Dit hoofdstuk is automatisch vertaald uit het Engels en kan fouten bevatten. Lees het origineel
The Beginning Of His Search For Knowledge And The Journey He Undertook For That Purpose
Aḥmad begon zijn studies bij de geleerden van Baghdad. Daarna reisde hij naar Kufa, Basra, Mecca, Medina, Yemen, Syria en Noord-Irak, waarbij hij opschreef wat hij verwierf van de geleerden in elke regio die hij bezocht. 4.1
Aḥmad began his studies with the learned men of Baghdad. He then traveled to Kufa, Basra, Mecca, Medina, Yemen, Syria, and northern Iraq, writing down what he acquired from the men of learning in each region he visited. 4.1
[Aḥmad:] De eerste leraar van wie ik de overlevering (Hadith) opschreef, was Abū Yūsuf.26 4.2
[Aḥmad:] The first teacher whose Hadith I wrote down was Abū Yūsuf.26 4.2
[Aḥmad:] Ik begon met het leren van overlevering (Hadith) toen ik zestien was. Toen Hushaym stierf, was ik twintig. Ik hoorde voor het eerst overlevering (Hadith) van hem in 179 [795–96]. 4.3
[Aḥmad:] I started learning Hadith when I was sixteen. When Hushaym died, I was twenty. I first heard Hadith from him in 179 [795–96]. 4.3
[Aḥmad:] Ik begon in '79 [795–96], toen ik zestien was.27 Dat was mijn eerste jaar waarin ik overleveringen (Hadith) bestudeerde. Ik herinner me dat iemand naar ons toe kwam en zei dat Ḥammād ibn Zayd dood was. Dat was ook het jaar waarin we Mālik ibn Anas verloren. In 198 [813–14], toen we bij ʿAbd al-Razzāq in Yemen studeerden, hoorden we dat Sufyān ibn ʿUyaynah, ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī en Yaḥyā ibn Saʿīd ook waren heengegaan.28 4.4
[Aḥmad:] I started in ’79 [795–96], when I was sixteen.27 That was my first year studying Hadith. I remember someone coming up to us and saying that Ḥammād ibn Zayd was dead. That was also the year we lost Mālik ibn Anas. In 198 [813–14], when we were studying with ʿAbd al-Razzāq in Yemen, we heard that Sufyān ibn ʿUyaynah, ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī, and Yaḥyā ibn Saʿīd were gone, too.28 4.4
[Aḥmad:] Ik hoorde overleveringen (Hadith) van Sulaymān ibn Ḥarb in Basra in ’94 [809–10], en van Abū l-Nuʿmān ʿĀrim in hetzelfde jaar, en ook van ʿUmar al-Ḥawḍī.
[Aḥmad:] I heard Hadith from Sulaymān ibn Ḥarb in Basra in ’94 [809–10], and from Abū l-Nuʿmān ʿĀrim in the same year, and from ʿUmar al-Ḥawḍī too.
[Aḥmad:] Ik begon in '79 met het bestuderen van overlevering (Hadith). 4.5
[Aḥmad:] I started studying Hadith in ’79. 4.5
[Aḥmad:] Ik begon in '79 met het bestuderen van overlevering (Hadith). Ik herinner me dat ik naar de kring van Ibn al-Mubārak ging, maar hem miste. Hij kwam in '79 als eerste naar ons toe. 4.6
[Aḥmad:] I started studying Hadith in ’79. I remember going to Ibn al-Mubārak’s circle but missing him. He’d come to us first in ’79. 4.6
[Aḥmad:] Ik studeerde met ʿAlī ibn Hāshim ibn al-Barīd in '79, mijn eerste jaar waarin ik overlevering (Hadith) studeerde. Daarna keerde ik bij hem terug voor een andere sessie, maar hij was in de tussentijd overleden.
[Aḥmad:] I studied with ʿAlī ibn Hāshim ibn al-Barīd in ’79, my first year studying Hadith. Then I went back to him for another session but he had died in the meantime.
Mālik ibn Anas stierf dat jaar ook. 4.7
Mālik ibn Anas died that year too. 4.7
[ʿAbd Allāh:] Mijn vader zei: “Khālid ibn ʿAbd Allāh, oftewel al-Ṭaḥḥān (de molenaar), en Abū l-Aḥwaṣ, Mālik ibn Anas, en Ḥammād ibn Zayd, zijden allen gestorven in het jaar 79.”
