[Ṣāliḥ:] Telkens wanneer iemand een gebed voor mijn vader uitsprak, zei hij: “Noem geen man gezegend totdat zijn werk is volbracht.” 56.1

[Ṣāliḥ:] Whenever someone said a prayer for my father, he would say, “Call no man blessed until his work is done.” 56.1

Ik hoorde hem vaak zeggen: “Moge Allah ons behoeden! Moge Allah ons behoeden!” Ik hoorde hem rapporteren dat hij Yūnus ibn Muḥammad hoorde rapporteren dat hij Ḥammād ibn Zayd hoorde rapporteren dat Yaḥyā ibn Saʿīd beweerde dat Saʿīd ibn al-Musayyab gewoonlijk zei: “Moge Allah ons behoeden! Moge Allah ons behoeden!” Ik hoorde hem ook rapporteren dat hij Zayd ibn al-Ḥubāb hoorde rapporteren dat hij ʿAyyāsh ibn ʿUqbah hoorde rapporteren dat ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz vaak zei: “Moge Allah ons behoeden! Moge Allah ons behoeden!” [ʿAbd Allāh:] Alles wat ik wil is hier gelijk uitkomen, zonder te winnen of te verliezen.295 56.2

I often heard him say, “God save us! God save us!” I heard him report that he heard Yūnus ibn Muḥammad report that he heard Ḥammād ibn Zayd report that Yaḥyā ibn Saʿīd claimed that Saʿīd ibn al-Musayyab used to say, “God save us! God save us!” I also heard him report that he heard Zayd ibn al-Ḥubāb report that he heard ʿAyyāsh ibn ʿUqbah report that ʿUmar ibn ʿAbd al- ʿAzīz often used to say, “God save us! God save us!” [ʿAbd Allāh:] All I want is to come out of this even, without winning or losing.295 56.2

[Al-Marrūdhī:] Ik bracht Ibrāhīm al-Ḥuṣarī, die een rechtschapen man was, om Aḥmad te ontmoeten. Ibrāhīm vertelde hem dat zijn moeder over hem had gedroomd en iets over de Tuin had gezegd. “Broeder,” zei Aḥmad, “mensen zeiden hetzelfde soort dingen over Sahl ibn Salāmah, maar hij ging over tot het vergieten van bloed.”296 Hij voegde eraan toe: “Een gelovige zou vreugde moeten vinden in dromen, maar ze nooit moet vertrouwen.” 56.3

[Al-Marrūdhī:] I brought Ibrāhīm al-Ḥuṣarī, who was a righteous man, to meet Aḥmad. Ibrāhīm told him that his mother had dreamed of him and said something about the Garden. “Brother,” said Aḥmad, “People used to say the same kind of thing about Sahl ibn Salāmah, but he went on to shed blood.”296 He added, “A believer should find joy in dreams but never trust them.” 56.3

[Muḥammad ibn Ḥāzim:] Op een keer, toen ik bij Aḥmad was, kwam er een oudere man om hem te bezoeken. “Aḥmad,” zei hij, “ik heb mensen over je horen praten en ze zeiden dat je tot de besten behoorde.” Aḥmad negeerde hem. 56.4

[Muḥammad ibn Ḥāzim:] Once when I was at Aḥmad’s an elderly man came to see him. “Aḥmad,” he said, “I overheard some people talking about you and saying you were among the best.” Aḥmad ignored him. 56.4

[Al-Marrūdhī:] Ik hoorde Aḥmad eens zeggen: “Ik ben te vrees voor God om te eten of te drinken, en nu wil ik helemaal niet meer eten.” 56.5

[Al-Marrūdhī:] I once heard Aḥmad say, “I’m too fearful of God to eat or drink, and now I don’t want to eat at all.” 56.5

Tijdens zijn laatste ziekte moest Aḥmad plassen en vroeg hij om een kom. Ik bracht er een en zag dat zijn urine helderrood was. Toen ik de genezer ʿAbd al-Raḥmān liet het zien, zei hij: “Dat is een man wiens ingewanden zijn verscheurd door zorgen” — of “door verdriet.” [Al-Marrūdhī:] Op een ochtend ging ik Aḥmad opzoeken en vroeg ik hoe het met hem ging. 56.6

During his final illness, Aḥmad needed to urinate, and called for a basin. I brought one, and saw that his urine was bright red. When I showed ʿAbd al-Raḥmān the healer, he said, “That’s a man with innards torn apart by worry”—or “by sorrow.” [Al-Marrūdhī:] One morning I went in to see Aḥmad and asked him how he was. 56.6

“Hoe kan een man zijn,” antwoordde hij, “terwijl zijn Heer verplichtingen oplegt, zijn Profeet ﷺ eist dat hij de profetische traditie (Sunnah) volgt, zijn twee engelen wachten op goede daden, zijn ziel schreeuwt om wat zij wil, de Duivel hem aanzet tot lust, de Engel des Doods zijn leven zoekt, en zijn familie om geld vraagt?”

“How can a man be,” he answered, “with his Lord imposing obligations, his Prophet demanding that he follow the sunnah, his two angels waiting for good deeds, his soul clamoring for what it wants, the Devil goading him to lust, the Angel of Death seeking his life, and his family asking for money?”