11.4 Siyosiy harakatlarga ehtiyoj
11.4 The Need for Political Movements
Alloh (SWT) Oli Imron surasida buyuradi:
Allah (swt) commands in surah al-Imran:
“Sizlardan shunday bir jamoa bo‘lsin, ular yaxshilikka (xayrga) da’vat qilsinlar, ma’ruf ishni buyursinlar va munkardan qaytarsinlar. Ana shular najot topguvchilardir.” [TMQ 3:104].
“There should be from among you an Ummah (band(s) of people) inviting to the good (khayr), commanding what is right (ma‘ruf) and forbidding what is wrong (munkar). Those are they who are the successful.” [TMQ 3:104].
"Ummah" ushbu oyatdagi so'z umumiy musulmonlar jamoasini emas, balki siyosiy harakatni anglatadi. Imom Qurtubiy o'zining "Tafsir Ahkam al-Qur'an" kitobida bu oyatdagi "ummah" so'zini guruh, to'da yoki firqa deb ta'rif bergan, chunki oyatda "min kum" (sizlar orasidan) deyilgan va bu guruh butun ummatning ichidan bo'lishi kerak. Bunday guruh bo'lishi farzi kifoya hisoblanadi, chunki doimo shunday guruh yoki guruhlar bo'lishi lozim, oyatda aytilganidek: "Aynan ular najot topguvchilardir". Bu so'z yakka holdagi guruhni emas, balki ko'p guruhlarni nazarda tutadi. Bunday guruhning faoliyati Muhammad ﷺ ning sahobalari bilan bir xil maqsadda, bir xil niyat va bir xil yondashuvda bo'lishi kerak, ya'ni Islomga keng qamrovli da'vat qilish (al-khayrga chaqirish) va xalq ishlariga g'amxo'rlik qilishni maqsad qilishi lozim. Bu esa siyosat ma'nosini anglatadi. Imom Fayruzobodiy fuqarolar ishlariga g'amxo'rlik qilish ularga amr qilish va qaytarish (ma'ruf ishga buyurish va munkardan qaytarish) demakligini aytgan. Demak, bu guruh (yoki guruhlar) mohiyatan siyosiy xarakterga ega bo'lishi kerak.