[ʿAbd Allāh:] My father said, “Khālid ibn ʿAbd Allāh, meaning al-Ṭaḥḥān (the miller), and Abū l-Aḥwaṣ, Mālik ibn Anas, and Ḥammād ibn Zayd all died in ’79.
Mālik stierf kort voor Ḥammād. Dat was het jaar waarin ik begon met het bestuderen van overlevering (Hadith). Ik herinner me dat we bijeen waren bij de deur van het huis van Hushaym en dat hij ofwel Funerals ofwel Rites dicteerde”29—ik kan me niet herinneren welke hij zei—“toen een man die uit Basra kwam zei dat Ḥammād ibn Zayd dood was.” 4.8
Mālik died shortly before Ḥammād. That was the year I started studying Hadith. I remember we were gathered at the door of Hushaym’s house and he was dictating either Funerals or Rites”29—I can’t recall which he said—“when a man coming from Basra said that Ḥammād ibn Zayd was dead.” 4.8
[Ṣāliḥ:] Ik hoorde mijn vader zeggen: “Ik begon met leren toen ik zestien was. De eerste leraar die ik hoorde was Hushaym, in ’79. In datzelfde jaar kwam Ibn al-Mubārak voor de laatste keer naar Baghdad. Ik ging naar zijn kring, maar ze vertelden me dat hij naar Tarsus was vertrokken.30 Hij stierf in ’81. Ik bracht ’79 door met het opschrijven van de overleveringen (Hadith) die Hushaym ons onderwees. We gingen met hem verder in ’80, ’81 en ’83, toen hij stierf, nadat hij het Boek over de Bedevaart had gedicteerd, dat ongeveer duizend overleveringen (Hadith) bevatte, enige interpretatie van de Qurʾan, het Boek over Rechtspraak, en enkele kleinere zaken.”31 4.9
[Ṣāliḥ:] I heard my father say: “I began learning when I was sixteen. The first teacher I heard was Hushaym, in ’79. In that same year, Ibn al-Mubārak came to Baghdad for the last time. I went to his circle but they told me that he had left for Tarsus.30 He died in ’81. I spent ’79 writing down the Hadith reports that Hushaym was teaching us. We continued with him in ’80, ’81, and ’83, when he died, after dictating the Book on Pilgrimage, which had about a thousand Hadith reports, some interpretation of the Qurʾan, the Book on Judgeship, and some smaller things.”31 4.9
Ik zei dat ik vermoedde dat hij in totaal drieduizend overleveringen had geschreven.
I said I supposed that he had written three thousand reports in all.
“Meer,” zei hij. Hij vervolgde: “Ik herinner me dat we bij de deur van Hu-shaym bijeen waren en hij Funerals dicteerde, toen we hoorden dat Ḥammād ibn Zayd was overleden.”
“More,” he said. He continued: “I remember we were gathered at Hu-shaym’s door and he was dictating Funerals when we heard that Ḥammād ibn Zayd had died.
“Ik hoorde ook overleveringen (Hadith) van ʿAbd al-Muʾmin ʿAbd Allāh ibn Khālid Abī l-Ḥasan al-ʿAbsī in ’82, voordat Hushaym stierf.”
“I also heard Hadith from ʿAbd al-Muʾmin ʿAbd Allāh ibn Khālid Abī l-Ḥasan al- ʿAbsī in ’82, before Hushaym died.
“Ik hoorde ook overleveringen (Hadith) van ʿAlī ibn Mujāhid al-Kābulī, die uit Rey kwam en Abū Mujāhid werd genoemd. Dat was het jaar waarin ik mijn eerste reis maakte. ʿĪsā ibn Yūnus bereikte Kufa enkele dagen nadat ik vertrokken was. Dat was in ’82.”
“I also heard Hadith from ʿAlī ibn Mujāhid al-Kābulī, who was from Rey and was called Abū Mujāhid. That was the year I made my first trip. ʿĪsā ibn Yūnus reached Kufa a few days after I left. That was in ’82.
