[Aḥmad:] Geloof bestaat uit wat je zegt en wat je doet. Het kan toenemen of afnemen.

[Aḥmad:] Belief consists of what you say and what you do. It can increase or decrease.

Het is de enige bron van vroomheid, en ongehoorzaamheid aan God vermindert deze. 20.1

It is the only source of piety, and disobedience to God lessens it. 20.1

[Isḥāq ibn Ibrāhīm:] Toen hij werd gevraagd naar mensen die zeggen dat de Qurʾan geschapen is, antwoordde Aḥmad ibn Ḥanbal: “Iedereen die dat zegt, is een ondankbare.”119 20.2

[Isḥāq ibn Ibrāhīm:] When asked about people who say that the Qurʾan is created, Aḥmad ibn Ḥanbal replied, “Anyone who says that is an Ingrate.”119 20.2

[Isḥāq ibn Ibrāhīm:] Vroeg naar iemand die zegt dat de Qurʾan geschapen is, Aḥmad ibn Ḥanbal antwoordde: “Hij is een ongelovige,” gebruikmakend van het participium.120 20.3

[Isḥāq ibn Ibrāhīm:] Asked about anyone who says that the Qurʾan is created, Aḥmad ibn Ḥanbal replied, “He’s an unbeliever,” using the participle.120 20.3

[Salamah ibn Shabīb:] Ik hoorde Aḥmad ibn Ḥanbal zeggen dat wie zegt dat de Qurʾan geschapen is, een ondankbare is. 20.4

[Salamah ibn Shabīb:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say that whoever says that the Qurʾan is created is an Ingrate. 20.4

[Al-Sarrāj:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal over iemand die zegt dat de Qurʾan geschapen is. 20.5

[Al-Sarrāj:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal about someone who says that the Qurʾan is created. 20.5

“Hij is een ondankbare.” “Hoe zit het met iemand die zegt dat de tekst van de Qurʾan die hardop wordt uitgesproken een geschapen zaak is?” “Hij is een volgeling van Jahm.”121

“He’s an Ingrate.” “What about someone who says that the text of the Qurʾan spoken aloud is a created thing?” “He’s a follower of Jahm.”121

[Al-Kawsaj:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal wat hij vond van iemand die de Qurʾan als geschapen bestempelde. 20.6

[Al-Kawsaj:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal what he thought of someone who called the Qurʾan created. 20.6

“Hij is ON-GE-TROUW,” antwoordde hij, waarbij hij elke lettergreep benadrukte.

“He’s committed UN-BE-LIEF ,” he answered, stressing each syllable.

[Al-ʿUkbarī:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal of het waar was dat de Qurʾan het gesprokene van God is, niet geschapen, en dat het van Hem komt en naar Hem terugkeert. 20.7

[Al-ʿUkbarī:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal whether it was true that the Qurʾan is the speech of God, uncreated, and that it came from Him and goes back to Him. 20.7

Hij antwoordde: “Van Hem kwam de kennis daarover, en aan Hem behoort het oordeel daarover.”122

[Aḥmad:] Wij dragen deze rapportages over zoals wij ze aantreffen. 20.9

[Aḥmad:] We transmit these reports as we find them. 20.9

[Aḥmad:] Een gelovige die behoort tot de mensen van de profetische traditie (Sunnah) en de gemeenschap, dient datgene wat hij niet begrijpt over te laten aan God. Als hij een overlevering (Hadith) hoort zoals: “De mensen in de Tuin zullen hun Heer zien,”126 dan moet hij dit geloven zonder te proberen het uit te leggen.

[Aḥmad:] A believer who belongs to the people of sunnah and community should defer what he doesn’t understand to God. If he hears a Hadith report like “The people in the Garden will see their Lord,”126 he should believe it without trying to explain it.

