الله تعالیٰ فرمائی: {څوک چې د خپل رب سره د ملاقات امید لري، نو هغه باید نیک عمل وکړي، او د خپل رب په عبادت کې هیچا ته شریک ونه ګرځوي.} (الکهف: ۱۱۰)
Allah, the Most High, says, {Whoever expects to meet his Lord, let him work righteous, and, in the worship of his Lord, admit no one as partner.} (AL-Kahf:llO)
یعنی، په نیکو کارونو کې ځان ښکاره کول (ریا) نه کوي. «د کوچني شرک څخه ځان وساتئ.» وپوښتل شو: «کوچنی شرک څه شی دی؟» هغه وفرمایل: «په نیکو کارونو کې ځان ښکاره کول.»
i.e., does not show off in good works "Beware of the lesser shirk." They asked, "What is the lesser shirk?" He said, "Showing off in good works.
الله تعالیٰ به هغه وخت چې انسانانو ته د دوی د عملونو بدله ورکوي، وفرمائي: ځئ هغو کسانو ته چې تاسو د دنیا میں د ښودلو (ریاکارۍ) لپاره ورته ښکاره کیدل، وګورئ چې هغوی به تاسو ته څه بدله ورکولای شي. [1]
Allah, the Almighty will say when recompensing the mankind for their deeds: Go to those whom you showed off to in the world to see how they could recompense you. .” 1
پیغمبر ﷺ فرمایل: "څوک چې زما سره کومه شی شریک کړي، زه د هغه څخه بې پروا یم. څوک چې زما سره یو چا شریک کړي، په هر ډول، زه هغه او د هغه شرک رد کوم."2
The Prophet (pbuh) said, "If anybody associates something with Me, I am not affected. If anyone associates somebody with Me, in any way, I reject him and his act of associating.”2
پیغمبر ﷺ فرمایا: «هر هغه څوک چې د ځان ښودلو لپاره کوم نیک عمل کوي، الله تعالی به د هغه عیبونه خلکو ته ښکاره کړي، او هغه څوک چې د نیک عمل څخه یې موخه د ښودلو وي، الله تعالی به هغه د منافق په توګه وګوري.»3
The Prophet (pbuh) said, "A person who does some good work in order to boast will have his faults exposed by Allah Most High and a person whose motive in doing some good deed is to show it, Allah the Most High will treat him as a hypocrite.”3
پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: «ممکن دي چې ځينې روژه نیونکي وي چې د خپلې روژې څخه یوازې وږي او تږي پاته شي.» یو عاقل سړي وویل: «هغه څوک چې په نیکو کارونو کې ریاکاري کوي، هغه داسې دی لکه څوک چې خپل کیسه (بټوه) د کاڼو ډبرو څخه ډکه کړي او بازار ته د خوراک د اخیستلو لپاره لاړ شي. که چیرې هغه کیسه د پلورونکي په وړاندې خلاصه کړي، نو هغه به د دې ډبرو په سبب د خپل مخ څخه ډبرې وخوري. هغه ته یوازې د خلکو پوښتنه پاتې کیږي چې کیسه څه ډکه ده، او بل هیڅ نه. همدارنګه هغه څوک چې په نیکو کارونو کې ریاکاري کوي، د هغه لپاره به یوازې د خلکو دا خبره وي چې هغه نیک کار کړی، او په آخرت کې به ده ته اجر نه ورکول کیږي.» الله سبحانه و تعالی فرمایي: {او موږ به هغه ټول کارونه چې دوی کړي دي متوجه شو، او هغه به موږ د خوړ شوي دوړې په شان ځایځای شوي کړو.} (الفرقان: ۲۳)
The Prophet (pbuh) said, "There may be a faster who does not gain from his fasting but hunger and thirst.” A wise man said, "Just as the one who shows off in good works is the one who fills his purse with pebbles and leaves for the market to buy food. If he opened it before the seller he will be stoned with it in his face. He gains nothing but the people's inquiry about what fills his purse, nothing more. Thus, the one who shows off in good works will have no value but the people's saying that he did good and he will not be rewarded in the Hereafter." Allah, the Almighty, says, {And We shall turn to whatever deeds they did (in this life), and We shall make such deed as floating dust scattered about.} (AI-Furqan:23)