“Mijn eerste reis naar Basra was in ’86. In ’87 ging ik op zoek naar Sufyān ibn ʿUyaynah. We waren te laat om Fuḍayl ibn ʿIyāḍ te zien voordat hij stierf. Dat was het jaar waarin ik voor de eerste keer op bedevaart ging. Ik schreef overleveringen (Hadith) op van Ibrāhīm ibn Saʿd en bad meerdere keren achter hem. Aan het einde van het gebed deed hij de taslīm slechts één keer.32 Als ik vijftig dirham had gehad, zou ik naar Rey zijn gegaan om Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd te bezoeken. Sommige van de andere studenten gingen, maar ik kon niet.” Hij voegde eraan toe: “Toen ik naar Kufa ging, verbleef ik in een kamer waar ik sliep met mijn hoofd rustend op een baksteen. Ik kreeg koorts en keerde terug naar mijn moeder, moge God haar genadig zijn!” [Aḥmad:] Als ik vijftig dirham had gehad, zou ik naar Rey zijn gegaan om Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd te bezoeken. Sommige van mijn medestudenten gingen, maar ik kon niet omdat ik niets te besteden had. 4.10
“My first trip to Basra was in ’86. In ’87 I went to find Sufyān ibn ʿUyaynah. We were too late to see Fuḍayl ibn ʿIyāḍ before he died. That was the year I went on pilgrimage for the first time. I wrote down Hadith from Ibrāhīm ibn Saʿd and prayed behind him several times. At the end of the prayer, he would say the taslīm only once.32 If I had had fifty dirhams, I would have gone out to Rey to see Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd. Some of the other students went but I couldn’t.” He added: “When I went to Kufa, I stayed in a room where I slept with my head resting on a brick. I came down with fever and went back to my mother, God show her mercy!” [Aḥmad:] If I had had fifty dirhams I would have gone out to Rey to see Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd. Some of my fellow students went but I couldn’t because I had nothing to spend. 4.10
[Aḥmad:] Toen ik naar Kufa ging, verbleef ik in een kamer waar ik sliep met mijn hoofd rustend op een baksteen. Ik kreeg koorts en keerde terug naar mijn moeder. Ik had haar nooit om toestemming gevraagd om te vertrekken. 4.11
[Aḥmad:] When I went to Kufa, I stayed in a room where I slept with my head resting on a brick. I came down with fever and went back to my mother. I had never asked her permission to leave. 4.11
[Al-ʿAbbādānī:] Ik hoorde Ibn Ḥanbal zeggen: “Ik bereikte ʿAbbādān in '86, ergens tijdens de laatste tien dagen van Rajab. Ik was dat jaar vertrokken om al-Muʿtamir te bezoeken. Er was daar een man betrokken bij Disputatie.”33 4.12
[Al-ʿAbbādānī:] I heard Ibn Ḥanbal say, “I reached ʿAbbādān in ’86 sometime during the last ten days of Rajab. I had gone that year to see al-Muʿtamir. There was a man there involved in Disputation.”33 4.12
“Bedoel je Haddāb?”34
“You mean Haddāb?”34
“Juist! Abū l-Rabīʿ was daar ook, en ik schreef enkele van zijn overleveringen (Hadith) op.” [Aḥmad:] Sommige dagen probeerde ik zo vroeg mogelijk naar de sessies van de overlevering (Hadith) te vertrekken, maar mijn moeder greep me aan mijn kleren en trok me terug, terwijl ze zei: “Wacht tot de oproep tot het gebed!” of “Wacht tot de mensen wakker zijn!” 4.13
“Right! Abū l-Rabīʿ was there too, and I wrote down some of his reports.” [Aḥmad:] Some days I tried to leave for Hadith sessions as early as I could but my mother would grab me by the clothes and pull me back, saying, “Wait until the call to prayer!” or “Wait until people wake up!” 4.13
Ik ging vroeger vroeg om Abū Bakr ibn ʿAyyāsh en anderen te horen.
I used to go early to hear Abū Bakr ibn ʿAyyāsh and others.
[Aḥmad:] Ik studeerde bij Yaḥyā ibn Saʿīd al-Qaṭṭān (de katoenhandelaar) en vertrok daarna naar Wāsiṭ. Yaḥyā ibn Saʿīd kwam naar mij op zoek en zij vertelden hem waar ik naartoe was gegaan. 4.14
[Aḥmad:] I was studying with Yaḥyā ibn Saʿīd al-Qaṭṭān (the cotton merchant) and then left for Wāsiṭ. Yaḥyā ibn Saʿīd came asking for me and they told him where I’d gone. 4.14
“Wat doet hij in Wāsiṭ?” vroeg hij.
