Lügaten nesh (neshih), iptal etmek, kaldırmak anlamına gelir (İzâle) ya da bir şeyi, özü hâlâ var olduğu halde, bir durumdan başka bir duruma çevirip dönüştürmek anlamına gelir.

Linguistically abrogation means canceling (Izaalah) or changing the thing and transforming it from one state to another while it still exists in essence.

Teknik olarak, önceki bir hitabın (Hitâb) bir hükmün (Hukm Şer'î) devamını engelleyen, Kanun Koyucu'nun (Şâri') hitabıdır.

Technically, it is the address (Khitaab) of the legislator which prevents the continuation of a Hukm Shar‟i of a previous address (Khitaab).

Nâsih terimi, Allah (SWT) için de kullanılabilir:

As for the term abrogator (Naasikh) it may refer to Allah (swt):

"Biz herhangi bir ayeti (vahyi) neshettiğimiz zaman..." (Bakara Suresi: 106)

“Whatever a Verse (revelation) do We abrogate.” (TMQ Al-Baqarah: 106)

Ya da bu, bir Ayet'e işaret ediyor olabilir: Bu nedenle, „Kılıç Ayeti‟ (Et-Tevbe: 29) diye adlandırılan ayetin, şu veya bu ayeti neshettiğini söyleriz.

Or it may refer to an Ayah: Thus, we say the „Ayah of the sword‟ (At-Tawbah: 29) abrogated so and so Ayah.

Mensuh (neshedilmiş) ise kaldırılmış olan hükümdür; tıpkı Peygamber'in (sav) huzurunda sadaka vermeyi, Peygamber'in (sav) gizli görüşmesinde, mirasçılar için vasiyet hükmünü ve dul kadın hakkında tam bir yıl bekleme hükmünü zorunlu kılan hüküm gibi. Neshte, neshedilen hükmün şer'î olması gerekir; ayrıca hükmün kaldırıldığını gösteren delil de şer'î olmalı ve neshedilen hükmü içeren hitaptan sonra gelmelidir.

As for the abrogated (Mansookh) it is the Hukm which has been lifted, like the Hukm which obliges paying the Sadaqah in front of the Messenger (saw) in the confidence of the Messenger (saw), the Hukm of bequests for hiers, the Hukm of waiting for complete year in respect to the widow. In abrogation the Hukm abrogated must be Shar‟i and the evidence which indicates the lifting of the Hukm must be Shar‟i and come after the address whose Hukm has been abrogated.

Allah (SWT), bize naskın vuku bulduğunu bildirmiştir ve nesholunmuş hükümler, naskın gerçek olarak vuku bulduğunu bize göstermektedir.

Allah (swt) has informed us of the occurrence of abrogation and the Ahkam which have been abrogated show us its true occurrence.

“Biz herhangi bir âyeti (vahyi) neshettiğimizde veya unutturduğumuzda, onun yerine ondan daha hayırlısını ya da benzerini getiririz. Allah'ın her şeye gücünün yettiğini bilmez misin?” (Kur'an-ı Kerim, Bakara: 106)

“Whatever a Verse (revelation) do We abrogate or cause to be forgotten, We bring a better one or similar to it. Know you not that Allah is able to do all things?” (TMQ Al-Baqarah: 106)

“Ve bir âyeti başka bir âyetle değiştirdiğimizde – Allah indirdiğini en iyi bilendir – dediler ki: Sen ancak bir yalancısın ey Muhammed ﷺ. Hayır, onların çoğu bilmez.” (Nahl Suresi, 101)

“And when We change a Verse in place of another, and Allah knows the best of what He sends down, they (the disbelievers) say: you (O Muhammad [saw]) are but a liar. Nay but most of them know not.” (TMQ An-Nahl: 101)

Şeyh Ata ibn Halil Ebu er-Reşte, değerli kitabı „Teysiru'l-Vusul ila'l-Usul" (Usulü anlamayı kolaylaştırmak) adlı eserinde nesh çeşitlerini şöyle sıralamaktadır:

Sheikh Ata ibn Khalil Abu al-Rashta in his excellent book „Teyseer al wusool Ila al-Usul‟ (To make understanding Usul easy) lists the following types of abrogation:

"Ey iman edenler! Peygamberle özel olarak konuşmak istediğinizde, özel görüşmenizden önce bir sadaka verin. Bu sizin için daha hayırlı ve daha temizdir. Eğer bunu bulamazsanız, şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhametlidir. Peygamberle özel görüşmenizden önce sadaka vermekten korkuyor musunuz? Eğer bunu yapmazsanız ve Allah sizi affetmişse, o halde namazı kılın, zekatı verin ve Allah'a ve Resulü'ne itaat edin. Allah yaptıklarınızdan haberdardır."

