5.20 د پوښتونکي مخنیوی کول
5.20 Preempting The Questioner
جیسا چې قرآن کریم د عیسی علیه السلام په اړه بیانوي چې هغه خلکو ته هغه پټ رازونه ښودلي چې دوی د خپلو کورونو په ژورو کې پټ ساتلي وو،310 د پیغمبر محمد ﷺ دود وو چې هغه به د هغو کسانو د زړه پټ خیالونه بیانول چې هغه سره به یې اړیکه درلوده. د مثال په توګه، وابصه بن معبد روایت کوي: زه د الله رسول ﷺ ته راغلم، هغه وفرمایل: "ته د نیکۍ او ګناه په اړه پوښتنې ته راغلی يې؟" ما وویل: "هو." هغه ﷺ خپل لاس وتړ، زما سینه یې ټکه کړه او وفرمایل: "له خپل زړه څخه مشوره وغواړه. له خپل زړه څخه مشوره وغواړه. له خپل زړه څخه مشوره وغواړه. ګناه هغه ده چې ستا روح ته ناسته ورکوي او ستا په سینه کې ګډوډي پیدا کوي، که څه هم خلک بل ډول مشوره درکوي."311 همداراز، د پیغمبر ﷺ میرمن عایشه روایت کوي چې هغه ﷺ یوځل ورته وفرمایل: "یا به ته ماته ووایې، یا به د ډیر باریکبین، ډیر خبر والا (الله) ماته خبر راکړي... ایا تا فکر کاوه چې الله او د هغه رسول به تا ته د حق نیمه برخه نه ورکوي؟" هغې ځواب ورکړ: "خلک هرڅه چې پټوي، الله یې پوهیږي... هو، په حقیقت کې."312 امام نووي وایي چې ټول نسخې "هو، په حقیقت کې" د عایشه ﷺ خبره ګڼي. یعنې دا د داسې پوښتنې ځواب نه و چې پیغمبر ﷺ هو ورته ویلی وي، بلکې دا داسې وه لکه چې هغه خپله هغه حقیقت تصدیق کوي چې يې همدا اوس بیان کړی و.313
Just as the Qur’an describes Jesus telling others about the secrets they concealed in the depths of their homes,310 it was common for the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم to address the inner thoughts of those he interacted with. For instance, Wābiṣah ibn Ma‘bad narrated: I came to the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم and he said, “You came to ask about righteousness and sin?” I said, “Yes.” He صلى الله عليه وسلم closed his hand, tapped my chest, and said, “Consult your heart. Consult your heart. Consult your heart. Sin is what discomforts your soul and wavers in your chest, even if the people continue to advise you otherwise.”311 Similarly, ‘Āishah , the Prophet’s wife, reports that he صلى الله عليه وسلم once told her, “You will either tell me, or the Most Subtle, the Most Acquainted, will inform me… Did you think that Allah and His Messenger would shortchange you?” She responded, “Whatever people conceal, Allah knows... Yes, indeed.”312 Imam al-Nawawī comments that all the manuscripts attribute “Yes, indeed” to ‘Āishah . In other words, it was not an inquiry which the Prophet responded to in the affirmative, so it was as if she was agreeing with herself about the reality she had just attested to.313
310 قرآن ۳:۴۹
310 The Qur’an 3:49.
311 ابن حنبل، مسند احمد، 29:533 #18006؛ د نووي په الاربعين النوويه کې، #27، د "حسن" (قابلِ قبول) سند په توګه.
311 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 29:533 #18006; a ḥasan (acceptable) chain according to al-Nawawī in al-Arba‘īn al-Nawawīyah, #27.
صحیح مسلم، 2:669 #974
312 Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 2:669 #974.
313 یحییٰ بن شرف النووی، شرح صحیح مسلم (بیروت: دار احیاء التراث العربی، ۱۹۷۲ء)، ۷:۴۴۔
313 Yaḥyá ibn Sharaf al-Nawawī, Sharḥ Ṣaḥīḥ Muslim (Beirut: Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī, 1972), 7:44.