Alle geleerden overal zijn het hierover eens. 20.10

All men of learning everywhere are agreed on this. 20.10

[ʿAbd Allāh:] Mijn vader schreef ooit het volgende aan ʿUbayd Allāh ibn Yaḥyā ibn Khāqān: “Ik ga niet in op discussie, en ik vind dat men daar niet over zou moeten spreken, tenzij het voorkomt in de Schrift of de overlevering (Hadith) van de Profeet ﷺ. Over iets anders spreken is niet goed.” 20.11

[ʿAbd Allāh:] My father once wrote the following to ʿUbayd Allāh ibn Yaḥyā ibn Khāqān: “I don’t engage in Disputation, and I don’t think one should talk about any of that unless it appears in Scripture or the Hadith of the Prophet, God bless and keep him. Talking about anything else is no good.” 20.11

[Aḥmad:] Ga niet in debat met de Disputantisten, zelfs niet als zij de profetische traditie (Sunnah) verdedigen.128 20.12

[Aḥmad:] Don’t sit with Disputationists, even if they’re defending the sunnah.128 20.12

[Aḥmad:] De voorstanders van de geschapen spraak zijn erger dan de volgelingen van Jahm. 20.13

[Aḥmad:] The Proponents of Created Utterance are worse than the followers of Jahm. 20.13

Ibn al-Layth voegde toe: “Ik hoorde ooit iemand Aḥmad ibn Ḥanbal vragen over de Stoppers, en hij zei: ‘Voor zover mij betreft, zijn de Stoppers, de volgelingen van Jahm en de Voorstanders van de Geschapen Spraak allen even slecht.’” 20.14

Ibn al-Layth added: “I once heard someone ask Aḥmad ibn Ḥanbal about the Stoppers, and he said: ‘As far as I’m concerned, the Stoppers, the followers of Jahm, and the Proponents of Created Utterance are all equally bad.’” 20.14

[Aḥmad:] Als je het rituele gebed verricht en de man naast je blijkt een volgeling van Jahm te zijn, doe het dan opnieuw. 20.15

[Aḥmad:] If you do the ritual prayer and the man next to you turns out to be a follower of Jahm, do it over. 20.15

[Salamah ibn Shabīb:] Ik ging naar Aḥmad ibn Ḥanbal om hem te vragen wat hij vond van iemand die zegt: “De Qurʾan is de spraak van God.”130 20.16

[Salamah ibn Shabīb:] I went to see Aḥmad ibn Ḥanbal to ask him what he thought of someone who says, “The Qurʾan is the speech of God.”130 20.16

“Als hij niet zegt: ‘De Qurʾan is de spraak van God, niet geschapen’, dan is hij een ondankbare.” Hij vervolgde: “Twijfel daar niet aan. Als hij niet zegt: ‘De Qurʾan is de spraak van God, niet geschapen’, dan zegt hij dat het geschapen is. En iedereen die zegt dat het geschapen is, heeft gezondigd tegen God, de Almachtige en de Glorieuze.” Ik vroeg hem of de Stoppers ondankbaren waren.

“If he doesn’t say, ‘The Qurʾan is the speech of God, uncreated,’ then he’s an Ingrate.” He went on: “Have no doubt about it. If he doesn’t say, ‘The Qurʾan is the speech of God, uncreated,’ then he’s saying it’s created. And anyone who says it’s created has sinned against God, mighty and glorious.” I asked him if the Stoppers were Ingrates.

“Zij zijn het.” [Aḥmad:] Iedereen die zegt dat de tekst van de Qurʾan die hardop wordt uitgesproken een geschapen zaak is131, is een volgeling van Jahm. 20.17

“They are.” [Aḥmad:] Anyone who says that the text of the Qurʾan spoken aloud is a created thing131 is a follower of Jahm. 20.17

[ʿAbd Allāh:] Ik vertelde mijn vader dat al-Karābīsī zei dat de Qurʾanische tekst die hardop wordt uitgesproken een geschapen zaak is. 20.18

[ʿAbd Allāh:] I told my father that al-Karābīsī was saying that the Qurʾanic text spoken aloud is a created thing. 20.18

[Al-Muṭṭawwiʿī:] Ik hoorde ooit iemand Aḥmad ibn Ḥanbal vragen naar de relatieve verdiensten van de Metgezellen van de Profeet ﷺ, en hij antwoordde: “Zij moeten worden gerangschikt volgens de overlevering (Hadith) van Ibn ʿUmar.137 Wat de kalifaat betreft, is de volgorde die wordt gegeven in de overlevering (Hadith) van Safīnah: eerst Abū Bakr, dan ʿUmar, dan ʿUthmān, dan ʿAlī.” 20.24

