İnsanlık tarihinde Hz. Muhammed ﷺ kadar derin bir sevgiyle sevilmiş biri oldu mu? Pek çok kişi, ya da belki de onu tanımayanlar, ikinci binyıldan beri onun kazandığı saygıyı ve örnek alınmasını hafife alıyor. Bazıları bunu fark ediyor, ardından aceleyle insanlık tarihinde bir başkasının da aynı ölçüde etkileyici bir hayranlık kazandığını varsayıyor. Ancak daha eleştirel bir inceleme farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Has anyone in human history ever been as deeply loved as the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم? Many underestimate, or perhaps are unfamiliar with, the esteem and emulation he has garnered for a second millennium now. Others may realize it, then hastily assume that just-as-impressive shares of adoration must have been achieved by somebody else in human history. But a more critical examination tells another story.

Peygamberimizin ﷺ hayatı boyunca Ashabı, onu korumak uğruna canlarını ve uzuvlarını feda etmeyi arzu ederlerdi. Örneğin Uhud Savaşı'nda Peygamberimiz ﷺ baygın düştüğünde, Ashabı onu kurtarmak için koşarken olağanüstü bir kahramanlık gösterdiler.

During his life, the Prophet’s صلى الله عليه وسلم Companions longed to sacrifice life and limb to defend him. When he صلى الله عليه وسلم was struck unconscious during the Battle of Uḥud, for instance, his Companions displayed extraordinary heroism as they rushed to his rescue.

Ebû Dücâne, Peygamber ﷺ'in üzerine kapandığı sırada sırtına isabet eden ok yağmurunu memnuniyetle karşıladı. Enes ibn en-Nadr ise düşmanın arasına dalarak şehit düştüğünde bedeninde doksandan fazla yara bulundu. Ebû Talha, bulabildiği hiçbir şey kalmayınca Peygamber ﷺ'i çıplak göğsüyle kalkan yaparak yaralanmaktan korudu ve ona yalvararak, "Bakma, ey Allah'ın Resulü! Boynuma gelsin, sizin boynunuza değil!" dedi. Talha ibn Ubeydullah, Peygamber ﷺ'i bir kayanın üzerine kaldırdı, sonra saldırıyı püskürtmek için geri döndü, ardından Peygamber ﷺ'i daha güvenli bir yere götürmek için yeniden döndü. Nüseybe bint Ka'b ise korkusuz bir kadındı; Uhud'da erkeklerin elinden kılıçları kapıp fiziksel olarak daha güçlü birçok savaşçıya saldırdı. Sonunda köprücük kemiğine indirilen bir kılıç darbesiyle yere düştü; bu, şehit olmadan önce üzerinde taşıdığı birçok cesaret izinin ilkiydi. Toz dumanın nihayet dağıldığında, bu insanların Peygamber ﷺ'e olan fedakâr sevgi gösterileri ölümsüzleşmişti. Medine'ye döndüklerinde Benî Dinar kabilesinden bir kadına kocasının, babasının ve kardeşinin Uhud'da öldürüldüğü söylendi. Kadın, "Peki Allah'ın Resulü ﷺ'e ne oldu?" dedi. Onlar, "O sağ ve selamettedir, tıpkı sen onu istediğin gibi," dediler. Kadın, "Onu bana göster, kendi gözlerimle görmem gerek" dedi. Sonunda onu ﷺ görünce, "Ey Allah'ın Resulü, sizi kaybetmekten başka her musibet önemsizdir," dedi. Bu tek günün olayları, burada hepsi aktarılmasa da, Allah'ın son peygamberi ﷺ'in yirmi üç yıllık risalet süresince etrafını saran sevgi ve şefkat ahlakının küçük bir yansımasıdır.

