3.5 Bir Model Nesil Yetiştirmek
3.5 Molding a Model Generation
Yirmi üç yıl gibi kısa bir sürede Peygamber ﷺ, insanlık tarihinde benzeri görülmemiş ve bundan sonra da bir daha görülmeyecek örnek bir nesli yetiştirmeyi başardı. Bu nesil, dünyanın tehlikeli çöllerle çevrili uzak bir bölgesinde yaşayan, çağının büyük medeniyetlerinin fikirlerinden ve olaylarından büyük ölçüde uzak, üstelik birbirleriyle olan ayrılıkları ve yaygın okuma yazma bilmemeleriyle daha da zayıflamış kabilelerin bir araya gelmesinden oluşuyordu. Yirmi yıl içinde bu topluluk, nasıl olduysa dünyayı sonsuza dek değiştirdi. Bu nasıl mümkün olabildi? Peygamberlerden sonra insanlık tarihinin en saf Allah kulları, gezegendeki tevhidin en sadık bekçileri haline gelmişlerdi. Bu durum onları yalnızca en takvalı ibadet edenler yapmakla kalmadı, aynı zamanda insanlığa katkı sunmada da öncü kıldı. Geceleri Rabbe özlemle kıyama durur, O'nun vahyedilmiş kelamına karşılık gözyaşları yanaklarından süzülürdü. Gündüzleri ise kendilerinden daha büyük amaçlar uğruna yaşarlar, hayırseverlik, eğitim alanlarında ya da zalim yönetimlerden insanlığı kurtarmak için yola çıkan şövalyeler olarak kendilerini tüketirlerdi. Yeşaya'nın haber verdiği üzere (bkz. 1. Bölüm) adaleti tesis ettiler ve yüzyıllar boyunca yüz binlerce zahidin, ıslahatçının ve büyük düşünürün erdemini ortaya çıkardılar.
Over the span of just twenty-three years, the Prophet صلى الله عليه وسلم successfully nurtured an exemplary generation whose likes humanity had never seen and will never again see. This was a conglomerate of tribes in a remote region of the world surrounded by perilous deserts, largely isolated from the ideas and events of the major civilizations of their era, and further weakened by their disunity and prevailing illiteracy. Within two decades, they somehow transformed the world forever. How could this be possible? They had become the purest servants of God in human history after the prophets, the most dutiful observers of monotheism on the planet. This not only made them the most devout worshippers but also at the forefront of contributing to humanity. At night, they would stand in prayer longing for the Divine, tears streaming down their cheeks in response to His revealed Word. By day, they would live for purposes greater than themselves, exhausting themselves in philanthropy, education, or as knights who rode to liberate humanity from tyrannical regimes. They established justice, as Isaiah had foretold (see Chapter 1), and unlocked the virtue of hundreds of thousands of ascetics, reformers, and great thinkers for centuries.
İslam medeniyetinin ayırt edici özellikleri adalet ve eşitlik, denge ve ölçülülük, çeşitlilik, ilerleme ve güzelliğin peşinde koşmaydı. İnsanlar bu erdemleri kendi memleketlerine taşımak için denizleri aştılar ve birçok uzman, dünyanın o zamandan beri hiç aynı olmadığına tanıklık etmektedir. On sekizinci yüzyılın İngiliz ekonomisti ve Batı'nın serbest piyasa sisteminin öncüsü Adam Smith (ö. 1790) şunu kabul eder: "…Halifelerin imparatorluğu, bilimlerin geliştirilmesinin gerektirdiği o derecede huzurun dünyada yaşandığı ilk devlet gibi görünmektedir."
The hallmarks of Islamic civilization were justice and equality, balance and moderation, diversity, progress, and the pursuit of beauty. People traveled across the seas seeking to export these virtues to their homelands, and multitudes of experts testify that the world has never been the same since. Adam Smith (d. 1790), the eighteenth-century English economist who pioneered the West’s free market system, admits, …the empire of the Caliphs seems to have been the first state under which the world enjoyed that degree of tranquility which the cultivation of the sciences requires.
