Tartışmak, Başkasının Sözlerini Didiklemek ve Kavga Etmek
Arguing, Picking Apart Another's Words, and Quarreling
Allah, Yüce Allah şöyle buyurmuştur: {İnsanlardan öyleleri vardır ki, dünya hayatındaki sözleri seni hayran bırakır ve kalbinde olanı Allah'ı şahit tutarak ileri sürer. Oysa o, en çekişmeli düşmandır. Dönüp gittiğinde ise yeryüzünde bozgunculuk yapmak, ekini ve nesli yok etmek için çalışır. Oysa Allah bozgunculuğu sevmez.} (Bakara: 204-205)
Allah, the Almighty has said, {There is the type of man whose speech about this worldly life may dazzle thee and he calls Allah to witness about what is in his heart, yet he is the most contentious of enemies. When he turns his back, his aim everywhere is to spread mischief through the earth and destroy crops and progeny but Allah loveth not mischief} (AI-Baqarah: 204-205)
İmam Gazali (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: "Başkasının sözünü çürütmek, o sözdeki hataları ortaya koyarak onun konuşmasına saldırmaktır; bunda, karşı tarafı küçümseme ve kendi zekâsını gösterme dışında hiçbir amaç yoktur." Ayrıca şöyle demiştir: "Münazara, çeşitli fıkhî görüşleri açıklamak ve bunlar için delil getirmekle ilgilidir." Tartışma (cidal) hakkında da şöyle demiştir: "Tartışma, parasal veya başka bir kazanç elde etmek için sözde ısrarcı olmaktır. Bu, kişinin kendisi tarafından başlatılabilir veya bir başkasının sözüne karşılık olarak yapılabilir."
Imam AI-Ghazali (may Allah have mercy on him) said, " Picking apart another's words consists of attacking another's speech by revealing the mistakes in it, involving no other motive than contempt for the other and displaying one's cleverness. He also said, disputation is what relates to clarifying various legal positions and making a case for them. Concerning arguing, he also said, "Arguing is importunateness in speech to gain one's end, whether monetary or other. It may be initiated by oneself or in response to another.
An-Nevevî (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: "Münazara doğru da olabilir, yanlış da olabilir." Allah, yüce Allah şöyle buyurmuştur: {Kitap ehliyle, en güzel olan tarz dışında mücadele etmeyin.} (el-Ankebût: 46)
An-Nawawi (may Allah have mercy on him) said, "Disputation may be true or false.” Allah, the almighty said, {And dispute ye not with the People of the Book, except in the best way.} (AI-' Ankabut: 46)
Ve Yüce olan da şöyle buyurmuştur: {Onlarla en güzel şekilde tartış.} (An-Nahl: 125)
He, the Almighty also said, {And dispute with them in the best way.} (An-Nahl: 125)
Yüce olan Allah şöyle buyurmuştur: {Allah'ın âyetleri hakkında ancak inkâr edenler tartışır.} (Mü'min: 4)
He, Most High, also said, {None can dispute about the signs of Allah but the unbelievers.} (Ghafir: 4)
Bu nedenle, münazaranın amacı hakikati ortaya çıkarmaksa, o zaman teşvik edilmiştir. Ancak hakikate karşı çıkmak amacıyla yapılıyorsa veya bilmeden yapılıyorsa, o zaman haramdır. Bu ayrıntıya göre, caiz olduğuna veya yasak olduğuna dair nasslar indirilmiştir. Bir kişi şöyle demiştir: "Tartışmak kadar kişinin dinini bozan, saygınlığını azaltan, mutluluğunu bitiren ya da kalbini meşgul eden bir şey görmedim."1
Therefore, when the intention behind disputation is to reveal the truth, then it is recommended. But if it is intended to confront the truth or unknowingly done, then it is unlawful. According to this detail, the texts concerning its permissibility or prohibition were revealed. A certain person remarked, "I have not seen anything that impairs one's religion, diminishes one's respectability, ends one's happiness or preoccupies one's heart like arguing.”1
Bir kimse, insanın haklarını elde etmek için tartışması gerektiğine itiraz ederse, cevap şudur: El-Gazali (Allah ona rahmet etsin) şöyle demiştir: Tartışmanın sert bir dille kınanması, haksız yere veya bilgisiz olarak tartışanlar hakkındadır. Bunlara, adaleti ve hangi tarafta olduğunu bilmeden tartışmaya başlayan kadının naibi örnek verilebilir; bu kişi bilgisizce tartışmaktadır.
If one objects that a person must argue to obtain his rights, the reply is that as AI-Ghazali (may Allah have mercy on him." The stern condemnation of it applies to those who argue without right or knowledge, such as the deputy of the judge who proceeds in dealing with disputation before knowing justice and on which side it is so he disputes without knowledge.
Hakkını talep eden kişi, sert bir şekilde kınanmaya değerdir. Çünkü böyle bir kişi yalnızca hakkını talep etmekle kalmaz; karşısındakinin sözlerini çarpıtması, yalan söylemesi, ona zarar vermesi ve saldırganlık göstermesi gibi davranışlar sergiler. Ya da hakkını elde etmek için gerekli olmayan küfürleri konuşmasına katan ya da yalnızca karşısındakini yenme ve onu alt etme inadından başka bir nedenle tartışmaya girişen kişi de böyledir.
