6.4 Xalifaning vakil va ijrochi yordamchilari
6.4 The Delegated and Executive Assistants to the Khaleefah
Bay‘ah jarayoni
The Process of Bay‘ah
Xalifani tayinlash usuli bay‘ah orqali amalga oshiriladi. Islomda hukmronlik qilish vakolati Ummat tomonidan Xalifaga beriladi. Hokimiyat Ummatga tegishli bo‘lib, u Xalifaga Shariat hukmlarini joriy etish vakolatini topshiradi. Bu Xalifa bilan Ummat o‘rtasidagi shartnoma orqali amalga oshiriladi. Xalifa ularning ustida Islomni joriy etar ekan, Ummat itoat etishi shart.
The method of installing the Khaleefah is through the process of bay‘ah. The power to rule by Islam is given by the Ummah to the Khaleefah. Authority belongs to the Ummah and it deputises the Khaleefah to enact the Shari‘ah. This is done through a contract between the Khaleefah and the Ummah. The Ummah must obey as long as the Khaleefah implements Islam on them.
Bay‘ah jarayoni Islom Davlatining barcha musulmonlari tomonidan berilgan umumiy ovoz berishdan keyin yuz berishi mumkin yoki ahl al-hall va al-‘aqd (nufuz va vakolatga ega kishilar) o‘rtasidagi ovoz berishdan keyin yuz berishi mumkin. Ovoz berish faqat ummatning tanlovini aniqlash vositasidir, u bay‘ahning o‘rnini bosmaydi. Nomusulmonlar, bolalar va Davlat hududidan tashqarida yashovchi musulmonlar ovoz berish huquqiga ega emas. Agar Islom Davlatining barcha musulmonlari ovoz berayotgan bo‘lsa, saylangan kishiga bay‘ah al-in‘iqad (inoqqa kelish bay‘ahi, shu bilan u Xalifa bo‘ladi) beriladi. Agar ovoz berish vakillar orqali amalga oshirilsa, avval vakillar tomonidan bay‘ah al-in‘iqad beriladi, shundan so‘ng ummat saylangan kishiga bay‘ah al-ta‘at (itoat bay‘ahi) beradi. Ummatning saylangan Xalifa oldidagi sukuti itoat bay‘ahi sifatida qaralishi mumkin. Aynan shu bay‘ah jarayoni orqali kishi Xalifalik mavqeiga erishadi. Xalifalik lavozimiga nomzodlar o‘zini o‘zi ko‘rsatishdan tashqari, Majlis al-Ummah tomonidan ham tanlanishi mumkin. Ana shu nomzodlar orasidan ummat o‘ziga hukmdor tanlaydi.
The process of bay‘ah may occur after a general vote given by all the Muslims of the Islamic State or it may occur after a vote among the ahl al halli wal ‘aqd (people of influence and authority). Voting is merely a means to determine the choice of the Ummah, it does not substitute the bay‘ah. Non-Muslims, children, and Muslims residing out of the State do not have the right to vote. If all the Muslims of the Islamic State are voting then the bay‘ah al-in‘iqad (pledge of acceptance, by which he becomes Khaleefah) is given to the man elected. However, if the vote occurs through the representatives, then a bay‘ah al-in‘iqad is first given by the representatives, after which a second bay‘ah al-ta‘aa (pledge of obedience) is given by the Ummah to the person elected. The silence of the Ummah over the elected Khaleefah can be considered as the bay‘ah of obedience. It is through this bay‘ah process that a person attains his position as Khaleefah. The candidates for the position of Khaleefah may, in addition to self nomination, be chosen by the Majlis al-Ummah. It is from these candidates that the Ummah chooses for itself a ruler.
Bay‘at amalga oshgandan so‘ng, Ummatning Xalifani lavozimidan chetlatishga haqqi yo‘q, agar u Shariat ahkomlariga amal qilsa va Xalifa bo‘lish shartlarini bajarsa. Ummat bilan Xalifa o‘rtasida tuzilgan shartnoma Xalifaning ular ustidan Islom bilan hukm yuritishi uchundir, shuning uchun Ummatning shartnomani bekor qilishga haqqi yo‘q, agar Xalifa o‘z tomonidagi majburiyatini bajarib borsa. Shu sababli, Xalifaning muayyan muddatli vakolati yo‘q. U o‘z shartnomasini ado etishga qodir ekan yoki iste’fo bermaguncha, davlat rahbari bo‘lib qoladi.
