Mezhep, "fıkıh okulu" anlamına gelir. Aşağıda mezheplerin (fıkıh okullarının) var olmasının bazı sebepleri yer almaktadır.

The word Madhab means “school of Fiqh”. The following are some of the reasons for the existence of Madhahib (schools of Fiqh).

Bir müctehid belli bir hadisi sahih görürken diğerleri görmeyebilir. Bunun sebebi, hadislerin sıhhatini değerlendirmek için kullandıkları ölçütlerin farklı olmasıdır.

One Mujtahid may consider a certain Hadith authentic while others may not. This is due to their differences in the criteria for judging the authenticity of the Hadith.

Örnek:

Example:

Amr b. Şuayb'ın rivayet ettiği hadis şöyledir: "Bir kadın, elinde iki altın bilezik bulunan çocuğuyla birlikte Peygamber (sav)'in yanına geldi. Peygamber (sav)ﷺ ona şöyle buyurdu: „Bunların zekâtını veriyor musun?‟ Kadın: „Hayır‟ dedi. Peygamber (sav)ﷺ şöyle buyurdu: „Allah'ın bunları sana ateşten bilezikler haline getirmesini ister misin?‟" Âlimlerin bir kısmı bu hadisi sahih kabul ederken, bir kısmı isnadındaki zayıflık nedeniyle onu zayıf hadis olarak değerlendirmiştir. Mücevherlerde zekât olmadığını söyleyen âlimler ise şunlardır: Âişe bint Ebu Bekir (ra), İmam Câbir, İbn Ömer, İmam Mâlik, İmam Ahmed ve İmam Şâfiî.

The Hadith narrated by Amr b. Shuaib which mentions: “A woman came to the Prophet (saw) along with her child with two gold bracelets in her hand. He (saw) said: „Do you give the Zakat upon these?‟ She said: „No.‟ He (saw) said: „Would you like that Allah makes them into bracelets of Fire?‟” Some scholars consider this to be an authentic Hadith, while others consider it a weak Hadith due to the weakness in the Isnad. The scholars who said that there is no Zakah on jewellery are Aisha bint Abu Bakr (ra) Imam Jabir, Ibn Umar, Imam Malik, Imam Ahmad and Imam Shafi‟i.

Ayrıca, bir müctehid bir hadisi bilirken bir başka müctehid onu bilmeyebilir. Bu sebeple müctehidler öğrencilerine şöyle derlerdi: "Benden ayrıldıktan sonra bir hadis bulur ve bu hadis söylediklerimle çelişirse, benim görüşümü bir kenara at ve hadisi takip et."

Furthermore, one Mujtahid may know of a Hadith while another may not. It is due to this reason that the Mujtahideen used to say to their students, if you find a Hadith after you leave me, and it contradicts what I have told you, throw away my understanding and follow the Hadith.

Örnek: Adet görmekte olan bir kadının Tavaf (Kâbe'nin etrafında dönme ibadeti) yapması caiz değildir. Buna dayanarak Ömer (ra), adetli olmaya Arafat'tan ayrıldıktan sonra başlasa bile, hacmın en önemli rüknü olan Arafat vakfesinden sonra da kadınların haccı tamamlamasını yasaklardı. Peygamber ﷺ'in benzer durumlarda kadınların haccı sürdürmelerine izin verdiği kendisine bildirilince, Ömer (ra) bu yasağı kaldırdı ve kadının haccını tamamlamasına izin verdi.

Example: It is not permitted for a woman while she is menstruating to perform Tawaaf (circling around the Ka‟aba). Based on this, Umar (ra) used to forbid women from completing the Hajj even if the menstruating started after leaving Arafat, which is the most important part of the Hajj. When he (ra) was informed that the Prophet (saw) used to allow women to continue performing Hajj under similar situations, Umar (ra) subsequently lifted the ban, and allowed the woman to complete her Hajj.

Bazı âlimler bir sahabînin görüşünü hükmü bağlayıcı bir şer'î delil olarak kabul etmiş, diğerleri ise sahabeyi, şahsî görüşleri bağlayıcı olmayan müçtehidler olarak görmüştür.

Some scholars accepted the opinion of one Sahabi as a legislative source, while others treated the Sahabah (ra) as Mujtahids whose individual opinions were not legally binding.

Bazı âlimler Kıyas'ı (bkz. bölüm 6.0) uygularken, diğerleri İstihsan'ı (bkz. bölüm 7.5) uygulamıştır.

Some scholars practiced Qiyas (see section 6.0) while others practiced Istihsan (see section 7.5).

Bazı âlimler yalnızca İcmâ‟ as-Sahâbe'yi kullanırken, diğerleri daha önce de tartışıldığı üzere İcmâ‟ Ehlü'l-Medîne (Medine halkı), İcmâ‟ el-Müctehidîn ve diğer çeşitli icma türlerini de kullandılar.

Some scholars used Ijma‟ as-Sahabah only, while others used Ijma‟ Ahlel Madinah (People of Madinah), Ijma‟ Al-Mujtahideen, and various other types of Ijma‟ as well as discussed earlier.

Bazı âlimler Maslahah Mursalah ve diğer kesin olmayan ilkeleri kullanırken, bazıları kullanmamıştır. Bu durum, âlimler arasındaki görüş ayrılıklarının artmasına katkıda bulunmuştur.

