1.1 Fıkıh
1.1 Fiqh
Dilbilimsel olarak Fıkıh, anlama (Fehm) demektir; nitekim Allah (SWT)'ın şu sözünde olduğu gibi:
Linguistically, Fiqh means understanding (Fahm), as in the saying of Allah (swt):
“Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz (ma nafqahu).” (TMQ Hud: 91) yani anlamıyoruz.
“We do not comprehend (ma nafqahu) much of what you say.” (TMQ Hud: 91) i.e. we do not understand.
Fıkıh terimi, fıkıh ilminde iki anlamda kullanılır:
As a juristic term, Fiqh has two meanings:
A. Usul âlimleri olan Âmidî, Zerkeşî, Beydâvî ve Şevkânî, fıkhı şöyle tanımlamışlardır: „Şer'î amelî hükümleri, onların tafsilatlı delillerinden elde edilen ilim.“1
A. The Usuli scholars such as Amidi, al-Zarkashi, al-Baydawi and Shawkani have defined fiqh as, „the knowledge of the practical Shar‟ai matters that are derived from their elaborated evidences (al-ad‟Illah al-tafsiliyyah)‟.1
Örnek olarak, bir Fakîh, kürtaj meselesinin hükmünü bilir; ayrıca bu hükmün nasıl ve nereden çıkarıldığını da bilir.
As an example, a Faqih would know the ruling for the issue of abortion; in addition, he would know how and from where this ruling was extracted from.
B. Tüm İslami hükümler. Bu tanım, Şeriat terimiyle eş anlamlıdır.
B. All the Islamic laws. This definition is synonymous to the term Shari‟ah.
İslam'ın hükümlerini bilmek, bir Müslüman'ın hayatında yerine getirmekle yükümlü olduğu şeyleri öğrenmek, her Müslüman'a farz-ı ayndır; çünkü O, bütün fiillerini yaratıcısı Allah'ın (SWT) indirdiği hükümlere göre yapmakla emrolunmuştur. Şâri' (Kanun Koyucu) olan Allah'ın insanlığa, ve mü'minlere yönelttiği teklif (sorumluluk) hitabı, ister itikada ister insan fiillerine ilişkin olsun, herkes için kesin bir hitaptır. Allah (SWT) şöyle buyurmaktadır:
Knowing the Shari‟ah rules with which a Muslim is obliged with in life is an individual duty upon every Muslim, as he is commanded to undertake all his actions according to the laws revealed by his creator, Allah (swt). This is because the address of accountability (Takleef) with which the Legislator (Ash-Shar‟i) addressed mankind, and addressed believers, is a decisive address to anyone whether it was about the creed (Iman) or human actions. Allah‟s (swt) says:
“Allah ve Resûlü bir işe hüküm verdiği zaman, mü'min erkek ve kadın için o işte kendi seçimlerine göre karar verme hakkı yoktur.” (Tirmizî, Ahzâb Sûresi: 36)
“It is not for any believer, male or female, to have any option in any matter upon which Allah and His Messenger have judged.” (TMQ Al-Ahzab: 36)
“Kim zerre kadar hayır işlerse onu görecektir. Kim de zerre kadar şer işlerse onu görecektir.” (Zilzal Suresi: 7-8)
) “Whoever performs a particle‟s weight of good will see it, and whoever performs a particle‟s weight of evil will see it.” (TMQ Al-Zalzalah: 7-8)
"Her nefsin yaptığı iyiliği de yaptığı kötülüğü de karşısında bulacağı o gün, (kendi kötülüğü ile) arasında uzak bir mesafe olmasını arzu eder. Allah ise sizi kendisine karşı sakındırır."
“The Day that every soul will be confronted with all the good it has done and all the evil it has done, it will wish that there was a great distance between it and (its evil). But Allah cautions you about Himself.” (TMQ Al-Imran: 30)
"Ve her nefse yaptığı her şeyin karşılığı tam olarak verilecektir." (TMQ En-Nahl: 111)
“And each soul will be recompensed for all its actions.” (TMQ An-Nahl:111)
Teklif, nasslarda kesin bir biçimde gelmiştir; bu nedenle Müslüman, herhangi bir fiile giriştiğinde Şeriat hükümlerine bağlı kalmakla yükümlüdür. Dolayısıyla her Müslümanın, bu dünyada kendisini bağlayan Şeriat hükümlerini bilmesi farz-ı ayn olur. Şeriatın diğer alanlarında daha ileri bilgi edinmeye gelince, bu farz-ı kifayedir, farz-ı ayn değildir; yani bir kısım insanlar bunu yerine getirdiğinde, geri kalanlardan bu yükümlülük kalkar.
