سپس مصعب به مکه بازگشت. برخی از مسلمانان انصار همراه قوم خود، یعنی مشرکانی که به حج می‌رفتند، برای حج بیرون رفتند. آنان در ایام تشریق (چهار روز، از دهم ذی‌الحجه آغاز می‌شد) در عقبه با رسول خدا ﷺ پیمان بستند.

Then Mus’ab returned to Makkah. Some of the Muslims of the Ansar went out for hajj with their people, the Mushriks, who were making the pilgrimage. They made a pledge with the Messenger 􀁕 at al-’Aqabah in the middle days of tashreeq (4 days, starting from 10th Dhil-Hijjah).

آنان نزد پیامبر ﷺ آمدند و ایشان ﷺ با آنان دیدار کرد. آنان هفتاد و سه مرد و دو زن بودند. تنها عموی ایشان ﷺ همراهش بود. اسعد بن

They came to the Prophet 􀁕 and he 􀁕 met them, and they consisted of 73 men and 2 women. He 􀁕 had only his uncle with him. As’ad b.

زُرَارَة گفت: «عباس، عموی رسول خدا ﷺ، نخستین کسی بود که سخن گفت. او گفت: “ای گروه خزرج! شما محمد را به آنچه او را بدان دعوت کرده‌اید، فراخوانده‌اید. محمد ﷺ گرامی‌ترین مردم در میان قبیله‌ی خود است. به خدا سوگند! کسانی از ما که به او ایمان آورده‌اند و کسانی که ایمان نیاورده‌اند، به خاطر نسب و آبرو از او حمایت کرده‌اند. محمد ﷺ همه‌ی مردم را به نفع شما رها کرده است. اگر شما مردمی با قدرت، صبور، باتجربه در جنگ هستید و آماده‌اید که به تنهایی با دشمنی همه‌ی عرب‌ها که متحد با شما خواهند جنگید روبه‌رو شوید، پس تصمیم بگیرید که چه می‌خواهید و آن را انجام دهید، و جز پس از آنکه علناً و به اتفاق نظر توافق کردید، پراکنده نشوید؛ زیرا به راستی بهترین سخن، سخنی است که صادقانه باشد.” گفتند: “ما آنچه را گفتی شنیدیم، اما ای رسول خدا ﷺ، سخن بگو و برای خود و پروردگارت هر چه می‌خواهی انتخاب کن.” رسول خدا ﷺ سخن گفت، قرآن را تلاوت کرد، مردم را به سوی خدا فراخواند و آنان را به پذیرش اسلام ترغیب نمود. درباره‌ی پروردگارش، شرط کرد که او را بپرستند و هیچ چیز را با او شریک نسازند. سپس فرمود: “بیعت شما را می‌خواهم، بر این پایه که از من حمایت کنید همان‌گونه که از زنان و فرزندان خود حمایت می‌کنید.”» [ابن هشام]. أسعد بن

Zurarah said; “‘Al-’Abbas, the uncle of the Messenger 􀁕, was the first one to speak. He said; ‘O people of Khazraj. You have called Muhammad to that which you have invited him. Muhammad is the most dignified of people from his clan. By Allah! Those amongst us who believed in him, as well as those who did not, protected him because of lineage and honour. Muhammad has rejected all the people in favour of you. If you are a people of power, patience, experience in war and ready to face alone the enmity of all the arabs, who will fight you united; then decide what you want and carry it out, and do not disperse except after you agreed publicly and unanimously, for verily, the best speech is the speech that is honest.’ They said; ‘We have heard what you have said, but speak O Rasool of Allah and choose for yourself and your Lord what you like.’ The Messenger 􀁕 spoke, he recited the Qur’an and invited the people to Allah and encouraged them to embrace Islam. As regards his Lord, he stipulated that they worship Him and associate none with Him. Then he said; ‘I invite your allegiance, on the basis that you protect me as you would protect your women and children.’” [Ibn Hisham]. As’ad b.