[Al-Muṭṭawwiʿī:] I once heard someone ask Aḥmad ibn Ḥanbal about the relative merits of the Prophet’s Companions, and he answered, “They should be ranked according to the Hadith of Ibn ʿUmar.137 As far as the caliphate is concerned, the order is the one given in the Hadith of Safīnah: first Abū Bakr, then ʿUmar, then ʿUthmān, then ʿAlī.” 20.24

“Werd dat verslag overgeleverd door Ḥashraj?” “Nee, door Ḥammād ibn Salamah.” [De auteur:] Deze vraag ontstond omdat zowel Ḥammād ibn Salamah als Ḥashraj ibn Nubātah de overlevering (Hadith) van Safīnah overleverden, maar Ḥashraj van twijfelachtige betrouwbaarheid is, terwijl Ḥammād ibn Salamah een voorbeeld is.

“Was that report transmitted by Ḥashraj?” “No, by Ḥammād ibn Salamah.” [The author:] This question arose because both Ḥammād ibn Salamah and Ḥashraj ibn Nubātah transmitted the Hadith of Safīnah, but Ḥashraj is of dubious reliability while Ḥammād ibn Salamah is an exemplar.

[ʿAbd Allāh:] Ik vroeg mijn vader naar de getuigenis dat Abū Bakr en ʿUmar in het Paradijs zijn. Hij zei: “Het is waar. Ik volg de overlevering (Hadith) van Saʿīd ibn Zayd, die zegt: ‘Ik getuig dat de Profeet ﷺ in het Paradijs is, en zo ook zijn negen Metgezellen.’ En de Profeet ﷺ zei: ‘De mensen in het Paradijs staan in honderdtwintig rijen, waarvan tachtig gevuld zijn door leden van mijn gemeenschap.’ Als zijn Metgezellen niet worden meegeteld, wie dan wel?” 20.25

[ʿAbd Allāh:] I asked my father about the testimony that Abū Bakr and ʿUmar are in the Garden. He said, “It’s true. I follow the Hadith of Saʿīd ibn Zayd, which says, ‘I testify that the Prophet is in the Garden, and so are his nine Companions.’ And the Prophet, God bless and keep him, said, ‘The people in the Garden stand in a hundred and twenty rows, of which eighty are filled by members of my community.’ If his Companions aren’t included, then who would be?” 20.25

[Al-Maymūnī:] Aḥmad ibn Ḥanbal zei tegen mij: “Abū l-Ḥasan, als je iemand iets slechts hoort zeggen over de Metgezellen van de Profeet ﷺ, God zegene hem en behoed hem, dan moet je aan zijn Islam twijfelen.” 20.26

[Al-Maymūnī:] Aḥmad ibn Ḥanbal said to me, “Abū l-Ḥasan, if you hear anyone saying anything bad about the Companions of the Prophet, God bless and keep him, then you should doubt his Islam.” 20.26

[Ṣāliḥ:] Iemand vroeg mijn vader — terwijl ik aanwezig was — of iemand die zegt dat ʿAlī beter was dan ʿUthmān iets nieuws en slechtss doet. 20.30

[Ṣāliḥ:] Someone asked my father—with me present—whether someone who says that ʿAlī was better than ʿUthmān is doing something new and bad. 20.30

“Iedereen die dat doet, verdient het om te worden veroordeeld,” zei mijn vader. “De Metgezellen van de Boodschapper ﷺ stelden ʿUthmān—moge God tevreden met hem zijn—op de eerste plaats.” [ʿAmr ibn ʿUthmān al-Ḥimṣī:] Toen Aḥmad ibn Ḥanbal van Samarra naar de Byzantijnse grens werd getransporteerd, stopten zij hier in Homs. Ik vond hem en vroeg hem naar zijn standpunt over ʿAlī en ʿUthmān. 20.31

