Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) sonra Sahabe döneminde çok sayıda ve ayrıntılı içtihatlar ortaya çıkmıştır. Halk arasında bile içtihat yaygındı ve bu durum garip karşılanmazdı, çünkü onlar saf Arapça konuşan asıl Araplardı. Bir keresinde Ömer b. Hattab bir hutbe verirken mehri sınırlamaya çalıştı, ancak arkalarda bulunan bir kadın şu ayeti okuyarak buna karşılık verdi: Note on the rules: the original text has "the Messenger (saw)", which I rendered as "Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem)". Per the instructions, the honorific should be written as ﷺ instead of a written-out or abbreviated one, so the corrected version is: Peygamber'den ﷺ sonra Sahabe döneminde çok sayıda ve ayrıntılı içtihatlar ortaya çıkmıştır. Halk arasında bile içtihat yaygındı ve bu durum garip karşılanmazdı, çünkü onlar saf Arapça konuşan asıl Araplardı. Bir keresinde Ömer b. Hattab bir hutbe verirken mehri sınırlamaya çalıştı, ancak arkalarda bulunan bir kadın şu ayeti okuyarak buna karşılık verdi:

After the Messenger (saw) there are numerous and elaborate Ijtihads in the time of the Sahabah. Even amongst the general masses Ijtihad was widespread and that was not considered strange because they were the original Arabs who spoke pure Arabic. Once while giving a Khutbah Umar b. Khattab tried to limit the dowry (Mahr) but a women responded from behind the lines by quoting the Ayah:

“Eğer bir eşinizin yerine başka bir eş almak istiyorsanız ve onlardan birine bir kıntar (yani büyük miktarda altın) mehir vermişseniz, ondan zerre kadar bile geri almayın..” (TMQ En-Nisa: 20)

“But if you intend to replace a wife by another and you have given one of them a Qintar (of gold i.e. a great amount) as Mahr, take not the least bit of it back..” (TMQ An-Nisa: 20)

Ona "kıntar" kelimesini, sınırsız olarak çok anlamına geldiği anlayışından hareketle, mehirlerin sınırlandırılmasının caiz olmadığını söyledi. (Allah ondan razı olsun) buyurdu: "Kadın doğru söylemiş, Ömer ise yanılmıştır." Şer'i delillerden çıkarılan bir görüşe göre hüküm verme konusunda Sahabe'nin icması (fikir birliği) gerçekleşmiştir; yani kesin bir nass bulunamayan olaylarda içtihad yapılmasında ittifak etmişlerdir. Bu, şüphe bulunmayan ardışık rivayetlerle bize ulaşmıştır. Bunun örneklerinden biri, Ebu Bekir'in (ra) kelâle hakkında sorulduğunda söylediği sözdür: "Bu konuda kendi görüşüme göre konuşacağım. Doğruysa Allah'tandır; yanlışsa benden ve Şeytan'dandır, Allah'ın bununla bir ilgisi yoktur. Kelâle, geriye çocuğu ve ana-babası kalmayan kimsedir."36

She told him from her understanding of the word Qintar which denotes many without restriction that it is not allowed for him to restrict the doweries. He (may Allah be pleased with him) said: “The woman is right and Umar is wrong.” An Ijma (consensus) of the Sahabah has taken place on the question of judging by an opinion which has been deduced from the Shar‟ai evidence i.e. they agreed on the use of Ijtihad for any incidents that took place for which no (clear) text had been found. This is what reached us in successive reports in which there is no doubt. One such report is the saying of Abu Bakr (ra) when he was asked about the Kalala. He said: “I will speak about it according to my opinion. If it is correct then it is from Allah. If it is a mistake then it is from me and from Shaytan and Allah has nothing to do with it. Kalala is the one who has no children or parents left.”36

Onun "Bu konuda görüşüme göre konuşacağım" sözü, bu görüşün kendisine ait olduğu anlamına gelmez. Aksine, Ebu Bekir'in "kelale" ifadesini Kur'an ayetinde nasıl anladığına göre görüşünü dile getireceği anlamına gelmektedir.