زراره روایت را ادامه می‌دهد: «البراء بن معرور دست خود را برای بیعت به سوی پیامبر دراز کرد و گفت: "آری، سوگند به کسی که تو را به حق به پیامبری برانگیخت، ما تو را همان‌گونه پاسداری خواهیم کرد که از زنان و فرزندان خود پاسداری می‌کنیم. پس ای رسول خدا ﷺ، ما بر این پیمان بیعت می‌کنیم. به خدا سوگند که ما مردان جنگ و اهل سلاحیم که آن را از نسل به نسل به ارث برده‌ایم."» و هنگامی که البراء سخن می‌گفت، ابوالهیثم بن التیهان حرف او را قطع کرد و گفت: «ای رسول خدا ﷺ، ما با مردمانی (یعنی یهودیان) پیوندهایی داریم، و اگر آن‌ها را بگسلیم، شاید پس از آن، هنگامی که خداوند شما را پیروز کند، به قوم خود بازگردید و ما را رها کنید؟» رسول خدا ﷺ لبخند زد و فرمود: «نه، خون، خون است و خون تنها با خون جبران می‌شود. من از شمایم و شما از منید. با کسانی که شما می‌جنگید، من هم می‌جنگم، و با کسانی که شما صلح می‌کنید، من هم صلح می‌کنم.» [سیره ابن هشام] أسعد بن زراره ادامه داد: «آنان گفتند: ما با او بیعت کردیم که برای هرگونه زیان به دارایی‌مان، یا کشته شدن بزرگانمان آماده باشیم.» سپس البراء گفت: «دست خود را دراز کن ای رسول خدا ﷺ.» آنگاه هر هفتاد نفر دست خود را بر دست پیامبر ﷺ نهادند و با او بیعت کردند. چون مردم بیعت کردند و کار به پایان رسید، شیطان با صدایی بلند و رسا از بالای عقبه فریاد زد: «ای مردم اخاشیب (یعنی قریش)، آیا دوست دارید که محمد ﷺ و صابئیان (که از دینشان روی گردانده‌اند) برای جنگ با شما گرد آیند؟» رسول خدا ﷺ فرمود: «دوازده رهبر از میان خود نزد من آورید تا مسئولیت امور قومشان را بر عهده گیرند، همان‌گونه که حواریون عیسی بن مریم چنین کردند؛ و من ضامن قوم خود هستم.» آنان دوازده نقیب (رئیس از هر دو قبیله) را آوردند. این‌گونه بیعت در چنین فضایی از ایمان ناب انجام شد، تا آنجا که عباس بن عباده به رسول خدا ﷺ گفت: «سوگند به آن‌که تو را به حق فرستاد! اگر بخواهی، فردا با شمشیرهایمان بر مردم منا می‌تازیم.» پیامبر ﷺ فرمود: «ما به این کار فرمان داده نشده‌ایم، پس به شترهای سواری‌تان بازگردید.» [سیرت ابن هشام] فصل حج به پایان رسید و مردم مکه را ترک کردند؛ مردمی که هنگامی که خبر بیعت به آنان رسید، خشمگین شده بودند. ابن سعد در «الطبقات» خود از عروة روایت کرده که از عایشه نقل می‌کند که گفت: «هنگامی که هفتاد نفر از نزد رسول‌الله ﷺ رفتند، ایشان ﷺ احساس کرد که خداوند ‎عزوجل‎ برای او پناهگاه و گروهی جنگجو، آماده و یاور فراهم آورده است. اما آزمایش بر مسلمانان سخت‌تر شد. پس یاران پیامبر خدا ﷺ از این وضع شکایت کردند و ایشان ﷺ به آنان اجازه هجرت داد. سپس پیامبر ﷺ به آنان خبر داد که سرزمینی را که به آن مهاجرت خواهند کرد به او نشان داده‌اند؛ این سرزمین یثرب (مدینه) بود، و هر کس بخواهد می‌تواند به آنجا برود. ایشان ﷺ فرمود: "در خواب دیدم که از مکه به سرزمینی پر از درختان خرما هجرت می‌کنم. ذهنم به یمامه یا هجر رفت، اما آشکار شد که آن شهر یثرب است."» [روایت بخاری و مسلم] در حقیقت، تلاش‌ها برای به دست آوردن نصرت از قبایل، و بیعت نخست و دوم، همه نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ خواستار نهادی بود که دارای قدرت و حمایت باشد تا از این دین پشتیبانی کند. موضوع تنها به تبلیغ دعوت و تحمل آزار محدود نمی‌شد. بلکه تا آنجا پیش می‌رفت که باید نیرویی وجود داشته باشد که مسلمانان بتوانند با آن از خود دفاع کنند. بلکه فراتر از این، تا حد تأسیس هسته‌ای که سنگ بنا و تکیه‌گاه اصلی در برپایی دولت اسلامی و اجرای اسلام در جامعه باشد، گسترش می‌یافت؛ هسته‌ای که پیام جهانی را به بشریت برساند و همراه با آن، نیرویی را حمل کند که از اسلام محافظت نموده و موانع مادی سر راه گسترش آن را از میان بردارد. هجرت محقق شد و با خود رها کردن مال، سرزمین مادری، همسر و خانواده را به همراه داشت. هجرت به مدینه کاملاً متفاوت از هجرت به حبشه بود.

هجرت به حبشه، مهاجرت افرادی بود که برای حفظ دین خود و از ترس شکنجه شدن گریختند. الله 􀀬 هجرت را پناهگاهی برای مسلمانانی قرار داد که در مکه تحت ستم بودند، تا وضعیت خود را تغییر دهند و زیر پتک (ستم) نباشند؛ بلکه جان‌هایشان آرامش یابد و خود را آماده کنند تا دوباره دعوت را با قدرت و فعالیت حمل کنند. این هجرت یکی از مراحل روشی نبود که در آن مهاجران از خارج، و از طریق همکاری با حکومت‌های سرزمین‌هایی که به آنها مهاجرت کرده بودند، دعوت را پیش ببرند تا حکومت سرزمین مبدأ خود را سرنگون کنند.

The Hijrah to Abysinnia was emigration of individuals fleeing for their deen and for the fear of being tortured. Allah 􀀬 made the Hijrah an escape for the Muslims who had been oppressed in Makkah, so that they may change their circumstances and not be under the hammer (of oppression); rather their souls may take rest and prepare to again carry the da’wah in a strong and active manner. It did not form one of the steps of the method where the muhajiroon would work to carry the da’wah from abroad, and through cooperation with the regimes to whose lands they emigrated to, so as to overthrow the regime in their land of origin.