İslam fıkhının çeşitli mezheplerinin kurucuları, örneğin Ebu Hanife, Şafii, Ahmed bin Hanbel, Malik, Cafer ve diğerleri, Müctehid-i Mutlak olarak kabul edilir. Bu sınıftaki müçtehitler, hükümleri (ahkâmı) çıkarmak için kendi usul-i fıkhını kurmuşlar ve başkalarına bağlı kalmayarak bağımsız olmuşlardır.

The founders of various schools of Islamic Fiqh such as Abu Hanifah, Shafi‟i, Ahmad bin Hanbal, Malik, Jafar and others are considered Mujtahideen Mutlaq. This category of Mujtahideen set up their own Usul al-Fiqh to extract the Ahkam (rules) and are not restricted by others i.e. they are independent.

Bu müçtehitler, Müçtehid Mutlak'ın kurduğu Usul el-Fıkıh'a uyarak hükümleri (ahkâmı) çıkarırlar; örneğin İmam Ebu Yusuf, İmam Ebu Hanife'nin metodolojisine bağlı kalmıştır.

These Mujtahideen follow the Usul al-Fiqh set up by the Mujtahid Mutlaq to extract the Ahkam (rules); e.g. Imam Abu Yusuf adhered to Imam Abu Hanifah‟s methodology.

Bu müctehidler, bir mezhep içinde, genellikle kendi mezheplerinin ilkelerini takip ederek hükümleri çıkarıyorlardı. Yine de, belirli meselelerin uygulanmasında imamlarına uymakla yükümlü olduklarını düşünmüyorlardı. Bunun kanıtı, önde gelen imamlarının görüşlerine muhalif görüşler benimsemiş olmalarıdır. Nitekim İmam Ebu Yusuf gibi bazı müctehidler mutlak müctehid mertebesine ulaşmış, ama İmam Ebu Hanife'ye duyduğu saygı nedeniyle kendi mezhebini kurmamıştır.

These Mujtahideen, within a Madhab, generally followed the guidelines of their respective schools to extract rulings. Nevertheless, they did not consider themselves bound to follow their Imams in the implementation of particular issues. This is borne out by the fact that they have held opinions that were opposed to those of their leading Imams. As a matter of fact, some Mujtahideen such as Imam Abu Yusuf reached to the level of Mujtahid Mutlaq, but didn‟t form his own Madhab out of respect for Imam Abu Hanifah.

Bu müctehid bir meseleyi ele alıp inceleyebilirken başka bir meseleyi ele alamayabilir. Diğer bir deyişle müctehid, diğer fakihlerin görüşlerini inceleyip delillerini (edilletlerini) izleyebilir, ancak yeni meseleler için yeni görüşler ortaya koyamayabilir.

This Mujtahid would be able to handle one single issue while he may be unable to handle another. In other words, the Mujtahid would be able to study the opinion of other jurists and trace their Adilla (evidences) but may be unable to establish new opinions for new issues.

Hanefi mezhebinden Ebu'l-Hasan el-Kerhi ve Ebu Ca'fer et-Tahavi, Şafii mezhebinden Ebu'l-Fadl el-Merverzi ve Ebu İshak eş-Şirazi, Maliki mezhebinden Ebu Bekr el-Ebheri ve Hanbeli mezhebinden Amr b. Hüseyin el-Hıraki de bu kategoriye yerleştirilmiştir.

Scholars like Abu'l-Hasan al-Karkhi and Abu Ja'far al-Tahawi in the Hanafi school, Abu al-Fadl al-Marwazi and Abu Ishaq al-Shirazi in the Shafi'i, Abu Bakr al-Abhari in the Maliki and 'Amr b. Husayn al-Khiraqi in the Hanbali schools have been placed it this category.