Abū Dujānah  welcomed volleys of arrows landing in his back as he hovered over the Prophet صلى الله عليه وسلم. Anas ibn al-Naḍr  dove into the crowds until over ninety wounds were found on his martyred body. Abū Talḥah  shielded the Prophet صلى الله عليه وسلم from injury with his bare chest when he found nothing else, and pleaded with him, “Do not look, O Messenger of Allah! Let it be my neck [struck] rather than yours!” Talḥah ibn ‘Ubaydillāh  lifted the Prophet صلى الله عليه وسلم onto a boulder, then returned to drive back the onslaught, then returned yet again to bring the Prophet صلى الله عليه وسلم to even safer ground. Nusaybah bint Ka‘b  was a fearless woman who snatched swords away from men and charged at many physically stronger warriors at Uḥud, until she fell to a saber-strike on her collarbone which was the first of many scars of valor she sustained before eventually dying a martyr. By the time the dust had finally cleared, their selfless displays of love for the Prophet صلى الله عليه وسلم were immortalized. Upon returning to the city of Madinah, a woman from the Banū Dinār tribe was told that her husband, father, and brother were all killed at Uḥud. She responded, “But what happened to the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم?” They replied, “He is safe and well, just as you wish him to be.” She said, “Show him to me; I must see for myself.” When she finally saw him صلى الله عليه وسلم, she said, “Every tragedy besides losing you is insignificant, O Messenger of Allah.”126 This single day’s events, not all captured here, are but a microcosm reflecting the ethos of love and endearment that surrounded the final prophet of God صلى الله عليه وسلم for the duration of his twenty-three-year ministry.

Uhud'dan birkaç yıl sonra, o dönemki düşman kabile olan Kureyş adına elçi olarak ‘Urve ibn Mes‘ud geldi ve Muhammed ﷺ ile bir antlaşma yapmaya çalıştı. Müslümanların arasında üç gün kaldıktan sonra Mekke'ye döndü ve Kureyş'e şu gözlemlerini aktardı:

A few years after Uḥud, ‘Urwah ibn Mas‘ūd came as an envoy of the then enemy tribe of Quraysh, seeking to negotiate a treaty with Muhammad صلى الله عليه وسلم. After spending three days among the Muslims, he returned to Mecca and briefed Quraysh with these observations:

Ey Kureyş topluluğu, ben Kisra'nın krallığına, Sezar'ın krallığına ve Necaşi'nin krallığına gittim. Ama Allah'a yemin ederim ki, Muhammed kadar bir halk arasında bu denli saygı görmüş bir kral görmedim. Abdest aldığında, vücudundan düşen su damlalarını yakalamak için hemen koşuşuyorlar; saçlarından bir tanesi bile düşse, onu alıyorlar. Konuştuğunda hemen seslerini alçaltıyorlar ve ona saygılarından dolayı hiçbiri gözünü dikip bakmıyor. Size güzel bir teklifte bulundu, bu yüzden kabul edin; çünkü onu asla terk edeceklerini sanmıyorum. Şimdi kararınızı verin.127

O council of Quraysh, I have visited Chosroes in his kingdom, and Caesar in his kingdom, and the Negus in his kingdom. But by God, I have never seen a king so revered among a people like Muhammad. He does not wash himself except that they rush to catch the droplets of water [falling from his body], nor does one of his hairs fall except that they take it. Whenever he speaks, they immediately lower their voices, and none stares at him directly out of reverence for him. He has offered you good terms, so accept them, for I do not see them ever deserting him. Now make your decision.127

Peygamber'in ﷺ vefatının üzerinden on yıllar geçmiş olmasına rağmen, Sahabi 'Amr ibn al-'Âs'ın ölüm döşeğinde yattığını ve İslam'dan önceki hayatını hatırladığını, Peygamber'e ﷺ karşı savaşçı bir düşmanlıktan en büyük takipçilerinden biri hâline nasıl dönüştüğünü anlattığını görüyoruz. Anılarının arasında şunu söyler: "Sonra, Allah'ın Elçisi ﷺ'den daha sevgili hiç kimse olmadı bana ve gözümde ondan daha yüce hiç kimse olmadı. Ona duyduğum saygıdan dolayı onu doğrudan bile bakamazdım; bu yüzden benden yüzünün özelliklerini tarif etmem istense bunu yapamazdım, çünkü onu hiç doyasıya görmedim."128

