4.1 سنت یوه قطعي سرچینه ده
4.1 The Sunnah Is A Definitive Source
الله (سبحانه وتعالى) په قرآن کریم کې فرمایي: ﴿مَن يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ﴾ "څوک چې رسول ﷺ اطاعت وکړي، هغه په حقیقت کې الله اطاعت کړی دی." (ژباړه د معاني القرآن الکريم، النساء: ۸۰)
Allah (swt) says in the Qur‟an: “He who obeys the Messenger has obeyed Allah.” (TMQ An-Nisa: 80)
«فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ» (النساء: 65) Note on the Pashto rendering: The verse is given in its standard Arabic text since it appears inside { } in the original and is to be left as is; the translation is provided in Pashto below. د هغوی په منځ کې د هغه اختلاف او شخړو په اړه چې پیښیږي، ستا په رب سوګند، دوی هیڅکله ایمان نه راوړي تر دې چې تا ته یې د فیصلې لپاره مراجعه ونه کړي. (النساء: 65)
“And no, by thy Lord, they would never believe until they refer to you in the issues and disputes that are between them” (TMQ An-Nisa: 65)
هُ او نه خپلې خواهشاتو او هوسونو څخه خبرې کوي، بې شکه دا یوه وحی ده چې ده ته نازلیږي۔ (د قرآن کریم، سورت النجم: ۲ او ۳)
“He does not speak of his own desires and whims; indeed he is inspired by Wahy (revelation).” (TMQ An-Najm: 2 & 3)
« هغه څه چې پیغمبر تاسو ته درکړي، هغه واخلئ، او هغه څه چې هغه منع کړي، له هغې څخه ډډه وکړئ.» (الحشر: ۷)
“What the Messenger has given you then take it, and what he prohibits then abstain from it.” (TMQ Al-Hashr: 7)
او موږ تاسو ته (اے محمده) ذکر نازل کړی دی، ترڅو تاسو هغه خلکو ته بیان کړئ.ﷺ (النحل: ۴۴)
“And we have revealed to you (O Muhammad) the Dhikr, for you to explain it to the people.” (TMQ An-Nahl: 44)
ووایه: "ووایه (ای محمده): که تاسو الله سره مینه لرئ، نو زما پیروی وکړئ، الله به تاسو سره مینه وکړي."
“Say (O Muhammad): If you love Allah then follow me, and Allah will love you.” (TMQ Al-Imran: 31)
د الله رسول ﷺ وفرمایل:
The Messenger of Allah (saw) said:
«تاسو کې څوک چې خپل کرسۍ باندې ډډه وهلی وي او هغه ته زما د یوې حدیث یادونه وشي، نو هغه وایي: موږ د الله کتاب (قرآن) لرو، نو هر هغه څه چې په دې کې حلال وي، موږ به هغه حلال ګڼو، او هر هغه څه چې په کې حرام وي، موږ به هغه حرام ګڼو.» (پیغمبر ﷺ وفرمایل...) «خو هغه څه چې د الله رسول ﷺ حرام کړي، هغه هماغسې دی لکه هغه څه چې الله حرام کړي دي.» 5
“One of you who while reclining on his chair is quoted a Hadith from me, and he says to the person who quoted the Hadith, „we have the Book of Allah (Qur‟an), so what we find in it from what is Halal we will take it as Halal, and what we find in it that is Haram, we‟ll treat as Haram.‟ (The Prophet (saw) continued...) But whatever the Messenger of Allah has made Haram, it is like that thing which Allah has made Haram.” 5
د جابر روایت کې داسې اضافه شوې ده:
The narration of Jabir adds:
څوک چې زما د حدیث په اړه خبر شي او بیا یې رد کړي، هغه درې کسان رد کړي دي: الله، د هغه رسول، او هغه څوک چې دا حدیث یې هغه ته ورسولی.» عبدالعزیز د عمرو بن عمرو څخه روایت کوي، چې د مطلب بن حنطب آزاد شوی غلام و، چې رسول الله ﷺ وفرمایل:
“Whosoever comes to know a hadīth about me and he rejects it. He has rejected three: Allah, His Messenger and the one who informed him of the hadīth.” Abdul-Aziz reported from Amr bin Amr - the freed slave of Al Mutallib bin Hantab that the Messenger of Allah (saw) said:
"ما مې هیڅ شی پرېنښی نه دی چې الله تاسو ته د هغې په اړه امر کړی وي، پرته لدې چې تاسو ته مې هغه امر ورکړی وي؛ او نه مې هیڅ داسې شی پرېښی دی چې الله هغه منع کړی وي، پرته لدې چې تاسو ته مې هغه منعیت ورکړی وي."6
“I have left nothing concerning which Allah has given you an order without giving you that order; nor have I left anything concerning that which He has prohibited without giving you that prohibition.”6
دا آیتونه او احادیث بېشکه ثابتوي چې قرآن او سنت دواړه د الله (جل جلاله) له جانبه دي، او له همدې امله دواړه د قانونجوړونې سرچینې دي۔ سنت د اسلام یو ډیر بنسټیز عنصر دی، او د قرآن د پوهیدو او پلي کولو لپاره د سنت پیژندل شرط دی۔
These Ayah and Hadith establish without any doubt that both the Qur‟an and the Sunnah are from Allah (swt) and consequently both are sources for legislation. The Sunnah is a very fundamental element in Islam and knowing the Sunnah is a prerequisite for understanding and applying the Qur‟an.
الحاکم، البیهقی، ابوداود، احمد او نور ډیرو.
5 Al-Hakim, Baihaiqi, Abu Dawud, Ahmad and many others.
6 کتاب الام، امام شافعی
6 Kitab Al-Umm, Imam Shafi‟i