“O you who believe! When you (want to) consult the Messenger (Muhammad [saw]) in private, spend something in charity before your private consultation. That will be better and purer for you. But if you find not the means for it, then verily, Allah is oft forgiving, Most Merciful. Are you afraid of spending in charity before your private consultation with him? If then you do it not, and Allah has forgiven you, then (at least) perform Salat and give Zakat and obey Allah and His Messenger. And Allah is All-Aware of what you do.” (TMQ Al-Mujadallah: 12-13)

Bu, Peygamber'e (sav) özel olarak danışmadan önce sadaka vermenin hükmünün neshidir.

This is an abrogation of giving charity before consulting the Messenger (saw) in private.

Sabır oranı 1-10'dan 2-10'a yükselir:

The ratio of steadfastness goes from 1-10 to 2-10:

"Ey Peygamber! Mü'minleri savaşa teşvik et. İçinizden yirmi sabırlı kişi olursa, iki yüzü yenerler; içinizden yüz kişi olursa, inkâr edenlerden bin kişiyi yenerler; çünkü onlar anlamayan bir topluluktur."(TMQ Al-Enfâl: 65)

“O Prophet (Muhammad [saw])! Urge the believers to fight. If there are twenty steadfast persons amongst you, they will overcome two hundred, and if there be a hundred steadfast persons they will overcome a thousand of those who disbelieve, because they (the disbelievers) are people who do not understand.”(TMQ Al-Anfal: 65)

Şimdi Allah yükünüzü hafifletti, çünkü O, içinizde bir zayıflık bulunduğunu bilmektedir. Öyleyse içinizden yüz sabırlı kişi bulunursa, iki yüzü yenerler…

“Now Allah has lightened your (task), for He knows that there is weakness in you. So if there are of you a hundred steadfast persons, they shall overcome two hundred…” (TMQ Al-Anfal: 66)

Kudüs'e Yönelmenin Kâbe'ye Yönelmeyle Neshi

The abrogation of facing Al-Quds to facing the Ka‟bah in Makkah:

“Muhakkak ki Biz, yüzünün göğe doğru çevrilmesini görüyoruz (Muhammed ﷺ). Elbette seni hoşnut olacağın bir kıbleye çevireceğiz; artık yüzünü Mescid-i Haram'a doğru çevir. Siz de nerede olursanız olun, yüzlerinizi o tarafa doğru çevirin.” (TMQ Bakara: 144)

“Verily! We have seen the turning of your (Muhammad [saw]) face towards the heaven. Surely We shall turn you to a Qiblah (prayer direction) that shall please you, so turn your face in the direction of al-masjid al-haraam. And whosesoever you people are, turn your faces in prayer in that direction.” (TMQ Al-Baqarah: 144)

İslam'ın ilk dönemlerinde zina eden kadınların evlerde hapsedilmesi ve zina işledikleri için hadd olarak cezalandırılması farz kılınmıştı. Bu hüküm, bilinen hüküm ile neshedilmiştir:

In the beginning of Islam it was obligatory to confine women who have committed fornication to houses and punish them as a Hadd for committing zina. This has been abrogated by the Hukm which is well known:

"Ve eğer (zina eden kadınlara) şahitlik ederlerse, onları ölüm gelinceye kadar veya Allah onlara başka bir yol açıncaya kadar evlerde tutun. Aranızdan zina eden iki kişiyi de cezalandırın. Eğer tövbe ederlerse (bir daha zina etmeyeceklerine ve benzeri günahları işlemeyeceklerine Allah'a söz verirlerse) ve salih ameller işlerlerse, onları rahat bırakın."

