İctihad (ئؾطٙحد) kelimesi cahede kökünden türemiştir. Dilsel olarak, bir miktar zorluk içeren her türlü faaliyette çaba gösterme veya kendini zorlama anlamına gelir. El-Amidi olarak da bilinen Ebu'l-Hasan Ali (ö. 631 H.) ve Muhammed b. Ali eş-Şevkani (ö. 1255 H.) gibi usul âlimleri, onu şöyle tanımlamıştır: "Bir fıkıh âliminin, şer'î hükümleri delillerinden, kaynaklardaki ayrıntılı delillerden, bir olasılık derecesiyle çıkarmak için yaptığı bütün çaba harcaması."27

Ijtihad (ئؾطٙحد ) is derived from the root word Jahada. Linguistically, it means striving or self-exertion in any activity, which entails a measure of hardship. The great scholars of Usul such as Abu al-Husayn Ali otherwise known as Al-Amidi (d. 631 AH) and Mohammad bin Ali Al-Shawkani (d. 1255 AH) defined it as, „the total expenditure of effort made by a jurist in order to infer, with a degree of probability, the rules of Shariah from their detailed evidence in the sources.‟27

Başkaları bu tanıma „müctehidin daha fazla çaba gösteremeyecek durumda hissettiği bir biçimde‟ ifadesini de ekler. Özünde hukuki bir terim olarak içtihat, bir meseleyi derinlemesine incelemek ve Şeriat kaynaklarından bir çözüm aramak için tüm gücü harcamak anlamına gelir.

Others add, „in a manner the Mujtahid feels unable to exert any more effort‟ to this definition. Essentially as a juristic term, Ijtihad means exhausting all of one‟s efforts in studying a problem thoroughly and seeking a solution for it from the sources of Shari‟ah.

Bu Usuli içtihat tanımı, içtihadın kendisini ele alan ve onun farz oluşunu ortaya koyan delillerden, örneğin daha önce zikredilen hadislerden çıkarılmıştır. Ne yazık ki bugün bazıları içtihadın yalnızca bireyin kişisel akıl yürütmesinden ibaret olduğunu düşünmekte ve Usul âlimlerinin yüzyıllardır oturttukları bu tanımı bir kenara bırakmış durumdadır. Bunun sonucunda insanlar, İslam'ın modern meseleler için hüküm çıkarmaya yarayan bir yöntem içermediğini yanlışlıkla düşünmektedir. Bu nedenle içtihattan söz ederken, bugün bu terimin kötüye kullanıldığı biçimi değil, yerleşmiş Usuli tanıma başvurmak son derece önemlidir.

This Usuli definition of Ijtihad was derived from the evidences which discuss Ijtihad and establish its obligation such as the Ahadith mentioned earlier. Unfortunately some today believe that Ijtihad is a mere personal reasoning of an individual and have abandoned this definition of the Usuli scholars which had been established for centuries. The consequence of this is that people mistakenly think that Islam doesn‟t contain a process to derive rules for modern problems. Therefore, when talking about Ijtihad it is paramount that we refer to the established Usuli definition rather than how the term is misused today.

Ictihad yapan kişiye Müctehid denir; buna karşılık, şeriatın hükümlerini ayrıntılarıyla bilen, ancak bu hükümleri doğrudan kaynaklarından çıkarmaya muktedir olmayan kişi Müctehid değil, Fakih (hukukçu), Müftü ya da Kadı (hâkim) olarak anılır.

A person who performs Ijtihad is a Mujtahid; whereas, a person who knows the rules of Shari‟ah in detail, but is unable to extract the rules directly from their sources, is not a Mujtahid but rather a Faqih (jurist), Mufti or a Qadi (judge).