Of stern condemnation is the one who demands his right. That is because such a person does not only demand his right, but displays picking apart others' words, lying, harming and assaulting towards his opponent. Or someone who adds abuse to his speech that is necessary to secure his rights, or is motivated to argue by nothing besides an obstinate desire to win and to finish his opponent.
Kendisine haksızlık yapılmış olan ve davasını Şeriata uygun bir biçimde, saldırganlık, aşırılık veya ısrarcılık olmaksızın, yalnızca inatlaşmak ve sövüp saymak niyeti taşımadan savunan kimseye bu caizdir; ancak bundan kaçınmanın bir yolu yoksa, tartışma sırasında dilini adalet sınırları içinde tutmak neredeyse imkânsız olduğu için, kaçınmak daha iyidir. Üstelik tartışma kalplerde kin doğurur ve iki kişi arasında gerçek bir nefrete yol açabilecek düşmanlık yaratır; öyle ki her biri karşısındakinin başına bir felaket geldiğinde memnun olmaya, ona bir iyilik geldiğinde ise üzülmeye başlar ve dilini karşısındakinin itibarına karşı serbest bırakır. Tartışan kimse bu felaketlerin riskini taşır. En azından bir çekişme insanın kalbini meşgul eder; öyle ki namaz sırasında bile zihni tartışmaya ve münakaşaya döner ve olması gerektiği gibi huşu içinde kalamaz. Çekişme ve laf kavgası, kelimeleri birbirinden ayırıp didik didik etmek gibi, kötülüğün kaynağıdır. Bu nedenle, zorunluluk olmadıkça kişi tartışmaya kapı aralamamalıdır.
As for someone who has been wronged and makes his case in away compatible with the Sacred Law, without belligerence, excessiveness, or importunateness, and not intending mere obstinacy and abuse, it is not unlawful, though it is better to avoid it if there is no way to do so, for keeping one's tongue within the limits of fair play during the course of an argument is virtually impossible, Moreover, arguing produces rancor in hearts and causes animosity that can lead to actual hatred between two people, until each comes to be pleased when harm befalls the other and to be displeased at the good, and unleashes his tongue against the other's reputation. Whoever argues runs the risk of these calamities. At minimum, a quarrel comes to preoccupy one's heart so that during the prayer one's thoughts turn to debating and arguing, and one does not remain, as one should, Disputation is the source of evil as well as arguing and picking a part one's words, Therefore, one should not open the door for disputation unless for a necessity.
İbn 'Abbas (radıyallahu anhuma) şöyle rivayet etmiştir: Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu: "Bir insanın günahkâr olması için tartışmacı olması yeterlidir."1
On the authority of Ibn `Abbas (may Allah be pleased with both of them) who said. The Messenger of Allah (pbuh) said, "It is enough sinful to be an arguing person.”1
Ali (radıyallahu anh) şöyle rivayet edilmiştir: "Tartışma, (kişinin başına) belaları çeker." Ebu Hureyre (radıyallahu anh) rivayet etmiştir ki, dedi: "Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu: 'Bilgisi olmadan bir şey için ısrar eden kimse, bundan vazgeçinceye kadar Allah'ın gazabı altında kalır.'" 2
Ali (may Allah be pleased with him) is reported to have said, "Disputation invokes disasters (upon the person). On the authority of Abu Hurairah (may Allah be pleased with him) who said, "The Messenger of Allah (pbuh) said, "He who presses for something without knowledge remains under the hatred of Allah until he gives it up.” 2
Ebû Ümâme (Allah ondan razı olsun) şöyle rivayet etmiştir: "Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: 'Hidayete erdikten sonra bir kavim, ancak tartışmaya dalmaları sebebiyle sapıtmıştır.' Sonra şu âyeti okudu: {Onu (İsa'yı) sana ancak tartışmak için örnek gösterdiler.} (Zuhruf: 58)"3
On the authority of Abu Umamah (may Allah be pleased with him) who said, "The Prophet (pbuh) said, “No people went astray after having been guided save that they were afflicted with arguing" then he recited, {They did not mention him (Jesus) to you as an example except for argument.} (AI-Zukhruf: 58)”3
Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurmuştur: "Ümmetim için en çok korktuğum şey, bir âlimin kayması, Kur'an hakkında tartışan münafık ve dünya hayatı yüzünden boyunlarınızı vuracak olan şeydir; bu yüzden onu kalplerinizde suçlayın." 4
The Messenger of Allah (pbuh) said, "The things I fear most for my Ummah is a case of "a scholar's slip the arguing hypocrite over the Qur'an and the worldly life which cuts your necks off, so accuse it within your hearts.” 4
Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Kur'an hakkında tartışmak küfürdür."5
The Prophet (pbuh) said, "Arguing over the Qur'an is unbelief.”5
1 İbn Ebi'd-Dünya'nın sükût konusunda rivayet ettiği hadis.
1 Reported by Ibn Abi Ad-Dunya concerning the matter of silence.
.
.
Tirmizî tarafından rivayet edilmiştir.
1 Reported by At-Timidhi.
2 Asbahani, et-Tergīb ve't-Terhīb'de rivayet etmiştir.
2 Reported by Al-Asbahani in At-Targhib wa At-TarhID.
Tirmizî tarafından rivayet edilmiştir.
3 Reported by At-Timidhi.
4 İbn Hacer tarafından Mecme'uz-Zevaid'de rivayet edilmiştir.
4 Reported by Ibn Hajar in Majma' Az-Zawa'id.
5 Ebû Dâvûd tarafından rivayet edilmiştir.
5 Reported by Abu Dawud.