“Anyone who does that deserves to be denounced,” said my father. “The Companions of the Emissary put ʿUthmān—God be pleased with him—first.” [ʿAmr ibn ʿUthmān al-Ḥimṣī:] When Aḥmad ibn Ḥanbal was transported from Samarra to the Byzantine frontier, they stopped here in Homs. I found him and asked him his position on ʿAlī and ʿUthmān. 20.31

“Eerst ʿUthmān, dan ʿAlī,” zei hij. “Luister, Abū Ḥafṣ,” vervolgde hij. “Iedereen die ʿAlī voor ʿUthmān plaatst, bespot de Raad.”139

“First ʿUthmān, then ʿAlī,” he said. “Listen, Abū Ḥafṣ,” he continued. “Anyone who puts ʿAlī before ʿUthmān is scoffing at the Council.”139

[Muḥammad ibn ʿAwf:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal over het voorrang geven van sommige Metgezellen boven anderen. Hij zei: “Iedereen die ʿAlī voor Abū Bakr plaatst, stelt het oordeel van de Boodschapper van God ter discussie. Iedereen die ʿAlī voor ʿUmar plaatst, heeft zowel het oordeel van de Boodschapper van God als van Abū Bakr ter discussie gesteld. Iedereen die ʿAlī voor ʿUthmān plaatst, heeft het oordeel van de Boodschapper van God, Abū Bakr, ʿUmar en de Emigranten ter discussie gesteld, en ik kan mij niet voorstellen dat iemand die dat doet, zal profiteren van welke goede werken hij ook verricht.” 20.32

[Muḥammad ibn ʿAwf:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal about putting some Companions before others. He said, “Anyone who puts ʿAlī ahead of Abū Bakr is questioning the judgment of God’s Emissary. Anyone who puts ʿAlī ahead of ʿUmar has questioned the judgment of God’s Emissary and Abū Bakr both. Anyone who puts ʿAlī ahead of ʿUthmān has questioned the judgment of God’s Emissary, Abū Bakr, ʿUmar, and the Emigrants, and I can’t imagine that someone who does that will benefit from any good works he does.” 20.32

[ʿAbd Allāh:] Op een dag zat ik bij mijn vader toen er enkele mensen uit al-Karkh binnenkwamen. Ze spraken een goede tijd lang over de kalifaten van Abū Bakr, ʿUmar en ʿUthmān. Daarna richtten zij zich tot het kalifaat van ʿAlī en gingen daar maar over door.

[ʿAbd Allāh:] One day I was sitting with my father when some people from al-Karkh came in. They spoke for a good long while about the caliphates of Abū Bakr, ʿUmar, and ʿUthmān. Then they turned to the caliphate of ʿAlī and went on and on about it.

Na een tijdje keek mijn vader naar hen op en zei: “Jullie hebben veel gezegd over ʿAlī en het kalifaat, maar het was niet het bekleden van het ambt dat ʿAlī groot maakte. Het was het hebben van ʿAlī als kalief dat het ambt groot maakte.” 20.33

After a while my father looked up at them and said, “You’ve said a lot about ʿAlī and the caliphate, but it wasn’t holding the office that made ʿAlī great. It was having ʿAlī as caliph that made the office great.” 20.33

Al-Sayyārī voegde toe: “Ik vertelde dit verhaal aan een Sjii, en hij zei: ‘Je hebt zojuist de helft van de wrok die ik had tegen Aḥmad ibn Ḥanbal weggenomen.’” [ʿAbd Allāh:] Nadat ik mijn vader de overlevering (Hadith) van Safīnah had horen reciteren,141 vroeg ik hem: “Papa, wat zeg je over het voorrang geven van sommige Metgezellen boven anderen?” 20.34

Al-Sayyārī added, “I told this story to a Shiʿi, and he said, ‘You’ve just taken away half the resentment I had against Aḥmad ibn Ḥanbal.’” [ʿAbd Allāh:] After hearing my father recite the Hadith of Safīnah,141 I asked him, “Dad, what do you say about putting some Companions before others?” 20.34

