5.14 Ammar'ın Kaderi
5.14 The Fate Of ‘ammār
Ebû Saîd el-Hudrî'nin rivayet ettiğine göre, Müslümanlar Medine'de mescidi inşa ederken Ammâr b. Yâsir iki tuğla taşıyordu, diğerleri ise birer tuğla kaldırıyordu. Peygamber ﷺ onu görünce, Ammâr'ın üzerindeki toprağı elleriyle silmeye başladı ve şöyle buyurdu: "Ey Ammâr'a yazıklar olsun! Onu azgın bir topluluk öldürecek. O onları Cennet'e çağıracak, onlar ise onu Ateş'e çağıracaklar." Bunun üzerine Ammâr şöyle dedi: "Fitnelerden Allah'a sığınırız."297 Bu peygamberlikten otuz yıl sonra Sıffîn Savaşı gerçekleşti. Ammâr, öldürülen halife Osman'ın intikamını almak isteyen ve Müslüman yöneticisi Ali'ye karşı azgınlık eden Şam ordusu tarafından öldürüldü. İlginçtir ki Şam ordusu bu hadisin uydurulduğunu iddia etmedi, bunun yerine kendisini savaşa çağıranların, nihayetinde onun ölümünden sorumlu olan "azgın topluluk" olduğunu savundu.
Abū Sa‘īd al-Khudrī narrated that, as the Muslims were building the mosque in Madinah, ‘Ammār ibn Yāsir would carry two bricks at a time while others lifted one. When the Prophet صلى الله عليه وسلم saw him, he began wiping the dust off ‘Ammār with his hands and said, “Woe to ‘Ammār, who will be killed by the transgressing party! He will be inviting them to Paradise, and they will be inviting him to the Fire.” To that, ‘Ammār replied, “We seek refuge with Allah from the trials.”297 Three decades after that prophecy, when the Battle of Ṣiffīn took place, ‘Ammār was killed by the army of Shām who transgressed against the Muslim ruler, ‘Alī, while seeking to avenge the murdered caliph, ‘Uthmān. Interestingly, the army of Shām did not claim that this hadith had been fabricated, but rather argued that those who called him to fight were the “transgressing party” ultimately responsible for his death.
Bu, Companions'ın hadis uydurmasının akıllarının almayacağı bir şey olduğunu ortaya koymaktadır; dolayısıyla onlar peygamberlik haberinin doğruluğunu sorgulamamış, yalnızca onun nasıl yorumlanacağı konusunda ayrılığa düşmüşlerdir. Nihayet Sıffîn Savaşı'ndan hemen önce ‘Ammâr'a biraz süt verilmiş ve bu onu gülümsetmiştir. Şöyle demiştir: "Peygamber ﷺ bana, ölmeden önce içeceğim son şeyin süt olacağını söylemişti." Sonra Peygamberinin ﷺ vaadini yerine getirmek üzere ayağa kalkmış ve ölünceye kadar savaşmıştır.
This substantiates that forging hadith was unfathomable by the Companions, and thus, they did not question the authenticity of the prophecy and only differed on how to interpret it. Finally, moments before the Battle of Ṣiffīn, some milk was passed to ‘Ammār which caused him to smile. He said, “The Prophet صلى الله عليه وسلم told me that the last thing I would drink before dying would be some milk.”298 Then he rose to meet the promise of his Prophet صلى الله عليه وسلم and fought until his death.
297 el-Buhârî, Sahîhu'l-Buhârî, 1:97 #337.
297 al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, 1:97 #337.
‘Ammār “bu kişiler onu ateşe davet eder” sözüyle davet edilmişti; çünkü Müslüman yöneticinin yanında durmanın zorunlu olduğuna dair doğru bir inanca sahipti ve bu nedenle ‘Alī’yi terk etmek günahkâr bir isyan olurdu. Samimiyetle aksini düşünenlere gelince, resmî Sünnî görüşe göre onlar hakikati ararken yanılmışlardır ve bu yüzden günahkâr sayılmazlar. İbn Battâl gibi bazı âlimler ise “onu ateşe davet edecekler” ifadesinin karşı orduya değil, ‘Alī’nin elçi ve arabulucu olarak gönderdiği Hâricîlere işaret ettiğini ileri sürmüşlerdir. Bunlar, sonunda ‘Alī’nin ordusunun Sıffîn’de onlara karşı silaha sarılmasına yol açan, aynı isyankâr gruptu.
‘Ammār was “invited by them to the Fire” because he rightfully believed that standing by the Muslim ruler was mandatory, and hence abandoning ‘Alī would have been sinful rebellion. As for those who sincerely believed otherwise, the official Sunni position is that they were mistaken while pursuing the truth and therefore not sinful. Some scholars, like Ibn Baṭṭ āl, held that “they will be inviting him to the Fire” does not refer to the other army, but rather to the Khārijites to whom ‘Alī sent ‘Ammār as an ambassador and negotiator. They were also the same rebels who provoked the army of ‘Alī to eventually raise arms against them at Ṣiffīn.
298 İbn Hanbel, Müsnedü Ahmed, 31:178 #18883; el-Arnaut tarafından dipnotlarda sahih olarak değerlendirilmiştir.
298 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 31:178 #18883; authenticated by al-Arna’ūṭ in the comments.