10.2.5 Islamda adolat
10.2.5 Justice in Islam
Inson bilimi cheklangan va xato qilishga moyil. U adashishga moyil va xurofotga beriladi. Islom adolat qonunchiligini G'arbda bo'lgani kabi insonlarning xohish-istaklari va o'y-xayollariga topshirib qo'ymaydi. Aksincha, qonun chiqarish huquqi faqat insoniyatni yaratgan va insonlarni eng yaxshi biladigan Allohga (SWT) tegishlidir. Sizningcha, bu vazifa uchun kim eng munosib? Alloh (SWT) shunday deydi:
Human beings are limited in knowledge and are fallible. They are prone to error and subject to prejudice. Islam does not leave the legislation of justice to the whims and fancies of human beings as is the case in the West. Instead the permission to make laws is only for Allah (swt) the creator of mankind and the One Who knows human beings the best. Who do you think is best qualified for this task? Allah (swt) says,.
"Hukm faqat Allohnikidir." [TMQ 6:57].
“The rule is to none but Allah.” [TMQ 6:57].
Shunday qilib, shuni bilib qo'yingki, islomiy sudda qozining ayblanuvchi bilan do'st bo'lishi yoki o'sha kuni kayfiyati yomon bo'lishi kabi omillar u tayinlagan jazoning og'irligiga hech qanday ta'sir qilmaydi.
Thus you can rest assured that in an Islamic court, factors such as the judge being friends with the accused, or having had a bad day, have no bearing on the severity of the punishment he chooses to administer.
Agar siz jinoyat qurboni bo'lsangiz va kambag'al bo'lsangiz, raqibingiz esa boy bo'lsa, bu sudning hukmiga hech qanday ta'sir qilmaydi. Siz o'zingiz nomidan gapirishi uchun vakil tayinlashingiz mumkin, lekin bu yerda katta pul miqdorlari xavf ostida emas. Sudlarning maqsadi faqat adolatni o'rnatish, pul topish emas. Shuning uchun ishingizni kim taqdim etishi yoki u qanchalik ishontirib gapirishi muhim emas, balki faktlarni aniqlash va ularni baholash qozining zimmasidadir.
If you are a victim of crime and are poor while your opponent is wealthy, this will have no effect whatsoever on the verdict of the court. While you are allowed to appoint a representative to speak on your behalf, there are no vast sums of money at stake. The objective of the courts is solely to establish justice, not to make money. Therefore, it does not matter who presents your case, or how persuasively he speaks, but it is up to the judge to ascertain the facts and evaluate them.
Islomda jazoni qo'llash uchun faqat aniq dalil bilan sobit bo'lgan aybning o'zi yetarli hisoblanadi. Shu sababli, a'zolari o'z shaxsiy ixtiyoriga ko'ra, faqat o'zlarining mulohazasi asosida hukm yuzasidan o'zaro kelishmasligi mumkin bo'lgan hakamlar hay'atiga oid tushuncha mavjud emas.
In Islam, only definite evidence of guilt is sufficient for the administration of a sentence. Accordingly, there is no concept of a jury, whose members may disagree between themselves on the verdict, purely on the basis of their own personal discretion.
Dalil-emaralar, ya'ni aniq xulosaga olib kelmaydigan va turlicha talqin qilinishi mumkin bo'lgan vaziyatiy dalillar, yetarli emas. Barcha dalillar fiqhni yaxshi biladigan sudyaga taqdim etiladi, va u Islom qonunlariga muvofiq jazo tayinlaydi. Shunday qilib, faqat jinoyatchi ekanligi isbotlangan kishilar jazolanadi. Aniq hukm chiqarish mumkin bo'lmagan jinoyatchilar Qiyomat kunida jazodan qutula olmaydilar.
Circumstantial evidence, which is inconclusive and subject to different interpretations is not enough. All evidence is presented to a judge who is expert in jurisprudence, and he imposes punishment according to laws from Islam. Thus only those proven to be criminals are punished. Criminals for whom no conclusive verdict is possible will not escape the punishment on the Day of Judgement.
