9.3 Tabiîn Dönemi
9.3 Era of the Tabi‟een
Hz. Ömer (ra) halife olduğunda, Sahabe'den biri yeni fethedilen topraklara hicret etmek isterse, bunun için Hz. Ömer'in iznini alması gerekirdi. Talep üzerine Hz. Ömer, belirli bir süre için, geri dönmeleri şartıyla, belli sayıda ay izin verirdi.
When Umar (ra) became the Khaleefah, if anyone from the Sahabah (ra) wanted to migrate to the newly liberated lands, he would have to take the permission of Umar (ra). Upon the request, Umar (ra) would grant a leave for a specified number of months on the condition that they would return.
Hz. Osman (ra) halife olduğunda, Sahabe'ye (ra) dağılmalarına izin verdi. Sahabe (ra) Medine'den ayrılmaya başladı; Kuzey Afrika, Şam, Kâbil ve hatta Pekin gibi bölgelere gittiler, diğerleri ise Mekke'ye döndü. Örneğin İbn Mesʿûd (ra) Kûfe'ye gitti, Abdurrahman bin Avf (ra) Pekin'e ulaştı, Abdullah bin Ömer (ra) ise Medine'de kaldı. Bununla birlikte, Sahabe'nin iki ana grubu çoğunlukla ya Kûfe'de ya da Medine'deydi.
When Uthman (ra) became the Khaleefah, he allowed the Sahabah (ra) to disperse. The Sahabah (ra) began leaving Madinah, heading out to regions such as North Africa, Sham, Kabul, and even Peking, while others went back to Makkah. For instance, Ibn Mas‟ood (ra) went to Kufah, Abdur-Rahman bin Awf (ra) reached Peking, while Abdullah bin Umar (ra) stayed in Madinah. However, for the most part, the two main groups of Sahabah (ra) were either in Kufah or Madinah.
Tabi‟în, belirli bir Sahabînin talebeleri ve arkadaşları olan kimselere denirdi. Örneğin Saîd ibnu Müseyyib, Nâfi‟ ve Sâlim ibn Abdullah bin Ömer, Abdullah bin Ömer (ra)'i takip eden tanınmış Tâbiîndendir. Tâbiînin çoğu Arap değildi; bu yüzden Arapçayı öğrendiler ve bazı durumlarda Arapların kendilerinden daha iyi öğrendiler; fıkha da önemli katkılarda bulundular.
Those whom we call the Tabi‟een were the followers and companions of a specific Sahabi. For example, Sa‟eed ibnu Musayeb, Nafi‟, and Salem ibn Abdullah bin Umar are well known Tabi‟een who followed Abdullah bin Umar (ra). Most of the Tabi‟een were not Arabs so they learned the Arabic language, and in some cases they learned the language better than the Arabs themselves, and became major contributors to Fiqh.
9.3.1 Ehl-i Hadis ve Ehl-i Re'y
9.3.1 Ahlel Hadith & Ahlul Ra‟ee
Tabiîn döneminde metnin anlaşılmasına yönelik iki büyük metodoloji ortaya çıktı:
During the days of the Tabi‟een, two major methodologies of understanding the text arose:
a) Medine'deki Ehl-i Hadis (Hadis Ehli).
a) Ahlel-Hadith (The People of Hadith) in Madinah.
b) Kufe'deki Ehlü'r-Re'y (Akıl Ehli).
b) Ahlel-Ra‟ee (The People of Reason) in Kufah.
Ehlü'l-Hadis'e tabi olanlar, emrinde daha fazla hadis bulunduğu için Kıyas'a göre hadise daha çok dayanırlardı; Ehlü'r-Re'y'e tabi olanlar ise Kıyas'a ve nasların arkasındaki anlamlara daha çok dayanırlardı, ancak hadisi hiçbir şekilde ihmal etmezlerdi. İki okul arasındaki bir diğer fark, Re'y okulundaki re'yin Kıyas'a dayanması, Medine'deki re'yin ise daha çok nassın kendisinin açıklanmasına dayanmasıdır.
Those who followed Ahlel-Hadith (The People of Hadith) had more Hadith at their disposal and relied on the Hadith more than on Qiyas, while Ahlel-Ra‟ee (The People of Ra‟ee) relied more on Qiyas and the meanings behind the text, but did not at all neglect the Hadith. Another difference between the two schools is that the Ra‟ee (reasoning) in the School of Ra‟ee was based on Qiyas while in Madinah Ra‟ee was based more on an elaboration of the text itself.
9.3.2 Ehl-i Hadis (Hadis Ehli)
9.3.2 Ahlel-Hadith (The People of Hadith)
Medine'deki Tabiîn arasında Saîd ibnu Müseyyeb, Zührî, Yahya, Rabîa er-Ra'y, Urve, Ebû Bekr bin Ubeyd bin Hâris, Kasım bin Muhammed bin Ebû Bekr, Ubeydullah, Süleyman bin Yesâr ve Hârice bin Zeyd bin Sâbit de vardı. Bunlar fıkıhlarını Abdullah bin Ömer'den (ra) almışlardır. Saîd ibnu Müseyyeb, cesur ve içtihat yapmaya gönlü yeten kimse anlamında el-Cerîî (Cüretkâr) lakabıyla tanınıyordu. Rabîa ise sık sık içtihatta bulunduğu için Er-Ra'y olarak adlandırılmıştır.