Some Scholars used Maslahah Mursalah and other non definitive principles while others did not. This contributed to more differences among the scholars.

Bazı âlimler metnin lafzî anlamını benimsemiştir; yani metni yüzeysel, zahirî değeriyle almış ve daha derin anlamları kabul etmekten kaçınmışlardır. Bu âlimlerin bir kısmına Zâhirîler, yani metinlerin yalnızca zâhirî anlamlarını alanlar denmiştir.

Some scholars took the literal understanding of the text, meaning that they took the text at its surface value, refusing to take deeper understandings. Some of these scholars were called Zahiris, or those who took only the apparent meanings of the texts.

Bazı âlimler, metinlerde zâhirî anlamın yanı sıra derin ve örtük anlamlar da çıkarmışlardır.

In addition to the apparent meaning, some Scholars took deeper and implicit meanings in the texts.

Emir ve nehiy kipinin biçim ve türlerinin yorumlanmasında ihtilaflar vardır. Örneğin sakalla ilgili hadiste, hadisin farz, mendup ya da mubah bir emri ifade edip etmediği konusunda âlimler arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Meselâ İbn Teymiyye ve İbn Hazm, bunun farz olduğunu söylemişlerdir. İbn Kudame, Şevkânî, en-Nevevî ve Kadı İyaz ise bunun müstehap olduğunu belirtmişlerdir. Kadı Ebû Bekr İbnü'l-Arabî ile İmam Kurtubî'nin görüşü ise bunun yalnızca caiz olduğu yönündedir.

There were differences in interpreting the forms and types of commands. For example, in the Hadith regarding the beard, there is a difference of opinion among the Scholars regarding whether the Hadith indicates Fard, Mandub or Mubah commands. For example, Ibn Taymiyya and Ibn Hazm said it is Fard. Ibn Qudamah, Shawkani, an-Nawawi and Qadi Iyad said it is recommended. Qadi Abu Bakr Ibn al-Arabi and Imam Qurtubi‟s opinion was that it is only permitted.

Bu, Arapça metnin birden fazla anlam ifade edebilmesinden kaynaklanan farklı bir anlayıştan olabilir. Örneğin Allah (SWT) Kur'an'da şöyle buyurmaktadır: "Boşanmış kadınlar, üç Kurû' beklerler." (TMQ Al-Bakara: 228)

This may be due to a different understanding of the Arabic text where it offers more than one meaning. As an example, Allah (swt) says in the Qur‟an, in translation: “The divorced woman should wait for a period of three Quru” (TMQ Al-Baqarah: 228)

Kur' dilsel olarak hem âdetin başlangıcı anlamına gelebilir, hem de temizlik döneminin başlangıcı anlamına gelebilir. Bu iki anlama göre üç kur'un süresi arasındaki fark yaklaşık 7 ila 15 gündür.

Quru‟ linguistically could mean the beginning of the menstruation period, and it could also mean the beginning of the purity period. The difference between these three Quru‟s from the beginning of menstruation and three Quru‟s from the beginning of the purity period is about 7 to 15 days.

Bazı âlimler, Peygamber'in (sav) bir kadına kuru' (temizlik dönemi) süresini beklemesini emrettiği bir hadis sebebiyle "kuru'" kelimesinin temizlik dönemi anlamına geldiğini söylemektedir. Diğer âlimler ise bu hadisin sahih olmadığını ve Kur'an'daki kuru'un adet görmenin başlangıcı anlamına geldiğini düşünmektedir.

Some scholars say Quru‟ means the purity period because of a Hadith in which the Prophet (saw) instructed a woman to wait for the purity period. Other Scholars say that this Hadith is not authentic considered the Qur‟an to mean the beginning of menstruation.

Bunun yanı sıra, metni anlama düzeyinin ve düşünce derinliğinin kişiden kişiye değiştiğini de unutmamak gerekir. Bu farklılıklar Allah'ın (SWT) yaratmasının doğal bir yönü ve O'nun bir rahmetidir.

Besides all of this, one has to remember that the level of understanding of the text and the depth of thinking varies from one individual to another. These differences are a natural aspect of Allah‟s creation and a mercy from Him (swt).

İşte bu nedenlerle farklı âlimler farklı Fıkıh Mezhepleri oluşturmuşlardır. Bu âlimlerin bazılarının öğrencileri, metni anlayışlarını yazmışlar ve bu yazılar onların Mezhepleri olarak kabul edilmiştir. Bunlar arasında Ebu Hanife, Malik, Şafiî, İbn Hanbel, Ca'fer ve Zeyd yer almaktadır. Diğer âlimlerin ise, öğrencilerinin metni anlayışlarını yazmalarına imkân bulamamıştır; bunlar arasında el-Evzâî, el-Hasan el-Basrî, Sufyân es-Sevrî, İbn Cerîr et-Taberî, Leys ve diğerleri bulunmaktadır.

It is for these reasons that we have different scholars forming different Schools of Fiqh. Some of these scholars had students who wrote their understanding of the text and these writings were considered as their Madhahib. These include Abu Hanifah, Malik, Shafi‟i, Ibn Hanbal, Jafar, and Zayd. Other scholars did not have the opportunity of having students write their understanding of the text, and these include Al-Awza'i, al-Hasan al-Basri, Sufyan al-Thawri, Ibn Jarir al-Tabari, Laith and others.