Yuqoridagi ikki sud tizimi asosida, keling, bu jamiyatda biz eng ko'p tashvishlanadigan oddiy jinoyatlarga munosabatni solishtiramiz.
Given the above framework of the two Judicial systems, let us compare the treatment of common crimes that we are most worried about in this society.
Mugging
Mugging
Siz hayotingizda kamida bir marta buni boshdan kechirgan bo'lishingiz mumkin, yoki buni boshidan kechirgan kimnidir bilasiz.
You have probably suffered this at least once in your life, or know someone who has suffered it.
Britaniya huquqiy tizimi: Jazo ixtiyoriy bo'lib, sodir etilgan jinoyatga bog'liq, ammo odatda jamoat ishlari bilan jazolanadi.
British Legal System : The sentence is discretionary, depending on the crime, but is commonly punished by community service.
Islom sud tizimi: Gunoh aniqlangach, sudya jinoyatning og‘irligini hisobga oladi va ijtihod qiladi (ya’ni Qur’on va Sunnatdan hukmni chiqaradi). Bu jazo jamoat oldida sharmanda qilishdan tortib, agar talonchilik odam o‘limiga olib kelgan bo‘lsa, o‘lim jazosigacha bo‘lishi mumkin.
Islamic Judicial System : Once guilt is ascertained, the judge will consider the severity of the crime and perform ijtihad (i.e. extracting the rule from the Qur’an and the Sunnah). This may range from public humiliation to death, if the mugging led to death.
O'g'rilik (bosqinchilik)
Burglary
Britaniyada o'g'irlik (uy-joyga bostirib kirib talash) juda keng tarqalgan. Shubhasiz, uzoq vaqt uyingizdan uzoqda bo'lsangiz, uyingizga o'g'ri kirgan bo'lishidan qo'rqasiz.
Burglary is extremely common in Britain. No doubt, you are afraid that your house may have been burgled if you are away for any period of time.
Britaniya huquq tizimi: Jazo ixtiyoriy bo'lib, sodir etilgan jinoyatga qarab belgilanadi, lekin odatda ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.
British Legal System : The sentence is discretionary, depending on the crime, but is commonly punished with imprisonment.
Islom sud tizimi: O‘g‘rilar, bu jazo uchun belgilangan yetti shartni bajargan taqdirda, qo‘llari kesiladi. Ularning qo‘llarini jarrohlik yo‘li bilan almashtirishga ruxsat berilmaydi.
Islamic Judicial System : Burglars will have their hand cut off, provided they fulfil the seven conditions for this punishment. They are not permitted to have it surgically replaced.
Zo'rlash
Rape
Britaniyada har 2,5 soatda bir zo'rlash holati qayd etiladi. Ko'pchilik holatlar esa xabar qilinmaydi va aksariyat hollarda jinoyatchi jabrlanuvchiga tanish bo'ladi.
There is a rape in Britain on average every 2.5 hours. Many more go unreported, and in most cases the perpetrator is known to the victim.
Britaniya huquq tizimi: Jazo ixtiyoriy belgilanadi, ammo jarima miqdoridan umrbod qamoqqa qadar bo‘lishi mumkin. Odatda qamoq muddati 10 yildan kam bo‘ladi.
British Legal System : The sentence is discretionary, but the punishment ranges from a fine to life imprisonment. Commonly, the period of imprisonment is below 10 years.
Islom sud tizimi: Jazo holatlarga qarab o'lim jazosi bo'lishi mumkin.
Islamic Judicial System : The punishment can be death, depending on the circumstances.
Giyohvand moddalarni suiiste'mol qilish
Drugs Abuse
Bu barcha yoshdagi odamlar orasida, ayniqsa yoshlar orasida juda keng tarqalgan. Ko'pincha u zararsiz odat deb qaraladi. Ehtimol, siz bola yoki qarindoshingiz haqida xavotirdasiz. Agar unday bo'lmasa, ehtimol bo'lishingiz kerak.
This is extremely common amongst all ages, particularly the youth. It is often seen as a harmless habit. Perhaps you are worried about a child or relative. If not, you probably should be.