“And if they testify, confine them (i.e. women who have committed fornication) to houses until death comes to them or Allah ordains for them some (other) way. And the two persons among you who commit illegal sexual intercourse, punish them both. And if they repent (promise Allah that they will never repeat, ie commit illegal sexual intercourse and other similar sins) and do righteous good deeds, leave them alone.” (TMQ An-Nisa:15 -16)

Bir diğer örnek, Aşure orucunun Ramazan orucuyla neshedilmesidir.

Another example is the abrogation of the fast of „„Ashura for the fast of Ramadhan.

Hz. Âişe (ra) rivayet etmiştir: Cahiliye döneminde Kureyş, Aşure günü oruç tutarlardı. Resulullah ﷺ de bu günde oruç tutardı. Resulullah ﷺ Medine'ye gittiğinde bu günde oruç tuttu ve insanlara da oruç tutmalarını emretti. Ramazan orucu farz kılındığında ise şöyle buyurdu:

„Aisha (ra) narrated that; in the time of Jahiliyyah the Quraysh used to fast the day of „„Ashura. And the Messenger (saw) used to fast on this day as well. When the Messenger (saw) went to Madinah he fasted on this day and instructed the people to fast as well. When Ramadhan became obligatory, he (saw) said:

"Bu günde oruç tutmak isteyen oruç tutsun, bırakmak isteyen de bıraksın." (Buhârî ve Müslim)

“Whosoever wishes to fast on this day let him fast and whosoever wants let him leave it.” (Bukhari & Muslim)

Neshedilen şeyin hüküm olduğunu, tilavet olmadığını bilmek önemlidir; bu, sabit olmuş bir husustur. Böylece bir yıllık iddet süresinin hükmünün ve anne-babanın vasiyetinin nesh edilmesini görmüş oluruz. Nesh edilen iki ayet ise hâlâ okunmaktadır; diğer nesh edilmiş ayetlerin durumu da aynıdır. Tilavetin neshine gelince, böyle bir durum bulunmamaktadır. Bu tür bir neshin bulunmaması, buna izin verilmediğine dair bir delildir.

Birinci: Kur'an'ın Kur'an ile Neshi:

First: Abrogation of the Qur‟an with Qur‟an:

Peygamber'le (sav) özel istişare öncesinde sadaka vermenin hükmünün neshi.

The abrogation of giving Sadaqah before private consultation with the Messenger (saw).

Benzer şekilde, bir yıllık iddet 4 ay 10 güne çevrilmiştir.

Similarly, the one year‟s „Iddah has been changed to 4 months and 10 days.

Allah (SWT) şöyle buyurdu:

Allah (swt) said:

"İçinizden ölüp geride eşler bırakanlar, eşleri için bir yıllık geçim ve evden çıkarılmaksızın oturma hakkı vasiyet etsinler. Ama (eşler) kendileri ayrılırlarsa, kendileri için yaptıkları ve uygun olan şeyler konusunda üzerinize bir günah yoktur. Allah Mutlak Güç Sahibidir, Hikmet Sahibidir."

“And those of you who die and leave behind wives should bequeath for their wives a year's maintenance and residence without turning them out, but if they (wives) leave, there is no sin on you for that which they do of themselves, provided it is honourable. And Allâh is All-Mighty, All-Wise.” (TMQ Al-Baqarah: 240)

O (swt) buyurdu:

He (swt) said:

"Sizden vefat edip geride eşler bırakanlar ise, (eşler) dört ay on gün beklesinler…" (TMQ Bakara: 234)

“And those of you who die and leave wives behind them, they (the wives) shall wait (as regards their marriage) for four months and ten days…” (TMQ Al-Baqarah: 234)

Aynı durum, daha önce bahsedilen Ahkam için de geçerlidir.

The same goes for the Ahkam mentioned previously.

İkincisi: Sünnetin sünnetle neshi.

Second: Abrogation of the Sunnah by Sunnah.

Bu, bir Mütevatir'in başka bir Mütevatir'i nesh etmesi, bir Ahad (tekil) rivayetin Mütevatir tarafından nesh edilmesi veya bir Ahad'ın başka bir Ahad rivayet tarafından nesh edilmesidir. Örneğin Peygamber ﷺ'in hadisleri gibi.

This is when one Mutawaatir abrogates another Mutaawatir, an Ahad (singular) narration is abrogated by Mutawaatir or an Ahad is abrogated by another Ahad narration. Like the Ahadith of the Prophet (saw):