Among the Tabi‟een in Madinah were Sa‟eed ibnu Musayeb, Zuhri, Yahya, and Rabiah-ar-Ra‟ie, „Urwa, Abu Bakr bin „Ubaid bin Harith, Qasim bin Muhammad bin Abu Bakr, „Ubaidullah, Sulayman bin Yassar, Khaija bin Zayd bin Thabit. They took their Fiqh from Abdullah bin Umar (ra). Sa‟eed ibnu Musayeb was known as Al-Jareei (The Outspoken) or the on who has guts to make Ijtihad, while Rabiah was called Ar-Ra‟ie because of his common practice of making Ijtihad.
Medine halkı Peygamber ﷺ ile birlikte yaşamış ve onun ﷺ fiillerini ve sözlerini daha uygulamalı bir biçimde almıştı. Böylece Medine'de Ehlü'l-Hadis (Hadis Ehli) ortaya çıktı.
The populace in Madinah had lived with the Prophet (saw) and took his (saw) actions and sayings in a more practical manner. Thus, Ahlel Hadith (People of the Book) emerged in Madinah.
Ehl-i Hadis'in (Hadis ehli) yalnızca hadise bağlı kalıp hiçbir şekilde içtihat yapmadığı yönünde bir yanlış anlayış da vardır. Bu iddia doğru değildir. Örneğin Medine ekolünden çıkan İmam Malik bin Enes, Kûfe ekolünden çıkan Ebû Hanîfe'den de fazla, Maslahatı Mursele uyarınca içtihat yapardı.
There is also a misconception that Ahlel-Hadith (The People of Hadith) used to only adhere to the Hadith without performing Ijtihad whatsoever. This claim is false. For example, Imam Malik bin Anas, who emerged from the School of Madinah, used to do Ijtihad according to Maslahah Mursalah even more than Abu Hanifah, who emerged from the School of Kufah.
9.3.3 Ehlü'r-Re'y (Akıl Sahipleri)
9.3.3 Ahlel-Ra‟ee (The People of Reason)
Kûfe'deki tâbiûn arasında Şa'bî, Hasan el-Basrî, İbrâhîm en-Nehaî, Hammâd, Alkame bin Kays ve Mesrûk bin Ecde vardı. Bu tâbiûn fıkhını Ali bin Ebî Tâlib (ra) ve Abdullah bin Mes'ûd (ra)'dan almıştı. Şa'bî gibi bazı tâbiûn ise muhaddisler (hadis âlimleri) sayılıyordu.
Among the Tabi‟een in Kufah were Ash-Sha‟bee, Hasan al-Basri, and Ibraheem an-Nakha‟ee, Hammaad, Alqamah bin Qais, Masjood bin Ajdah. These Tabi‟een took their Fiqh from Ali bin Abi Talib (ra) and Abdullah bin Mas‟ood (ra). Some of the Tabi‟een such as Ash-Sha‟bee was considered Muhaditheen (Scholars of Hadith).
Kûfe halkı (Irak'ta), hadis uydurma, siyasi kargaşa gibi birçok sorunla karşı karşıyaydı; âlimler de uydurma ihtimali yüzünden hadis toplamada çok titizdi. Bu sorunlar nedeniyle sık sık akıl yürütmeye (re'y) başvurdular. Burada re'y, metnin farklı anlaşılmalarından çıkarılan görüşü ifade eder. Böylece "Ehlü'r-re'y" (Re'y Ehli) olarak tanınmaya başladılar.
The populace in Kufah (Iraq) was experiencing many problems such as the fabrication of Hadith, political turmoil, etc., and the scholars were very careful in collecting Hadith due to the possibility of fabrication. Due to these problems, they often used reasoning. Reasoning (Ra‟ee) here implies opinion derived from different understandings of the text. Thus, they came to be known as Ahlel Ra‟ee (People of the Reasoning).
"Ra‟ee" kelime anlamı itibarıyla "görüş" demektir. Bu nedenle bazı kimseler "Ehlü'r-Ra‟y" (Ra‟y ehli) teriminin, görüşünü ortaya koyan kimseler anlamına geldiğini düşünmektedir. Bu, görüşlerinin arzularına dayandığına inanan herkes için bir yanlış anlamadır. Ehlü'r-Ra‟y'ın ortaya koyduğu görüş, şer‟i delillere, yani Kur'an ve Sünnet'e dayanan içtihatlarıyla ortaya çıkmıştır.
The word Ra‟ee linguistically means: opinion. Therefore some people think that the term Ahlel-Ra‟ee (The People of Ra‟ee) means the people who present their opinion. This is a misconception, to anyone who believes that their opinion was based on their desires. The opinion presented by Ahlel-Ra‟ee was through their Ijtihad, which was based on the legislative evidences, i.e. Qur‟an and Sunnah.
Peygamber ﷺ şöyle buyurdu:
The Prophet (saw) said:
“Allah, size verilen ilmi geri almaz; ancak ilim, âlimlerin ölümüyle kaldırılır. Sonra cahil bazı kimseler, arzularına göre re'y (görüş) bildirmeye başlar; onlar sapar ve ümmeti de saptırırlar.” (Buhârî ve Ahmed)
“Allah does not remove the „Ilm after it was given to you, rather the „Ilm would be removed with the death of the „Ulema. Then some people, who are ignorant, will start giving their Ra‟ee based on their desires and they are misled and will lead the Ummah astray.” (Bukhari & Ahmad)