British huquq tizimi: Jazo giyohvand moddaning turiga va egalik qilingan miqdoriga bog'liq. Spirtli ichimliklar qonuniy hisoblanadi. Marixuana kabi "yengil" giyohvandlik moddalari uchun huquqbuzarlar odatda faqat ogohlantiriladi, lekin kokain va geroin kabi "og'ir" giyohvandlik moddalarini suiiste'mol qiluvchilar qamoqqa olinishi mumkin.
British Legal System : The punishment depends on the nature of the drug, and the quantity possessed. Alcohol is legal. For ‘soft’ drugs like marijuana, offenders are usually just cautioned, but ‘hard’ drug abusers (like cocaine, heroin) may be imprisoned.
Islom sud tizimi: Jinoyatchilar ommaviy ravishda 80 darra kaltaklanadi.
Islamic Judicial System : Offenders are publicly flogged 80 lashes.
Zino va zinokorlik
Fornication & Adultery
Bizning jamiyatimizda munosabatlar va jinsiy erkinlikka berilayotgan urg'u sababli, unga ta'sir qilinayotgan yosh yoki hatto katta yoshdagi musulmonlarning xulq-atvori uchun qo'rqishga haqli bo'lsangiz, ajablanarli emas.
With the emphasis in our society placed on relationships and sexual freedom, you would be justified in fearing for the conduct of young or indeed older Muslims who are subject to its influence.
Britaniya huquqiy tizimi: Bularning ikkalasi ham qonuniy hisoblanadi, ular qarama-qarshi jins vakillari o'rtasida yoki bir xil jins vakillari o'rtasida (ya'ni gomoseksualizm) amalga oshirilganidan qat'i nazar. Aslida, agar siz bularni tanqid qilsangiz, sizni nomaqbul bag'rikenglik va kamsitishda ayblashadi.
British legal System : Both of these are legal, whether done between members of the opposite sex or the same sex ( i.e. homosexuality). In fact, if you were to criticise these you would be blamed for intolerance and discrimination.
Islom sud tizimi: Zinoni 100 darra qamchi urish bilan jazolanadi. Zino qilish va gomoseksual zino ikkalasi ham ommaviy ijro etish (qatl) bilan jazolanadi.
Islamic Judicial System : Fornication is punished by flogging 100 lashes. Adultery and homosexual fornication are both punished by public execution.
Islomda adolatni yuritishning maqsadi jazolash qo'rquvini uyg'otish, jinoyatchilarni islohqilish va jamiyatni himoya qilishdir. Ko'rib turganingizdek, Islom sud tizimidagi jazolarning tabiati bu maqsadlarga erishilishini ta'minlaydi. Tarix bunga guvohlik beradi - butun Islom davlati tarixida atigi 200 ga yaqin qo'l kesilgani qayd etilgan!
The objective behind the administration of justice in Islam is to act as a deterrent, to reform offenders and to secure society. As you can see, the nature of sentences in the Islamic Judicial System ensure that these objectives are achieved. History bears witness to this - only about 200 hands are recorded to have been cut in the entire history of the Islamic State!.
G‘arbda esa, biroq, sudlangan mahbuslarning 70 foizgacha ozodlikka chiqqandan so‘ng yana jinoyat sodir etadi va jinoyatchilik darajasi samarali to‘sqin bo‘lish vositasi ekanini deyarli ko‘rsatmaydi.
In the West, however, up to 70% of convicted prisoners re-offend once they are released, and the rates of crime are hardly indicative of a successful deterrent.
G‘arbdagi asosiy muammolardan biri unga xalqqa tiqilayotgan mafkuraning to‘liq ziddiyatidir. Bir tomondan, odamlarga erkinlik shaxsning asosiy huquqi ekani aytiladi. Biroq bu jinoyat sodir etish uchun ochiq ruxsatdir. Bu tushuncha demokratiya tushunchasi bilan birlashtirilganda, ziddiyat yaqqol namoyon bo‘ladi. Chunki demokratiya erkinlikni cheklovchi vositalar bo‘lgan qonunlar yaratish tizimidir. Bu tushunchalar aralashmasining natijasi esa tartibsizlikdir!