Once the appointment is made, the Ummah then has no right to dismiss the Khaleefah, as long as he upholds the Shari‘ah and fulfils the conditions to be a Khaleefah. Since the contract made between the Ummah and the Khaleefah is for the Khaleefah to rule upon them with Islam, the Ummah has no right to dissolve the contract, as long as he maintains his part of the contract. Therefore, a Khaleefah has no term of office. He remains the head of State, as long as he is able to uphold the contract or until he tenders his resignation.
Boshqa tomondan, xalifa quyidagi islomiy sabablarga ko'ra lavozimidan chetlatilishi mumkin:
On the other hand, a Khaleefah may be dismissed for the following Islamic reasons:
Agar u murtad bo‘lsa (ya’ni musulmon bo‘lmagan holatga o‘tsa).
If he becomes an apostate (i.e. becomes a non-Muslim).
Agar u namozlarni e'tiborsiz qoldirsa va boshqalarni ham shunday qilishga da'vat qilsa.
If he neglects the prayers and proposes for others to do the same.
Agar u shartnomada unga yuklatilgan vazifalarni bajarishga jismonan qodir bo'lmay qolsa, masalan, ko'rishini, qo'llarini, ikkala oyog'ini yo'qotsa va hokazo. Biroq bitta quloqni, burunni yoki jinsiy a'zolarni yo'qotish uning vazifalarini bajarish qobiliyatiga ta'sir qilmaydi.
If he becomes physically incompetent to handle the duties assigned to him in his contract, such as losing sight, hands, both legs, etc. However, losing one ear or his nose or his sexual organs does not impair his ability to perform his duties.
Agar u fisq (buzuqlik) va axloqsizlikda davom etsa, jamoat oldida zulm qilsa va islom qonunlarini e'tiborsiz qoldirsa.
If he persists in debauchery and immoral behaviour (fisq), injustice in public behaviour, and negligence of the Islamic laws.
Agar u jinsini o'zgartirsa, ayollarga hukmronlik lavozimlarini egallashga ruxsat berilmaganligi sababli.
If he changes his sex, since women are not allowed to assume positions of ruling.
Agar u kofirlar qo'liga asir tushib qolsa, u yerdan turib Davlat fuqarolariga o'z hukmlarini o'tkaza olmasa va Davlat faoliyatini erkin yuritib bo'lmasa, shuningdek, qaytib kelish imkoniyati ham bo'lmasa, ...
If he becomes a captive, under the kuffar, from where he cannot enforce his rulings upon the citizens of the State and freely maintain the operation of the State in addition to the absence of any possibility for his return.
Agar boshqa shaxs uning fikrlarida hukmronlik qilsa va xalifa davlatni boshqarish jarayonida o‘z fikrini ko‘rsata olmasa, bunday holatda davlatni aslida ikkinchi shaxs boshqaradi, xalifa esa ramziy shaxsga aylanadi.
If another person dominates him in his opinions and the Khaleefah is unable to exert his own opinion in the process of running the State. Here, the case would be that a second person is running the State, while the Khaleefah becomes symbolic.
Ushbu holatlarning har birida ish Islom davlatining eng oliy sudi, ya'ni Mazolim sudiga (zulm qilish holatlari, ya'ni davlatga qarshi shikoyatlar ko'rib chiqiladigan sud) topshiriladi. Sud, albatta, Qur'on va Sunnatga muvofiq hakamlik qiladi. Mazolim sudi qaror qabul qilsa, bu qaror ikkala tomon uchun ham majburiy hisoblanadi.
In each of these situations, the case is brought to the highest court of the Islamic State i.e., the Court of Madhaalim (unjust acts, where complaints against the State are raised). The court arbitrates, of course, according to the Qur’an and Sunnah. The decision made by the Court of Madhaalim is binding on both parties.