Even decades after the Prophet’s صلى الله عليه وسلم death, we find a Companion like ‘Amr ibn al-‘Āṣ  laying on his own deathbed reminiscing about his life prior to Islam, recalling how he transformed from being a militant adversary of the Prophet صلى الله عليه وسلم to one of his greatest followers. Amidst his recollections, he says, Then, no one was dearer to me than the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم, and none was more exalted in my eyes than him. I could not even stare at him directly out of reverence for him, and thus if I am asked to describe his features, I would not be able to describe them, for I have never eyed him fully.128

Peygamber ﷺ'den sonra hayatta kalan Sahabiler de aynı tutku ve özlemle yanıp tutuşuyorlardı; onlar bir nesildi ki, Peygamber'in ﷺ adını duydukça kalpleri titriyor, gözleri yaşlarla doluyor ve ahirette onunla yeniden buluşmayı bekliyorlardı. Bilâl b. Rebâh, azat edilmiş Habeşli bir köleydi; efendilerine karşı gelip Muhammed'in ﷺ dinini benimsediği için akla gelmez işkencelere katlanarak, Peygamber'in ﷺ elinden İslam'ı kabul edenlerin ilk birkaç kişisi arasında yer almıştı.

The Companions who outlived the Prophet صلى الله عليه وسلم burned with similar passion and longing; an entire generation who remained incapable of hearing his name without their hearts trembling, their eyes overflowing with tears, anticipating reuniting with him in the hereafter. Bilāl ibn Rabāḥ  was a freed Ethiopian slave who was among the first handful to accept Islam at the hands of the Prophet صلى الله عليه وسلم, tolerating unthinkable torture for defying his masters and embracing the religion of Muhammad.

Ölmeyerek Müslüman tarihinin ilk müezzini olacaktı. Bilâl'in damarlarında Muhammed ﷺ sevgisi akıyordu ve onu geride bırakmanın yol açtığı hüzün, ancak bir kavuşmayla iyileşebilecek türdendi. Dokuz yıl sonra, Şam'da kendi ölüm döşeğinde yatarken, eşinin, "Ah kederim! Ah Bilâl'im!" dediğini duydu. Buna karşılık, "Ah sevincim! Yarın sevdiklerime kavuşacağım: Muhammed ﷺ ve Sahabileri!" diye cevap verdi.129

He would survive to become the very first mu’adhin (caller to prayer) in Muslim history. Loving Muhammad صلى الله عليه وسلم flowed in Bilāl’s veins and surviving him brought him sorrow that only a reunion could heal. Nine years later, as Bilāl  lay on his own deathbed in Damascus, he heard his wife say, “O my grief! O my Bilāl!” To that, he retorted, “O my joy! Tomorrow I meet my loved ones: Muhammad and his Companions!”129

Bu zamana kadar sayısız insan, Son Peygamber ﷺ'e duyulan bu sevgiyi miras alarak dünya tarihinde hakikat, adalet ve katkının simgeleri olmuştur. Bunlar arasında sırlara derin bir kavrayış geliştiren, somut ve entelektüel harikalar ortaya koyan ve okuma yazma bilmeyen sevgili Peygamber ﷺ'in izinde nadir yüksekliklere ulaşan öncüler vardı. Sayısız takvalı âlim, titiz bilgin, edebiyat dehası, fedakâr yardımsever, başarılı devlet adamı ve erdemli komutan, Muhammed ﷺ'i örnek almayı her alanda gerçek mükemmelliğin kapısı ve insanlık için bir meşale olmanın vazgeçilmez yolu olarak görmüştür. Bugün bile dünya nüfusunun neredeyse üçte biri, Muhammed ﷺ'e duydukları saygıyı yansıtan biçimlerde hayatlarını bir şekilde yönlendirmeyi sürdürmektedir. Müslümanlar elbette Muhammed'e değil, yalnızca Allah'a ibadet ederler; ancak onun şahsiyetini imanlarının dünyevi merkezi, örneğini ise erdemin en güzel timsali ve dolayısıyla Allah'ın rızasına ulaşmalarının vesilesi olarak görürler. Georgetown Üniversitesi'nden Dr. Jonathan Brown şöyle yazar: "İslam dünyasının her yerinde Peygamber'den söz edildiğinde 'Allah'ın selam ve bereketi onun üzerine olsun' demek âdettir. Sonuç olarak, Cuma toplu namazında vaiz hutbe sırasında Peygamber'in adını andığında cemaatten Muhammed için dualardan oluşan topyekûn bir mırıltı yükselir. Bu tür ortamlarda Peygamber'in şahsiyeti, Müslümanların ortak ibadet dikkatinin odağı haline gelir."