“What’s he doing in Wāsiṭ?” he asked.
“Studeren met Yazīd ibn Hārūn.” “Waarvoor?” vroeg Yaḥyā.
“Studying with Yazīd ibn Hārūn.” “What for?” asked Yaḥyā.
[Abū ʿAbd al-Raḥmān:] Hiermee bedoelde Yaḥyā dat Aḥmad meer wist dan de man bij wie hij was gaan studeren.
[Abū ʿAbd al-Raḥmān:] By that Yaḥyā meant that Aḥmad knew more than the man he’d gone to study with.
[Aḥmad:] Ik heb Basra vijf keer bezocht. De eerste keer was aan het begin van Rajab 186.
[Aḥmad:] I’ve visited Basra five times. The first was at the beginning of Rajab 186.
Dat was toen ik een overlevering (Hadith) hoorde van al-Muʿtamir ibn Sulaymān. De tweede keer was in ’90. De derde was in ’94, na het overlijden van Ghundar.35 Ik studeerde zes maanden bij Yaḥyā ibn Saʿīd. In 200 ging ik opnieuw.36 4.15
That’s when I heard Hadith from al-Muʿtamir ibn Sulaymān. The second time was in ’90. The third was in ’94, after Ghundar died.35 I studied with Yaḥyā ibn Saʿīd for six months. In 200 I went again.36 4.15
[Ibrāhīm ibn Hāshim:] Toen Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd naar Baghdad kwam, ging hij verblijven bij de familie van Musayyab. Nadat Jarīr naar de oostkant was overgestoken, steeg de Tigris. Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal of hij met mij wilde oversteken. 4.16
[Ibrāhīm ibn Hāshim:] When Jarīr ibn ʿAbd al-Ḥamīd came to Baghdad he went to stay with the family of Musayyab. After Jarīr had crossed over to the East Side, the Tigris rose. I asked Aḥmad ibn Ḥanbal if he wanted to cross with me. 4.16
“Mijn moeder laat het me niet toe,” zei hij. Dus stak ik alleen over en sloot ik me aan bij de kring van Jarīr.
“My mother won’t let me,” he said. So I crossed alone and joined Jarīr’s circle.
[De auteur:] Aḥmad ibn Ḥanbal hoorde overleveringen (Hadith) van Jarīr, hoewel hij niet de kans had om er veel te horen.
[The author:] Aḥmad ibn Ḥanbal did hear Hadith from Jarīr, though he did not have the chance to hear very much.
De overstroming die hier wordt vermeld, vond plaats in 186, tijdens de regering van al-Rashīd. De Tigris steeg zichtbaar buiten zijn oevers en bereikte een punt dat hoger was dan wat men ooit eerder had gezien. Al-Rashīd liet zijn familie, zijn vrouwen en zijn bezittingen aan boord van schepen plaatsen.
The flooding mentioned here took place in 186, during the reign of al-Rashīd. The Tigris rose visibly in its banks and reached a point higher than anyone had ever seen before. Al-Rashīd had his family, his womenfolk, and his property put aboard ships.
Abū ʿAlī l-Baradānī rapporteerde: “De gouverneur van Bagdad in die tijd was al-Sindī ibn Shāhak, die naar zijn moeder ‘zoon van Shāhak’ werd genoemd. Om de mensen veilig te houden, verbood hij hen de rivier over te steken.” [Aḥmad:] Ik schreef de overlevering (Hadith) op die aan ons werd voorgedragen door Sulaymān ibn Ḥarb terwijl Ibn ʿUyaynah nog in leven was. 4.17
Abū ʿAlī l-Baradānī reported: “The governor of Baghdad at the time was al-Sindī ibn Shāhak, called ‘son of Shāhak’ after his mother. To keep people safe, he forbade them to cross the river.” [Aḥmad:] I wrote down Hadith dictated for us by Sulaymān ibn Ḥarb while Ibn ʿUyaynah was still alive. 4.17
[ʿAbd Allāh:] Mijn vader liep de hele weg naar Tarsus te voet.37 4.18
[ʿAbd Allāh:] My father walked all the way to Tarsus on foot.37 4.18
[Ḥanbal:] Ik hoorde Aḥmad zeggen: “ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī arriveerde in het jaar 80 [796–97], terwijl Abū Bakr”—bedoelende Ibn ʿAyyāsh—“hier was. ʿAbd al-Raḥmān was vijfenveertig en had zijn baard met henna geverfd. Ik zag hem vaak in de vrijdagmoskee.”
