[Al-Walīd al-Naḥwī:] Aḥmad ibn Ḥanbal was een knappe man van gemiddelde lengte. Hij verfde zijn haar licht met henna, waarbij hij enkele zwarte haren in zijn baard liet. Zijn kleding was grof maar wit. Toen ik hem zag, droeg hij een tulband en een lendendoek. 35.1

[Al-Walīd al-Naḥwī:] Aḥmad ibn Ḥanbal was a handsome man of medium height. He dyed his hair lightly with henna, leaving some black hairs in his beard. His clothing was coarse but white. When I saw him he was wearing a turban and a breechclout. 35.1

[ʿAbd Allāh:] Mijn vader begon zijn haar en baard te verven met henna toen hij drieënzestig was. 35.2

[ʿAbd Allāh:] My father began dyeing his hair and beard with henna when he was sixty-three. 35.2

[Al-Sijistānī:] Aḥmad ibn Ḥanbal deed nooit mee aan gesprekken over de zaken waar de meeste mensen zich mee bezighouden, maar telkens wanneer er overlevering (Hadith) werd gesproken, sprak hij. 35.3

[Al-Sijistānī:] Aḥmad ibn Ḥanbal never joined people in talking about the things that most of them care about, but whenever Hadith was mentioned he would speak. 35.3

[Al-ʿUkbarī:] Toen ik Aḥmad ibn Ḥanbal zag, was hij een lange oude man met geverfd haar en een zeer donkere huid. 35.4

[Al-ʿUkbarī:] When I saw Aḥmad ibn Ḥanbal, he was a tall old man with dyed hair and very dark skin. 35.4

[Al-Marrūdhī:] Wanneer Aḥmad thuis was, zat hij gewoonlijk met zijn knieën tegen zijn borst en zijn hoofd nederig gebogen voor God. Wanneer hij echter buiten was, was die nederigheid niet zo gemakkelijk te zien als wanneer hij binnen was. Ik kwam dan binnen en vond hem lezen uit een kater die hij in zijn hand hield. Wanneer ik ging zitten, sloot hij deze en legde hem voor zich neer. 35.5

[Al-Marrūdhī:] When Aḥmad was at home, he usually sat knees to the chest with his head bowed humbly before God. When he was outside, though, the humility was not so easy to see as it was when he was inside. I would come in and find him reading from a quire he held in his hand. When I sat down, he would close it and put it down in front of him. 35.5

[Khaṭṭāb ibn Bishr:] Ik zat in de moskee van Aḥmad met Abū Bakr al-Marrūdhī om overleveringen (Hadith) uit te wisselen, toen Abū Bakr hoorde dat de deur openging en opstond. Daar was Aḥmad, die zijn hoofd naar buiten stak. 35.6

[Khaṭṭāb ibn Bishr:] I was sitting in Aḥmad’s mosque with Abū Bakr al-Marrūdhī trading Hadith reports when Abū Bakr heard the door open and jumped up. There was Aḥmad, sticking his head out. 35.6

“Ga eens kijken waar Ḥasan gebleven is,” zei hij, bedoelend zijn kleine jongetje.

“Go look and see where Ḥasan’s gotten to,” he said, meaning his little boy.

“De jongen maakt de arme man echt bezorgd,” dacht ik bij mezelf. Het was midden op de dag en het was zomer.

“The boy’s really got the poor man worried,” I thought to myself. The time was midday, and it was summer.

Abū Bakr ging een van de huizen binnen waar de wevers woonden, vond de jongen en bracht hem naar buiten. Hij vertelde hem waar ik was, en hij zei tegen mij dat ik naar binnen moest komen.193

Abū Bakr went into one of the houses where the weavers lived, found the boy, and brought him out. He told him where I was, and he told me to come in.193

Ik ging de hal binnen en zag Aḥmad op de zanderige vloer zitten. De verf in zijn haar was uitgelopen en ik kon de witte haarwortels zien. Hij droeg een klein, vuil lendendoekje van witte katoen en een ruw overhemd met een vlek op de schouder en zweetvlekken op de kraag.

I went into the entryway and found Aḥmad sitting on the dirt floor. The dye in his hair had run, and I could see the white roots of his hair. He was wearing a small, dirty breechclout of white cotton and a coarse shirt with a smudge on the shoulder and sweat stains on the collar.

Ik stelde hem een vraag over vroomheid en de rechtmatigheid van het verdienen van een levensonderhoud. Niet langer dan ik de vraag had gesteld, zag ik zijn gezicht vertrekken en een zo droevige uitdrukking van zelfverachting aannemen dat het me pijn deed om naar hem te kijken. Toen ik vertrok, zei ik tegen iemand die bij me was: “Sommige dagen lijkt hij zo ontevreden over zichzelf.” [Ismāʿīl:] Meer dan vijfduizend mensen kwamen naar Aḥmad om hem te horen spreken.