Bu cömert ve görkemli hükümdarların himayesi altındaydı ki, Yunanlıların kadim felsefesi ve astronomisi Doğu'da yeniden canlandırılıp kuruldu; onların yumuşak, adil ve dindar yönetimlerinin geniş imparatorluklarına yaydığı huzur, insanlığın tabiatın birbirine bağlayan ilkelerini araştırma merakını yeniden uyandırdı.153
It was under the protection of those generous and magnificent princes, that the ancient philosophy and astronomy of the Greeks were restored and established in the East; that tranquility, which their mild, just and religious government diffused over their vast empire, revived the curiosity of mankind, to inquire into the connecting principles of nature.153
Müslümanlar, yüzyıllar sonra, Peygamber'in Sahabilerine hoşgörü ve cömertlik konusunda altın standart olarak bakmakta ve savaş sırasında çatışma kuralları için bile onların örneğine başvurmaktadır. Bu örneğin bir kesiti, Bedir Savaşı'nda müşrik bir savaşçı olarak esir alınan Ebû Azîz ibn Umeyr tarafından rivayet edilmektedir. O, Allah'ın Resulü ﷺ'nin Sahabilerine açık talimat verdiğini, "Esirlere iyi davranın" buyurduğunu nakletmektedir. Bu nedenle esirlerini tutanlar öğle veya akşam yemeği yediklerinde, Peygamber ﷺ'in emirlerine uyarak ona ekmeği verir, kendileri ise yalnızca hurma yerlerdi.154 Sonuç olarak, küresel barış zirvelerinden çok önce ve çevresindeki toplumların aksine, İslam tarihinde savaş esirlerine insancıl davranmanın parlak örnekleri bulunmaktadır; ayrıca af ve bağışlamanın insanlık topluluğu için onarıcı bir ideal olarak kabul edildiği görülmektedir. Georgetown Üniversitesi'nde kıdemli din profesörü John Esposito bu konuda şunları yazmaktadır: "Müslüman ordusu zaferde en az savaşta olduğu kadar cömertti. Sivillere dokunulmadı; kiliseler ve türbeler genellikle bozulmadan bırakıldı. Askeri davranıştaki çarpıcı farklılıklar, Haçlı Seferleri'nin iki baskın figüründe, Selahaddin ve Aslan Yürekli Richard'da somutlaşmıştır. Şövalyeliğiyle bilinen Selahaddin sözüne sadıktı ve savaşmayan insanlara karşı merhametliydi."
Muslims, centuries later, look back at the Prophet’s Companions as the gold standard for tolerance and magnanimity, invoking their precedent even for the rules of engagement during military conflicts. A glimpse of this precedent is narrated by Abū ‘Azīz ibn ‘Umayr , who was taken captive at the Battle of Badr as a warring idolator. He reports that the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم gave clear instructions to his Companions, stating, “Treat the captives kindly,” and so whenever his captors had lunch or dinner, they would only eat dates while giving him the bread, in compliance with the Prophet’s صلى الله عليه وسلم orders.154 As a result, well before global peace summits and in stark contrast to societies around them, Islamic history had shining examples of treating prisoners of war humanely, as well as amnesty and pardon being recognized as the restorative ideal for the human collective. John Esposito, a senior professor of religion at Georgetown University, writes on this, The Muslim army was as magnanimous in victory as it was tenacious in battle. Civilians were spared; churches and shrines were generally left untouched. The striking differences in military conduct were epitomized by the two dominant figures of the Crusades: Saladin and Richard the Lion-Hearted. The chivalrous Saladin was faithful to his word and compassionate towards noncombatants.
Richard, Akka'nın teslimini kabul etti, ardından verilen sözlere rağmen kadınlar ve çocuklar dahil bütün sakinlerini katletmeye devam etti.155
Richard accepted the surrender of Acre then continued to massacre all its inhabitants, including women and children, despite promises to the contrary.155
O model neslin ortaya çıkardığı medeniyette erdem ve iffet kuraldı ve alkol hiçbir zaman yaygınlaşmadı. Dünya Sağlık Örgütü'nün alkolün yılda küresel olarak 2,5 milyon ölüme yol açtığını tahmin ettiği bugüne kadar, Müslüman çoğunluklu ülkelerde (Kuzey Afrika ve Güneydoğu Asya ülkeleri gibi) İslam'ın alkol kötüye kullanımını önlemedeki etkisi açıktır.156
From that model generation emerged a civilization in which virtue and chastity were the norm, and in which alcohol was never widespread. Until this very day, while the World Health Organization estimates that alcohol results in 2.5 million global deaths a year, the impact of Islam on preventing alcohol abuse in Muslim-majority nations (such as those of North Africa and Southeast Asia) is clear.156

Tarihte bir ulusa salınmış alkolizm canavarını evcilleştirme yeteneğine sahip başka biri hiç olmuş mudur?
Has history ever known anyone else with the ability to tame the beast of alcoholism once it has been unleased upon a nation?