Accountability (Takleef) has come in a decisive manner in the texts, so a Muslim is accountable to restrict himself to the Shar‟a rules when he undertakes any action. Consequentially it becomes obligatory upon every Muslim to know the Shari‟ah rules with which he is bound by in this life. As for gaining further knowledge in other areas of the Shari‟ah this is a collective obligation (Fard ul Kifaya) not an individual duty (Fard ul Ayn) i.e. if some people fulfil this, then the obligation is lifted from the rest.
Bu, Enes bin Malik'ten rivayet edilen şu hadisle de desteklenmektedir. Enes bin Malik şöyle demiştir: Allah'ın Resulü (SWT) şöyle buyurdu:
This is strengthened by what was narrated by Anas bin Malik who said: The Messenger of Allah (saw) said:
"İlim öğrenmek her Müslüman üzerine farzdır." (İbn Mâce)
“Seeking knowledge is obligatory upon every Muslim.”(Ibn Majah)
Fıkıh, Müslümanın hayatında bağlı olduğu kuralların bir parçasıdır; bu kurallar ibadetleri (İbadat) ve toplumsal muamelatı (Muamelat) kapsar. Bu nedenle fıkhı öğrenmek Müslümanlar için farz olan konular arasındadır. Fıkhın öğrenilmesini teşvik eden şerefli hadisler vardır.
Jurisprudence (Fiqh) is part of the rules with which a Muslim is bound by in his life such as ritual worships („Ibadat) and social transactions (Mu‟amalat). Hence studying Fiqh is among the compulsory matters for Muslims. There are noble Ahadith encouraging the studying of fiqh.
Muâviye bin Ebu Süfyân'dan rivayet edilmiştir: Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur:
It is narrated from Mu‟awiyya bin Abu Sufyan that the Messenger of Allah (saw) said:
“Allah kimin hakkında hayır dilerse, onu dinde fıkıh sahibi kılar.” (Buhârî)
“The one for whom Allah wills good, He grants him fiqh in the deen.” (Bukhari)
Hazzam bin Hakeem, amcasından naklederek şöyle dedi: Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu:
Also Hazzam bin Hakeem narrated from his uncle from the Messenger of Allah (saw) who said:
“Siz çok fakih (fukaha) bulunan, az konuşan, çok veren ve az isteyen bir zamandasınız; bu zamanda amel, ilimden daha üstündür. Yakında az fakih, çok konuşan, çok dilenen ve az veren bir zaman gelecek; o zaman ise ilim, amelden daha üstündür.” Bu hadisler, fıkhın fazileti ve onun öğrenilmesinin teşvik edilmesi konusunda açıktır. Ömer bin el-Hattab'ın şöyle dediği rivayet edilmiştir:
“You are in a time of many jurisprudents (fuqaha), few speakers, many who give and few who ask; so action in this time is better than knowledge. There will soon come a time of few jurisprudents, many speakers, many who beg and few who give; so knowledge in this time is better than action.” These ahadith are explicit in the virtue of fiqh and encouraging its study. It was narrated that Umar bin al-Khattab said:
"Gece namaz kılan ve gündüz ibadet eden bin ibadetçinin ölümü, Allah'ın helal ve haramını bilen, basiret sahibi bir âlimin ölümünden daha az ciddidir." (Ahmed).
“The death of one thousand worshippers who pray at night and worships in the day is less serious than the death of one intelligent knower (Baseer) of the halal and haram of Allah.” (Ahmad).
1 Âmidî, el-İhkâm, I, 6; Şevkânî, İrşâdü'l-fuhûl, s. 3; ez-Zerkeşî, el-Bahrü'l-muhîṭ fî uṣûli'l-fıkh, C. 1, s. 21; el-Beydâvî, Minhâcü'l-vüṣûl ilâ ilmi'l-uṣûl, s. 3.
1 Amidi, Ihkam, I, 6; Shawkani, Irshad, p. 3; al-Zarkashi, al Bahr al Muhit fi Usul ul Fiqh Vol 1, p.21; al-Baydawi, Minhaj al wusul ila ilm al usul, p. 3.