[Ḥanbal:] I heard Aḥmad say, “ʿAbd al-Raḥmān ibn Mahdī arrived in ’80 [796– 97], while Abū Bakr”—meaning Ibn ʿAyyāsh—“was here. ʿAbd al-Raḥmān was forty-five and had dyed his beard with henna. I used to see him in the Friday mosque.
Toen kwam hij naar Baghdad. Wij sloten hem daar bij, en hij dicteerde zes of zeven honderd van zijn overleveringen aan ons. Het was in ’80 dat hij de kring van Abū Bakr bijwoonde.” 4.19
Then he came to Baghdad. We joined him there, and he dictated six or seven hundred of his reports for us. It was in ’80 that he used to attend Abū Bakr’s circle.” 4.19
[Ibn Manīʿ:] Ik hoorde mijn grootvader praten over het zien van Aḥmad ibn Ḥanbal die terugkwam uit Kufa. 4.20
[Ibn Manīʿ:] I heard my grandfather talk about seeing Aḥmad ibn Ḥanbal coming back from Kufa. 4.20
“Hij droeg een tas met daarin enkele documenten. Ik nam zijn hand en zei: ‘Vandaag is het Kufa; morgen zal het weer Basra zijn! Hoe lang kun je dit nog volhouden? Je hebt al dertigduizend overleveringen (Hadith) gekopieerd; is dat niet genoeg?’ Hij zei niets. Ik vroeg: ‘Wat als je zestigduizend bereikt?’ Hij bleef stil.”
“He was carrying a satchel with some documents in it. I took his hand and said, ‘Today it’s Kufa; tomorrow it’ll be Basra again! How much longer can you keep this up? You’ve already copied thirty thousand Hadith; isn’t that enough?’ “He said nothing. I asked, ‘What if you reach sixty thousand?’ “He was still silent.
“‘Honderdduizend?’ ‘Op dat punt,’ antwoordde hij, ‘zou een man kunnen beweren iets te weten.’” We hebben gecontroleerd en ontdekt dat Aḥmad alleen al 300.000 overleveringen had opgeschreven die werden overgebracht door Bahz ibn Asad en ʿAffān.
“‘A hundred thousand?’ “‘At that point,’ he replied, ‘a man might claim to know something.’” We checked and found that Aḥmad had written down 300,000 reports transmitted by Bahz ibn Asad and ʿAffān alone.
[Aḥmad ibn Muḥammad ibn Yāsīn:] Ik denk dat Ibn Manīʿ “en Rawḥ ibn ʿUbādah” heeft toegevoegd heeft. [Aḥmad:] Ik ging naar Yemen om Ibrāhīm ibn ʿAqīl te vinden, die humeurig was en weigerde iedereen te zien. Door een dag of twee bij zijn deur te wachten, slaagde ik erin hem te zien en hij reciteerde twee overleveringen (Hadith) voor mij. Hij kende ook de overleveringen die Wahb van Jābir had gekregen, maar ik heb ze nooit mogen horen vanwege zijn slechte humeur. Ismāʿīl ibn ʿAbd al-Karīm kende die overleveringen ook, maar hij weigerde ze te reciteren omdat Ibrāhīm ibn ʿAqīl nog in leven was. Dus ik heb ze nooit van iemand gehoord. 4.21
[Aḥmad ibn Muḥammad ibn Yāsīn:] I think Ibn Manīʿ may have added “and Rawḥ ibn ʿUbādah.” [Aḥmad:] I went to Yemen to find Ibrāhīm ibn ʿAqīl, who was bad-tempered and refused to see anyone. By waiting at his door for a day or two, I managed to see him and he recited two Hadith reports for me. He also knew the reports that Wahb had gotten from Jābir, but I never got to hear them because of his bad temper. Ismāʿīl ibn ʿAbd al-Karīm knew those reports too, but he refused to recite them because Ibrāhīm ibn ʿAqīl was still alive. So I never heard them from anyone. 4.21
[Yaʿqūb ibn Isḥāq:] Mijn vader reisde met Aḥmad ibn Ḥanbal op zoek naar overlevering (Hadith) toen hun schip verging en zij op een eiland aanspoelden. Daar vonden zij het volgende geschreven op een steen: “Binnenkort zullen alle mensen zich in rijkdom of in gebrek bevinden. Nadat zij zijn verzameld voor God Almachtig, zal Hij sommigen naar de Tuin sturen en sommigen naar het Vuur.”38 4.22