Neden Müslümanlar onu bu kadar kolay bırakabildi? Peygamber صلى الله عليه وسلم bunu, ihtişamı ve geliri şarapla iç içe olan bir halk arasında kendi hayatı içinde başardı. Ilahi bir gradualizm yol haritasını izleyerek, yöntemli programının (bkz. Bölüm 4) doruk noktasına ulaşmasını, Medine sokaklarında şarabın akmasını ve Müslümanların elindeki kalan şarap fıçılarını boşaltmasını gözlemleyebildi.157 Peki, köklü geleneklere dönüşmüş sınırsız çok eşlilik, yalnızca erkeklere miras veren kanunlar ve kız çocuklarını öldürme âdetini yasaklayabilen başka biri oldu mu; üstelik bu kadar kısa bir sürede? Örneğin bugünkü Hindistan'da kız çocuğu cinayetlerini önlemek için çıkarılan tüm yasalar, bir yüzyılı aşkın süredir sıkı biçimde uygulanmasına rağmen bu uygulamayı ortadan kaldıramadı.158 Peygamber صلى الله عليه وسلم döneminden önce ya da sonra, etnik üstünlükçülüğün hem düşünce hem de uygulama düzeyinde bu kadar çarpıcı biçimde gerilediği başka bir tarihsel örnek var mıydı? Onun çağdaşlarının birçoğu, Arap üstünlükçülüğünü savunan ateşli kişilerdi; oysa bunlar sonradan Arap olmayanların ve eski kölelerin liderliğini kabul eden insanlar haline geldi.
Why were Muslims able to just give it up? The Prophet صلى الله عليه وسلم achieved that within his lifetime in a people whose glory and income was interlocked with wine. Following a divinely charted roadmap of gradualism, he صلى الله عليه وسلم was able to witness his methodical program (see Chapter 4) culminate in wine flowing in Madinah’s streets as its Muslims emptied what remained of their own wine barrels.157 Has anyone else ever been able to ban the age-old customs of unrestricted polygyny, male-only inheritance laws, and female infanticide—let alone in such a short span of time? All the laws in today’s India, for instance, designed to combat female infanticide have not eradicated the practice after more than a century of strict enforcement.158 Has there ever been another historical parallel before or after the Prophet’s صلى الله عليه وسلم era where ethnic chauvinism declined so dramatically in both theory and practice? Many of his contemporaries who were vehement Arab supremacists became people who conceded to the leadership of non-Arabs and former slaves.
Ebû Huzeyfe'nin azatlı kölesi Sâlim, Kur'an okuma becerisi sebebiyle, Peygamber ﷺ'in en kıdemli Sahabîlerine imamlık yapardı.159
153 Adam Smith, Essays: Philosophical and Literary (London: Ward, Lock & Co, 1880), 353.
153 Adam Smith, Essays: Philosophical and Literary (London: Ward, Lock & Co, 1880), 353.
154 Süleyman İbn Ahmed et-Taberânî, El-Mu'cemü'l-Kebîr (Kahire, Riyad: Mektebetü İbni Teymiyye, Dârü's-Sumey'î, 1983), 22:393 #977.
154 Sulaymān ibn Aḥmad al-Ṭabarānī, Al-Mu‘jam al-Kabīr (Cairo, Riyadh: Maktabat Ibn Taymīyah, Dār al-Ṣumayʻī, 1983), 22:393 #977.
155 John L. Esposito, Islam: The Straight Path (New York: Oxford University Press, 1988), 64.
155 John L. Esposito, Islam: The Straight Path (New York: Oxford University Press, 1988), 64.
156 "Alkol ve Sağlık Üzerine Küresel Durum Raporu 2018", Dünya Sağlık Örgütü, 21 Eylül 2018.
156 “Global Status Report on Alcohol and Health 2018,” World Health Organization, September 21st, 2018.
157 El-Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, 6:54 #4620; Müslim, Sahîhu Müslim, 3:1205 #1578.
157 al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, 6:54 #4620; Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 3:1205 #1578.
158 "Because I am a Girl: The State of the Girl Child in India 2009," Plan India, (2009): 6.
158 “Because I am a Girl: The State of the Girl Child in India 2009,” Plan India, (2009): 6.
159 el-Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, 1:140 #692.
159 al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, 1:140 #692.
Muslim, Sahîh-i Müslim, 1:559 #817.
160 Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 1:559 #817.
161 ‘Alī ibn Muḥammad Qārī al-Harawī, Mirqāt al-Mafātīḥ: Sharḥ Mishkāt al- Maṣābīḥ (Beirut: Dār al-Fikr, 2002), 1:288.