Kesin (kat'î) anlamda olan Kur'an ve Sünnet metinleri yalnızca tek bir anlam ifade eder. Bu tür metinler üzerinde yapılan her içtihat da yalnızca tek bir anlamı ortaya koyar. Faiz veya cinayet gibi konularla ilgili metinler, bunların yasaklığını açıkça belirtir. Hiçbir müctehid, metin yalnızca tek bir anlam sunduğu için faizin veya cinayetin helal olduğunu iddia edemez. Kesin sübut ve kesin delâlet yoluyla belirlenmiş bu hükümleri veya diğer hükümleri reddetmek küfürdür, çünkü Allah'ın (c.c.) kesin olarak vahyettiği hükmü reddetmek anlamına gelir. Dolayısıyla beş vakit namazın farz olduğunu veya Allah'ın indirdiği ile hükmetmenin farz olduğunu inkâr edenler, Kur'an'ı ve bütün hadisleri ezberlemiş olan âlimler bile olsalar, şüphesiz kâfir olurlar.

The text of the Qur‟an and Sunnah which are Qata‟i (conclusive) in meaning provide only one understanding. Any Ijtihad on these types of text will render only one meaning. The texts related to issues such as Riba or murder, are clear in their prohibition of these things. No Mujtahid can claim that Riba or murder is allowed, because the text only offers one meaning. To reject these Ahkam or any others established through Qata‟i Thuboot and Qata‟i Dalalah is Kufr (disbelief) as it would be a rejection of the definitive revealed rule from Allah (swt). Thus those who reject that the five times daily prayer (Salah) are Fara‟id (obligations) or that ruling by whatever Allah is revealed is obligatory undoubtedly become Kuffar (disbelievers) even if they were knowledgeable scholars (Ulema) who had committed the entire Qur‟an and all the Ahadith (narrations) to memory.

İctihad, yalnızca delili zannî (zann-ı galip) olan şer'î hükümlerde gerçekleşir; delili kat'î olan hükümde ise ictihad söz konusu olmaz.28

Ijtihad does not occur except in the Ahkam Shar‟iah whose daleel is speculative (Dhanni) and not when the rule is decisive (Qata‟i).28

Ictihadın caiz olduğu alanda şunu bilmek önemlidir: İçtihat, Şeriat nasslarına bir kez göz atmakla gerçekleşmez; aksine müçtehit, Allah'ın hükmünü çıkarmak için öyle bir çaba gösterir ki, fakih artık kendisini daha fazla zorlayamayacak duruma gelir. Fakih, kendisinin keşfedebileceği delili bulamamışsa, onun görüşü geçersizdir.29

When it comes to the area in which Ijtihad is permitted it is important to realise that it does not occur after a brief look at the Shar‟iah texts, rather it means that the Mujtahid struggles to his utmost in such a manner that the jurist feels an inability to exert himself further in order to derive the Hukm of Allah. If the jurist has failed to discover the evidence which he was capable of discovering, his opinion is void.29

Bu nedenle, bir kişi bir konuda yalnızca ilgili tek bir nassı inceleyip, mevcut olduğu hâlde konuyla ilgili diğer bütün nasları göz ardı ederek ictihad yaptığını iddia ederse, bu meşru bir ictihad sayılmaz.

Therefore if one claimed to have made Ijtihad upon an issue after only studying one text related to it and ignored all other relevant texts even though they were readily available, this would not be considered legitimate Ijtihad.

Akaid konuları Adilla Kat'iyye (kesin deliller) üzerine dayanır ve bunun yalnızca bir doğru anlayışı vardır, birden fazla değil. Dolayısıyla hiçbir müctehid, İslam'ın bir başka akaidini istinbat edemez. Bu konularda yalnızca bir doğru görüş vardır ve bundan ayrılan herkes kâfirdir. Şevkânî'nin açıkladığı gibi, âlimler akaidin esasları hususunda, yani Allah'ın birliği (tevhid), O'nun sıfatları, Muhammed ﷺ'in peygamberliğinin doğruluğu, ahiret vb. konularda, yalnızca bir hakikat bulunduğu ve bundan farklı bir görüş benimseyen herkesin, ister müctehid olsun ister olmasın, otomatik olarak İslam'dan çıkmış olacağı konusunda ittifak etmişlerdir.30

