Her ne kadar Hanefî mezhebinden bazı âlimler akılla tespit edilen illetleri kabul etmişse de, en sağlam görüş, illetin nassdan alınması gerektiğidir. Bunun sebebi, hükümlerin gerekçelerini Allah (SWT) tarafından bildirilmedikçe akıl ile tespit etmenin mümkün olmamasıdır. İllet, hükmün yeni bir meseleye genişletilmesine izin veren delildir. Bu kuralın Hukm Shar‟i, yani Şeriat'ın geçerli bir hükmü olabilmesi için, Hukm Shar‟i'nin tanımının Mükellefin fiillerine ilişkin Kanun Koyucu'nun hitabı olması sebebiyle, Kanun Koyucu'nun hitabından (Khitaab) alınması gerekir. Kanun Koyucu'nun hitabından olmayan her kural, vahiy (Wahiy) olmadığı için reddedilir; çünkü biz fiillerimizde yalnızca vahye uymakla emrolunduk. Nassda bir illet bulunmaksızın hükmü genişletmek, sırf sirkenin şaraptan geldiği için şarabın yasaklığını sirkeye de genişletmek gibi olurdu. Şarap bir hakikat, sirke ise başka bir hakikattir. Nassın böyle bir genişlemeye izin vermediği durumda hükmü keyfî olarak genişletmek mümkün değildir. Nass bunu bir illet aracılığıyla mümkün kılıyorsa, bu geçerli bir Hukm Shar‟i'dir; kılmıyorsa, Şeriat açısından hiçbir değeri olmayan akli bir hükümdür.

Although some scholars like those from the Hanafi school accept rationale „Illah‟s, the strongest position is that the „Illah must be from the text. This is because the mind is not capable to determining the reasons for the rules unless they have been revealed by Allah (swt). The „Illah is the daleel which allowed the extension of the rule to a new matter. For this rule to be a Hukm Shar‟i i.e. a valid ruling of the Shar‟iah, it must be taken from the speech (Khitaab) of the Legislator since the definition of Hukm Shar‟i is the speech of the Legislator relating to man‟s actions. Any rule which is not from the speech of the legislator is rejected because it is not revelation (Wahiy) and we are ordered only to follow the Wahiy in our actions. To extend the rule without a textual „Illah would be like extending the prohibition of alcohol to vinegar just because vinegar originates from alcohol. Alcohol is one reality and vinegar is another. One cannot arbitrarily extend the Hukm without the text allowing such an extension. If the text allows it through an „Illah, then this is a valid Hukm Shar‟i, if not then it is a rational judgment which has no value in the Shar‟iah.

Buna rağmen, insan hissedemediği şey hakkında hüküm veremez. Yaratıcı, hükmün teşrii için illeti (ʿİllah) bize vermemişse, insan bunu nasıl hükme bağlayabilir? Dolayısıyla akli illet, yalnızca hükmü şer'î açısından reddedilmekle kalmaz, insanın böyle bir hükmü baştan vermesi de pratikte imkânsızdır.

This is notwithstanding the fact that man is unable to give judgment on that which he cannot sense. If the Creator did not provide us the reason („Illah) for the legislation of the rule then how can man judge it. Thus, not only is the rational „Illah rejected from the viewpoint of Hukm shar‟i but it is practically impossible for man to give such a judgment in the first place.

Ayrıca, aklın Şer'i bir İllet olmaksızın kıyas yapamayacağı, Şeriat hükümlerinin kendisinin gerçekliğiyle açıkça ortaya konmaktadır. Örneğin, benzer gerçeklerin farklı hükümlerle, farklı gerçeklerin ise aynı hükümle belirlendiğini görüyoruz. Akıl normalde benzer şeyler arasında kıyas yapabilir, ancak nass bu ilkeye aykırıdır: Suyun bulunmadığı durumda, iki ayrı şey olmalarına rağmen, bütün şeyler arasından toprak abdest almaya yeterlidir. Şeriat hükümlerine göre, bir kız bebek elbiselerine işerse elbiselerin yıkanması gerekir; ancak bir erkek bebek aynı şeyi yaparsa, üzerine biraz su serpmek yeterlidir. Dolayısıyla benzerlik aynı hükmü gerektirmez, tıpkı farklılığın da farklı bir hükmü gerektirmediği gibi. Peki, mevcut hükümler bile Şer'i bir İllet olmadan akılla açıklanamıyorken, akıl yeni hükümler için nasıl kıyas yapabilir?

Furthermore, the fact that the mind cannot make analogy without a Shar‟i „Illah is aptly demonstrated by the reality of the Shari‟ah rules themselves. For example, we find similar realities are given different Ahkam while different realities are given the same Hukm. The mind can normally make analogy between similar things but the text contradicts this principle: So in the absence of water, of all things dust are sufficient to make Wudhu even though they are two different things. According to the Shari‟ah rules if a baby girl urinates on clothes then the clothes must be washed but if a baby boy does the same then it is sufficient just to sprinkle some water on it. Thus, similarity does not mean the same Hukm just as dissimilarity does not mean a different Hukm. So how can the mind make analogy for the sake of new Ahkam when even the existing Ahkam cannot be rationalised without a Shar‟i „Illah?