[Yaʿqūb ibn Isḥāq:] My father was traveling with Aḥmad ibn Ḥanbal in search of Hadith when their ship was wrecked and they washed up on an island. There they found the following written on a stone: “Soon enough, all men will find themselves in riches or in want. After they are gathered before God Almighty, He will send some to the Garden and some to the Fire.”38 4.22
[Khushnām:] Ik vroeg Aḥmad ibn Ḥanbal of Yaḥyā ibn Yaḥyā een betrouwbare bron van de profetische traditie (Sunnah) was geweest. 4.23
[Khushnām:] I asked Aḥmad ibn Ḥanbal whether Yaḥyā ibn Yaḥyā had been a reliable source of sunnah. 4.23
“Dat dacht ik zeker,” antwoordde Ibn Ḥanbal. “Als ik het had kunnen betalen, zou ik naar hem toe zijn gegaan.” [Ṣāliḥ:] Nadat mijn vader had besloten om de bedevaart naar Mecca te maken, vertrok hij in het gezelschap van Yaḥyā ibn Maʿīn. Na de bedevaart, zei mijn vader, zou hij naar Sanaa gaan om overleveringen (Hadith) van ʿAbd al-Razzāq te horen. 4.24
“I certainly thought so,” replied Ibn Ḥanbal. “If I’d been able to afford it, I’d have gone to see him.” [Ṣāliḥ:] After resolving to make the pilgrimage to Mecca, my father set out in the company of Yaḥyā ibn Maʿīn. After the pilgrimage, said my father, he would go to Sanaa to hear Hadith from ʿAbd al-Razzāq. 4.24
“Toen we Mekka bereikten,” vertelde hij me later, “begonnen we rond de Kaaba te lopen, zoals je dat doet zodra je aankomt. Toen, wie herkent Yaḥyā dan behalve ʿAbd al-Razzāq? Toen we de wandeling hadden voltooid, hebben we allen twee rak'ahs gebeden achter de Maqām en zijn we gaan zitten. Daarna stond Yaḥyā op, liep naar ʿAbd al-Razzāq toe en groette hem.” ‘Dit is uw broer Aḥmad ibn Ḥanbal,’ zei hij, terwijl hij mij voorstelde.
“When we reached Mecca,” he told me later, “we began to walk around the Kaʿbah, the way you do as soon as you arrive. Then who does Yaḥyā recognize but ʿAbd al-Razzāq? When we finished the walk, all of us prayed two cycles39 behind the Maqām40 and sat down. Then Yaḥyā got up, went over to ʿAbd al-Razzāq, and greeted him.“ ‘This is your brother Aḥmad ibn Ḥanbal,’ he said, introducing me.
“‘Moge God hem beschermen en zijn vastberadenheid versterken!’ zei ʿAbd al-Razzāq. ‘Ik heb zoveel goeds over hem gehoord.’ ‘Inshallah,’ zei Yaḥyā, ‘komen we morgen bij u langs om uw verslagen over te schrijven.’ Nadat ʿAbd al-Razzāq vertrokken was, wendde mijn vader zich tot Yaḥyā en vroeg waarom hij dat had gezegd.”
“‘God keep him, and strengthen his resolve!’ said ʿAbd al-Razzāq. ‘I’ve heard so many good things about him.’ “‘God willing,’ said Yaḥyā, ‘we’ll come see you tomorrow and copy down your reports.’” After ʿAbd al-Razzāq left, my father turned to Yaḥyā and asked why he had said that.
“Dus we kunnen zijn overlevering (Hadith) hier direct horen,” zei Yaḥyā. “God heeft je zojuist een maand reizen heen en weer bespaard, om nog maar te zwijgen van de kosten van de reis.” “God zou er nooit mee instemmen,” zei mijn vader, “dat ik hem hier zie, terwijl ik al heb besloten om hem ergens anders te ontmoeten.”41
“So we can hear his Hadith right here,” said Yaḥyā. “God’s just saved you a month of travel back and forth, not to mention the cost of the journey.” “God would never approve,” said my father, “of my seeing him here when I’ve already resolved to see him somewhere else.”41
Uiteindelijk reisde mijn vader helemaal naar Sanaa om ʿAbd al-Razzāq te horen.