The issues related to the „Aqeedah are based on Adilla Qata‟iya (decisive evidences) and there is only one correct understanding for it, not several. Thus, no Mujtahid can deduce another „Aqeedah of Islam. There is only one correct view with regards to these matters and anyone who differs from it is a Kafir. As Shawkani explained, the Ulema are in agreement that in regard to the essentials of Aqeeda, such as the oneness of Allah (tawhid), His attributes, the truth of the Prophethood of Muhammad, the hereafter, and so on, there is only one truth and anyone, whether a mujtahid or otherwise, who takes a different view automatically renounces Islam.30

Bu nedenle, Mirza Gulam Ahmad Kadiyani'nin peygamber olduğuna inanan takipçileri ve Muhammed ﷺ'e hakaret eden Salman Rüşdi gibi kimseler kesinlikle kâfirdir (inkâr edenlerdir) ve hiçbir şekilde müctehid olarak anılamazlar.

Therefore people such as the followers of Mirza Gulam Ahmad Qadian who believe he was a prophet and Salman Rushdie who defamed Muhammad (saw) are definitely Kuffar (disbelievers) and cannot be called Mujtahids at all.

Kur'an'ın birçok ayetinden anlıyoruz ki Allah (SWT) insanlığa doğrudan hitap etmiştir. Bu nedenle, Şâri'nin, yani Allah'ın (SWT) hitabını işiten kimseye, ona iman etmesi ve onu anlaması farz olur. Ayrıca, bu bir Şeriat hükmü olduğu için, ona göre amel etmesi de farz olur. Dolayısıyla prensip olarak bir Müslüman, Allah'ın hükmünü doğrudan Şâri'nin hitabından anlamalıdır. Çünkü hitap, Şâri tarafından yalnızca Müctehidlere veya Ulemaya değil, tüm insanlara, yani tüm mükellef kimselere yöneltilmiştir. Böylece mükelleflerin bu hitabı anlaması, ona göre amel edebilmeleri için bir yükümlülük haline gelmiştir; çünkü hitabı anlamadan ona göre amel etmek mümkün değildir. Bu nedenle Allah'ın hükmünün istinbatı (çıkarımı) tüm mükelleflerin üzerine farz olmuştur; yani içtihat, tüm mükellefler için farz olmuştur. Sonuç olarak, bir mükellefin temel tutumu, Şâri'nin hitabından Allah'ın hükmünü bizzat kendisinin benimsemesi olmalıdır; çünkü bu hitap doğrudan kendisine yöneltilmiştir.

From multiple verses of the Qur‟an we understand that Allah (swt) has addressed humanity directly. Therefore for the one who has heard the address of the Legislator, Allah (swt) - it becomes incumbent on him to believe in it and understand it. It also becomes incumbent on him to act upon it, because it is a Shar‟iah rule. So in principle a Muslim should understand the Hukm (rule) of Allah from the speech of the Legislator directly. This is because the speech has been directed at all people by the Legislator and not only at the Mujtahidin or the Ulema but all the Mukallafin (those who are legally responsible). Thus it became an obligation on the Mukallafin to understand this speech so as to be able to act upon it, since it is impossible to act upon the speech without comprehending it. Therefore, the inference (Istinbat) of Allah's Hukm became Fard on all the Mukallifin i.e. Ijtihad became Fard on all the Mukallafin (legally responsible). Consequently, the basis of a Mukallaf (legally responsible) should be that he adopts the Hukm of Allah himself from the speech of the Legislator because he has been addressed by this speech.