His statement, “I will speak about it according to my opinion” does not mean this opinion is from him. Rather it meant Abu Bakr would express his opinion according to what he understood from the expression 'Kalala' in the verse of the Qur‟an:

"Eğer miras bırakılan erkek veya kadının ne ana-babası ne de çocuğu yoksa…" (Nisâ, 12)

“If the man or woman whose inheritance is in question has left neither ascendants nor descendants…” (TMQ An-Nisa:12)

Arap dilinde "kalâle" kelimesi üç kişi için kullanılır: çocuğu ve babası olmayan kişi; geride ne çocuk ne de ana-baba bırakmayan kişi (miras bırakılanlar bakımından); ve çocuk ve babadan başka akrabalar. Ebu Bekir (ra), burada hangi anlamın kastedildiği konusunda içtihat yapmıştır.

Kalala in the Arabic language applies to three people; the one who did not leave a child or parent, the one who has neither a child or parent (in terms of the left people), and the relatives from other than the child or father. Abu Bakr (ra) made Ijtihad as to which meaning is referred to here.

Ictihadın bir başka örneği şudur: Ebu Bekir (ra), mirası anne tarafındaki büyükanneye verdi, baba tarafındaki büyükanneye vermedi. Ensar'dan bazıları ona şöyle dedi: "Ölen bir kadından, eğer o ölseydi ondan miras almayacak bir kadına miras veriyorsun. Oysa eğer ölseydi bıraktığı her şeyi miras alacak olan bir kadını göz ardı ettin." Bunun üzerine Ebu Bekir (ra), her iki büyükanneye de mirasta eşit pay verdi.

Another example of Ijtihad is that Abu Bakr (ra) gave a share of the inheritance to the mother‟s mother and not the father‟s mother. Some of the Ansar said to him: “You give inheritance to a woman from a deceased woman who would not inherit from her if she died. Yet you ignored a woman, who if she had died, would have inherited everything she left behind.” So Abu Bakr (ra) gave both grandmothers equal share in the inheritance.

Ijtihad'ın meşhur bir örneği, Ali (ra)'nın içki içme suçunun cezası (Hadd) hakkında söylediği sözdür. Şöyle demiştir: "Onu içen saçmalar, saçmalayan da yalan uydurur; bu yüzden onun da yalan uyduran gibi cezalandırılması gerektiğini görüyorum." Ali (ra), içki içme ile yalan uydurma arasında kıyas yapmıştır; çünkü Şer'î'den şunu anlamıştır: Muhtemel olan şey, gerçekte olan şeyin aynısı sayılabilir.

A famous example of Ijtihad is what Ali (ra) said regarding punishment (Hadd) for the crime of drinking alcohol. He said: “Whoever drinks it will speak nonsense, and who did so would fabricate lies, so I see that he must be punished like the fabricator of lies.” Ali (ra) made an analogy between drinking and fabrication because he understood from Shar‟a that it could be considered that which is likely to happen to be the same as that which actually happens.

Bunların hepsi, Sahabe dönemindeki içtihat örnekleri ile içtihat konusundaki Sahabe icmasıdır (İcma-i Sahabe). Sahabenin nass bulunmadığında içtihada başvurduğu, mütevatir bir nakille sabittir.37

All these are examples of Ijtihad from the time of the Sahabah and Ijma as-Sahabah on the issue of Ijtihad. The fact that the Companions resorted to Ijtihad in the absence of a text is established by continuous testimony (Tawatur).37

Kurtubi, Tefsirinde şöyle der: "Sahabe, olaylardaki hükümler konusunda görüş ayrılığına devam etti, ancak yine de uyum içinde kaldılar." Bağdadi, "El-Fakih ve'l-Müteferrih" adlı kitabında Ömer b. Abdülaziz'in şu sözünü nakleder: "Muhammed'in Ashabı (sahabeleri) ihtilaf etmeseydi memnun olmazdım, çünkü ihtilaf etmemiş olsalardı, (bizim için ihtilaf etme) bir ruhsat da olmazdı."

Al-Qurtubi says in his Tafseer: “The Sahabah still continued to differ regarding the rules of the incidents, though they remained in harmony.” Al-Baghdadi reported the following saying of Umar b. „Abdul-‟Azeez in his book „Al-Faqeeh wal Mutafaqqih‟: “I would have not been pleased if the Ashab (companions) of Muhammad did not differ, because if they did not differ, there would not have been a permission (for us to differ).”