Manaat ul-Hukm'un Hukm'un illeti (I'llatul Hukm) olduğunu söylemek yanlış olur. Bu söylenemez, çünkü hükmün konusu (Manaat) ile hükmün illeti ('Illah) farklıdır. Gerçekte konu ile illet arasında büyük bir fark vardır. 'Illah, hükmün başlatılmasını gerektiren şeydir; yani hükmün arkasındaki Şari'in (Kanun Koyucu'nun) niyetini gösteren şeydir. Bunun, hükmün Şari'in onu başlatma niyetinde olduğunun anlaşılması için açıkça gösterilmesi gerektiği şüphesizdir ve bu da şer'i bir delil gerektirir.

It would be wrong to say that the Manaat ul-Hukm is the reason behind the Hukm (I‟llatul Hukm). This cannot be said because the subject (Manaat) of the verdict is different from the reason („Illah) of the verdict. In fact there is a big difference between the subject and the reason. The „Illah is what induces the verdict to be initiated, i.e. it is the thing that indicates the intention of the Legislator behind the verdict. This, without any doubt, requires a Shari‟ah evidence to indicate it clearly so that it is understood that it is the intention of the Legislator for initiating the verdict.

Hükmün konusu, hükmün uygulandığı veya hükmün ilgili olduğu konudur. Başka bir deyişle, hükmün uyduğu ve ona ilişkin olduğu husus olup, ne delili ne de illetidir ('illah). Dolayısıyla manat (gerçeklik), hükmün bağlandığı şeydir; yani hüküm, onu ele almak veya çözmek için getirilmiştir. Hükmün, bu nedenle getirildiğini söylemek, yani onun hükmün arkasındaki 'illet olduğunu ileri sürmek yanlıştır. Hükmün manatı, şeriat hükmünün metinsel olmayan yönüdür. Onu kavramak, illeti kavramaktan başka bir şeydir; çünkü illeti kavramak, o illeti gerekçelendirmek için gelmiş olan nass veya nasslardan anlam çıkarmak demektir.

As for the subject of the verdict, this is the subject upon which the verdict applies or to which the verdict is related. In other words, it is the issue which the verdict conforms and not its evidence nor its reason („Illah). It therefore, follows that the Manaat (reality) is the thing which the verdict is attached to, i.e. the verdict is brought to deal with it, or solve it. It is incorrect to say that the verdict is brought because of it, so as to say that it is the „Illah behind the verdict. The Manaat of the verdict is the non-textual aspect of the Shari‟ah verdict. To comprehend it would be other than to comprehend the „Illah. As comprehending the „Illah would be to understand the text or texts which had come to justify the „Illah.

Örneğin, alkol haramdır; ilahi hüküm alkolün yasaklanmasıdır. Belirli bir içeceğin alkol olup olmadığının, dolayısıyla haram olup olmadığının araştırılması ise Manaat'ın araştırılmasıdır. İçeceğin haram olduğunu belirtebilmek için, alkol olup olmadığının incelenmesi gerekir. Alkolün gerçekliğinin bu şekilde incelenmesi, Manaat'ın tahkikidir. Bir başka örnek: ilahi hüküm, Mutlak (kayıtsız, şartsız) suyun abdest için kullanılabileceğidir. Dolayısıyla suyun abdest için caiz olduğuna hükmedebilmek amacıyla suyun mutlak mı yoksa mukayyed mi olduğunun araştırılması, Manaat'ın tahkikidir. Bu nedenle suyun mutlak mı mukayyed mi olduğunu belirlemek için suyun incelenmesi gerekir. Suyun gerçekliğinin bu şekilde incelenmesi, yalnızca Manaat'ın tahkikidir ve hükmün İllet'iyle ilgisi yoktur. Benzer şekilde, hades (arka veya önden bir şey çıkması) meydana getiren kişinin namaz için abdest alması gerekir. Bu nedenle kişinin muhdes (abdestsiz) olup olmadığının tahkiki de Manaat'ın tahkikidir.

For example, alcohol is Haram, the divine law is the prohibition of alcohol. The investigation that a certain drink is alcohol or not, so as to judge it as Haram or not is an investigation of the Manaat. It is necessary to study whether the drink is alcohol or not in order to state that it is Haram. This investigation of the reality of alcohol is a verification of the Manaat. Another example is the divine law that the Mutlaq (absolute, unrestricted) water is the one which is allowed for Wudhu. So the investigation as to whether the water is unrestricted or restricted in order to judge upon it as allowed for Wudhu, is a verification of the Manaat. Therefore, it is necessary to study the water to determine if it is free or restricted. This study of the reality of the water is simply the verification of the Manaat and nothing to do with the „Illah of the Hukm. Similarly, a person who made Hadath (discharged something from back or front) has to make Wudhu for the prayer, therefore the verification that the person is Mohdath (impure) or not Mohdath is a verification of the Manaat.

Ünlü Maliki âlimi İmam eş-Şâtıbî (ö. 780 H.), el-Muvâfakât adlı eserinde şöyle demiştir: "Manâtı belirlemek için tanımlamak zorunda kaldığımız bu konular ve benzerleri, her olayın gerçekliğine göre bu konudaki delili almalıdır." Ve şöyle devam eder: "İctihad, manâtın tahkikiyle ilişkili olabilir; dolayısıyla bu, şâri'in (Allah'ın) maksatlarının bilinmesini gerektirmez, Arapça bilgisini de gerektirmez; çünkü bu içtihadın amacı konuyu olduğu gibi bilmektir. Dolayısıyla bu, konunun olmadan tanınamayacağı şeylerin bilgisini gerektirir." Illetin araştırılması, Ayet veya Hadislerdeki metnin anlaşılmasıyla ilgilidir ve bu nedenle nitelikli bir müçtehidin işidir. Oysa bir sıvının alkol olup olmadığının tespiti gibi manâtın tahkiki, şeriatın konusu olan bir şeyin gerçekliğinin araştırılmasıdır. Buna göre, manâtı tahkik edenin müçtehid veya Müslüman olması şart değildir; yeterli olan, konu hakkında bilgi sahibi olmasıdır.

The famous Maliki scholar Imam al-Shatibi (d. 780 A.H.) said in the book Al-Muwafaqat: “These subjects and the like which we necessitated to define the Manaat must take the evidence about it according to the reality of every incident.” And he further states: “Ijtihad could be connected with the verification of the Manaat, and thus it does not require the knowledge of the aims of the lawgiver (Allah), nor does it require the knowledge of the Arabic language, because the aim of this Ijtihad is knowing the subject as it is. So it requires the knowledge of what this subject can‟t be recognised without.” The investigation of the „Illah is related to the understanding of the text from the Ayat or Ahadith and therefore it is the work of a qualified Mujtahid. Whereas the verification of the Manaat such as the verification of whether a liquid is alcohol is the investigation of the reality of a thing that is the subject of the Shari‟ah. Accordingly, it is not a condition that the one who verifies the Manaat be a Mujtahid or a Muslim, but it is enough that he or she to be knowledgeable of the matter.