صحابه (رض) هغه ډله وه چې د وحي سره ترټولو ښه اړیکه درلوده او په خپلو عملونو کې د وحي په کلکه نیولو کې ترټولو ډیر پاملرنه کوله. د دوی اجماع دوه دلیلونو له مخې یو دلیل دی: لومړی، الله (سبحانه و تعالی) په لاندې آیت کې دوی د یوې ټولنې په توګه ستاېي، نه یوازې د انفرادي توګه.

The Sahabah (ra) were the group who had the best access to the revelation and were most mindful of holding fast to the revelation in their actions. Their Ijma‟ is a proof for the following two reasons: First, Allah (swt) in the following Ayah praises them as a community, not just as individuals.

«مخکښ کسان (د اسلام) - هغه لومړني مهاجرین او انصار چې د هغوی پیروي یې په نیکۍ کې وکړه، الله د دوی څخه راضي شو او دوی د الله څخه راضي شول. او الله د دوی لپاره داسې جنتونه تیار کړي دي چې د هغې لاندې سیندونه بهیږي، دوی به پکې تل پاتې وي، دا لوی بریا ده.» (ترجمه د قرآن کریم، سورۃ التوبہ: ۱۰۰)

“The Vanguard (of Islam) - the first of those who forsook (their homes) and those who gave them aFid (the Muhajireen and the Ansar) and also those who follow them in good deeds, Allah is well pleased with them and they with Allah. And Allah has made ready with them gardens underneath which rivers flow and that will be their abode forever eternally, this their supreme triumph.” (TMQ At-Taubah: 100)

دا ستاینه (ثنا) د مهاجرینو او انصارو صحابه کرامو ته د یوازې دې سبب له مخې ورکول کیږي چې دوی صحابه (رض) وو. خو نورو ته ورکړل شوې ستاینه د دې له امله ده چې دوی د صحابه کرامو (رض) په قدمونو تللي دي. دا پدې معنا ده چې اصلي ستاینه د صحابه کرامو (رض) لپاره ده. تابعین نه ستایل کیږي مګر د دې له امله چې دوی د صحابه کرامو (رض) پیروي کوي.

This compliment is given to the Sahabah (Muhajireen & Ansar) for the sole reason of having been the Sahabah (ra). However, the compliment for others is due to the fact that they followed the footsteps of the Sahabah (ra). This means that the original compliment is for the Sahabah (ra). The followers are not complemented but for following the Sahabah (ra).

له همدې وجې څخه دا نتیجه اخیستل کیدی شي چې د دې آیت معنا یوازې د صحابه کرامو (رضي الله عنهم) پورې محدوده ده. هر هغه ډله خلک چې الله (سبحانه وتعالى) په داسې ډول ستاینه کوي، د هغه څه صداقت چې دوی پرې اتفاق کوي تایید کیږي.

Therefore, it can be concluded that the meaning of the Ayah is confined to the Sahabah (ra) only. Any group of people whom Allah (swt) compliments in such a manner, the truthfulness of what they agree on is affirmed.

دویم، د دوی د باوري والي په شک کې شک د اسلام په اړه رامینځ ته کیږي. صحابه (رض) هغه نسل وو چې قرآن یې لېږدولی او حدیثونه یې روایت کړي دي. زموږ ټول دین زموږ ته د دې ډلې په ذریعه رسیدلی دی. دا ډله هغه وسیله وه چې په هغې سره الله (ج) د قرآن د راټولولو او ساتلو لپاره وټاکه. الله (ج) ژمنه کړې چې دا کتاب به د دوی له لارې وساتي. الله (ج) فرمایي:

Second, doubt in their trustworthiness leads to doubt in Islam. The Sahabah (ra) were the generation that transmitted the Qur‟an and narrated the Hadith. Our entire Deen has been conveyed to us through the vehicle of this group. This group was the means by which Allah (swt) chose the Qur‟an to be compiled and preserved. Allah (swt) has promised to preserve this scripture through them. Allah (swt) says:

باطل نه په دې کتاب (قرآن) کې له مخه راتلی شي او نه له شا څخه. دا د حکیم، د ستاینې د مالک له لوري نازل شوی وحی ده.

“Falsehood cannot come at it (Qur‟an) from before it or from behind it. It is a revelation from the Wise, the Owner of Praise” (TMQ Fussilat: 42)

هغه خبره چې باید په یاد ولرو دا ده چې اجماعِ صحابه د صحابه‌کرامو (رض) هغه شخصي نظرونه نه دي چې په کومه تخنیکي مسله کې وي. بلکه دا د هغوی هغه اتفاق دی په ځانګړو شیانو کې چې د اسلام کې د هغې د حکم پورې اړه لري، يعنې په یوه شرعي نظر باندې اتفاق.

The important point to remember is that Ijma‟ as-Sahabah is not the personal opinions of the Sahabah (ra) on any technical issue. Rather, it is their agreement on specific things with regard to its rule in Islam, i.e. an agreement on a Shar‟i opinion.

صحابه کرام رضی اللہ عنہم به دې نه راضي کیدل چې یو کار شرعاً جائز یا ناجائز وګڼل شي، تر دې چې دا معلومه نه وي چې دغه عمل د نبي کریم ﷺ له خوا تائید شوی وو یا رد. خو دا حدیث زموږ ته په ځانګړې توګه نه دی روایت شوی، بلکې د دې حکم د صحابه کرامو رضی اللہ عنہم د کامل اتفاق له لارې رسیدلی دی. علماء په دې متفق دي چې اجماع صحابه یوه معتبره او لازمه حجت ده.

The Sahabah (ra) would not agree that a certain thing is Islamically permitted or forbidden without knowing whether that action was approved or disapproved by the Prophet (saw). However, the Hadith in this regard is not narrated to us, instead its rule is conveyed by the total agreement of the Sahabah (ra). The Ulema are in agreement that Ijma‟ as-Sahabah is a binding proof.

همانطور که د حدیث په اړه، د صحابه‌و اجماع هم په نقل او په معنا کې کېدای شي قطعي یا ظني وي. د هغو روایتونه په حدیثو او تاریخي کتابونو کې ذکر شوي دي چې د اسنادو (د روایت د سلسلو) له مخې تدوین شوي دي. د صحابه‌و د موافقې پورې اړوند د روایت سلسله ممکن په یوه حدیثي کتاب لکه صحیح البخاري کې ذکر شي، یا په یو تاریخي کتاب لکه تاریخ الطبري کې، یا په یو فقهي کتاب لکه کتاب الام د شافعي کې. لکه د احادیثو په شان، مجتهدین د روایت د قوت له مخې کتل کوي چې د هغه د صحت په اړه پریکړه وکړي.

As with Hadith, Ijma as-Sahabah can be Qata‟i or Dhanni in transmission and meaning. Its reports are mentioned in the books of Hadith and Tareekh (history) which are compiled by Isnad (chains of narration). A chain of narration relating to the agreement of the Sahabah maybe mentioned in a book of Hadith like Sahih al-Bukhari, a book of history like the Tareekh of Al-Tabari or a book of Fiqh like Kitab al-Umm of Shafi‟i. As with Ahadith, Mujtahideen look at the strength of the narration to determine its authenticity.