• سند: ( ع ٕذ ) د راویانو هغه سلسله چې تر نبي ﷺ پورې رسیږي۔

• Sanad: ( ع ٕذ ) A chain of reporters leading back to the Prophet (saw).

• طبقه: (غرمس) د راویانو یوه ډله چې په یوه نسل کې وي، یعنې صحابه، تابعین.

• Tabaqah: (غرمس ) A class of reporters in the same generation, i.e. Sahabah, Tabi‟een.

• مرفوع: (شِفع) هغه حدیث دی چې د هغه سند د پیغمبر ﷺ ته رسیږي۔

• Marfu‟: ( شِفٛع ) A Hadith whose Sanad leads to the Prophet (saw).

موقوف: هغه حدیث چې سند یې په یو صحابي ختم شي۔

• Mawquf: (ِٛلٛف ) A Hadith whose Sanad ends with a Sahabi.

مرسل: (شِعْر نہیں، بلکہ اصطلاح) ایسی حدیث جو نبي ﷺ تک پہنچتی ہو، مگر اس صحابی کا نام چھوٹا ہوا ہو جس نے اسے روایت کیا۔

• Mursal: (شِعً ) A Hadith leading to the Prophet (saw) but missing the name of the Sahabi who reported it.

قدسي: هغه حدیث چې سند یې نبي ﷺ ته رسیږي، او نبي ﷺ دا حدیث د الله (ج) څخه روایت کوي.

• Qudsi: (لذعٟ ) A Hadith whose Sanad leads to Prophet (saw) and the Prophet (saw) is reporting it from Allah (swt).

د حدیث قدسی روایت دوه طریقو څخه یو په پیل کېدای شي:

The report of Hadith Qudsi can begin in one of two ways:

د رسول الله ﷺ څخه روایت دی، چې الله تعالیٰ فرمایي.

a) The Prophet (saw) says reporting from Allah (swt).

ب) الله تعالیٰ فرمایلي دي، لکه څنګه چې د هغه د پیغمبر ﷺ په روایت کې راغلي دي.

b) Allah (swt) has said as reported by His Messenger (saw).

د حدیثونو ډولونه د نقل کولو طریقې، د هر طبقې د راویانو شمېر، او د حدیث د صحت له مخې توپیر لري۔

Different types of Ahadith exist due to the method of transmission, number of reporters in each class, and the authenticity of the Hadith.

متواتر / تواتر: هغه دلیل چې د ډیرو نامعلومو کسانو په واسطه نقل شوی وي۔ د هغه کسانو ډیر شمیر چې دا دلیل نقلوي، د دوی د اوسیدو ځایونو توپیر، د اعتبار او باور توپیر، دا ناممکنه ده چې دا دلیل جوړ شوی وي۔

Mutawatir / Tawatur: a Daleel transmitted by an indefinite number of people. Due to the large number of people reporting the Daleel and their diversity of residence, reliability, and conviction, it is inconceivable that this Daleel could be fabricated.

د متواتر دلیل د ګرځولو لپاره، عموماً د راویانو کم تر کمه شمیر پنځه دی. په هرحال، ځینې عالمان ممکن ډیر سخت معیارونه ولري. د متواتر احادیثو د راویانو کردار باید ښه او عالي وي.

The minimum number of transmitters that are required to classify a Daleel as Mutawatir is generally five. However, some scholars may have more stringent criteria. The character of the reporters narrating Mutawatir Ahadith has to be noble.

احاد: (آحاد) احادی روایت هغه ده چې د متواتر شمیر څخه کم وي۔

Ahad: (آقحد ) Riwayah Ahad is a number less than the Mutawatir.

مشهور: هغه حدیث چې په هر طبقه (صحابه، تابعین، او نور) کې یې لږ تر لږه درې کسانو روایت کړی وي.

Mashoor: A Hadith reported by at least three individuals in every class (Sahabah, Tabi‟een, etc.).

عزیز: هغه حدیث چې په هر طبقه کې لږ تر لږه دوه کسان یې روایت کړي وي۔

„Aziz: A Hadith reported by at least two individuals in every class.

غریب: هغه حدیث چې یوازې یو راوی یې په یوه یا یو څو طبقو کې روایت کړی وي.

Gharib: A Hadith reported by only one individual in one or more classes.

صحیح:

Sahih:

یوه حدیث چې د یو عادل (چې په فساد نه مشهور وي) او ضابط (چې د روایت دقت ساتي) راوی له لوري د همداسې صفاتو لرونکي بل راوي څخه روایت شوی وي تر دې چې سند پای ته ورسیږي. دغه روایت باید د شذوذ (د نورو معتبرو راویانو سره د اختلاف) څخه هم خالي وي.

A Hadith narrated by an „Adl (not known for misconduct) and Daabit (maintains accuracy of the report) person from another person of similar qualities until the end of the report. The report should also exclude any Shudhudh (disagreement with other credible reporters).

حسن:

Hasan:

دوه تعریفونه لري:

It has two definitions:

الف) یوه حدیث چې د صحیح شرطونو سره یوازې تر یوه کم درجې پورې برابره وي۔

a) A Hadith, which meets the requirements of Sahih to a lesser degree.

ب) یوه حدیث، چې د ډیرو فقهاوو لخوا منل شوی وي۔

b) A Hadith, which is acceptable by the majority of the Fuqaha.

ضعیف:

Dha‟eef:

هغه حدیث چې د صحیح یا حسن حدیث شرط نه پوره کوي، دا کیدای شي د لاندې یو ډول وي:

A weak Hadith which does not meet the requirement of either the Sahih or the Hasan Hadith, it can be one of the following:

معلَّق: هغه حدیث دی چې د سند په پیل، منځ یا پای کې یو یا څو راویان نه وي.

Mu‟alaq: A Hadith which is missing one or more reporters either at the beginning of the Isnad, in the middle or in the end.

معضل: هغه حدیث چې دوه یا ډېر پپې پې سلسلې راویان پکې پرې شوي وي۔

Mu‟addal: Hadith which is missing two or more consecutive reporters.

منقطع: هغه حدیث چې په سند کې په طبقه کې انقطاع (پرې کیدنه) ولري۔

Munqati: A Hadith which has interruption in the class.

شاذ: هغه حدیث چې یو ثقه راوي داسې څه روایت کړي چې د نورو ثقه راویانو روایت ته مخالف وي.

Ash-Shaath: A Hadith in which one credible reporter reports something that disagrees with other credible reporters.