8.3 İctihad Yapmanın Şartları
8.3 Qualifications for performing Ijtihad
Müctehidin niteliklerinin en eksiksiz ilk açıklaması, Ebu'l-Hüseyn el-Basri'nin (ö. 436/1044) el-Mu'temed fi Usuli'l-Fıkh adlı eserinde yer alır. Basri'nin genel çerçevesi, daha sonra küçük değişikliklerle Şirazi (ö. 467/1083), Gazali (ö. 505/1111) ve Amidi (ö. 632/1234) tarafından da benimsenmiştir. Bu, Basri'den önce yaşayan alimlerin içtihadın şartlarıyla ilgilenmediği anlamına gelmez; ancak onlar içtihadın şartlarını bu biçimde ortaya koymayı gerekli görmemişlerdir. Hanefi fakihlerinden Fahrü'l-İslam Ali b. Muhammed el-Pezdevi (ö. 483) ile Ubeydullah b. Mesud Sadrü'ş-Şeria, içtihad yapabilmek için bir fakihin Kur'an'ı, anlamıyla birlikte, lügat ve hukuki açıdan, çeşitli taksimatıyla, hadisleri ise metinleri ve ravileriyle birlikte bilmesi ve kıyas kurallarını da bilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.38
The earliest complete account of the qualifications of a Mujtahid is given in Abu' Husayn al-Basri's (d. 436/1044) al-Mu'tamad fi Usul al-Fiqh. The broad outline of al-Basri's exposition was later accepted, with minor changes, by al-Shirazi (d. 467/1083), al-Ghazali (d. 505/1111) and al-Amidi (d. 632/1234). This does not mean that the requirements of Ijtihad received no attention from the Ulema who lived before al-Basri, however they did not see it necessary to lay down the conditions for Ijtihad in this manner.The Hanafi jurists, Fakhr al-Islam 'Ali b. Muhammad al-Bazdawi (d.483 A.H.) and `Ubaydullah ibn Mas'ud Sadr al-Shar‟iah both stated that to perform Ijtihad a jurist should have knowledge of the Qur‟an together with its meaning, dictionary and legal, and its various divisions, of the traditions (Hadith) including the texts and authorities thereof, and of the rules of analogical deduction (Qiyas).38