Ancak mükelleflerin (sorumlu tutulan kimselerin) gerçeği şudur: Anlayış, kavrayış ve öğrenme yeteneklerinde ve bilgi ile cehalet bakımından aralarında farklılık vardır. Bu nedenle hepsinin delillerden şer'i hükümleri çıkarması imkânsızdır; yani bütün mükelleflerin müctehid olması mümkün değildir. Bu konuda diğer ilimlere benzer bir durum vardır: İnsanların öğrenme yeteneklerindeki farklılık nedeniyle herkes doktor, fizikçi ya da kimyager olamaz. Dolayısıyla ictihad yapma yükümlülüğü, kifaye yoluyla farz olan (fardı kifaye) bir yükümlülük hâline gelir. Bazıları bunu üstlenirse, geri kalanlar günahtan kurtulur. Bu yüzden ümmet içinde her durum için şer'i hükümleri çıkarabilecek müctehidlerin bulunması zorunlu olmuştur. Ayrıca, taklidin (bir müctehidin görüşlerine uymanın) caiz olduğunu gösteren çeşitli deliller vardır; bunlar "Taklid" başlıklı bölümde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

However, the reality of the Mukallifin (legally responsible) is that there is a disparity in their understanding and comprehension and in their aptitude for learning. They also differ in terms of knowledge and ignorance. Therefore, it is impossible for all of them to deduce Shar‟ai rules from the evidences i.e. it is impossible for all Mukallafin to be Mujtahidin. There is a similarity in this respect to other sciences, not everyone can become a doctor, physicist or chemist due to the disparity of people‟s aptitude for learning. Hence the obligation of Ijtihad becomes one of sufficiency ('ala al-Kifaya). If some undertake it the rest are absolved of the sin. Therefore, it became obligatory for Mujtahidin to exist in the Ummah who can derive the Shar‟iah rules for all situations. Futhermore there are various evidences that prove the permissibility of Taqleed (following the opinions of a Mujtahid), these are elaborated in the chapter entitled „Taqleed‟.

Ictihadın kapılarının kapalı olduğunu söylemek tamamen yanlıştır; bu, tarihte bazı âlimlerin yanlışlıkla savunduğu ciddi bir hatadır ve açıkça Şeriat'a aykırıdır. Şeriat metinleri bugün de geçmişte olduğu gibi mevcuttur; bu nedenle ictihad yalnızca mümkün değil, aynı zamanda zorunludur ve daha önce ispatlandığı üzere farz-ı kifayedir.

To say that the doors of Ijtihad are closed is completely incorrect, this was a serious error that some Ulema mistakenly called for in history and clearly contradicts the Shar‟iah. The Shar‟iah texts exist today as they existed in the past, therefore Ijtihad is not only possible, it is necessary and a Fard ul Kifaya (duty of sufficiency), as was proven earlier.

Şevkani bunu parlak bir şekilde dile getirmiştir: "Yüce Allah'ın ilim ve içtihat kapasitesini geçmiş nesil âlimlere bahşedip sonraki nesillerden esirgediğini söylemek tam bir saçmalıktır." "Taklit savunucularının bize söylediği şudur: Elimizde hidayet varken, Kur'an'ı ve Sünnet'i başka insanların sözleri aracılığıyla bilmek zorundayız. Allah'a hamdolsun, bu en büyük yalandır (buhtânun azîm) ve dünyada bunu savunmak için hiçbir gerekçe yoktur."31

Shawkani articulated this brilliantly when he said: “It is utter nonsense to say that Allah Almighty bestowed the capacity for knowledge and Ijtihad on the bygone generations of Ulema but denied it to the later generations.” “What the proponents of Taqlid are saying to us is that we must know the Qur‟an and the Sunnah through the words of other men while we still have the guidance in our hands. Praise be to Allah, this is the greatest lie (Buhtanun 'azim) and there is no reason in the world to vindicate it.”31

İctihad kapıları açıktır, ancak cahiller için değil; kıyamet gününe kadar, içtihat yapma yetkinliğine sahip olan ilim ehli için açıktır, çünkü ilim, içtihadın kapısının anahtarıdır.

The doors of Ijtihad are open but not for the ignorant, they are open until the day of judgement for the people of knowledge who have the capability to perform it as knowledge is the key to the door of Ijtihad.