usually at a market value that is different from its face value. They are thus like commodities that are purchased for resale at a profit. Like any other business inventory, they must be zakated.6

Dit betekent dat armenbelasting (Zakah) wordt berekend op aandelen en obligaties op basis van hun huidige marktwaarde, plus alle dividenden en rente, mits het totaal ten minste het minimumbedrag (Nisab) bereikt, of wanneer het, opgeteld bij andere bezittingen van dezelfde houder, ten minste het minimumbedrag (Nisab) vormt.

This means that zakah is calculated on shares and bonds on the basis of their current market value plus all their dividends and interest, provided the totals equals at least nisab, or if added to other funds owned by the same holder, they make up at least nisab.

Het tarief bedraagt 2,5 procent, en aftrekken voor essentiële behoeften of het minimale levensonderhoud worden toegepast in het geval dat aandelen de enige bron van inkomen zijn. Het lijkt mij dat deze opvatting beter past bij armenbelasting (Zakah)-betalers, omdat het eenvoudig en gemakkelijk is om de marktwaarde te kennen en de opbrengsten ervan op alle soorten aandelen bij die waarde op te tellen. Dit geldt zolang individuen wordt gevraagd hun eigen berekeningen te maken; maar als een islamitische staat de wetten van armenbelasting (Zakah) invoert, kan het raadzaam zijn de armenbelasting (Zakah) rechtstreeks bij bedrijven te innen, op basis van de eerste opvatting, die van Shaikh 'Isa.

The rate is 2.5 percent, and deductions for essential needs or minimum cost of living is applied in the case where shares are the only source of income. It seems to me that this opinion is more suitable to zakah payers, because it is simply and easy to know the market value and add earnings to it on all kinds of shares. This is as long as individuals are asked to make their own calculations, but if an Islamic state adopts the laws of zakah, it may be advisable to collect zakah directly from corporations, on the basis of the first opinion, that of Shaikh 'Isa.

Als aandelen worden behandeld als handelsvoorraad en aan armenbelasting (Zakah) worden onderworpen, is het dan rechtmatig om armenbelasting (Zakah) op de winst van de vennootschappen zelf op te leggen, bovenop de armenbelasting (Zakah) van de aandeelhouders?

If shares are treated like trade inventory and subjected to zakah, is it lawful to impose zakah on the earning of the corporations themselves, in additions to the zakah on the shareholders?

Professor Abu Zahrah en zijn twee collega's zijn van mening dat, aangezien aandelen worden behandeld als handelswaar die eigendom is van aandeelhouders, bedrijven zelf zakatplichtig zijn over hun eigen activiteiten, omdat hun bezittingen groeiende bezittingen zijn die geïnvesteerd zijn in handel en industrie, terwijl aandelen voor degenen die met aandelen handelen en ze bezitten slechts handelsvoorraad zijn.7

Professors Abu Zahrah and his two colleagues consider that since shares are treated like commodities owned by shareholders, corporations are zakatable on their own activities, because their assets are growing assets invested in business and industry, while shares for those who trade shares and hold them are merely trade inventory.7

Volgens deze opvatting moeten bedrijven armenbelasting (Zakah) betalen over hun winst voordat deze wordt uitgekeerd, en moeten aandeelhouders daarnaast nog een armenbelasting (Zakah) betalen over hun aandelen, inclusief de ontvangen dividenden. Dit betekent dat de aandeelhouders één keer armenbelasting (Zakah) betalen over de winst van het bedrijf en nog een keer over hun eigen bezittingen en uitgekeerde winsten. Dit soort dubbele armenbelasting (Zakah) wordt in de sharia voorkomen. Ik ben van mening dat slechts één van deze twee armenbelastingen (Zakah) moet worden toegepast om een dergelijke dubbele heffing te voorkomen.

According to this opinion, the corporations should pay zakah on their earnings before distribution, and shareholders must also pay another zakah on their shares, including earned dividends. This means that the shareholders are zakated once on the earnings of the company and once on their own assets and distributed profits. This kind of duplication in zakah is prevented in Shari’ah. I believe that only one of these two zakahs must be applied in order to avoid such duplication.

Het kan nuttig zijn enkele voorbeelden uit de geschriften van de rechtsgeleerden te geven die licht op deze kwestie kunnen werpen. In hoofdstuk twee hebben we gezien dat armenbelasting (Zakah) op weidevee unaniem verplicht is, en wanneer vee door veehandelaren als handelsvoorraad wordt verkregen, wordt er slechts armenbelasting (Zakah) over betaald, hetzij naar het tarief van vee, hetzij naar het tarief van handelsvoorraad, maar beslist niet twee keer, als handelsvoorraad en als weidevee tegelijk.