Countless thousands have since inherited this love of the Final Prophet صلى الله عليه وسلم en route to becoming icons of truth, justice, and contribution in world history. Among these were vanguards who developed profound insight into sacred truths, performed tangible and intellectual wonders, and ascended to rare heights in the footsteps of their beloved, the unlettered Prophet صلى الله عليه وسلم. Innumerable pious sages, meticulous scholars, literary geniuses, selfless altruists, accomplished statesmen, and virtuous generals believed emulating Muhammad صلى الله عليه وسلم was the gateway to true excellence in all endeavors and indispensable for being a torchbearer for humanity. Even today, nearly a third of this planet continues to govern their lives—in one respect or another—in ways that reflect their veneration of Muhammad صلى الله عليه وسلم. Muslims certainly do not worship Muhammad, only God, but see his persona as their earthly pivot of faith, and his example as the paragon of virtue and thereby their conduit to God’s pleasure. Dr. Jonathan Brown of Georgetown University writes, Throughout the Muslim world, it is customary to say “May the peace and blessings of God be upon him” after mentioning the Prophet. As a result, during the Friday communal prayer any mention of the Prophet’s name by the preacher during the sermon will elicit a collective murmur of prayers for Muhammad from the congregation. In such settings, the person of the Prophet becomes the common focus of Muslims’ ritual attention.

Muhammad ﷺ'ı anmak ve onun Sünnetine saygı göstermek, dikkati yukarıya, Allah'a yönelten dünyevi bir odak noktası işlevi görür. Note on the rules: the original says "God", so I used "Allah" would violate the rule; following the rules, the Turkish word for God is used: Muhammad ﷺ'ı anmak ve onun Sünnetine saygı göstermek, dikkati yukarıya, Tanrı'ya yönelten dünyevi bir odak noktası işlevi görür.130

Remembering Muhammad and honouring his Sunnah act as the earthly focal point from which attention is directed upward to God.130

Bugün Müslümanların kendilerini Yaratıcılarıyla buluşturan adama olan hayranlığı, 2019'da Muhammed adını Londra'da ve Birleşik Krallık'ın diğer bölgelerinde en popüler bebek ismi haline getirdi; oysa Müslümanlar bu ülkede bugüne kadar nüfusun küçük bir azınlığını oluşturuyor.131 Adın tüm farklı yazılışları bir araya getirilirse, Muhammed muhtemelen dünyanın en popüler ismidir.132 Nesilden nesile, bağlı takipçileri onun her sözünü inceliyor, ona kadar uzanabilen her şeyi titizlikle izliyor ve dua sırasında parmaklarının hareketlerine kadar onun yaşam tarzını taklit ediyor. Tarih boyunca, on beş asırdır ve hâlâ süren, eylemlere dönüşen böylesine bir hayranlık kazanmış kaç figür vardır?

Today, Muslims’ adulation of the man who connected them with their Creator has made Muhammad the most popular baby name in London and other regions of the U.K. in 2019, where Muslims to date only account for a small minority of the population.131 If one combines all the variant spellings of the name, Muhammad is likely the most popular name in the entire world.132 Generation after generation, his devout followers continue exploring his every word, rigorously pursuing everything traceable to him, and mimicking his lifestyle down to the motions of his fingers during prayer. How many figures in human history have won such adoration, an adoration that translated into actions, for fifteen centuries and counting?

David George Hogarth (ö. 1927), İngiliz bir alim ve arkeolog, şöyle demiştir: "Ciddi olsun ya da önemsiz, onun gündelik davranışları, bugün milyonlarca insanın bilinçli bir taklitle uyduğu bir kanun niteliği kazanmıştır. İnsanlığın herhangi bir kesimi tarafından Mükemmel İnsan olarak kabul edilen hiç kimse, bu kadar ayrıntılı bir biçimde taklit edilmemiştir."