I asked him a question about being scrupulous and the lawfulness of earning a living. No sooner had I asked the question than I saw his face fall and assume such a sorrowful expression of self-contempt that it pained me to look at him. As I left, I said to someone who was with me, “Some days he seems so dissatisfied with himself.” [Ismāʿīl:] Upwards of five thousand people used to come hear Aḥmad speak.

Minder dan vijfhonderd van hen kwamen om overleveringen (Hadith) op te schrijven: de rest was daar om zijn manieren en zijn houding te bestuderen. 35.7

Fewer than five hundred of them came to write down Hadith: the rest were there to study his manners and his bearing. 35.7

[Al-Muṭṭawwiʿī:] Gedurende twaalf jaar ging ik kijken naar Aḥmad terwijl hij zijn Authenticated Reports voorlas aan zijn kinderen. Ik heb nooit een enkel verslag opgeschreven: ik was daar om zijn voorbeeld te volgen, zijn ethiek te bestuderen en zijn manieren te observeren. 35.8

[Al-Muṭṭawwiʿī:] For twelve years I went to see Aḥmad read his Authenticated Reports to his children. I never wrote down a single report: I was there to follow his example, study his ethics, and observe his manners. 35.8

[Al-Būshanjī:] Ik zag Aḥmad ibn Ḥanbal slechts op één manier zitten—met de knieën tegen de borst—behalve wanneer hij bad. Dat is de manier van zitten die Qaylah beschrijft in de overlevering (Hadith) waarin zij zegt: “Ik zag de Boodschapper van God ﷺ zitten met de knieën tegen de borst, als een man die zichzelf nederig maakt voor God.” Hij verrichtte zijn wassingen met zand terwijl hij in die positie zat, wat de meest bescheiden houding is voor God. Het betekent dat men op de billen zit met de knieën tegen de borst en de voeten plat op de vloer. Soms sloeg hij zijn arm om zijn benen. Geen enkele houding is bescheidener dan dat. 35.9

[Al-Būshanjī:] I saw Aḥmad ibn Ḥanbal sit only one way—knees to the chest— except when he was praying. That’s the way of sitting that Qaylah describes in the Hadith report where she says, “I saw the Emissary of God sitting knees to the chest, like a man making himself humble before God.” He used to perform his ablutions with sand while sitting in that position, which is the most timid before God. It means sitting on one’s behind with the knees to the chest and feet flat on the floor. Sometimes he would put his arm around his legs. No posture is more timid than that. 35.9

[Muḥammad ibn Yūnus:] Wij hoorden al-Ruʾāsī rapporteren: “Van alle metgezellen van de Boodschapper ﷺ was niemand dichter bij hem in zijn voorbeeld, zijn houding en zijn gangwijze dan ʿAbd Allāh ibn Masʿūd. In de volgende generatie was degene die het meest op Ibn Masʿūd leek ʿAlqamah ibn Qays. Na ʿAlqamah was degene die het meest op hem leek Ibrāhīm al-Nakhaʿī. Na al-Nakhaʿī was degene die het meest op hem leek Manṣūr ibn al-Muʿtamir. Na Manṣūr ibn al-Muʿtamir was degene die het meest op hem leek Sufyān al-Thawrī. Na Sufyān was degene die het meest op hem leek Wakīʿ ibn al-Jarrāḥ.” 35.10

[Muḥammad ibn Yūnus:] We heard al-Ruʾāsī report: “Of all the Emissary’s Companions, none was closer to him in his example, his bearing, and his carriage than ʿAbd Allāh ibn Masʿūd. In the next generation, the one who most resembled Ibn Masʿūd was ʿAlqamah ibn Qays. After ʿAlqamah, the one who most resembled him was Ibrāhīm al-Nakhaʿī. After al-Nakhaʿī, the one who most resembled him was Manṣūr ibn al-Muʿtamir. After Manṣūr ibn al-Muʿtamir, the one who most resembled him was Sufyān al-Thawrī. After Sufyān, the one who most resembled him was Wakīʿ ibn al-Jarrāḥ.” 35.10

En degene die het dichtst bij Wakīʿ stond, was Aḥmad ibn Ḥanbal.

And the one closest to Wakīʿ was Aḥmad ibn Ḥanbal.

[Al-Ḥasan ibn al-Rabīʿ:] In zijn voorbeeld en zijn houding is de enige persoon met wie ik Aḥmad ibn Ḥanbal kan vergelijken Ibn al-Mubārak. 35.11

[Al-Ḥasan ibn al-Rabīʿ:] In his example and his bearing, the only person I can compare Aḥmad ibn Ḥanbal to is Ibn al-Mubārak. 35.11