In the end, to hear ʿAbd al-Razzāq, my father traveled all the way to Sanaa.
[Aḥmad:] Ik heb het horen overleveren (Hadith) van Mālik ibn Anas gemist, maar God stuurde mij Sufyān ibn ʿUyaynah om zijn plaats in te nemen. Ik heb ook Ḥammād ibn Zayd gemist, maar God stuurde mij Ismāʿīl ibn ʿUlayyah. 4.25
[Aḥmad:] I missed hearing Hadith from Mālik ibn Anas, but God sent me Sufyān ibn ʿUyaynah to take his place. I also missed Ḥammād ibn Zayd, but God sent me Ismāʿīl ibn ʿUlayyah. 4.25
[Aḥmad ibn Sinān:] Een groep Bagdadse studenten, onder wie Aḥmad ibn Ḥanbal, kwam Yazīd ibn Hārūn opzoeken. Zij hadden allemaal geld van mij geleend en het terugbetaald—behalve Aḥmad ibn Ḥanbal. In plaats van te lenen, gaf hij mij zijn bont en ik verkocht het voor zeven dirham.42 4.26
[Aḥmad ibn Sinān:] A group of Baghdadi students, among them Aḥmad ibn Ḥanbal, came to see Yazīd ibn Hārūn. All of them borrowed money from me and paid it back—except for Aḥmad ibn Ḥanbal. Instead of borrowing, he gave me his fur and I sold it for seven dirhams.42 4.26
[Aḥmad:] In al-Raqqah was de beste overleveraar die ik vond Fayyāḍ ibn Muḥammad ibn Sinān, een cliënt van Quraysh.43 Zijn huis was gebouwd tegen de vrijdagmoskee aan. Hij stierf in al-Raqqah ergens na 200 [815–16]. 4.27
[Aḥmad:] In al-Raqqah the best transmitter I found was Fayyāḍ ibn Muḥammad ibn Sinān, a client of Quraysh.43 His house was built against the Friday mosque. He died in al-Raqqah sometime after 200 [815–16]. 4.27
[Ṣāliḥ:] Een man merkte ooit mijn vader op met een inktpot en zei tegen hem: “Waar heb je dat nog voor nodig? Je bent de imam van de moslims!” 4.28
[Ṣāliḥ:] A man once noticed my father carrying an inkpot and said to him, “What do you still need that for? You’re the imam of the Muslims!” 4.28
“Ik zal het nodig hebben totdat ze me begraven,” antwoordde hij.
“I’ll need it until they bury me,” he answered.
[Aḥmad:] “Ik zal stoppen met het zoeken naar kennis wanneer ik dood en begraven ben.” 4.29
[Aḥmad:] “I’ll stop seeking knowledge when I’m dead and buried.” 4.29
[Muḥammad ibn Ismāʿīl:] Mijn vader was een goudsmid in Baghdad. Op een dag was ik bij hem aan het werk toen Aḥmad ibn Ḥanbal voorbij kwam rennen met zijn sandalen in zijn hand. Mijn vader greep zijn kleding vast—zoals dit—en zei: “Aḥmad! Schaam je je niet dat je nog steeds rondrent als een schooljongetje?” 4.30
[Muḥammad ibn Ismāʿīl:] My father was a goldsmith in Baghdad. One day I was working with him when Aḥmad ibn Ḥanbal came running by with his sandals in his hand. My father took hold of his clothing—like this—and said, “Aḥmad! Aren’t you ashamed still to be racing around like a schoolboy?” 4.30
“Ik zal ermee doorgaan tot ik doodga,” antwoordde hij.
“I’ll keep at it until I’m dead,” he replied.
