Kıyas'ın dilsel anlamı, bir şeyin uzunluğunu, ağırlığını veya niteliğini ölçmek, tahmin etmek ya da tespit etmek demektir; bu yüzden terazilere "mîzân" yerine "miķyâs" da denir. Terim olarak ise çoğu âlim kıyası şöyle tanımlamıştır: Hükmü hakkında nass bulunmayan yeni bir olaya (fer'), aynı illet ('illet) her ikisinde ortak olduğu için, asıl (aslî) bir olayın hükmünü uygulamak.11

The linguistic meaning of Qiyas is means estimation, measuring or ascertaining the length, weight, or quality of something, which is why scales are called miqyas. As a juristic term Qiyas the majority of Ulema have defined Qiyas as, „the application to a new case (far'), on which the law is silent, of the ruling (Hukm) of an original case (asl) because of the effective reason ('Illa) which is in common to both.‟11

Aşağıdakiler, kıyasa bir örnektir:

The following is an example of Qiyas:

"Ey iman edenler! Cuma günü namaz için ezan okunduğunda Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın. Bilseniz, bu sizin için daha hayırlıdır. Namaz bittiğinde ise yeryüzüne yayılın, Allah'ın lütfundan arayın ve Allah'ı çokça anın ki kurtuluşa erebilesiniz!" (Cuma, 9-10)

“O you who have attained faith! When the call to prayer is sounded on the day of congregation (Friday), hasten to the remembrance of Allah, and leave all worldly commerce: this is for your own good, if you but knew it. And when the prayer is ended, disperse freely on Earth and seek to obtain Allah‟s bounty; but remember Allah often, so that you might attain to a happy state!” (TMQ al-Juma‟: 9-10)

Ayet, ezan okunduğunda dünyevi ticaretin tümünü bırakmak gerektiğini belirtmektedir. Ayet, yemek yemek, dinlenmek veya ticaret yapmak dışındaki hiçbir şeyi durdurmaya ilişkin bir şey söylemez. Ayet, namaz bittiğinde dağılmanın ve Allah'ın lütfunu aramanın gerektiğini belirtmektedir. Bu da ticareti bırakmanın bir sebebi olduğu anlamına gelir; çünkü bırakmazsak meşgul olur ve namazı unuturuz.

The Ayah mentions that, when the call to prayer is given, one should disengage from all worldly commerce. The Ayah doesn‟t mention to stop such acts as eating, resting, or anything else other than conducting business. The Ayah mentions that when the prayer is over, disperse and seek Allah‟s bounty. This means that there is a reason to leave the commerce, being that if we do not, then we will be preoccupied and will forget the prayer.

Bu örnekte kıyasın uygulanması, ticaretin dışındaki diğer tüm faaliyetler için de geçerli olacaktır. Çünkü (Cuma namazını kaçırma) illeti bu faaliyetlerin de sebep olmasıyla ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla Cuma vaktinde çalışmak, oyun oynamak, yemek yemek vb. bütün bunlar yasaklanmıştır; çünkü bu faaliyetlerin tamamı Müslümanları Cuma namazını kılmaktan alıkoymaktadır.

The application of Qiyas for this example would be for any other activity besides commerce. This is because the „Illah (missing the Juma‟ prayer) occurs due to these activities as well. Therefore, working, playing, eating etc. are prohibited in the time of Juma‟ because all of these activities prevent Muslims from performing the Juma‟ prayer.