David George Hogarth (d. 1927), a British scholar and archeologist, said, Serious or trivial, his daily behavior has instituted a canon which millions observe this day with conscious mimicry. No one regarded by any section of the human race as Perfect Man has ever been imitated so minutely.

Hristiyanlığın kurucusunun davranışları, takipçilerinin sıradan hayatını yönlendirmemiştir. Üstelik hiçbir din kurucusu, Müslüman Elçi kadar yalnız bir yüksekliğe bırakılmamıştır. ﷺ133

The conduct of the founder of Christianity has not governed the ordinary life of his followers. Moreover, no founder of a religion has been left on so solitary an eminence as the Muslim Apostle.133

İlginç bir şekilde, Muhammed'in adı bu olgunun gerçekleşmesinden önce onu haber vermiştir. Muhammed kelimesi tam anlamıyla "çokça övülen" demektir ve hiçbir insan ondan daha fazla övgü ve takdir görmemiştir. Sosyal medyanın sunduğu tanıtım imkânları olmadan, Twitter, Facebook, Instagram ya da WhatsApp hesabı bulunmadan bile Muhammed ﷺ 18

It is fascinating that Muhammad’s name foretold this phenomenon before its occurrence. Muhammad literally means ‘the oft-praised one,’ and no human being has ever received greater praise and recognition. Even without the exposure opportunities of social media, without an account on Twitter or Facebook or Instagram or Whatsapp, Muhammad صلى الله عليه وسلم has amassed 1.8

…milyar takipçi. Bugünün dünyasında bu, insanı hayrete düşürmez mi? Vefatının üzerinden 1.400 yıl geçmesine rağmen, dünyanın her yerinde onun övülmediği tek bir saniye bile yok. Dünyanın her saniyesinde okunan Müslüman ezanında, ardından kılınan salâtta, Muhammed ﷺ için dua edilmesi ve onun peygamberliğine şahitlik edilmesi gece gündüz yankılanıyor. İnsanların Muhammed ﷺ'e duydukları bu duygusal bağlılığın, ona yapılan bir hakaret karşısında ortaya koydukları en tutkulu savunmanın ne kadar dikkat çekici olduğunu düşünmek gerekir, değil mi?

billion followers in today’s world. Does it not stir amazement to consider how, 1,400 years after he passed away, there is no second that passes except that he is praised all around the world? In the Muslim adhān (call to prayer) which takes place every second around the world, followed by the ṣalāh (ritual prayer) itself, supplicating for Muhammad and testifying to his prophethood is echoed day and night. One should marvel at just how emotionally attached people remain to Muhammad, and how they continue to express the most passionate defense of him when he is slighted?

Aslında Allah'ın kendisi bunu şöyle buyurarak haber vermiştir: "Ve senin şanını yüceltmedik mi?"134 Bu ayet, Müslümanların az sayıda ve zayıf insanlardan ibaret olduğu, İslam'ın akıbetinin ne olacağının belirsiz olduğu Mekke'nin ilk yıllarında indirilmiştir. Bu yüzden ayetin bugün gerçekleşmesi daha da şaşırtıcıdır: Dünyanın her yerinden yüz milyonlarca insan Muhammed ﷺ'i anmakta ve hatırlamaktadır. Alman oryantalist Theodor Nöldeke gibi İslam'ın İslam dışı bilginleri bile Kur'an'ın bu suresinin erken bir tarihe ait olduğunu kabul etmektedirler. Nöldeke, surenin 114 sure içinde on ikinci sure olduğunu düşünmüş, Kur'an'ın standart Mısır kronolojisi ise onu on birinci sure olarak sıralamıştır.135

In fact, God Himself foretold this by saying, “And We have raised for you your repute.”134 This verse was revealed during the early Meccan years, at a time when the Muslims were a mere handful of weak people and it was unsure what would happen to Islam, making it even more incredible to think how the verse is fulfilled now, when Muhammad صلى الله عليه وسلم is mentioned and remembered by hundreds of millions of people all over the world. Even non-Muslim scholars of Islam, such as the German orientalist Theodore Noldeke, acknowledge the early date of this chapter from the Qur’an. He considered it to be the twelth of its 114 chapters, and the standard Egyptian chronology of the Qur’an lists it as the eleventh.135