[ʿAbd Allāh:] Toen ik eenmaal naar Mecca ging, verbleef ik in een huis waar een oudere man, een Mekkanese genaamd Abū Bakr ibn Samāʿah, tegen me zei: “Jouw vader verbleef hier bij ons toen ik een jongen was. Mijn moeder zei tegen mij: ‘Blijf dicht bij die man en zorg voor hem, want hij is een rechtvaardige man,’ dus ik zorgde voor hem. 4.31
[ʿAbd Allāh:] Once when I went to Mecca, I stayed in a house where an elderly man, a Meccan called Abū Bakr ibn Samāʿah, told me, “Your father stayed with us here when I was a boy. My mother told me: ‘Stick close to that man and look after him because he’s a righteous man,’ so I used to look after him. 4.31
“Op een dag, terwijl hij buiten bezig was met het bestuderen van overleveringen (Hadith), werden zijn beddengoed en bezittingen gestolen. Toen hij thuiskwam, zei mijn moeder tegen hem: ‘Er zijn dieven ingebroken en ze hebben je spullen meegenomen.’ ‘En mijn leertafeltjes?’ vroeg hij. Toen zij hem vertelde dat ze veilig in de nis lagen, stelde hij geen verdere vragen.” [ʿAbd Allāh:] Mijn vader liep de hele weg naar Tarsus te voet, en ook naar Yemen. 4.32
“One day, while he was out studying Hadith, his bedclothes and belongings were stolen. When he came home, my mother said to him, ‘Some thieves broke in and took your things.’ “‘What about my slates?’ he asked. When she told him they were safe in the alcove, he asked no more questions.” [ʿAbd Allāh:] My father walked all the way to Tarsus on foot, and to Yemen as well. 4.32
[ʿAbd Allāh:] Mijn vader zei: “ʿAbd al-Razzāq heeft ons nooit iets uit het hoofd geleerd, behalve de eerste keer dat we bij hem zaten. We kwamen 's nachts aan en vonden hem ergens zitten, en hij dicteerde zeventig overleveringen (Hadith) voor ons. Daarna wendde hij zich tot de groep en zei: ‘De enige reden dat ik jullie vanavond overleveringen (Hadith) heb geleerd, is vanwege wie onze gast is.’” 4.33
[ʿAbd Allāh:] My father said, “ʿAbd al-Razzāq never taught us anything from memory except the first time we sat with him. We arrived at night and found him sitting somewhere, and he dictated seventy Hadith reports for us. Then he turned to the group and said, ‘The only reason I’ve taught you Hadith tonight is because of who our guest is.’” 4.33
Hiermee bedoelde hij mijn vader.
By this he meant my father.
[Al-Dawraqī:] Ik zag Ibn Ḥanbal direct nadat hij terugkwam van het bezoeken van ʿAbd al-Razzāq in Yemen. Hij zag bleek en vermoeid uit. Ik zei tegen hem dat hij zichzelf te hard had aangepakt door ʿAbd al-Razzāq te gaan bezoeken. 4.34
[Al-Dawraqī:] I saw Ibn Ḥanbal right after he came back from seeing ʿAbd al- Razzāq in Yemen. He looked pale and weary. I told him that he had pushed himself too hard by going to see ʿAbd al-Razzāq. 4.34
“Het was niets,” zei hij, “vergeleken met wat ik heb verkregen. Hij dicteerde voor ons al de overleveringen (Hadith) die al-Zuhrī van Sālim ibn ʿAbd Allāh kreeg, teruggaand tot zijn vader, en de overleveringen (Hadith) die al-Zuhrī van Saʿīd ibn al-Musayyab kreeg, teruggaand tot Abū Hurayrah.” [Aḥmad:] Ik probeerde de Qurʾan uit mijn hoofd te leren, maar toen werd ik te druk met de overleveringen (Hadith).
“It was nothing,” he said, “compared to what I gained. He dictated for us all the Hadith reports that al-Zuhrī got from Sālim ibn ʿAbd Allāh, going back to his father, and the ones al-Zuhrī got from Saʿīd ibn al-Musayyab, going back to Abū Hurayrah.” [Aḥmad:] I tried to learn the Qurʾan by heart, but then I got too busy with Hadith.
Ik was zo bang dat ik het nooit zou leren, dat ik God vroeg om mij te helpen. Het kwam niet in mij op om Hem te vragen het mij gemakkelijk te maken. Toen ik het eindelijk leerde, zat ik in de ketenen in de gevangenis. Dus als je God om iets vraagt, zorg er dan voor dat je zegt: “Geef het me zonder ellende of lijden.” 4.35
I was so afraid I’d never learn that I asked God to help me. It didn’t occur to me to ask Him to make it easy. When I finally did learn it, I was chained up in prison. So if you ask God for anything make sure to say: “Let me have it without misery or suffering.” 4.35