رسول الله ﷺ وفرمایل: "د قیامت په ورځ ځینې ډلې به د جنت ته نږدې راوړل شي. کله چې دوی د هغې خوشبویي وبویي او د هغې ماڼۍ او نعمتونه وګوري، نو به یو اواز واوري چې وایي: «دوی یې لرې کړئ، دا د دوی لپاره نه دی.» په دې سره دوی داسې غمژن بیرته ګرځي چې هیڅوک داسې احساس نه شي کولی. دوی به د الله تعالی ته دعا وکړي: «اې زما ربه! که مونږ د جهنم اور ته نه وای ننوتلي مخکې لدې چې هغه څه وویني چې ته د خپلو دوستانو لپاره چمتو کړي، نو دا به ښه وای.» بیا الله تعالی به وفرمایي: «دا هغه څه دي چې زه یې غواړم. کله چې تاسو یوازې وئ، نو تاسو زما نافرماني د لويو ګناهونو سره کوله، خو کله چې د خلکو سره یو ځای شوئ، نو تاسو په نیک عملونو کې ځان ښودلو. تاسو یوازې خلکو ته درناوی کاوه، نه زه ته؛ تاسو یوازې د خلکو د پاره څخه ځان ساتئ. نو نن ورځ به زه تاسو ته سخت عذاب درکړم، سربیره پر دې چې تاسو له خپل ډېر ښه اجر څخه محروم کړم.»" [4]
The Messenger of Allah (pbuh) said, "On the Day of Judgment some groups of people will be brought near Paradise. Having smelt its fragrance, and seen palaces and blessings therein, they will hear a call saying "Take them away, it is not for them." Accordingly, they return so sorrowful that no one could have such feeling. They will call upon Allah, "0 Lord were we entered into the Hell-Fire before seeing what You have prepared for Your Friends, it would have been better." Then Allah will say, " That is what I want. When you were alone you defied Me with grievous sins, but when you meet people you showed off in good works, You only respected people not Me, You only refrain (from things) for their sake. Hence, today, I will severely torment you in addition to depriving you from My bountiful reward.” 4
روایت شوی چې یو سړی د الله رسول ﷺ څخه پوښتنه وکړه
It was related that a man asked the Messenger of Allah (pbuh)
"میں کیسے نجات پا سکتا ہوں؟" نبی ﷺ نے فرمایا: "اگر تم اللہ کو دھوکہ نہ دو۔" اس شخص نے پوچھا: "اللہ کو کیسے دھوکہ دیا جاتا ہے؟" آپ ﷺ نے جواب دیا: "جب تم کوئی ایسا عمل کرو جس کا اللہ اور اس کے رسول نے تمہیں حکم دیا ہو، لیکن تمہاری نیت اللہ کی رضا کے سوا کچھ اور ہو۔ ریا سے بچو، کیونکہ یہ چھوٹا شرک ہے۔ قیامت کے دن ریاکار کو تمام مخلوق کے سامنے چار نام سے پکارا جائے گا: اے ریاکار، اے دغاباز، اے فاجر، اے نقصان اٹھانے والے! تمہارا عمل ضائع ہو گیا اور تمہارا اجر باطل ہو گیا۔ ہم تمہیں اجر نہیں دیں گے، جاؤ اپنا اجر اس سے لو جس کے لیے تم نے عمل کیا تھا اور جسے تم دھوکہ دینا چاہتے تھے۔"
"How can I be redeemed?" The Prophet said, "If you do not deceive Allah" The man asked, "How is Allah deceived?" He replied, "When you do something which Allah and His Messenger commanded you to do but you intended other than pleasing Allah. Beware of ostentation, it is the lesser shirk (polytheism); On the Day of Judgment, the ostentatious will be called at the presence of all creatures by four names: O Ostentatious, O traitors, O corrupt, O loser; what you did is wasted and your reward is nullified. We will not reward you, go and get your reward from whomever you acted to deceive?” 1
یو عاقل سړی څخه وپوښتل شو: «اخلاص لرونکی څوک دی؟» هغه ځواب ورکړ: «هغه څوک دی چې خپل نیک عملونه داسې پټوي لکه څنګه چې خپل بد عملونه پټوي۔» یو چا وپوښتل: «د اخلاص ګټه څه ده؟» هغه وویل: «دا چې تاسو خوښ نه یاست چې خلک تاسو ستاینه وکړي۔» الفضیل بن عیاض رحمه الله وویل: «د خلکو د پاره یو عمل پریښودل ریاکاري ده، او د خلکو د پاره عمل کول شرک دی۔ مګر اخلاص دا دی چې تاسو د خلکو څخه خبر شئ۔»
A wise man was asked, "Who is the sincere one?" He replied, "It is he who hides his good deeds as he does with his bad deeds." Someone asked, "What is the good of sincerity?" He said, "When you dislike to be praised by people." Al-Fudail Ibn Eiad, may Allah be pleased with him said, "To refrain from an action for the sake of people is ostentation. To do something for their sake is shirk (polytheism). But sincerity is to be aware of them.
اې الله! زموږ او دوی تر منځ فاصله ومنځه، او موږ وبخښه.
O Allah! Let us be away from them and forgive us.