“Wat de opvolging betreft, het zijn Abū Bakr, dan ʿUmar, dan ʿUthmān.” “Hoe zit het met ʿAlī ibn Abī Ṭālib?” “Zoon, ʿAlī was een lid van de familie van de Profeet ﷺ. Niemand is met hen te vergelijken.” [Aḥmad:] Geen van de Metgezellen heeft zoveel goed gedocumenteerde deugden als ʿAlī ibn Abī Ṭālib. 20.35

“As far as the succession goes, it’s Abū Bakr, then ʿUmar, then ʿUthmān.” “What about ʿAlī ibn Abī Ṭālib?” “Son, ʿAlī was a member of the Prophet’s household. No one compares with them.” [Aḥmad:] None of the Companions has as many well-attested virtues as ʿAlī ibn Abī Ṭālib. 20.35

[Aḥmad:] Iedereen die ontkent dat ʿAlī een voorbeeld was, is nog slechter in het vinden van zijn weg dan de ezel van de familie. 20.36

[Aḥmad:] Anyone who denies that ʿAlī was an exemplar is even worse at finding his way than the family donkey. 20.36

[Ḥanbal:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal of het kalifaat van ʿAlī geldig was. 20.37

[Abū Bakr al-Marrūdhī:] Toen wij in Samarra waren, vroeg een van de boodschappers van de kalief aan Aḥmad ibn Ḥanbal wat hij vond van het geschil tussen ʿAlī en Muʿāwiyah. 20.38

[Abū Bakr al-Marrūdhī:] When we were in Samarra, one of the caliph’s messengers asked Aḥmad ibn Ḥanbal what he thought about the dispute between ʿAlī and Muʿāwiyah. 20.38

“Ik heb niets anders dan goede woorden over hen te zeggen.” Ik hoorde ook Ibn Ḥanbal zeggen, nadat iemand de Metgezellen van de Boodschapper van God ﷺ noemde: “Moge God hen allen genadig zijn! Muʿāwiyah, ʿAmr ibn al-ʿĀṣ, Abū Mūsā l-Ashʿarī en al-Mughīrah worden allen beschreven in het Boek van God, waar staat: «Hun tekens zijn op hun gezichten, de sporen van hun prostraties.»”142

“I have nothing but good to say about them.” I also heard Ibn Ḥanbal say, after someone mentioned the Companions of God’s Emissary: “God have mercy on them all! Muʿāwiyah, ʿAmr ibn al-ʿĀṣ, Abū Mūsā l- Ashʿarī, and al-Mughīrah are all described in the Book of God, where it says, «Their marks are on their faces, the traces of their prostrations.»”142

[Ibrāhīm ibn Āzir:] Ik was ooit bij Ibn Ḥanbal toen een man hem vroeg naar wat er tussen ʿAlī en Muʿāwiyah was gebeurd. Ibn Ḥanbal negeerde hem. Toen hem werd verteld dat de man uit het huis van Hāshim kwam, wendde hij zich tot hem en reciteerde:

[Ibrāhīm ibn Āzir:] I was once at Ibn Ḥanbal’s when a man asked him about what had happened between ʿAlī and Muʿāwiyah. Ibn Ḥanbal ignored him. Then, when he was told that the man was from the house of Hāshim, he turned to him and recited:

“«Dat waren een volk dat voorbij is gegaan; zij zijn verantwoordelijk voor wat zij hebben gedaan en jullie voor wat jullie hebben gedaan. Jullie zult niet verantwoording moeten afleggen voor hun daden.»”143 20.39

“«Those were a people that have passed away; theirs is what they did and yours what you have done. You shall not be answerable for their deeds.»”143 20.39

[ʿAbd Allāh:] Ik vroeg mijn vader wat een Rejectionist is. 20.40

[ʿAbd Allāh:] I asked my father what a Rejectionist is. 20.40

“Iedereen die Abū Bakr en ʿUmar vervloekt en beschimpigt.” Ik vroeg hem ook naar het vervloeken van een van de Metgezellen van de Boodschapper van God ﷺ.

“Anyone who curses and reviles Abū Bakr and ʿUmar.” I also asked him about cursing any of the Companions of the Emissary of God.

“Ik zou hem geen moslim noemen.” 145

“I wouldn’t call him a Muslim.” 145